Indholdsfortegnelse for 04 Mar 2021 i Landbouweekblad

SUID -AFRIK A hoop eerder dat die Amerikaanse wet op groei en geleenthede (Agoa) verleng kan word as om ’n nuwe handelsooreenkoms met Amerika te beding. Mnr. Lionel October, direkteur-generaal van die departement van handel, nywerheid en mededinging, het aan Bloomberg gesê dit kan beteken dat Suid-Afrika sekere toegewings sal moet maak, maar dit sal beter wees as ’n handelsooreenkoms wat vier tot vyf jaar kan duur om te onderhandel. Luidens syfers van die Amerikaanse regering het die waarde van handel in goedere en dienste tussen Suid-Afrika en Amerika in 2019 sowat R258 miljard ($17,8 miljard) beloop. Uitvoer van R29,4 miljard ($2 miljard) vanaf Suid-Afrika het voordele geniet danksy Agoa en Amerika se veralgemeende stelsel van voorkeure, met laasgenoemde wat handelsvoordele aan die wêreld se armste ekonomieë bied. Amerika heroorweeg…

Besoeke aan ons familieplaas in die Noordoos-Kaap is altyd opbeurend, veral nadat die gewone Kersfeeskuier deur die Covid-19-pandemie in die wiele gery is. Die wêreld lyk mooi. Die beeste is blinkvet, ondanks ’n paar ooginfeksies vanweë muggies wat maar moeilikheid maak wanneer dit nat is. Ten spyte van die gewone boerderyprobleme is die damme tot boordens toe vol, die lande lê besaai met lusernbale en die mielies staan hoog genoeg om ’n volwasse man te verswelg. Met produkpryse wat hou, het baie boere dit lanklaas so goed gehad. Wat die landbou se benydenswaardige posisie nóg merkwaardiger maak, is dat al hierdie prestasies behaal word ondanks ’n plaaslike ekonomie wat kwaai sukkel ná ’n reeks inperkings. Dit het my net weer laat dink aan hoe geseënd Suid-Afrika is met die kaliber…

MNR. PJ BUDLER, ’n Suid-Afrikaner wat deesdae in Texas woon waar hy die eienaar van Global Livestock Solutions is en as internasionale sakebestuurder van Trans Ova optree, ’n maatskappy in Iowa wat al 40 jaar bestaan en op die New Yorkse aandelebeurs genoteer is. Hy het afgelope tien jaar altesaam 93 lande besoek. Lees die artikel op bl. 36. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Koula, het twee tweelinge: William en Emma (30 maande) en Sophie en Juliet (10 maande). Voordat ons tweede tweeling gebore is, het Koula by CBS Radio in Dallas en vir ’n advertensiemaatskappy gewerk. HET JY ’N STOKPERDJIE? My belangstellings gaan alles oor beeste, maar ek geniet dit ook om musiekkonserte by te wooon. WAAR HOU JY VAKANSIE? Ek was lanklaas met vakansie.…

DIE warm en nat toestande in die somerreënstreek skep tans ideale toestande vir uitbrekings van haarwurm, wat vererger word deur weerstandigheid teen wurmmiddels. Luidens Ruvasa se Desember-verslag oor dieresiektes is uitbrekings in al nege provinsies aangeteken, asook ’n geval waar die haarwurmstam weerstandig was teen alle aktiewe ontwurmingsgroepe. Dr. Alan Fisher, ’n afgetrede veearts van Queenstown wat al baie navorsing oor haarwurmweerstandigheid en oorerflikheid by skape gedoen het, sê die bedompigheid, hitte en reën skep ideale omstandighde vir die wurms. “As die wurms eers gevestig het, besmet hulle baie vinnig die veld.” Weerstandige wurms kom by verskeie skaapkuddes voor. Dit kan verskil van plaas tot plaas en dikwels ook van kamp tot kamp op ’n plaas, na gelang van die bestuur wat voorheen in ’n kamp toegepas is. Skape wat…

’N VOORMALIGE ANC-parlementslid is ’n direkteur van die maatskappy aan wie die plaas Colenso in Darling gegee is nadat ’n produktiewe boer van die plaas gesit is. Die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling in die Wes-Kaap het mnr. Ivan Cloete vroeër vandeesmaand met ’n afsettingsbrief bedien. Die departement het die plaas toegestaan aan die maatskappy Tlhapi Zizi (Edms.) Bpk., wat vol-gens die kommissie vir maatskappye en intellektuele eiendom op 2 Maart 2020 geregistreer is. Landbouweekblad het bevestig dat die oud-ANC-LP mnr. Mziwamadoda Kalako ’n direkteur van Tlhapi Zizi is. Kalako was vanaf Mei 2014 tot Mei 2019 ’n LP. Hy was lid van die portefeuljekomitee vir kommunikasie en die portefeuljekomitee vir handel en nywerheid. Die maatskappy het nog ’n direkteur, mnr. Lesedi Baisitse, en daar is ook vyf…

