Indholdsfortegnelse for 24 Jun 2021 i Landbouweekblad

ANDERKANT DIE REËNBOOG TERUG IN DIE GAME Besonderse sportprestasies kry ’n mens om goeie rede in vervoering, soos onlangs weer met die briljante tennis op Roland Garros in Parys, Frankryk. Eers was daar die titaniese stryd tussen die ou kleimeester Rafael Nadal en die yskoue, geniale Serwiër Novak Djokovic. Dit is gevolg deur die talentvolle jong Griek Stefanos Tsitsipas wat met ’n bomenslike poging in die manseindstryd vergeefs probeer het om die super-Serwiër te onttroon. Sulke prestasies is gestroop van enige menslike gekunsteldheid. Ten aanskoue van miljoene mense word ’n eenvoudige stryd tussen die wêreld se bestes gevoer waar geen wegkruipplek is nie. Geen agterbakse onderhandelinge gaan jou bas red nie en geen gevestigde belang gaan die uitkoms na die een of ander kant toe swaai nie. En…

MNR. FANIE BLUMENTHAL bedryf saam met sy pa, seun, broer en suster ’n groot gemengde boerdery by Hopetown. Hulle verbou mielies, springmielies, koring en gars, het ’n Damarastoetery, besit ’n kleinveeveilingslokaal en boer met wild vir jag en ekotoerisme. Lees die artikel op bl. 50. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Carine, het twee kinders: Francois (19) en Joan (16). HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Nee. Ek is ná skool weermag (pantserskool) toe en het daarna vir ’n jaar in Duitsland gewerk. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek speel graag gholf. WAAR HOU JY VAKANSIE? Ons hou baie van Stilbaai. WATTER RUGBYSPAN ONDERSTEUN JY? Die Cheetahs.…

Ingonyama-trust kry slae oor huurgeld Die Ingonyama-trust se beleid om kommunale grondbewoners huurkontrakte te laat teken en huur te laat betaal, is onwettig, en die trust moet die huurgeld wat tot dusver betaal is, terugbetaal. Só het die hooggeregshof in Pietermaritzburg kort voor druktyd beslis. Me. Annette Steyn, DA-LP, sê die trust se kommunale grondbewoners is tot huurders op hul voorvaders se grond verklaar en is dikwels in beperkende huurkontrakte ingedwing. Die hof het bevind dat die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling nie sy pligte om gemeenskapsregte te beskerm, nagekom het nie. Die departement moet nou verseker dat die hofbeslissing ten volle uitgevoer word. MPO-hoof lê tuig neer Dr. Chris van Dijk, wat die afgelope ses jaar die uitvoerende hoof van die Melkprodusente-organisasie (MPO) was, verlaat dié organisasie…

DIE regering se maatskaplik-ekonomiese impakstudie oor onteiening sonder vergoeding het wyd skok, ongeloof en kritiek ontlok omdat dit beweer daar bestaan eenparige steun vir die wetsontwerpe onder die instellings en groepe wat geraadpleeg is. Betrokkenes het egter in alle gevalle ernstige bedenkinge en bekommernisse daaroor uitgespreek tydens die openbare deelnameproses. Dié studie, wat in 2019 deur die departement van open-bare werke onderneem is, is klaarblyklik van die publiek weerhou todat Sakeliga dit op 7 Junie deur middel van ’n aansoek ingevolge die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting (Paia, Wet 2 van 2000) in die hande gekry het. Die verslag ondersteun die ontneming van eiendom sonder vergoeding en onthul beweerde steun van onder meer Nedlac en Agri SA vir die wetsvoorstel. VALS INDRUK Agri SA, wat nooit voorheen…

1 NAMIBIË| Minder beeste bemark In die afgelope ses maande is minder slagdiere in Namibië bemark omdat boere hul kuddes begin heropbou ná die driejaardroogte wat sedert 2019 reusekuddeverminderings noodsaaklik gemaak het. Die Namibiese veebedryf het in April altesaam 14 892 diere bemark, teenoor 18 158 ’n jaar vantevore. Nie ’n enkele dier is in April noord van die veterinêre heining geslag nie. Verder het Meatco se gemiddelde koopprys gestyg van N$46/kg tot N$52/kg (N$1 = R1), al is dié prys onvolhoubaar, volgens mnr. Angus Claassen, ’n bestuurder by dié maatskappy. Hy verwag dat dit vir die res van die jaar moeilik sal wees om beeste wat slaggereed is, teen realistiese markpryse te kry. Die maatskappy sal bedrywighede opskort by sy verliesmakende afdelings, soos sy inmaakbedrywighede, terwyl hy sakemodelle…

