Indholdsfortegnelse for 01 Jul 2021 i Landbouweekblad

HAASTIG Die regering beur voort met regulasies vir die gebruik van water vir die eksplorasie van skaliegas, al is ’n omvattende ondersoek na die werklike situasie van watergehalte en -beskikbaarheid in die Karoo nog nie naastenby afgehandel nie. Boonop is dié regulasies, wat op 7 Mei gepubliseer is vir kommentaar in die opvolgende 90 dae, swak en vol leemtes, berig Netwerk24. Volgens die Treasure the Karoo Action Group (TKAG) is daar byvoorbeeld geen aanduiding waarop die regulasies se verbod op eksplorasie binne 5 km van dorpe se ondergrondse waterbronne, damme, fonteine of strategiese waterbronne gegrond is nie. Die regulasies verbied die gebruik van gevaarlike of giftige stowwe in boorvloeistof of as bymiddel tot hidrobreking-vloeistof, en alle inligting oor die watergebruiklisensie vir hidrobreking moet beskikbaar wees vir enigeen wat dit wil…

ANDERKANT DIE REËNBOOG DOEN MEER ’n Verbod op gesprekke oor godsdiens en politiek bewaar reeds dekades lank die vrede by klein dorpe se gholf-, tennis- en rolbalklubs. Godsdiens is gewoonlik dáár ’n gegewe omdat boere die ekonomiese lewensaar is en mense naby aan die natuur lewe. Sonder geloof gaan ’n mens swaarkry, ongeag die vier kerke op die dorp! Wat die politiek betref, het alles oor die jare só ontspoor dat niemand meer daaroor wil praat nie. Die skandes ken geen einde nie. By Landbouweekblad vermy ons dus politiek sover moontlik. Plante en diere is immers veel interessanter. Maar soms raak iemand keelvol. Mnr. Johan Grobler, uitvoerende hoof van Wuhlf, het onlangs met rede kwaai te velde getrek teen ’n artikel in ’n Engelse digitale susterspublikasie. Die artikel het niks…

LANDBOUSAKEVERTROUE is op ’n rekordhoogtepunt danksy verwagte rekordoeste en stewige pryse. Mnr. Wandile Sihlobo, hoofekonoom van die landbousakekamer Agbiz, sê die landbou het lanklaas só ’n goeie seisoen soos die huidige beleef. Dit wys duidelik in Agbiz en die Nywerheidontwikkelingskorporasie se jongste sakevertroue-indeks, wat in die tweede kwartaal van vanjaar op 75 punte gestaan het, vergeleke met 64 in die vorige kwartaal. Dit is die hoogste punt sedert die indeks in 2001 begin is. Gunstige toestande vir rekorduitsetvlakke in alle subsektore tesame met hoë internasionale en plaaslike pryse, hoofsaaklik danksy groeiende vraag uit China en droë toestande in dele van Suid-Amerika, ondersteun die optimistiese sentiment. Die opname vir die indeks is in die eerste twee weke van Junie gemaak. Die verwagte groot plaaslike oeste het die subindeks vir volume uitvoer…

BOERE is soms huiwerig om gevalle van Afrika-varkpes aan te meld weens die finansiële skade en emosionele gevolge as hulle hul kuddes verloor, sê mnr. Mongezi Menye, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse veeartsenykundige raad. Boere moet egter enige tekens van die siekte dadelik by die staatsveearts of ’n private veearts aanmeld, wat dit dan by die departement sal aanmeld. Menye sê ook veeartse moet die siekte met meer erns benader. “Ons vereis dat hulle streng protokolle volg wanneer hulle met varke op plase en by hul klinieke werk. Dit is ons etiese verantwoordelikheid as veeartse om die departement by te staan deur vinnige diagnoses en deur so gou as moontlik bewus te wees van die simptome pleks daarvan om varke vir ander moontlike siektes te behandel. Dit lei daartoe dat…

DR. JAN HOFMEYR, wêrelbekende en gerespekteerde veekundige, is op 8 Junie in die ouderdom van 95 in Pretoria oorlede. Hy is ná ’n heupvervanging in die Groenkloof-hospitaal na die Eugène Marais-hospitaal oorgeplaas vanweë hartprobleme waar hy oorlede is. Hy word deur twee seuns, Tom en Jan, en hul gesinne oorleef. Volgens mnr. Leslie Bergh van die Landbounavorsingsraad (LNR) was Dok Hoffie, soos sy kollegas hom genoem het, jare lank tot met sy aftrede die direkteur van die Navorsingsinstituut vir Vee- en Suiwelkunde (NIVS) op Irene waar Bergh in 1982 sy loopbaan begin het. “Dok Hoffie het ’n groot invloed op my vormingsjare as veekundige gehad. Sy dood is dié van ’n groot boom wat geval het,” sê Berg. Hofmeyr se rol in die ontstaan en ontwikkeling van die Bonsmara-beesras, saam…