■ Hierdie boer laat sy ooie in klein kampies lam en skuif die ooi en haar lam of lammers dan dadelik na lamhokkies wat onder dak is. ■ Die toestande in die lamstelsel is meer higiënies en veilig, wat help dat meer as 97% van die lammers uiteindelik oorleef. Daar is deurgaans beligting en werkers is 24 uur aan diens om die ooie en lammers te monitor. ■ Reënwater word vanaf die kompleks se dak opgevang en in 5 000 litertenks opgegaar. Net 20 mm reën is nodig om die tenks van altesaam 145 000 liter vol te maak.…

80% Die koring-invoertarief het verlede maand met 80% gedaal tot 10,27c/kg, en die invoertarief op meel met 81,63c/kg tot 15,41c/kg. Mnr. Donald Mackay, handelsadviseur van XA International Trade Advisors, sê dié reusedaling sal veral Namibië en Botswana bevoordeel omdat hulle as lede van die Suid-Afrikaanse doeane-unie nie tariewe betaal op ingevoerde koring nie, maar tariefvrye toe-gang het tot koringprodukte, soos pasta, uit Suid-Afrika. – XA International Trade Advisors 280 Slegs 280 uit die 30 356 vuurwapen-amnestieaansoeke wat in die 2020-’21-boekjaar ontvang is, is verwerk, luidens statistieke wat die polisie op 16 Februarie aan die parlement se portefeuljekomitee vir polisie voorgelê het. Daar was egter soveel teenstrydighede in die voorlegging dat die komitee die vergadering kortgeknip en dit teruggestuur het om weer na te gaan en te korrigeer. Die komitee vra…

‘ ’n Wingerdstok is baie taaier as wat mense dink. Die groot hartseer nou is dat die oes waarvoor jy ’n jaar lank hard gewerk het, net eensklaps weg is.’ ME. ANNEMIE BAARD, boer van Keimoes, oor die skade wat reën aan wingerde aangerig het. Bl. 16 ‘Teen sononder lyk dit behoorlik asof hulle ’n galaaand hou soos die swerms bymekaarkom.’ MNR. CHRISTO MEYER, koördineerder van die bekamping van sprinkane op Prieska, oor die gedrag en beweging van sprinkaanswerms in die distrik. Bl. 18 ‘Niemand moedig moorde op die Kaapse Vlakte aan soos met ’n Kill the boer, kill the farmer-slagspreuk nie.’ THEO DE JAGER, voorsitter van Saai, oor die verskil tussen plaasmoorde en bendegeweld. Bl. 14 ‘Subsektore wat steeds arbeidintensief is, sal meganisasie oorweeg om arbeidskoste te bespaar en…

REËN WAT BOERE LAAT LAG … EN ANDER WAG Dans in die reën. Daar word hartroerend gesing (deur Touch of Class): “Het jy al ’n boer sien lag? ’n Boer sien dans in die reën terwyl ’n traan by sy wang afrol. ’n Boer sien lag, ’n boer sien dans in die reën? Terwyl God die aarde seën!” Ja, ek het, toe ons onlangs wyd gaan kuier het. Deur die Vrystaat het baie boere gelag, want dit was tot dusver ’n reënjaar. Net die rûe van die skaap kon ’n mens bo die gras sien uitsteek en die beeste het vroeg gaan lê, want hulle het volbek gevreet. ’n Boer vertel dat dit lyk of sy vorige rekordoes oorskry gaan word. In drie van die noordelike provinsies het baie boere…

HOEWEL toetse nie ’n uitbreking van slenkdalkoors in die Noord-Kaap kon bevestig nie, word boere gewaarsku om steeds vee in te ent. Die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling sê die Noord-Kaapse veeartsenydiens het ’n opvolgondersoek gedoen ná ’n laboratoriumuitslag van ’n toets vir slenkdalkoors op ’n plaas naby Kimberley. Die veeartsenydiens kon nie genoegsame epidemiologiese bewyse vir slenkdalkoors vind nie, sê die departement in ’n verklaring. Belanghebbendes in die wolbedryf waarsku dat ’n uitbreking van slenkdalkoors ’n verwoestende uitwerking op die bedryf kan hê nadat die bek-en-klouseeruitbreking in 2019 en die Covid-19-pandemie verlede jaar reeds die bedryf lamgelê het. “Boere moet hul diere inent, want ons kan nie ’n uitbreking van slenkdalkoors bekostig nie,” sê mnr. Paul Lynch van Standard Wool in ’n dringende kennisgewing deur BKB. Volgens…

DIE provinsiale affiliasies van Agri SA doen opnames onder hul lede oor die skade wat die tropiese storm Eloise aangerig het ná die afkondiging in die Staatskoerant dat dit tot ’n ramp verklaar is. Me. Andrea Campher, ramprisikobestuurder by Agri SA, sê die organisasie wil ’n onafhanklike verslag oor skade op hul lede se plase indien. Talle plaaspaaie is deur oorstromings beskadig. Verskeie boere het skade aan hul gewasse aangemeld. Riviere het hul walle oorstroom sodat veral landerye of wingerde langs riviere onder water was. Mnr. Henry Geldenhuys, voorsitter van TLU SA, sê hulle is veral bekommerd oor die stand van paaie, veral grondpaaie, wat erg verspoel het. “Ek hoop dat geld beskikbaar gestel sal word om dié infrastruktuur te herstel, want ons is amper weer by ’n oesproses. Boere…