TALLE probleme staar veeboere in die gesig ten opsigte van roofdiere. Met behulp van die organisasie Roofdierbestuur SA (PMSA) se 27 moniteringsplase is ’n standaard daargestel om produsente by te staan en op te lei om die impak van roofdiere te verminder, en dit steeds finansieel lewensvatbaar is om te boer. Luidens ’n verslag van die PMSA vir die tydperk 2008 tot 2020, is die vermindering van skade vanweë roofdiere is ’n merkwaardige prestasie. In 2008 was die gemiddelde veeverliese op die 27 moniteringsplase 13,2%. Met behulp van goeie bestuurspraktyke is dié syfer verlaag en in 2020 was dit slegs 2,7%. “Hoewel dit nog steeds nie die ideaal is nie, is dit beslis meer aanvaarbaar en bekostigbaar vir enige veeboer,” lui die verslag. In 2008 was daar 2 320 veeverliese…

Navorsers het dit al reggekry om dadelpitte wat 2 000 jaar oud is, te laat ontkiem en tot volgroeide dadelpalms te ontwikkel. Die genoom van die sade is onlangs gekarteer. Dadels word in 39 lande geproduseer, maar 90% van dadels word in die Midde-Ooste en Noord-Afrika verbou, terwyl 87% van die oppervlakte onder dadelpalms in dié gebiede is. As navorsers van die ICARDA-projek, wat volhoubare dadelproduksiestelsels vir die Gulf Cooperation Council op die Arabiese Skiereiland ontwikkel, hul doelwitte bereik, sal dadelplantasies in die toekoms meer as net dadels produseer. Hulle meen dadelpalms kan die “hart van ’n biologiese sirkelekonomie” uitmaak. Hulle sal ook help om die uitwerking van klimaatsverandering te versag deurdat elke dadelpalm sowat 200 kg koolsuurgas per jaar kan opberg, terwyl ondergrondse besproeiingsproewe toon dat waterverbruik met tot…

Volgens die Mei 2021-verslag oor die voorkoms van Afrika-varkpes in Suid-Afrika is daar reeds vanjaar gevalle in die Amatola-distrik in die Oos-Kaap, rondom Wesselsbron, Parys en Viljoenskroon in die Vrystaat, Potchefstroom in Noordwes en in die township Mfuleni naby Kaapstad aangemeld. Randfontein bly ’n probleemgebied in Gauteng. Tydens ’n voorval in Februarie vanjaar in Thabazimbi in Limpopo, wat in die AVP-kontrolegebied lê, is vlakvarke moontlik die bron van besmetting. Sedert April 2019 is altesaam 84 uitbrekings buite AVP-kontrolegebiede ten noorde van die land aangemeld. Hiervan word 41 gevalle steeds as problematies beskou. Besoek die webblad nahf.co.za vir die jongste verslag deur die direktoraat dieregesondheid van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling.…

■ Een van die ondernemings wat die neiging van aanlyn inkopies aangegryp het, is die Nederlandse aanlyn supermark Picnic met sy elektriese paneelwaentjies wat jou kruideniersware in ’n japtrap aflewer. ■ Daar is egter ruimte om kopers se inkopie-ervaring te verbeter deur hulle meer keuses te bied. Ander neigings, soos dat verbruikers al hoe meer plaaslik verboude produkte verkies, moet ook dopgehou word. ■ Boere en groothandelaars lewer by verspreidingsentrums af – sny dus die boeremark uit – van waar dit binne ’n dag versprei word.…

Dit het my onlangs opgeval dat nie almal wat met skape en beeste boer, ’n goeie begrip het van wat die term grootvee-eenheid (GVE) beteken nie. Dr. Heinz Meissner, wat betrokke was by die ontwikkeling van GVE in Suid-Afrika, het dieselfde ondervind. Die begrip van ’n GVE is in die 1980’s ontwikkel en volgens Meissner het ’n nuwe geslag boere intussen oorgeneem wat nie daarmee grootgeword het nie. Die beginsel van ’n GVE is gegrond op die energiebehoeftes van die dier. (In dié rubriek word GVE van vleisbeeste bespreek.) Dit is dus biologies gefundeer en aspekte soos liggaamsgewig, raamgrootte, produksiepeil en reproduksiestatus word in die GVE-waardes weerspieël. ’n GVE word gedefinieer as ’n os van 450 kg wat 500 g per dag groei op veld met ’n verteerbaarheid van 55%.…

■ Sowat 12 miljoen ha vrugbare grond gaan jaarliks wêreldwyd verlore. Biodiversiteit word uit grond “gestroop” deur onvolhoubare praktyke. ■ ’n Maatskappy wat vloeibare nanoklei ontwikkel en op sanderige grond spuit om die waterhouvermoë met tot 65% te verbeter, meen die aanwending werk vyf jaar lank en kan tot ’n waterbesparing van tot twee derdes lei. ■ Dié duur tegnologie word tot dusver in Pakistan, Egipte, China en die Verenigde Arabiese Emirate toegepas. Ontwikkelaars hoop om die koste binnekort te halveer.…