Voedselwetenskaplikes wêreldwyd probeer hul bes om plantgebaseerde proteïenryke produkte te skep wat in die plek van vleis, vis, melk, kaas en eiers geëet kan word. Dit is makliker gesê as gedaan, want die eindprodukte moet gesond wees, lekker smaak en volhoubaar geproduseer kan word. Só sê prof. David Julian McClements, ’n voedselwetenskaplike aan die Universiteit van Massachusetts Amherst, in ’n oorsigartikel in die vaktydskrif Nature Science of Food. Daarvolgens was die plantgebaseerde voedselmark in Amerika in 2019 reeds byna $5 miljard werd, met 40,5% van verkope wat melkverwant was. Plantgebaseerde vleisprodukte het 18,9% van verkope uitgemaak. Volgens McClements beteken dit ’n groei in markwaarde van 29% sedert 2017. “Heelwat akademici begin in die veld werk, maar is nie voldoende bekend met die kompleksiteite van diereprodukte en die fisiochemiese beginsels wat…

Die Oranjerivierstreek se vrugtevliegtellings het vroeg in Mei ’n hoogtepunt bereik en daarna begin daal namate die koue ingetree het, sê mnr. Wiebe Obbes, gebiedsbestuurder by FruitFly Africa. “As jy in die wingerd rondbeweeg, sien jy dikwels einde Mei nog groot natrosse in die blokke, wat kos is vir die vlieë, al is die seisoen verby. Mense dink vrugtevlieë vrek in die winter, maar eintlik gaan soek hulle net ’n alternatiewe voedingsbron, soos in huistuine.” Mnr. Stefan Jordaan van Raisins SA sê die ná-oesbevolking van vrugtevlieë kan opbou, wat beteken dat tellings in die volgende produksieseisoen sommer baie hoog begin, veral as die winter nie koud genoeg was nie. “Dit is hoekom boordhigiëne so belangrik is. Verwyder die natrossies en vrot vrugte in huistuine.” Nog gevaarpunte waar vrugtevliegbevolkings gedy, is…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Genepro, ’n Excel-spreiblad en natuurlik die internet. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? My vorige baas, mnr. Guni Goolab, het altyd gesê: “Let’s get the difficult things right.” WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY AL GEMAAK HET? Om nie grond te koop toe dit beskikbaar was nie. WIE WAS JOU MENTOR? My pa is ongelukkig oorlede toe ek begin boer het, maar ek leer baie by mnre. Arthur de Villiers van Vrede en Pikkie Uys van Wakkerstroom. WAT IS JOU GROOTSTE KWESSIES? Om ons winters doeltreffend te bestuur en om in die toekoms goeie arbeid te bekom.…

Me. Jess Baum van Fetzer Vineyards het gesê die doel van herlewingslandbou is om plante te gebruik om koolstofdioksied (wat deur die ontwikkeling van nywerhede in die atmosfeer vrygestel word) in organiese grondkoolstof te omskep. Só word die klimaatskrisis én voedselsekerheid aangepak. Fetzer Vineyards volg al 35 jaar lank herlewingslandboupraktyke en is die naasgrootste biodinamiese wingerdplaas in Amerika. Baum sê hulle gebruik 75,5% minder water per glas wyn wat hulle produseer as die bedryfsgemiddelde. “Wyn leen homself tot minimumbewerking omdat dit ’n meerjarige gewas is. Grond is ’n lewende organisme wat asem haal, net soos ons liggame uit miljoene dele en selle bestaan. Daar is mikorisa, swamme, bakterieë en allerhande ander mikro-organismes wat saamwerk om byvoorbeeld grond saam te bind. As ons bewerk, breek ons dit op. ’n Oorvloed suikers…

Die Badenhorst-kinders, Leanri en Baltus, het ná skool toenemend by die plaas betrokke geraak en elkeen het 10 hektaar van hul pa, Piet, ontvang om hulle aan die werklikhede van die landboubedryf bekend te stel. Baltus bestuur nou albei dié landerye van 10 ha om eerstehands te leer waar die geleenthede en slaggate in die saaiboerdery is. Dít terwyl Leanri haar BCom (ondernemingsbestuur) voltooi het en met haar honneursgraad in bemarking aan die Potchefstroom-kampus van die Noordwes-Universiteit besig is. Met oupa Baltus (88) steeds doenig op die plaas en met Piet daar om die nodige leiding te gee, is die volgende geslag Badenhorsts se toekoms blink. “My visie is ’n familieboerdery waar almal in die familie ’n werk op die plaas het,” sê Piet.…

Waar kom jul liefde vir boerdery vandaan? My oupagrootjie het in 1874 uit Indië na Suid-Afrika gekom om as plaaswerker op die suikerrietplase te werk. My oupa was ook ’n plaasarbeider, maar hy het ’n ooreenkoms met die wit boere aangegaan om groente vir persoonlike gebruik as wisselbougewas met die suikerriet te plant. As daar ’n surplus was, het hulle dit oor naweke verkoop. In 1969 het my pa, Nohari Bundhoo, ’n plaas van 6 ha begin huur waarop hy gemengde groente verbou het. Ons vier broers het van jongs af saam met hom daar gewerk en alles oor boerdery by hom geleer. Ek is nou 63, maar jy kan sê ek het al 50 jaar boerdery-ervaring! In 1977 het my pa ’n plaas (7 ha) gekoop en ook grond…