GRAAN SA het mieliepitgradering begin ondersoek nadat meulenaars twee jaar gelede druk op produsente begin plaas het oor die graad van mielies wat gelewer word. Verbruikers het glo onder meer gekla dat mieliepap stadiger gaar word. Mnr. Jannie de Villiers, uitvoerende hoof van Graan SA, het op Graan SA se aanlyn streekvergadering vir die Oos-Vrystaat terugvoering hieroor gegee en gesê dit is belangrik om wetenskaplik te bepaal of mielies se gradering wel verander het en of omgewingsfaktore daartoe aanleiding gee, sodat daar na wetenskaplike oplossings gesoek kan word. “As die gradering verander, sal dit met wetenskap bewys moet word.” Mnr. Corné Louw, senior ekonoom vir insette by Graan SA, het gesê die organisasie doen met die samewerking van die Suid-Afrikaanse Graanlaboratoriums (SAGL) navorsing oor onder meer water- en rypskade aan…

HOEWEL die meeste mense wat van Oktober tot Desember verlede jaar op plase vermoor is, deur mense van buite die plase vermoor is, was daar ook plaaswerkers wat deur plaaseienaars of -bestuurders vermoor is, het mnr. Bheki Cele, minister van polisie, gesê toe hy die nasionale misdaadstatistieke vir dié kwartaal bekend gemaak het. Suid-Afrika was in dié kwartaal in vlak 1 asook ’n aangepaste vlak 3 van inperking. In dié tydperk was daar ’n 6,6%-toe-name in die algehele moordsyfer. Dit beteken 389 meer mense is vermoor teenoor die ooreenstemmende tydperk in die vorige boekjaar. Altesaam 193 van hierdie moorde was weens huishoudelike geweld. Die meeste moorde het plaasgevind op openbare plekke soos in die straat, oop velde, parkeerterreine en verlate geboue; by die huis van die oortreder; en drankafsetpunte. PLAASAANVALLE…

1 NIGERIË| Boere kan eis by oliereus Die hoogste hof in Brittanje het bevind dat meer as 40 000 Nigeriese boere en vissers geregtig is om skadevergoedingseise in te stel teen Royal Dutch Shell, die multinasionale oliemaatskappy, vir dekades van oliebesoedeling in die Niger-delta. Vyf regters het bevind die maatskappy kan ’n verpligting teenoor eisers hê oor die optrede van sy Nigeriese filiaal. Shell het gesê hy is nie verantwoordelik nie. Die uitspraak hef ’n hofbeslissing van 2017 op wat ten gunste van Shell en teen die Ogale- en Bille-gemeenskappe in die delta bevind het ná hulle vergoeding en skoonmaakkoste geëis het vir grootskeepse oliebesoedeling in dié olieryke gebied. Die boere en vissers sê hul lewens en gesondheid het gely omdat die grond, moerasse, grondwater en waterweë besoedel is…

Volgens die Wêreldgesondheidsorganisasie ly 8,5% van alle volwassenes aan diabetes. Dit is sowat 463 miljoen mense. Wat egter meer kommerwekkend is, is dat hierdie syfer na verwagting tot 700 miljoen kan styg teen 2045. Die behandeling van diabetes is dus ’n groot bedryf. Na raming is minstens $760 miljard in 2019 aan diabetesmedisyne bestee. Novo Nordisk is een van die grootste verskaffers van diabetesmedisyne. Dié Deense maatskappy is in 1923 gestig en vandag ’n internasionale maatskappy met 44 000 werknemers in 80 kantore wêreldwyd. Opbrengs op kapitaal is ’n maatstaf om te bepaal hoe doeltreffend ’n maatskappy kapitaal in wins omskakel en hoe winsgewend die maatskappy is. Novo Nordisk handhaaf die afgelope vyf jaar ’n opbrengs-op-kapitaal-maatstaf van 53,4%, dubbel soveel as die gemiddelde van sy mededingers. Die maatskappy se balansstaat…

Selfs waar swamme as gevolg van buitengewoon nat weer ’n invloed op die huidige draakvrugoes het, is opbrengste goed en verkoop die vrugte fluks op die varsproduktemarkte. Die nat weer in die oostelike deel van die land het sommige boere onkant gevang. Nie almal het vroegtydig voorsorg teen swamme getref nie. Die swamme lei tot ’n soort antraknose wat spikkeltjies op van die vrugte veroorsaak. Dit is egter net produsente in van die land se droër dele wat vanjaar besonder baie reën gekry het, wat hierdeur geraak is. Boere in gebiede soos Nelspruit, waar die humiditeit altyd hoog is, bespuit as ’n reël teen swambesmettings en het vanjaar mooi vrugte van goeie gehalte. Hoewel ’n baie klein persentasie van die oes tans uitgevoer word, vaar Suid-Afrikaanse draakvrugte baie goed in…