MY HONDE GAAN KUIER OP BUURPLAAS Ons bly op ’n stuk grond met wildheinings. Die grond is egter baie sanderig en ystervarke grawe gedurig onder die heinings deur. Ons honde raak soms avontuurlustig en kruip dan onder die heinings na my buurman se grond. Die buurman het glad nie heinings nie, maar dreig nou om ons honde te skiet indien hulle weer op sy grond kom. Ek wil net byvoeg dat hulle hom nog nooit enige skade berokken het nie. Het hy die reg om ons honde te skiet? Net soos met jou beeste, skape en wild, is dit ook jou plig om jou honde op jou eiendom te hou en te keer dat hulle ander se eiendom betree. Tensy ’n buurman jou honde goed ken en aanvaar dat hulle…

In 1960 het die 73-jarige Ivo Rugani en sy seun, Vito J. Rugani, getrek na Elandsdrift, met geen elektrisiteit en min geriewe. In 1990 het Lisa Matthews en haar broer, Marco Rugani, kruie op klein skaal begin verbou. Dit was die nederige begin van ’n familiesaak wat vandag kruie en groente onder die Toscana Herbs & Fresh Produce-handelsmerk produseer. Die afgelope 33 jaar werk dié broer en suster sy aan sy in die besigheid. Watter rol speel sitroengras in jul boerdery? Ons plant sitroengras om ons kruiereeks te vergroot. Ons het destyds ’n paar steggies by ’n goeie vriend gekry wat graag sitroengras in kerries en Thaigeregte gebruik. Op die oomblik boer ons met sowat 3 000 sitroengrasplante. Hoe werk die produksie van sitroengras? Die seisoen strek van Desember tot…

MNR. WERNICH LEMMER (34), ’n mielie-en-beesboer van Hartbeesfontein is pas as Agri Noordwes se Jongboer van die Jaar vir 2021 aangewys. Lemmer is sedert Maart 2018 heeltyds betrokke by die familieboerdery op die plaas Lemmersville. Die boerderyvertakkings bestaan uit 80% mielieproduksie en 20% beesproduksie. Hy het ’n graad in meganiese ingenieurswese aan die Noordwes-Universiteit verwerf. Ná sy studie het hy drie jaar as ’n stelselingenieur by die Matimba-kragsentrale gewerk voor hy by die familieboerdery betrokke geraak het. Hy het op die toekenningsgeleentheid by Senwes se hoofkantoor op Klerksdorp gesê dit gaan op die oomblik baie goed met die landbou in Suid-Afrika, veral danksy goeie reën, belowende oeste en goeie pryse in die gewas- én die veebedryf. “My boodskap aan boere is om in ’n goeie jaar soos hierdie ’n Josefsbeleid…

Mnre. Mark Alexander (links), president van die Suid-Afrikaanse Rugby-unie, en Tim Hutchinson, uitvoerende hoof van DGB en eienaar van Boschendalwyn, klink ’n glasie op die aanwysing van Boschendal-wyn as die amptelike wynvennoot van die Britse en Ierse Leeus se rugbytoer na Suid-Afrika in Julie en Augustus. “Ons glo sport, soos wyn, verteenwoordig die nasionale DNS,” sê Hutchinson. “Die wynbedryf moes die afgelope 15 maande groot probleme trotseer. Met die internasionale belangstelling in die Leeus-toer sal Suid-Afrikaanse wyne wêreldwyd deur DGB en Boschendal op die voorgrond geplaas word, wat ook die profiel van Handelsmerk Suid-Afrika sal verhoog.” Tydens die toer sal die beperkte vrystelling van verskeie Boschendal-wyne ’n magnumbottel (1,5 liter) Shiraz 2019 en ’n rooi versnit van Cabernet sauvignon en Merlot uit die 2017-oesjaar insluit.…

DAAR is sowat 1,5 miljoen wettige, geregistreerde vuurwapeneienaars in Suid-Afrika en volgens ’n rowwe skatting waarskynlik nog 1,5 miljoen ongelisensieerde vuurwapens in omloop. Ons sal daardie wapens moet vernietig as ons in ’n veilige land wil leef. Dit gaan harde, slim polisiewerk kos. Jy gaan dit nie met nog wette regmaak nie. Die onsinnige twak wat nieregeringsorganisasies soos Gun Free South Africa, die Instituut vir Sekerheidstudies en andere hieroor gorrel, verwring sinvolle debat daaroor. Soos Gun Free se reaksie op mnr. Bheki Cele se jongste konsepwet teen vuurwapeneienaarskap: Elke dag word 26 mense in Suid-Afrika doodgeskiet. Die vollediger statistieke is dat 55 mense elke dag vermoor word. En minder as 12 van die moordenaars agter tralies beland. Gun Free sê wapens in wetlike, burgerlike besit verhoog misdade soos moord. Wel,…