Die Inheemse Veldbokgenootskap se nasionale veiling in Bloemfontein het ’n rekordprys van R26 000 vir ’n Kaapse Lob Ear-ooi opgelewer. Boonop was die omset 100% hoër teenoor die vorige jaar se veiling. Mnre. Nico en Hertie Lerm van die Lasaraus Game Farm, Albertinia, het die rekordprys betaal vir ’n ooi wat deur mnr. Schalk en me. Marene van der Walt van die Gelykfontein-stoetery, Venterstad, geteel is. Kopers van oor die hele land het die veiling, wat aanlyn en regstreeks aangebied is, bygewoon. Ramme en ooie van drie ekotipes is aangebied en teen puik gemiddelde pryse verkoop. Die duurste Lob Ear-ram is ook deur die Van der Walts geteel en teen R21 000 aan die Lerms verkoop. Die duurste Appelbok-ram is deur me. Elbe Visser (De Bult-stoetery, Kenhardt) teen R17 000…

Net tien dae nadat me. Melina Christodoulides by Ceres Fruit Growers (CFH), een van Tru-Cape se verpakkingsaanlegte, begin werk het, het sy hierdie Pink Lady met ’n ongewone patroon op die skil van die voerband afgehaal. “Rooi appels het sonlig nodig om die skil rooi te kleur en in hierdie geval is die sonlig deur ’n tak en blare afgekeer wat die kleurvorming op die skil verhinder het.” Luidens ’n verklaring is hierdie appel op die plaas Dennekruin in die Witzenbergvallei gepluk. Volgens mnr. Henk Griesel, die gehalteversekeringbestuurder van Tru-Cape, is dit baie ongewoon om só ’n perfekte natuurlike etsing van ’n tak en blare op ’n appel te vind. “Ons het al vantevore plakkers op die appels geplak om hierdie effek te kry, maar ek het nog nooit só…

MNR. MTHULI NCUBE, Zimbabwiese minister van finansies en ekonomiese ontwikkeling, beoog klaarblyklik om geld uit die mynsektor te gebruik om wit kommersiële boere te vergoed wat hul grond tydens die land se chaotiese grondhervormingsprogram verloor het. “Ons het begin betaal, maar ons sal dit graag vinniger wil doen,” sê hy. Hoeveel die staat die boere skuld, is nog ’n ope vraag. Terwyl die boere dit op $10 miljard bepaal het, reken Ncube dit is $3,5 miljard. Dit is in elk geval baie geld, geld wat eenvoudig onbeskikbaar is. Ncube, ’n voormalige adjunkpresident van die Afrika-ontwikkelingsbank, stel sy hoop op Kuvimba Mining House, ’n beleggingsonderneming van $1 miljard waarvan 65% aan die regering behoort. ’n Deel van die wins uit die verkope van litium-, goud-, nikkel- en platinumbates sal gebruik word…

MNR. GERRIT VAN ZYL , sakeman en Bonsmarateler van Dewetsdorp, se gereelde rubriek oor beesboerdery in Landbouweekblad is altyd propvol praktiese raad vir boere. Lees op bl. 40 meer oor hom en sy siening van beesboerdery. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek en Miriam het twee kinders — ’n seun, Nico, ’n geohidroloog in Johannesburg, wat met Riette getroud is, en ’n dogter, Melissa, ’n fisioterapeut in Bloemfontein, wat met Theuns getroud is. Ek is ook vier (amper vyf) kleinkinders ryk. HET JY ’N STOKPERDJIE? Boerdery is my stokperdjie. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Meestal by die see, want dit bied ’n verandering van omgewing. WATTER SPORTSPANNE ONDERSTEUN JY? Die Cheetahs, maar deesdae meer die Bulle.…

ONDANKS pres. Cyril Ramaphosa se uitspraak dat die ANC ’n voorstaander is van titelaktes, het die ANC tog in die parlement voorgestel dat “sekere grond” in staatsbesit moet wees. Wat presies hierdie grond is, sal in nasionale wetgewing uitgespel moet word. Dit is deel van die ANC se nuutste voorstel oor hoe die eiendomsklousule van die Grondwet gewysig moet word om onteiening met nulvergoeding vir die doeleindes van grondhervorming moontlik te maak. Dit volg ná onderhandelinge tussen politieke partye in die ad hoc-komitee verantwoordelik vir die wetswysiging. Die voorstel lui as volg: ■ Waar grond en enige verbetering daarop vir die doel van grondhervorming onteien word, mag die vergoedingsbedrag betaalbaar nul rand wees; ■ Nasionale wetgewing moet die omstandighede bepaal waartydens die vergoedingsbedrag nul rand is; ■ Die invoeging van…

DIE opgeknapte Ebenhaeser-besproeiingskema in die Wes-Kaap, waarby 153 boere baat sal vind, sal uiteindelik lei tot ekonomiese groei en meer werkskepping in die streek, sê dr. Ivan Meyer, Wes-Kaapse minister van landbou. Die Ebenhaeser-gemeenskap, wat sowat 40 km vanaf Vredendal geleë is, se grondeis is in 2020 afgehandel. Die sowat 2 000 gemeenskapslede het 23 700 ha grond gekry en finansiering van die staat om hulle te help om die plase te herstel. Die herlewing van die besproeiingskema het bestaan uit die opknapping van die besproeiingsinfrastruktuur om die lewensvatbaarheid van boerderybedrywighede te verseker. Die nasionale departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling was verantwoordelik vir die opknapping van die grootmaatwaterinfrastruktuur en die Wes-Kaapse departement van landbou is verantwoordelik vir die ontwikkeling van die landbougrond. Meyer sê die besproeiingskema bring verbeterde…