Sedert die begin van die somerreënseisoen tot einde Januarie het baie plekke in die Vrystaat, Noordwes, die oostelike dele van die Noord-Kaap en dele van die Oos-Kaap, KwaZulu-Natal, Limpopo en Mpumalanga al meer as hul totale gemiddelde jaarlikse reënval gekry. Só het Bothaville 540 mm gemeet, Fouriesburg 722 mm, Vrede 736 mm, Wesselsbron 496 mm, Schweizer-Reneke 638 mm en Hartswater 580 mm. Die meeste reën het van middel Desember geval, en op heelwat plekke het meer as 100 mm binne ’n 24-uur-tydperk geval. Die vraag is hoekom vanjaar se reënvalpatroon so drasties van dié van die meeste vorige jare s’n verskil. Is dit die effek van klimaatsverandering, of watter faktore speel almal ’n rol? SEE-OPPERVLAKTEMPERATURE As ’n mens die reënvalgeskiedenis van die afgelope paar dekades sedert 1960 nagaan, is daar…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BESIGHEID? Sterk Wi-Fi en ’n slimfoon met ’n goeie kamera. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Ek het deur die jare baie goeie raad gekry, maar ek dink die raad waarby ek die meeste baat gevind het, is om my aanlegte, drome en planne in isolasie te laat ontwikkel. Wanneer dit dan aan die publiek bekend gemaak word, sal dit eiesoortig en anders wees as wanneer dit in ’n omgewing ontwikkel het waar ander mense dit kon vernietig of manipuleer voordat dit wasdom kon bereik. Uiteraard gaan baie drome só ten gronde, maar dié wat uitwerk, is anders en waardevol. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY AL GEMAAK HET? Ek het baie foute gemaak en doen dit steeds. My…

BUITELUGSKOU ■ Fynwol-groep. Kampioen, mnre. Albertus en Jacobus Swanepoel; naaswenner, mnr. Eduard Prinsloo; derde, mnr. Olof en me. Sarique Wilken. ■ Mediumwol-groep. Kampioen en naaswenner, mnre. Theron en Thian Swanepoel; derde, mnre. Kleintjie en Willem Retief. ■ Sterkwol-groep. Kampioen, mnr. Eduard Prinsloo; naaswenner en derde plek, mnre. PG en Arno le Roux. ■ Beste groep van ses ooie. Kampioen, mnr. Eduard Prinsloo; naaswenner, mnre. Albertus en Jacobus Swanepoel; derde, mnre. Theron en Thian Swanepoel. ■ Algeheel beste ooi van die buiteskou. Kampioen, mnr. Eduard Prinsloo; naaswenner, mnre. Theron en Thian Swanepoel; derde, mnre. Albertus en Jacobus Swanepoel. BINNESKOU ■ Swaarste vag. Kampioen en derde plek, mnr. Eduard Prinsloo (4,763 kg en 4,57 kg); naaswenner, mnr. Zak van Zyl (4,614 kg). ■ Ooi met beste wolopbrengs. Kampioen en derde plek, mnr.…

Episode 11 — Dr. John Williams Dr. John Williams boer op sy geboorteplaas, Mayholme, noordwes van Alldays aan die oewer van die Limpoporivier. Hy boer met beeste, skape en wild, en verdien ook ’n inkomste uit toerisme en jag. Hulle moet voortdurend planne maak om droogtes en roofdiere te trotseer, en seker te maak die vee het genoeg kos. John is ’n oudvoorsitter van Agri Limpopo. In 2007 was hy Limpopo se Boer van die Jaar en ook ’n finalis in die nasionale Boer van die Jaar-kompetisie. Hy sê boere moet saamstaan en betrokke wees by die georganiseerde landbou. ■ Volg Landbouweekliks en Landbouweekblad op Facebook en @landbouweekliks en @landbou op Twitter. ■ Volg ook VIA TV op Facebook. ■ Besoek Landbou.com vir nog inligting. WENNER Dolf van Rensburg van…

Diep quiche met gekaramelliseerde uie, tamatie en kaas ■ 1 hoeveelheid broskorsdeeg (sien “kassie” op bladsy 75) ■ 3 groot uie, dungesny ■ 45 ml botter ■ ’n Skeut olyfolie ■ ’n Skeut water ■ 30 ml vrugteblatjang ■ Sout en varsgemaalde swartpeper ■ 500 g kersietamaties ■ 250 ml gerasperde cheddarkaas ■ 30 ml vars pietersielie, gekap ■ 1 hoeveelheid eiervla (sien “kassie” op bladsy 75) Voorverhit die oond tot 200 °C. Smeer of bespuit ’n dieperige losboomquichepan van 20 cm en voer met die deeg uit. Volg die metode in die “kassie” op bladsy 76 om die deeg blind te bak. Terwyl die deeg bak, braai die uie stadig in die botter en olyfolie tot goudbruin. Voeg ’n skeut water by, bedek en laat stowe stadig vir ongeveer…

BENODIGDHEDE ■ ’n Langwerpige kartonbuis/blik met deksels aan albei kante ■ 2 groot stukke hardebord (400 mm x 600 mm) ■ Deksel van ’n 5 liter-verfblik ■ Goiingtou, afvalmateriaal, plastiekkristalle ■ Indraaiskroef (3 mm), vlinderbout, 2 wassers en ’n klein skroef en bout (2 mm) ■ Gomgeweer, gomstokkies en skêr ■ Boor met 3 mm-houtboorpunt ■ Skroewedraaier ’N STERK FONDASIE ■ Neem een stuk hardebord, merk die middelpunt en boor ’n gaatjie regdeur met die houtboor. Doen dieselfde met die buis se deksel en bodem, en met die verfblikdeksel. ■ Sit nou een van die stukke hardebord (ons basislaag) op die afvalmateriaal en knip die vorm na, maar laat ’n naattoelaag van 5 cm. ■ Knip kepe in die naattoelaag al rondom die hout. Vou dit na agter en gom…