SOMMIGE JAKKALSE EINTLIK BOER SE VRIEND Weens die knellende droogte die afgelope aantal jare in groot dele van Suid-Afrika het die voorkoms van grasdraertermiete kommerwekkende afmetings aangeneem. Dit is die groter hoeveelhede droë gras wat die termietplaag in sulke toestande laat toeneem en uiteindelik daartoe lei dat boere se laaste bietjie reserweweiding deur die termiete vernietig word. Voorlopige navorsingsresultate oor potensiële werweldiervyande van termiete wat pas deur die Universiteit van die Vrystaat bekend gemaak is, dui aan dat boere hul tradisionele aartsvyand, die jakkals, in ’n nuwe lig moet sien. In der waarheid is sekere vossoorte vir die boer onontbeerlik en is geen bewys gevind dat die sogenaamde skaapvangers noodwendig verteenwoordigend van hul spesie is nie. Dr. Ordino Kok, senior lektor van die departement dier- en insekkunde aan die universiteit,…

BRANDE word ál groter weens klimaatsverandering, verbeterde weiding of weens te min reën en droogtes. As dit nóg warmer en winde sterker word, is die soort superbrande wat in Australië voorkom, ook hier op eie bodem nie uitgesluit nie, sê mnr. Johan Terblanche, brandbeskermingsbeampte van die Goudveld-brandbeskermingsvereniging (GBBV). “Teen superbrande is ons boere met brandspuite op bakkies en die regering se Working on Fire-spanne – goed opgelei, maar met voertuie sonder brandstof – nie gereed nie.” Superbrande verg “superplanne” om dit behoorlik te bestry. Daar is onder meer ’n behoefte om helikopters in te span, soos met die erge brande in die Wes-Kaap gebruik word. In die Vrystaat is polisiehelikopters egter al lank stukkend en daar is nie geld om dit te herstel nie. Lugmaghelikopters word ook nie hier teen…

ONDANKS ’n goeie kans dat die wintergraangebiede gemiddelde reënval vir die res van die winter kan verwag, kan die vooruitsig op ’n betreklik droë September wintergraanoeste benadeel. Só sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige. Hy wys daarop dat wintergrane in September in belangrike reproduktiewe stadiums is. Die plante het dan baie water nodig wanneer dit warmer word. Volgens die huidige vooruitskouing, gegrond op reënvalstatistieke van soortgelyke jare in die verlede, is die kans meer as 70% dat minstens gemiddelde reënval van Junie tot einde September kan voorkom oor die Swartland, die Suid-Kaap en die Rûens. Volgens dié voorspellings kan September egter droër wees. In soortgelyke winterseisoene in die verlede het slegs 50% van die jare bogemiddelde reënval gehad. Dit is veral in die Swartland waar die jare met…

■ Die staat bestee heelwat hulpbronne om bestaansboere te ondersteun om die voedingstatus van die bevolking te verbeter. ■ Wêreldwyd neig groter boerderye om winsgewender te wees en in verhouding meer te investeer as kleiner boerderye. ■ As Suid-Afrikaanse boerderye internasionaal mededingend wil wees, is skaalekonomie van deurslaggewende belang omdat die plaaslike landbou baie min staatshulp ontvang. Daar is gereeld debatte oor die grootte van boerderye en die bydrae van verskillende boerderye tot die totale landbouproduksie en dus voedselvoorsiening aan die stedelike bevolking. In Suid-Afrika is sowat 70-80% van die amptelike 60 miljoen mense in die land vol-gens Statistieke SA se bevolkingsopnames verstedelik. Die toenemend verstedelikte bevolking moet in kommersiële hoeveelhede van voldoende en bekostigbare voedsel voorsien word. Die dilemma in die moderne ekonomie is dat die voedselaanbodkettings net kostedoeltreffend…

Gunstige produksietoestande het die verbouing van sojabone ’n aansienlike hupstoot gegee. In Suid-Afrika se vernaamste verbouingstreke, naamlik die Vrystaat en Mpumalanga, is onderskeidelik bykans 16% en 12% meer van dié gewas aangeplant. Volgens die vierde skatting van die nasionale oesskattingskomitee sal die gunstige toestande en groter aanplanting ’n verwagte toename in die Vrystaatse soja-oes van bykans 48% meebring en in Mpumalanga bykans 57%. Vanjaar is sojabone op 365 000 ha in die Vrystaat (315 000 ha in 2020), en 290 000 ha in Mpumalanga (260 000 ha in 2020) verbou. Mnr. Luan van der Walt, landbou-ekonoom by Graan SA, sê produsente in die meeste dele van Suid-Afrika het aangedui dat die sojaboon-opbrengs baie goed verloop het. Produsente het volgens die Suid-Afrikaanse Graaninligtingsdiens (Sagis) tot 4 Junie altesaam 1,722 miljoen ton…