SUIWELPRO DUKTE het verlede jaar ’n skitterjaar in die kleinhandel beleef, maar in die eerste drie maande van vanjaar het die verkope van ’n hele paar produkte gedaal. Dit kom te midde van hoër voerkoste nadat internasionale pryse van mielies en sojabone in Mei gestyg het, wat die voordele van stewige stygings in boere se plaashekpryse wegkalwe. Die Suid-Afrikaanse Melkprosesseerdersorganisasie (Sampro) sê in ’n verslag NielsenIQ, wat kleinhandelverkope en -pryse van suiwelprodukte monitor, se syfers toon dat die volume kleinhandelverkope van vars melk van Januarie tot Maart vanjaar 8,2% laer was as in die eerste kwartaal van verlede jaar. Langlewemelk s’n was 4,8% laer. Sowat die helfte van onverwerkte melk word vir die vervaardiging van vars en langlewemelk gebruik. Die kleinhandelprys van vars melk was in Maart vanjaar 4,6% hoër…

1 SIERRA LEONE | Herontdekte koffiespesie bring nuwe hoop Wetenskaplikes het ’n skaars wilde koffiespesie, Coffea stenophylla, met ’n verdraagsaamheid vir hoë temperature en goeie smaak, in Sierra Leone herontdek, wat nuwe hoop vir dié land se koffiebedryf bring. Die wêreld se gewildste kultivar, Coffea arabica, word deur klimaatsverandering bedreig, maar wetenskaplikes sê C. stenophylla het ’n ekwivalente smaak én pas aan in hoër temperature. Die spesie is eens wyd in Wes-Afrika verbou, maar is later vervang deur ander kultivars wat hoër opbrengste lewer. Wilde bevolkings van C. stenophylla is in 2018 in twee reënwoudgebiede in sentraal- en oostelike Sierra Leone ontdek, en sedert Mei 2020 het navorsers die plante geëvalueer. Nog navorsing is nodig om te bepaal of die kultivar kommersieel haalbaar is. Sierra Leone se koffiebedryf is…

Die protokol vir die beslegging van dispute waarop boere, opbergers, veevoervervaardigers en meulenaars ooreengekom het, voldoen aan die graderingsregulasies se minimum vereistes, asook die wetlike vereistes van die Wet op Landbouprodukstandaarde (Wet 119 van 1990). The International Organization for Standardization (ISO) International Standard ISO24333:2009 Cereals and Cereal Products – Sampling is gebruik as grondslag. Die protokol beskryf volledig hoe die neem van verteenwoordigende monsters moet geskied. In die geval van arbitrasie moet monsters gesamentlik geneem word deur verteenwoordigers van die verkoper en die aankoper, of ’n derde party waarop die partye ooreengekom het. Die protokol stel ook klousules voor wat in kontrakte opgeneem kan word en waarvolgens dispute oor gehalteverskille besleg kan word. Opbergers wat besendings graan en oliesade gedurende oestyd van boere ontvang, maak aftrekkings tydens die lewering daarvan.…

Die prys vir botterskorsies van tot R4,50/kg is ’n welkome terugkeer na normaal nadat die vraag en prys in 2020 platgeval het vanweë die Covid-19-inperking. Volgens mnr. Emile Meyer, bestuurder van groenteverkope vir die Subtrop Markagentskap, is die verkope en die prys tans normaal vir hierdie tyd van die jaar. “ ’n Groot mark vir botterskorsies is die voedingskemas van die regering en nie-regeringsorganisasies wat aan skole en sorgsentrums kos verskaf. Tydens die Covid-19-inperking moes hierdie voedingskemas sluit. Mense wat kos uit die skemas ontvang het, het nie noodwendig botterskorsies gekoop tydens die inperking nie en die vraag het ineengestort. Verlede jaar was dus ’n ramp vir produsente van botterskorsies.” Tans lyk die prentjie aansienlik beter. Daar is steeds genoeg volume beskikbaar uit die somerproduksiegebied. “Ons verwag nie ’n drastiese…

Een van die gevolge van die Covid-19-pandemie is dat aanlyn verkope die hoogte ingeskiet het – ook van vars produkte – iets wat mense voorheen lugtig was om aanlyn te bestel. Die aanlyn verkoopskanaal is egter duur, en dit gaan kleinhandelaars se winste knou. Mnr. Jon Wright, hoof van Europese insigte by IGD, het op Fruitnet se virtuele World of Fresh Ideas-simposium gesê daar word voorsien dat aanlyn verkope in Amerika van 2020 tot 2022 met meer as 10% sal groei. “Dit sal tot druk op kleinhandelaars se winsmarges lei. Hulle het lopende koste en word geraak deur die evolusie in verkoopskanale, veral die laer winste wat aanlyn verkope meebring.” Na raming het afleweringsopsies, soos die meeste kleinhandelaars gedurende die pandemie aangebied het, ’n invloed van sowat 8,2% op hul…