Oor die vuurwapens wat verkoop is, wil ek eintlik nie praat nie. Nog minder oor dié wat ek deur my vingers laat glip het deur hulle nié te koop nie. Onder laasgenoemde is ’n pragtige, lang, militêre Martini-Henry wat in sy spesiale houtkas by ’n wapenhandelaar in die Paarl was. Die geweer was duidelik nooit in militêre verband gebruik nie en dit was in ’n puik toestand. Verder skop ek myself nóú nog gereeld oor ’n egte Farquharson-enkelskoot wat spotgoedkoop beskikbaar was omdat die loop tot niet was. Hierdie valblok-aksie was waarskynlik die beste enkelskoot-aksie wat ooit gebou is. Selfs die bekende grootwildjagter Frederick Selous het een besit. Dit is die aksie waarop die Ruger No 1 gebaseer is. ’n Farquharson-aksie is deesdae baie skaars en duur, en ek kan…

Leef lig: Vyf gewoontes van die vroeë kerk en wat dit vir ons vandag beteken deur Jaco Strydom. Uitgewer: Lux Verbi. Prys: R200. By Moeder Teresa se bedieningsplek in Indië het Jaco Strydom destyds gedink: “Wat het van ons geword as hierdie abnormaal is? Moet dit nie oral so wees nie?” Strydom is die leier van Echo-jeugontwikkeling, ’n omgee-organisasie met 13 huise reg oor die land wat ’n tuiste bied vir jong mense in nood en projekte by verskeie skole aanbied. Deur saam in een huis te bly en in mekaar se le-wens te deel, help hulle mekaar deur die lewe se donker dieptes. Hy is ook deeltyds betrokke by die Villiera-gemeente. Dit is juis by die leiers van die Echo-gemeenskap waar Strydom “die mees basiese gewoontes van volgelinge van…

In die meegaande tabel is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Wes-Kaap vir die twaalf maande tot verlede Desember. Die ekonomie en gevolge van die droogte in die provinsie blyk duidelik met die helfte van die distrikte wat ’n dalende prysneiging toon. By Calitzdorp het pryse met 22,5% gestyg, terwyl dit by Beaufort-Wes met 19,2% gestyg het. By Malmesbury het pryse met 16,6% gedaal en by Vanrhynsdorp met 24,4%. Altesame 280 ooreenkomste (-36,2% minder teenoor die vergelykende vorige 12 maande) is in 26 distrikte gesluit. In die proses is 171 367 ha teen R2,832 miljard verhandel. ’n Vergelyking van transaksies ten opsigte van plaasgrootte lyk soos volg (met verlede jaar se syfer tussen hakies): kleiner as 50 ha, 34% (37%); 50-150 ha, 19% (18%); 150-300 ha,…

Danksy ’n groot buitelandse vraag na teelmateriaal, asook ’n sterk plaaslike vraag na slaglammers behaal Boerbok-stoetdiere baie goeie gemiddelde pryse op veilings. Mnr. Johan Boshoff, teler en mede-eienaar van die Bosland-boerdery by Marble Hall, sê die uitbreking van bek-en-klouseer het uitvoer en veilings tot stilstand geruk en pryse geknou. Vroeg verlede jaar is goeie ramme teen so min as R10 500 opgeveil. Pryse het sedertdien herstel. Op die Innibos Boerbokgroep se elfde produksieveiling wat Vleissentraal Bosveld in Polokwane aangebied het, is twee Boerbok-stoetramme teen R47 500 stuk verkoop. Die een was ’n ram van Bosland en die ander ’n ram van mnr. Joubert Fourie van Louis Trichardt. Mnr. Craig le Roux, afslaer, sê die gemiddelde prys vir dragtige kudde-ooie was R12 278, vir kudde-ooie R11 286, kudderamme R13 883, dragtige…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Indiese boere skop vas teen nuwe wette ■ Kies geslag vir versnelde veeteelt ■ ’n Stamboom maak nie ’n stoetooi’ ■ Passie vir grond en plante lei tot topmielie-opbrengs ■ Skroot word nuttige toerusting ■ Jagters neem plaasskool onder hul vlerk SPESIAAL ■ Veebedryf GESIN ■ Goed, beter, beesvleis DIERETEELT Telers sal hul eie diere se vars semen in Bloemfontein kan laat verwerk tot geslagsgebonde saad danksy ’n nuwe laboratorium wat gesamentlik deur Ramsem en Absolute Genetics opgerig is. Dit kan teelvordering drasties versnel. Hier is Bonsmaras van die stoetery Germar op die plaas Mount Lebanon in die Suid-Vrystaat.…