Produsente moet hul kruisbestuiwingspraktyke heroorweeg en bye se natuurlike gedrag in ag neem as hulle groot, swaar bloubessies wil produseer wat vinnig ryp word. Opbrengste kan boonop drasties verhoog deur kruisbestuiwende kultivars in dieselfde ry as die hoofkultivar te plant, pleks van aangrensend. Só sê mnr. Keanu Martin wat as deel van sy meestersgraad-studie aan die Universiteit Stellenbosch se departement plant- en dierkunde heuningbye se vlugpatrone, asook die invloed van kruisbestuiwende kultivars op bloubessieproduksie, bestudeer het. Sy studie was die eerste in sy soort in Suid-Afrika. Plaaslik is heuningbye die enigste kommersiële bestuiwer van dié vrugte. “Bestuiwing is een van die belangrikste aspekte van bessieproduksie, maar ook besonders moeilik,” het Martin op Berrie ZA se tegniese simposium in die Paarl gesê. Bloubessieblomme se stuifmeel lê in ’n sakstruktuur in die…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Grond- en blaarsapontledings en waterskedulering. WIE WAS JOU MENTOR EN WATTER BELANGRIKE LEIDING HET HY JOU GEGEE? Mnr. Joel le Roux, ’n leierboer en gelukkig my buurman, het my baie van gewasverbouing en -bestuur geleer. Mnr. Douglas Crawford, my eerste kunsmisagent, het my van waardevolle kennis voorsien en my aan goeie bemestingspraktyke bekend gestel. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Jy kan die lewe in die grond herstel, wat ek by mnr. Kevin Fourie van Omnia en nog ’n kenner, mnr. Carl Bischoff, geleer het. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Om nie die tegnologie voluit te benut nie. WAT IS JOU GROOTSTE KNELPUNTE IN DIE BOERDERY? Politieke onsekerheid.…

TEGNOLOGIE VERSEKERING VIR AANLYN VEETRANSAKSIES Aanlyn veilings is deesdae glad nie meer ongewoon nie, maar daar is steeds ruimte vir nuwe digitale oplossings op dié terrein. Daarom het Old Mutual Insure en die maatskappy SwiftVEE AgriTech ’n nuwe digitale versekeringsproduk, VeeSure, ontwikkel. Die twee maatskappye beskryf dit as ’n aanlyn produk wat die veranderende behoeftes van die Suid-Afrikaanse veeverhandelings- en produksieveilingsmark ondersteun. “Met hierdie baanbrekertegnologie bied ons die lewendehawe-koper toegang tot ’n digitale ekostelsel. Hy kan nou diere aanlyn koop via ’n regstreekse virtuele veiling, kontak met die lewendehawe-agent en die afslaer maak, en toegang tot die VeeSure-aanlynversekeringsoplossing verkry om sy nuwe belegging te beskerm,” sê mnr. Hannes Smith, uitvoerende hoof vir alternatiewe besigheidsoplossings by Old Mutual Insure. Alles gebeur op een platform by die verkooppunt en vanuit die gemak…

Beesvleisbredie met rooiwyn en groente ■ 15 ml olie ■ 220 g spekvleis, in blokkies gesny ■ 1,2 kg beenlose beesvleis, in blokkies gesny ■ Sout en varsgemaalde swartpeper ■ 500 g babawortels ■ 2 uie ■ 2 knoffelhuisies, fyngekap ■ 1 bottel (750 ml) goeie rooiwyn ■ 400 ml beesvleisaftreksel ■ 15 ml tamatiepasta ■ 2 takkies vars tiemie ■ 2 takkies vars roosmaryn ■ 500 g aartappels, geskil en in stukke gesny Voorverhit die oond tot 160 °C. Verhit die olie in ’n groot, oondvaste swaarboomkastrol en braai die spek daarin tot dit begin verbruin. Skep uit en hou eenkant. Druk die vleisblokkies droog en geur goed met sout en peper. Braai die vleis in sarsies in die olie bruin. Skep uit en hou eenkant. Braai die wortels,…

Hoe het die idee vir Wonderbag ontstaan? Waarom het ’n mens een in jou huis nodig? Wonderbag is in 2008 in Suid-Afrika gestig uit die praktiese begeerte om tydens beurtkrag te kan kosmaak. Deur die jare was Wonderbag ’n inspirerende en innoverende oplossing vir Afrika se weerloosste gemeenskappe, maar dit is ook omgewingsvriendelik danksy die vernuwende nie-elektriese, hittehoudende sak. Kos wat tot kookpunt gebring is op konvensionele maniere kan vir tot 12 uur verder kook sonder om bykomende energiebronne te gebruik. Dit verminder dus jou kooktyd en energiegebruik, wat lei tot elektrisiteitsbesparing en minder koolstofvrystellings. Wat is die besigheid se reikwydte? En wat het tot dié sukses gelei? Ons het al meer as 1,5 miljoen sakke wêreldwyd verkoop. Danksy ’n nuwe koolstofkredieteprojek sal nog ’n miljoen gesubsidieerde sakke in die…