Die steriele insektegniek (SIT), waarvolgens groot getalle steriele mannetjies in ’n gebied losgelaat word om met die wyfies te paar en ’n dalende nageslag tot gevolg het, is in die vooruitsig vir die Benede-Oranjeriviergebied. “SIT kan net toegepas word as ’n gebied se bevolking in bedwang is, anders gaan die steriele vlieë nie ’n impak maak nie. Ons moet dus eers gebiedswye bekamping onder die knie kry voor ons SIT oorweeg,” sê mnr. Stefan Jordaan van Raisins SA. SIT, ’n natuurvriendelike bestuursmetode, word met groot sukses by onder meer Stellenbosch, die Paarl en Ceres toegepas. “Ons beoog tans ’n lokaal waar ons steriele papies uit die Boland kan uitbroei om hier te gebruik. SIT is ’n groot droom vir ons. As ons dit kan regkry, sal ons regtig vordering kan…

Blaarroes, oftewel bruinroes (Puccinia triticina f. sp. tritici), vorm klein, ronde of ovaalvormige oranjebruin puisies op die boonste oppervlak van die blaar. Primêre besmetting vind plaas deurdat die plant met uredospore besmet word. Die teenwoordigheid van dou op blare vir ’n tydperk van minstens ses uur, asook temperature van15-22 °C, skep gunstige toestande vir die ontwikkeling van blaarroes. Roesswamme oorleef op opslagplante tussen seisoene. Uitbrekings wat voor of tydens blomtyd plaasvind, is veral gevaarlik as die vlagblaar aangetas word. Dit het ’n nadelige uitwerking op die hoeveelheid korrels per aar en die korrelgrootte. POEIERAGTIGE MEELDOU Poeieragtige meeldou (Blumeria graminis f. sp. tritici) word gekenmerk deur ’n wit, poeieragtige swam wat op blare, die stam en are kan voorkom. Die swam kom gewoonlik eers op die onderste blare voor. Die swam…

V ra tien boere of konsultante om bewaringsboerdery, herlewingslandbou, natuurvriendelike boerdery of organiese boerdery te definieer, en jy sal byna tien verskillende antwoorde kry. Vra hulle of daar waarde in biologiese middels kan wees, en die meeste van hulle sal saamstem. Byna almal sal ongelukkig ook ’n storie kan vertel van iemand wat al die een of ander wondermiddel aan hulle probeer smous het. Die mark vir biologiese produkte is groot, en dit groei vinnig. Tans beloop die wêreldwye mark vir plantbeskermingsprodukte sowat R900 miljard ($64 miljard). Dit bestaan uit onkruiddoders (40%), insekdoders (30%), swamdoders (25%) en ander produkte (5%). Daarvan word 70% op rygewasse, 20% op vrugte en groente en die ander 10% op sieren ander plante toegedien. Tans beslaan biologiese produkte maar net 5% van die totale plantbeskermingsproduktemark.…

I n 2020 het kommoditeitspryse skerp gedaal. Sedertdien het pryse merkwaardig herstel. Die Standard & Poor’s-kommoditeitsindeks het sedert Maart 2020 met 86% gestyg. Kenners is steeds versigtig, maar glo tog dat ’n kommoditeitsupersiklus voorlê. Sedert die 1800’s was daar vier sulke tydperke waartydens pryse bo die lyn van die langtermynneiging beweeg het. Die eerste was in die 1890’s toe vinnige industrialisasie en verstedeliking in Amerika plaasgevind het. Die tweede het tydens die Tweede Wêreldoorlog begin, in 1951 ’n hoogtepunt bereik en tot 1973 voortgeduur. Die derde het in die laat 1970’s begin as gevolg van die skerp styging in oliepryse, wat deur ander kommoditeitspryse gevolg is. Die vierde is aangespoor deur die vinnige groei in vraag in China en ander ontwikkelende lande. Dié siklus is deur die resessie van 2008…

VOEDSELPRODUKSIE KLEIN PLASIE VIR GROENTE TUIS ’n Kompakte groenteproduksiestelsel maak dit nou vir verbruikers moontlik om gesonde, kraakvars produkte in die gemak van hul eie huis te kweek – binne so min as 28 dae. Die Little Farm-stelsel (LF-One), wat deur die varsproduktemaatskappy Urban Cultivation ontwikkel is, kan ook vars produkte aan kafees, restaurante en selfs opvoedkundige projekte lewer. Dit is die eerste in sy soort in Suid-Afrika. Die stelsel is ontwerp om besmetting deur bakteriese organismes te voorkom, en geen plaagdoders word benodig nie. Hierdie veilige, doeltreffende, vertikale miniplaas kan op enige plek geïnstalleer word, selfs in die kombuis. Dit is ’n hidroponiese stelsel waarmee ’n wye verskeidenheid plante – eetbare en nie-eetbare blomme, kruie, blaargroente, aarbeie en broccoli – gekweek kan word. Die raam word uit aluminium vervaardig,…