Mnr. Pieter Swart (37), ’n leeuboer van Kroonstad wat in hegtenis geneem is op drie aanklagte van moord nadat hy drie vermeende plaasaanvallers op die plaas Bossiesrand doodgeskiet het, is vrygelaat sonder ’n hofverskyning ná daar besluit is dat die staat nie gronde het om hom te vervolg nie. PIETER VAN AARDT skryf: Ek hoop hy maak ’n saak teen die polisie vir onwettige optrede. JOHN SMITH skryf: Treine is Transnet, telefone is Telkom, polisie is vangnet. Geen insig en geen kennis. GERDA VAN WYK skryf: Hoe kan die tipe optrede van die polisie stopgesit word? PAUL PIETERSE skryf: Waarom moes hy nog steeds tronk toe? Hier loop baie moordenaars, verkragters ensovoorts buite die tronk rond. LOUISE PRETORIUS skryf: Wat verwag ’n mens van die polisie. Kyk net na die…

IN ’n opname onder 577 Agri SAlede het 456 aangedui die verhoogde minimum loon vir plaaswerkers kan daartoe lei dat altesame 4 384 werkers by hulle hul werk kan verloor. Dit is 9,6 werkgeleenthede per deelnemer aan die opname. Veral seisoenale en tydelike werkers sal swaar getref word wanneer die verhoogde minimum loon op 1 Maart in werking tree. Vir die meeste van die deelnemers sal die verhoging meebring dat hulle hul toegewysde begroting vir lone in 2021 sal oorskry. Verlede jaar is meer as R1,7 miljard per jaar vir lone toegewys en daar word verwag dat arbeidskoste teenoor omset vanjaar met 24% kan toeneem. “Subsektore wat steeds arbeidintensief is, sal meganisasie oorweeg om arbeidskoste te bespaar en die werksure verkort van die werkers wat wel behoue bly,” het mnr.…

DIE wetgewing vir die nasionale waterhulpbron-en-infrastruktuuragentskap sal in die tweede helfte van die jaar aan die parlement voorgelê word, het me. Lindiwe Sisulu, minister vir menslike nedersettings, water en sanitasie, tydens die debat op die staatsrede gesê. Pres. Cyril Ramaphosa het in sy staatsrede aangekondig die agentskap sal in die 2021-’22-boekjaar, wat in April 2021 begin, gestig word. Sisulu het gesê die wetgewing is reeds voltooi en sal ter tafel gelê word as die proses van open-bare deelname afgehandel is. Die agentskap se primêre verantwoordelikheid sal wees om te verseker dat skoon water en voldoende sanitasie vir alle Suid-Afrikaners beskikbaar is en dat watervolhoubaarheid vir die ekonomie verseker word. Hulle sal met munisipaliteite, waterrade, finansiële instellings, die landbougemeenskap en ander sektore, soos die mynwese, saamwerk. Die agentskap moet die prestasie…

’N VOORSTEL vir ’n eenmalige Covid-19-heffing sal op Graan SA se aanlyn jaarkongres op 3 en 4 Maart bespreek word. Dit volg weens die impak van die Covid-19-pandemie se inperkingsregulasies op die organisasie se vermoë om onder meer die Nampo-oesdag, wat ’n baie belangrike inkomstebron vir Graan SA is, te kon aanbied. Mnr. Jannie de Villiers, uitvoerende hoof van Graan SA, het op die organisasie se aanlyn streekvergadering vir die Oos-Vrystaat gesê Graan SA het ’n verlies van R17 miljoen gely omdat die Nampo-oesdag nie verlede jaar op Bothaville aangebied kon word nie. Die doelwit van die heffing is om die organisasie se reserwes met R10 miljoen te kan aanvul om seker te maak dat hy met sy werksaamhede kan voortgaan. Mnr. Derek Mathews, voorsitter van Graan SA, het gesê:…

DIE drankbedryf het meer as R36 miljard aan inkomste verloor weens die regering se verbod op verkope weens die Covid-19-pandemie. Altesaam 200 200 werkgeleenthede in die drankwaardeketting was ook in die weegskaal weens dié verbod en Suid-Afrika het bykans R52 miljard aan bruto binnelandse produk verloor. Boonop is die staatskas amper R30 miljard kwyt weens belasting en ’n verdere R8 miljard weens aksynsbelasting wat nie ingevorder kon word nie. Dít blyk uit ’n nuwe verslag deur FTI Consulting wat die impak van die drie verbiedings op die verkoop van alkohol sedert Maart verlede jaar ondersoek het. Volgens mnr. Kurt Moore, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse drankhandelsmerkvereniging (Salba), toon dié syfers dat die prohibisie-maatreëls niks anders as ’n “nasionale maatskaplik-ekonomiese ramp” was nie. Volgens mnr. Rico Basson, Vinpro se besturende direkteur,…

’N KOMMISSIE is deur die SA Jagters- en Wildbewaringsvereniging aangestel om die bedanking van sy voorsitter en ondervoorsitter te ondersoek. Mnr. Carl Arnold het in Januarie vanjaar as voorsitter bedank, terwyl mnr. Danie de Villiers, ondervoorsitter, ook sy bedanking ingedien het. Mnr. Basie Bergh is daarna op ’n vergadering tot waarnemende voorsitter verkies en mnr. André van Heerden is as waarnemende ondervoorsitter aangewys. Die bedankings is voorafgegaan deur ’n briefwisseling waarin bewerings van onenigheid tussen raadslede gemaak is. In ’n stadium is Arnold skriftelik gevra om as voorsitter en raadslid te bedank. In ’n spesiale nuusbrief wat deur mnr. Fred Camphor, uitvoerende hoof van SA Jagters, aan lede gestuur is, verwys hy na ’n oproep deur Landbouweekblad na hom waartydens hy gevra het die tydskrif moenie ’n berig plaas nie.…