Hans Gans was ’n veelsydige musikant, sanger en grapmaker. Met die klem op grapmaker. Almal het hom ou Gans genoem, seker omdat hy so bemind was, of dalk uit onderdrukte jammerte? Ou Gans was een van die skeelste mense wat ek ooit teëgekom het. Hy het skuins gekyk, maar reguit gesien. As ou Gans se kop die dag reg vorentoe staan, moet jy oppas, want dan sien hy nié voor hom nie, maar sywaarts. Dit het behoorlik gelyk of hy tegelyk by albei punte van ’n opgerolde tuinslang probeer inkyk. En dit amper regkry. Een oom het gesê hy kan die beste rugbyskeidsregter in die land word, want hy kan op twee plekke tegelyk kyk en niemand weet eintlik waar hy rêrig kyk nie. ANDER BYNAME Reeds in ons laerskooldae…

BONSMARA RAS HANDHAAF HOË PRYSE Die prys van Bonsmaras op veilings die afgelope drie maande volg dieselfde prysneiging as dié van 2 250 bulle wat in 2020 op 84 veilings teen gemiddeld R58 397 verhandel is. In Mei is twee bulle van mnr. Lukas Eksteen se Bufland-stoetery, Mookgophong, teen die hoogste prys van R80 000 stuk verkoop. Stoetbulle het gemiddeld R56 000 behaal. Op Proveld-Bonsmaras se veiling op Vryburg is die duurste bul (ROM18-146) van mnr. Wynand Bester, Piet Plessis, teen R90 000 verkoop. Bulle het gemiddeld R52771 behaal. Kommersiële vroulike diere met kalwers is teen gemiddeld R26 800 verkoop, dragtige koeie teen gemiddeld R20 500, dragtige verse teen gemiddeld R21 750 en nie-dragtige verse teen gemiddeld R13 621. Mnr. Hendrik Beyers (Tigane-Bonsmara) se bulle is teen gemiddeld R41 600…

39 Daar is 39 munisipaliteite wat in ’n ewe kritieke situasie is as die Lekwa- plaaslike munisipaliteit, wat die kabinet op 12 Mei ontbind het en kragtens ’n hofbevel onder administrasie van die nasionale regering geplaas is. Mnr. David Masondo, adjunkminister van finansies, verwag dit is ’n voorloper vir ander gemeenskappe wat ly onder onbekwame munisipaliteite. Hy het gesê 163 munisipaliteite verkeer onder finansiële druk en 108 munisipaliteite het in 2020-’21 ’n ongefinansierde begroting aanvaar. — Moneyweb 1 721 Geskatte veegetalle het van Augustus 2019 tot Augustus 2020 met nagenoeg 1,7 miljoen stuks gedaal. Volgens raminge deur die RPO was daar 259 000 minder beeste, 1 381 000 minder skape en 81 000 minder bokke. Persentasiegewys was die daling in skaapgetalle die grootste (6%), met die grootste dalings in Kwa-Zulu-Natal…

‘Teen superbrande is ons boere met brandspuite op bakkies en die regering se Working on Fire-spanne goed opgelei, maar met voertuie sonder brandstof nie gerat nie.’ MNR. JOHAN TERBLANCHE van die Goudveld-brandbeskermingsvereniging (GBBV), oor die behoefte aan beter voorbereiding vir reusebrande. Bl. 14 ‘Die droogte het mense ook weer laat nadink oor wat hulle doen, hul produkmengsel en hul wingerdopset.’ MNR. JD PRETORIUS, wynmaker by Warwick-wynlandgoed, oor hoe wynboere aangepas het ná die droogte. Bl. 24 ‘Hoe kan die regering ’n belangrike wet wat só ’n groot impak op die ekonomie gaan hê, probeer aanpas op grond van hierdie dokument?’ MNR. HENRY GELDENHUYS, president van TLU SA, oor ’n regeringstudie wat belanghebbendes se teenkanting teen onteiening sonder vergoeding as goedkeuring voorgehou het. Bl. 21 ‘Hulle keer om een of ander…

SLUITING VAN CLOVER-FABRIEK IS ‘BOODSKAP AAN ANC-KIESERS’ Clover se besluit om sy kaasfabriek op Lichtenburg in Noordwes, die grootste in Suid-Afrika, te sluit weens die ineenstorting van munisipale dienste, stuur ’n belangrike boodskap aan ANCkiesers, sê die DA. Mnr. Cilliers Brink, DA-skaduminister van samewerkende regering en tradisionele sake, sê in ’n verklaring die ANC-beheerde Ditsobotla-munisipaliteit moes meer gedoen het om aandag te gee aan die water- en kragonderbrekings wat Clover se sake geteister het. “Maar die ANC gee nie om nie — nie oor die belegging en werkgeleenthede wat maatskappye soos Clover bring nie, en nie oor die 330 mense wat nou hul werk gaan verloor nie.” Mnr. Johann Vorster, uitvoerende hoof van Clover, het aan Rapport gesê hulle sit al jare lank met hul hande in die hare weens…