Die klimaatsvereistes vir sigorei is gematigde somers met goed verspreide reënval en goeie gronddreinering, wat die Sonskynkus in die Oos-Kaap die perfekte omgewing maak vir die verbouing van hierdie gewas. Die streek steier egter onder droogtetoestande wat ’n ongunstige impak het op dié bedryf, wat grootliks by Alexandrië gesetel is. Die geskatte sigoreiproduksie vir die 2021-’22-produksiejaar is sowat 10 000 ton nat wortel. Dit vergelyk goed met die totale produksie in die 2020-’21-seisoen van 9 200 ton. Die impak van die droogte is egter duidelik as dié syfers vergelyk word met die produksie in normale jare, wat sowat 14 000 ton nat wortel beloop. Die gekontrakteerde prys van verlede jaar van R2 050/t nat wortel bly onveranderd. Dis egter nie net die droogte wat produksie kniehalter nie. Daar is ook…

Die bedreigde protea Mimetes stokoei was waarskynlik altyd op die rand van uitsterwing omdat dit in ’n baie beperkte gebied in die Kogelberg in die Wes-Kaap voorkom. Die oes van blomme vroeg in die 20ste eeu het waarskynlik ook tot die vermindering van dié protea bygedra. Van 1922 tot 1959 het Thomas Stokoe byvoorbeeld net tien blomdraende plante gevind. Teen die laat 1960’s is vermoed dat die Mimetes stokoei uitgesterf het, en botaniste het dekades lank dié spesie se verdwyning betreur. Tot groot vreugde van die botaniese gemeenskap is 24 jong Mimetes stokoei-plante weer in 2001 in die Kogelberg-biosfeerreservaat ontdek. LIEFDE VIR PLANTE Die Brits gebore Thomas Stokoe het in 1911 op 43 jaar na Suid-Afrika geïmmigreer en het as litograaf by die koerant Cape Times begin werk. Die verskeidenheid…

Die gewildheid van die Ile de France-skaapras groei danksy die verpligte prestasie-aantekeninge wat jare lank toegepas word, sê me. Regina Harmse, voorsitter van die Ile de France-genootskap. “Dit lei daartoe dat seleksiedoelwitte toegespits word op eienskappe van ekonomiese belang.” Sy prys ook die harde werk en geesdrif van telers wat met hul puik diere die ras bevorder. Die vraag na Ile de France-diere het verlede jaar tot goeie pryse gelei. Mnr. Willie Oosthuizen het op die Molopo-produksieveiling die duurste ram teen R49 000 aan mnr. Henning van Tonder van Reitz verkoop. Op die Oos-Transvaalse Allerasramveiling op Ermelo het Harmse van die RCH Ile de France-stoetery die hoogste prys van R16 000 vir ’n ram behaal. Op die Overvaal-veiling is die drie hoogste pryse vir ramme van mnr. Francois van Wyk…

Episode 2 — Ernst Schmidt Die W. van R. Schmidt-boerdery is ’n familie-onderneming naby Hazyview in Mpumalanga waarin Ernst Schmidt en sy suster, Marietha Muller, vennote is. Die boerdery het ook belange in Mosambiek. Hulle boer al 30 jaar lank met gemmer en deesdae ook met makadamianeute. Ernst het self ’n drogings- en ontdoppingsaanleg vir die boerdery ontwerp. Hy sê goeie verhoudinge met die gemeenskappe saam met wie hy boer, is noodsaaklik en vorm die grondslag van ’n suksesvolle ooreenkoms vir alle partye. Hy wil ook soveel moontlik werkgeleenthede skep. ■ Volg Landbouweekliks en Landbouweekblad op Facebook, en @landbouweekliks en @landbou op Twitter. ■ Volg ook VIA TV op Facebook. ■ Besoek Landbou.com vir nog inligting. KYK SAAM Nuwe episodes word elke Dinsdagaand om 19:30 op VIA (DStv-kanaal 147) uitgesaai.…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 25-26 AUGUSTUS: AgriTech 2021, Emperors Palace, Johannesburg. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in presisielandbou, water- en grondbestuur, landboutegnologie en kuberveiligheid. E-pos: kennedy@lead-africa.co.za, web: www.lead-africa.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie en produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica. com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. SKOUE 29-31 JULIE: Lutzville-skou. Louis Snyman, 083 712 3261; Rika Prins, 083 398 0899; e-pos: Lutzvilleskou@gmail.com 17-20 AUGUSTUS: Nampo-oesdag, Bothaville. Afgelas. Wim Venter, e-pos: wim@grainsa.co.za 21 AUGUSTUS: Aurora-skou en gimkanaklubvertoning. Jasper Smit, 083 415 1751; Carika Fourie, 073 443 2010; e-pos: auroraskou@ gmail.com 26-28 AUGUSTUS: Georgelandbouskou. Corné Botha, 082…