Daar is altyd debatte oor die landbou-ekonomie en die finansies van boerdery. Ongelukkig is daar in Suid-Afrika nie omvattende en bygewerkte opnames ten opsigte van boerderyondernemings se finansies en neigings nie. Die kommersiële landbou volg egter grootliks die internasionale neigings omdat Suid-Afrikaanse boerderye aan dieselfde internasionale markkragte as buitelandse boerderye blootgestel is. Die Suid-Afrikaanse landbou kan vergelyk word met die Amerikaanse landbou, waar staatsubsidies die afgelope twee jaar ’n groot deel van die landbou se netto inkomste uitgemaak het, asook neigings in die Australiese landbou, wat soos die plaaslike landbou min staatsubsidies ontvang, maar ’n baie landbouvriendelike beleidsomgewing het. Daar is veral twee neigings wat opval, naamlik dat boerderye groter word en dat die grootste boerderye neig om winsgewender te wees en ’n groot deel van die betrokke land se…

Die plaaslike varkbedryf is steeds mededingend, ten spyte van hoë voerkoste. Voerkoste op plaasvlak dra tot 70% van die varkproduksiekoste by. Ten spyte van abattoir-aankooppryse wat sedert die eerste kwartaal van 2020 verbeter het, het die verhoging in voerpryse daartoe gelei dat die koopprys-geelmielieprys-verhouding (’n belangrike winsaanduier) relatief stabiel gebly het op 8,5, maar steeds onder vlakke is wat in 2018 (14,14) en 2019 (8,9) ervaar is. Die SA Varkvleisprodusenteorganisasie (Savpo) verwag dat voerpryse in die volgende vier maande hoog sal bly. Die gemiddelde koopprys vir varkvleis was R29,45/kg in Februarie vergeleke met gemiddeld R23,93/kg verlede jaar. Dit is ’n styging van 23,1% in die karkasprys. In Januarie het die gemiddelde kleinhandelspryse van 12 verskillende varkprodukte R106,89/kg beloop vergeleke met R96,59/kg verlede Januarie. Dit is ’n styging van 10,7%. Wanneer…

Die byvoeging van kalium en yster by die dieet van die Afrika-katvis kan die bedrywighede van akwakultuur- en akwaponika-boere ’n hupstoot gee, sê dr. Oyama Guwa, wie se onlangse ontwikkeling van verbeterde visvoer gelei het tot ’n doktorsgraad in chemiese ingenieurswese aan die Universiteit Stellenbosch (US). Akwaponika kombineer visteelt (akwakultuur) met plantverbouing sonder grond (hidroponika). Dit bly ’n kwessie om ’n balans te kry tussen die voedingstowwe wat die visse én die plante in die stelsel nodig het. Dit neig dikwels tot ’n wanbalans, want elkeen het unieke voedingsvereistes. “Met die byvoeging van kalium en yster by die rantsoen van die Afrika-katvis kan akwakultuur- en akwaponika-boere visvoeding én plantgroei in hul geïntegreerde akwaponikastelsels optimaliseer,” sê Guwa. Die Afrika-katvis word veral in Noord-Afrika, Europa en Asië geëet. Dit word dikwels in…

■ Die natste seisoene in Suid-Afrika sedert 1960 het voorgekom wanneer daar ’n sterk La Niña-verskynsel was. Dit is hierdie somer weer die geval. ■ Die temperatuur in die Indiese Oseaan beïnvloed ook Suider-Afrika se reënval. Tans is sowat 70% van die Indiese Oseaan koeler as normaalweg, wat die kanse op baie sterk laagdrukstelsels en dus reën oor die binneland van Suider-Afrika verhoog. ■ Vanweë die suidooswaartse beweging van reënstelsels bly die westelike en suidelike dele dikwels droog met min somerreën, buiten wanneer baie sterk weerstelsels tydens veral La Niña-jare voorkom en ver weswaarts beweeg.…

Mnr. PJ Budler het voorheen in Johannesburg gewoon en in Desember 2012 na Amerika verhuis. Hy woon tans in Fort Worth, Texas, waar hy as Trans Ova Genetics se internasionale sakebestuurder optree. Dié maatskappy is in Iowa en is op die New Yorkse aandelebeurs genoteer. Hy spesialiseer in kunsmatige inseminasie, embrio-oorplasing, in vitro-bevrugting, kloning en geenredigering. Die maatskappy kweek sowat 325 000 embrio’s per jaar. Budler het ook sy eie maatskappy, Global Livestock Solutions. Hy sê hy het Texas toe verhuis omdat hy in die internasionale lewendehawebedryf betrokke wou raak. Texas is geografies ideaal vir internasionale reise geleë, aangesien Latyns-Amerika en Europa maklik bereikbaar is. “Texas het ook ’n sterk lewendehawekultuur. Amerika verskaf baie diereteelmateriaal aan die wêreld. Dit het dus baie gehelp om ’n adres in Texas te hê…