’N BOER van Bapsfontein is onder meer 2 000 bale voer en ’n groot Deutz-trekker kwyt, en sy skuur van 2 000 m2 is kromgetrek nadat plakkers wat op naburige grond uitgesit is, ’n klaarblyklike wraakaanval op sy plaas uitgevoer het. Mnr. Jurry Kuipers, eienaar van die plaas, sê die strukture van ’n groep onwettige plakkers op ’n aangrensende stuk grond is op 8 Junie verwyder ingevolge ’n hofbevel. Hy het self niks met die afsetting te doen gehad nie. Die plakkers het die veld die betrokkeaand aan die brand gesteek, maar dit kon geblus word. Kuipers het wagte by die skuur gehad en het nie gedink die plakkers sal tot daar kom nie. In die vroeë oggendure van 10 Junie het die wagte hom egter laat weet die skuur…

DIE dienste wat twee Noordwes-munisipaliteite in onder meer Lichtenburg lewer, waar Clover nou sy kaasfabriek toemaak, het só verswak dat die sakegemeenskap hom nou tot die hof wend. ’n Dringende aansoek is by die hooggeregshof in Mahikeng ingedien vir die aanstel van ’n “spesiale meester” om betalings vir dienste soos water en krag in die Ditsobotla- en Naledi-munisipaliteit in te vorder en aan verskaffers te betaal. Naledi bedien die Vryburg-omgewing en Ditsobotla benewens Lichtenburg ook Coligny. Sakeliga, ’n organisasie sonder winsoogmerk wat nasionaal meer as 17 000 besigheidseienaars verteenwoordig (in dié twee munisipaliteite 89), het die aansoek op 26 Mei ingedien. Luidens die hofstukke is daar buiten die twee munisipaliteite nog agt ander respondente, onder andere prof. Tebogo Job Mokgoro, premier van Noordwes, mnr. Tito Mboweni, minister van finansies, asook…

DIE Wet op Uitbreiding van Sekerheid van Verblyfreg (Wet 62 van 1997), ook bekend as Esta, bly ’n klippie in die skoen vir boere. Mnr. Hennie Laas van Mpumalanga Landbou sê die wet vertroebel gereeld verhoudinge tussen boere en plaaswerkers. Hy het op die organisasie se onlangse kongres by Badplaas gevra dié wet moet weer onder die vergrootglas kom en daar moet daaroor met die staat onderhandel word. Boere bevraagteken die grondwetlikheid van dié wet en sê dit is onregverdig dat hulle werkers se verblyfreg moet verseker, terwyl dit van geen ander instellings verwag word nie. “Baie mynmaatskappye het hul werknemers se huisvesting tot niet gemaak. Daar is nie meer ’n bankbestuurder wat ’n bankhuis het nie. Eskom het van sy huise ontslae geraak, maar boere word gedwing om werkers…

SUIKERBEL ASTING het ’n vernietigende impak op die suikerbedryf, die ekonomie en werkgeleenthede gehad. Dit het tot verliese gelei wat die suikerbedryf se totale bydrae tot Suid-Afrika se bruto binnelandse produk (BBP) in 2019 met R2,05 miljard verminder het, luidens ’n onlangse verslag oor die impak van dié belasting. Die ondersoek is deur die nasionale ekonomiese, ontwikkelings- en arbeidsraad (Nedlac) in opdrag van die portefeuljekomitee vir handel en nywerheid onderneem. Die regering het die gesondheidsbevorderingsheffing, die amptelike naam vir die suikerbelasting, in 2018 ingestel om laer suikerverbruik onder veral arm mense aan te moedig. Luidens die Nedlac-verslag het dit verreikende gevolge vir werkgeleenthede in die plaaslike suikerbedryf gehad, met minder besteebare inkomste en druk op die bedryf.Net in 2019 het die impak van die heffing tot 16 621 werkverliese gelei,…

Daar is min families wat tevrede is met dít wat vir elkeen nagelaat is ná die afsterwe van die langslewende ouer, al bepaal die testament dat die kinders “gelykop erf”. Dit is telkens verstommend hoe broers en susters ná die begrafnis uitmekaar spat om mekaar vir altyd te vermy. Soms woed die geskille jare voort en vererger ná die afsterwe van die laaste ouer, want die erfenisse of erfgoed is nie aanvaarbaar nie. Kinders (al is hulle 50 jaar of ouer) verstaan nie dat dit ’n voorreg is om iets te erf nie. Dit is geen reg nie. Daar is vele faktore wat die inhaligheid van kinders bevorder, wat daartoe lei dat sibbes mekaar aanvat, beskuldig, slegsê, verag, beskinder, haat, ignoreer, van mekaar vervreem raak en soms ook handgemeen raak…