54 ºC Die grondtemperatuur het verlede maand in een betrokke sojaland in Noord-Dakota in Amerika se Noordelike Laagvlakte-streek tot nagenoeg 54 ºC gestyg, in wat sommige boere as van die ergste droogtes in menseheugenis beskou. Mnr. Jason Hanson, ’n konsultant van Noord-Dakota, sê hulle ervaar die laagste grondvogvlakke sedert 1988 en álle gewasse ly – kanola, koring, gars, mielies, soja en bone. In Junie is geraam dat net 14% van Noord-Dakota voldoende grondvog gehad het. – Progressive Farmer 419 Amerika se nasionale oseanieseen atmosferiese administrasie (NOAA) se Mauna Loa-observatorium het in Mei ’n maandelikse gemiddeld van 419,13 dele per miljoen koolsuurgas aangeteken – die hoogste sedert die instelling 63 jaar gelede sulke metings begin byhou het. Die stygings op jaargrondslag vir die eerste vyf maande van 2021 was 2,3 DPM,…

‘In die groot areas wat die baie hektare plant en die hoë opbrengste het, is daar swakker gevaar.’ MNR. JANES BARNARD, boer van Hoopstad en mede-organiseerder van die graangroepering Basis-Diff, oor hoekom hy meen die huidige amptelike oesskatting te hoog is. Bl. 14 ‘As ons na die verloop van die seisoen kyk, is dit duidelik dat die seisoen vroeër was as die afgelope paar seisoene.’ MNR. LUAN VAN DER WALT, ekonoom van Graan SA, oor moontlike redes vir afwykings van gemiddelde lewerings in somergrane. Bl. 14 ‘Hulle vreet enigiets, tot ’n driedoringbos word kaal gestroop.’ MNR. DANIE JACOBS, Agri Noord-Kaap se voorsitter van omgewingsake, oor die ongekende sprinkaanplaag in dié provinsie se ekstensiewe veegebiede. Bl. 16 ‘Ons verander nie alle wette van die land nie.’ DR. MATHOLE MOTSHEKGA, voorsitter van…

RAMAPHOSA KONDIG POGINGS AAN OM KRAGSITUASIE TE VERBETER Agri SA meen pres. Cyril Ramaphosa is in voeling met die ekonomie deurdat hy die opbouende stap gedoen het om die drempel vir die selfopwekking van krag sonder ’n lisensie van die nasionale energiereguleerder (Nersa) van 1 MW na 100 MW te verhoog. Skedule 2 van die Wet op Elektrisiteitsregulering (Wet 4 van 2006) sal gewysig word om dit moontlik te maak. Daar is verder aangedui dat onafhanklike energieproduseerders ook hul krag aan ander mag verkoop. Met dié aankondiging is dit duidelik dat die regering sy planne om die drempel net tot 10 MW te verhoog, soos mnr. Gwede Mantashe, minister vir minerale hulpbronne en energie, onlangs aangekondig het, heroorweeg het. Ramaphosa het gesê daar is geen twyfel dat die volgehoue energietekorte…

Was die week van 7 Junie 2021 ’n skeidslyn in die ANC se beleidsbenadering? Dit is die groot vraag wat politieke en ekonomiese ontleders nou vra. Die beleidstappe wat die regering aangekondig het, het teen die normale sosialistiese beleid van die ANC-regering geneig. Dit het ’n meer realistiese begrip van ekonomiese werklikhede getoon ná jare se skadelike sosialistiese beleid en die ontplooiing van onbevoegde kaders. Sosialisme kom tot ’n einde wanneer ’n staat se geld opraak, wat ’n noodwendige gevolg is. Jy verval in armoede of jy kom tot jou sinne en besef dat die staat nie ekonomiese groei en werk skep nie, maar slegs die ondersteunende beleidsraamwerk daar kan stel vir die private sektor, wat ekonomiese groei en welvaart skep. Die regering het jare lank daarteen vasgeskop om Eskom…

Tru-Cape, een van Suid-Afrika se vernaamste appeluitvoerders, is opgewonde oor die koms van Titan 2.0, die programmatuur wat deur die departement van landbou saam met die raad vir toesig op die uitvoer van bederfbare produkte (PPECB) ontwikkel word. Volgens mnr. Roelf Pienaar, uitvoerende hoof van Tru-Cape, sal dit die magdom papierwerk wat deur internasionale uitvoerregulasies benodig word, baie vergemaklik. Dit sal ’n groot deel van die papierwerk in digitale formaat omskakel. Dié stap sal waarskynlik in ’n kostebesparing omgeskakel kan word wat tans broodnodig is in die bedryf. Buiten die logistieke probleem van hawens wat nie op volle vermoë funksioneer nie, en die Covid-19-pandemie wat die beskikbaarheid van vraghouers aan bande gelê het, het die sterker rand die afgelope paar maande ook die marges van uitvoervrugte benadeel. “ ’n Swakker…

■ Die grootste gebiedswye geïntegreerde plaagbestrydingsprojek teen vrugtevlieë het vanjaar in die Benede-Oranjerivierstreek plaasgevind. Bykans 53 000 ha se droog-, tafel- en wyndruiwe is met ’n organies aanvaarbare middel gespuit. ■ Monitering vind op ’n weeklikse grondslag oor ’n gebied van bykans 350 km plaas. Sodra grafieke toon die vrugtevlieggetalle styg, word daar toegeslaan. Kleiner bevolkings kan makliker bestry word. ■ Dit hou regstreekse voordele in, soos minder vrugskade en chemiese bekamping, asook onregstreekse voordele, soos toegang tot uitsoekmarkte.…