Daar was reeds druk op die vraag na moutgars vanweë ’n groot eindvoorraad, en toe tref die verbod op alkoholverkope tydens die Covid-19-pandemie die bedryf. Dit is alombekend dat die Wes-Kaap streng waterbeperkings tydens die onlangse droogte en selfs daarna ervaar het. Dit het daartoe gelei dat die vermoutingsaanleg in die Kaap minder kon vermout as beoog. Daarmee saam was produksietoestande nie altyd gunstig nie. Die gehalte van moutgars is baie gevoelig vir verandering in die klimaat. Dit beïnvloed stikstofvlakke, en in die 2019-’20-bemarking-seisoen was hoë stikstofvlakke ’n groot probleem. Hoewel die meeste van die oes wel ingeneem is, moes AB InBev van die moutgars inneem met hoër as gewone stikstofbande. Dit het die gevolg dat gars vermeng moes word om die regte spesifikasie te kry. Dit het ook ’n…

Volhoubaarheid word gedefinieer ten opsigte van winsgewendheid, mense en die omgewing, die sogenoemde drie P’s (profit, people en planet). Baie klem word op die laaste twee elemente gelê, terwyl winsgewendheid eintlik ’n voorvereiste vir volhoubaarheid is. As ’n boer nie wins toon nie, is daar ook nie geld om aan die omgewing te bestee en om sy sosiale verpligtinge na te kom nie. VEREISTES VIR WINSGEWENDHEID In ’n winsgewende melkboerdery is die inkomste uit die verkoop van produkte meer as die koste om daardie produkte te produseer. Om volhoubaar te wees, moet die wins groot genoeg wees om in die boer se lewensbehoeftes te voorsien en voorsiening te maak vir kapitaaluitbreidings. Bruto inkomste word bepaal deur die hoeveelheid produkte wat verkoop word, en die prys waarteen dit verkoop word. Die…

WERKTUIG SLIM KOMBINASIE VIR BEWERKINGSPRAKTYKE Agro-Masz se BT50 kombineer sy Duro Light-saadbeddingvoorbereider, fynsaadplanter en skottelploeg in een doeltreffende werktuig om brandstofkoste en tyd te bespaar. Die Duro Light-saadbeddingvoorbereider, vooraan die werktuig, kan tot ’n diepte van 150 mm met grondsnyers werk en tot ’n diepte van 250 mm daarsonder. Deur die werktuig met ’n skottelploeg en fynsaadplanter te kombineer, word drie bewerkingspraktyke gelyktydig gedoen. Die Duro Light verbeter waterindringing in die grond, asook gronddeurlugting wat tot ’n verbetering in grondgesondheid lei en vinniger groei tot gevolg het. Die skottelploegwerktuie in Agro-Masz se stal is ontwerp om tot ’n wydte van 6 m te werk vir intensiewe en vinnige stoppelbewerking waar groot hoeveelhede oesreste vinnig gesny moet word, of waar oorlêgrond weer bewerk moet word. Die nuwe SP4000-fynsaadplanter wat bo-op die…

LIGGING Worcester, Wes-Kaap Vertel ’n bietjie oor jou kwekery, Hektaar Plants? Dit is ’n vernuwende aanlyn kwekery op die plaas Aan de Doorns, net buite Worcester. Ons verkoop interessante en ongewone huisplante en bykomstighede (soos potte, mandjies en hangers), maar ook meer algemene plante wat steeds gewild is. Jy kan vanuit die gemak van jou huis plante bestel, wat deur ’n koerier op jou voorstoep afgelewer word. Ja, dit klink vergesog dat potplante só afgelewer kan word, maar ons verpak dit goed sodat die gehalte behoue bly. Danksy die sorgvuldige, stylvolle verpakking en die regte koeriers kan ons plante sonder enige probleme reg oor die land aflewer. Ons maak seker ons klante kry goeie inligting en aanwysings oor versorging, sodat hulle goed na hul plante kan omsien. Die kwekery word…

Die My heel eerste plakkerboek-reeks bestaan uit twee boeke – Lama en Seekat. Dit help jong lesers kleure leer ken en ontwikkel fyn motoriese vaardighede. Die kleurryke plakkers is boonop herbruikbaar, dus hou die pret net aan en aan! Stuur jou foto, saam met jou naam, ouderdom en adres aan Lucille Botha (lbotha@landbou.com) teen 12 April vir ’n kans om dié oulike boek te wen.…

Die Woord van God sê in Joh. 15:7: “As julle in My bly en my woorde in julle, vra dan net wat julle wil hê, en julle sal dit kry.” Ons moet ophou om so baie te probeer en eerder begin om meer in die Here te berus. Ons boere kan altyd ’n plan maak, iets probeer en iets uitrig. Ons moet egter regtig begin om in die Here Jesus Christus te berus. Wanneer ons op sy Woord konsentreer, doen ons dinge reg en hou op om soos afkophoenders rond te skarrel. Elke keer wanneer ons probeer om self ’n plan te maak, neem die Here sy hande van ons af weg en laat ons self aangaan tot ons moeg is. Dan sê Hy: “Ek is hier as jy na…