Suid-Afrika kan oor die algemeen as ’n droë land met ’n langtermyngemiddelde reënval van ongeveer 470 mm per jaar beskou word. Vol-gens berekenings is die aarde se gemiddelde reënval sowat 990 mm per jaar. Om Suid-Afrika se reënval in die globale konteks te plaas: Daar is net 33 lande uit ’n totaal van 195 lande ter wêreld wat gemiddeld minder reën as Suid-Afrika kry. Hierdie lande is hoofsaaklik in Noord-Afrika en die Midde-Ooste geleë. Die reënval van Egipte word bereken op slegs 18 mm per jaar, dié van Saoedi-Arabië op 59 mm, dié van die Verenigde Arabiese Emirate op 78 mm en dié van Irak op 216 mm. Van die natste lande op aarde is Colombia met ’n jaarlikse gemiddelde reënval van 3 240 mm, Panama met 2 928 mm…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Die sagteware-bestuurspakket BenguFarm. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY OOIT GEKRY HET? My oorlede pa, Gert, het altyd gesê: “In boerdery moet jy nie te veel en te vinnig verander nie, want anders is jy altyd met iets anders besig wanneer dit jou beurt is om geseën te word.” WIE IS JOU MENTOR IN DIE BOERDERY? Ons is jare lank deur wyle mnr. Pierre van Niekerk bygestaan. Tans besoek senior Bonsmara-vriende ons kudde gereeld en dan luister ons graag. WAT LAAT JOU WAKKER LÊ? Die huidige situasie met betrekking tot veediefstal en arbeidsaangeleenthede bly ’n kwessie. En die probleem met veldbrande wat jou hulpbron in ’n oogwink kan verswelg. WAT IS JOU TOEKOMSVISIE VIR JOU BOERDERY? Ek wil graag ’n suksesvolle boerdery…

■ 1 heel gaar hoender, ontbeen ■ 45 ml botter ■ 250 g bruinsampioene, fyngesnipper ■ 250 ml room ■ 250 ml hoenderaftreksel ■ 10-15 ml mielieblom ■ 300 g babaspinasie, fyngekap ■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak ■ 6 velle fillodeeg ■ 100 ml gesmelte botter Vlok die hoendervleis fyn en sorg dat alle beentjies verwyder is. Hou eenkant. Verhit die botter in ’n pan en braai die fyngesnipperde sampioene daarin tot bruin en geurig. Voeg die room en hoenderaftreksel by en laat opkook. Maak die mielieblom met ’n klein bietjie water aan en voeg by die romerige sous. Prut, terwyl geroer word, tot die sous effens verdik is en gaar proe. Gooi die sous oor die fyn hoender en roer dadelik die fyngekapte spinasie by. Geur met…

Daar is ’n pad wat ek nog nie geloop het nie, maar ek weet ook dat ek dit nie onbeperk sal kan vermy nie. Wat vir mý geld, geld ook vir elkeen wat in hierdie geselsie wil saamgesels. Ek ken ’n plaas waar daar ’n rivier is en ’n laagwaterbrug wat jou oor die rivier kan neem, dit wil sê as die rivier nie te vol is nie. Mense wat die omstandighede ken, sal vir jou sê: “Ek kan nie vandag die pad sien nie, maar ek weet daar ís ’n pad.” Dit bring my by die opmerking waarmee vandag se geselsie begin is. Daar is ’n pad wat ek nog nie geloop het nie, maar ek weet daar ís ’n pad – dis die pad wat die hier en…

MARKNEIGINGS PRYSE DAAL IN BYNA HELFTE VAN DIE PROVINSIE In die meegaande TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Wes-Kaap vir die 12 maande tot April 2021. Die ekonomie en gevolge van die droogte blyk duidelik met 48% van die distrikte wat ’n negatiewe prysneiging toon. In die ooreenstemmende tyd verlede jaar was dit 29%. Grondpryse by George (24,3%), Malmesbury (15%) en Oudtshoorn (12,9%) het met meer as 10% gestyg. Dit het met meer as 10% gedaal by Clanwilliam, Kaapstad, Laingsburg, Mosselbaai, Piketberg en Tulbagh. Altesaam 324 ooreenkomste is gesluit, 20,5% minder as die vergelykende vorige 12 maande. In die proses is 179 642 ha teen R3,309 miljard verhandel. Ten opsigte van plaasgrootte, lyk die transaksies soos volg (met verlede jaar se syfer tussen hakies):…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 22-24 JUNIE: Africa Agri Tech, Sun-arena, Menlyn. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in die behoefte om tegnologie te aanvaar, watter tegnologie om toe te pas, vroue in die landbou en werksessies vir boerdery-opleiding. Web: www.africaagritech.co.za 25-26 AUGUSTUS: AgriTech 2021, Emperors Palace, Johannesburg. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in presisielandbou, water- en grondbestuur, landboutegnologie en kuberveiligheid. E-pos: kennedy@lead-africa.co.za, web: www.lead-africa.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie en produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica. com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. SKOUE 29-31 JULIE: Lutzville-skou. Louis Snyman, 083 712 3261; Rika Prins, 083 398…