D it maak nie saak of jy skepties is oor die pandemie of dat jy nou al soveel ivermektien gedrink het dat jou vrou van jou borshare wolkouse kan brei nie: Ons weet nie hoeveel dae ons op aarde het nie. Om daardie rede moet ’n mens seker maak jou boedelbeplanning is in orde, want as dit nié is nie, laat dit diegene wat agterbly met ’n reusegemors. Begin deur te verseker dat jy ’n testament het, én dat dit bygewerk is. Dit is amper gevaarliker om ’n verouderde testament te hê as glad nie. Dalk het jy al lankal die erf op die dorp wat jy aan jou dogter bemaak het, verkoop. Moet die eksekuteur daardie bemaking ignoreer of moet hy nou die erf gaan koop en vir jou…

■ Om volhoubaar te boer, verg deesdae ook van boere om die foute van die verlede reg te stel en herlewingslandbou aan te pak. ■ Volhoubaarheid gaan egter nie net oor die omgewing nie – die maatskaplike en ekonomiese aspekte is net so belangrik. Daarsonder is ’n volhoubare stelsel onmoontlik. ■ Deur volhoubaarder te boer en aan al drie die bene aandag te gee, bied ’n goeie maatstaf vir ’n onderneming om sy doeltreffendheid te meet. ■ Jonger verbruikers, met goeie bestedingspatrone, is ingestel op verantwoordelike produksie en vereis dit toenemend van verskaffers.…

DOSERING, REFUGIA EN VERWISSELING VAN KAMPE Ek wil graag weet watter medikasie om toe te dien aan bokramme en -ooie wat na nuwe weiding geskuif word. Die term refugia verwys na die proporsie van die parasietbevolking wat nie aan ’n spesifieke bekampingsmaatreël blootgestel is nie. Hulle het behandeling en dus ook die seleksie vir weerstand vrygespring. In die geval van dermkanaalwurms is dit die vrylewende wurmlarwes op die weiding. Ná dosering beland die nageslag van die wurms wat die dosering oorleef het (weerstandige wurms), tussen die vrylewende larwes wat reeds op die weiding teenwoordig is. Die bevolking van vatbare wurms wat reeds in refugia is, voordat behandeling plaasgevind het, sal bepaal wat die graad van seleksie vir weerstand vir ’n spesifieke wurmmiddel gaan wees. Seleksie vir weerstand gaan op sy…

Geroosterdetamatiesop met soetrissiepesto en kaascroutons Hierdie sop neem wel ’n bietjie tyd om te maak omdat twee komponente voorberei moet word, maar die resultaat is absoluut die moeite werd. Die diepte van geur wat die pesto van geroosterde soetrissies aan die sop verleen, is besonders. Sop ■ 1-1,5 kg ryp tamaties, in kwarte gesny (ongeveer 6-8 groot tamaties) ■ 1 rooi-ui, grofgekap ■ 4 heel knoffelhuisies ■ 60 ml sagte bruinsuiker ■ 10 ml gemaalde komyn, liggies gerooster ■ Seesout en varsgemaalde swartpeper ■ 60 ml olyfolie, plus ekstra vir braai ■ 60 ml tamatiepasta ■ 750 ml hoender- of groente-aftreksel ■ 30 ml sojasous ■ 250 ml room ■ ’n Paar vars basiliekruidblaartjies Pesto ■ 4 rooi en geel soetrissies ■ 125 ml rou of geroosterde amandels ■ 60…

Ek en my vrou, Lizette, het vir twee weke in Duitsland by twee Duitse gesinne gebly wat dieselfde hartstog as ek deel: boerdery en jag. Die eerste gesin is Jurgen en Juta Böhm wat in Messdorf, sowat 200 kilometer wes van Berlyn, boer. Hulle boer op grond wat Juta geërf het. Hulle het dit ná die Tweede Wêreldoorlog verloor, maar ná die val van die Berlynse Muur in 1989 teruggekry. Hul boerdery behels ’n melkery met biogas as neweproduk waarmee krag opgewek word. Hulle verdien meer met die koeie se mis as met die melk! Jurgen rig ook karperde en hul bestuurders af. In Duitsland moet jy ’n lisensie hê om ’n perdekar te dryf. Timmy, ’n jong Poolse vriend van die Böhms, het ons op ’n perdekar, getrek deur…

Daar word dikwels gebid vir mense wat swaarkry as gevolg van armoede en ander vorms van ellende. Natuurlik kan ons nie genoeg vir sulke mense bid nie. Daar is net ’n ander vraag wat roep om ’n antwoord: Bid ons ook vir mense wat ’n las van oordadige voorspoed moet dra? Ons ken die gesegde wat lui: “Uneasy lies the head that wears a crown.” Maar is dit nie ook waar van mense wat die gewig van voorspoed op hul skouers voel nie? ’n Mens het verseker nie rykdom nodig om vrede in jou hart te hê nie. Maar moet darem ook nie dink dat armoede ’n toegangskaartjie bied tot geluk en vrede nie. Dit is nie die een of die ander nie. Dit gaan om iets heeltemal anders, naamlik…