Indholdsfortegnelse for 08 Jul 2021 i Landbouweekblad

SOET VRUGTE Die ondertekening van ’n suurlemoenprotokol tussen Suid-Afrika en China sal R325 miljoen nuwe uitvoerwins en 800 werkgeleenthede vir Suid-Afrika beteken, lui ’n verklaring deur die Suid-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging. China sal nou ’n belangrike nuwe uitvoermark wees. Dit het ses jaar gekos om die hersiene protokol af te handel nadat die sitrusbedryf versoek het dat suurlemoene vrygestel moet word van die regulatoriese vereistes vir valskodlingmot aangesien hulle nie ’n gasheer vir dié plaag is nie. Suid-Afrika sal Argentinië en Chili, tans die Suidelike Halfrond se grootste suurlemoenuitvoerders na China, verbysteek wanneer die nuwe protokol in werking tree en sal teen 2024 sowat 25 000 ton suurlemoene per jaar soontoe uitvoer. TJIPS-TARIEF Twee voedselinvoerders het onder meer mnr. Ebrahim Patel, minister van handel, nywerheid en mededinging, hof toe gesleep nadat die…

ANDERKANT DIE REËNBOOG SLIM VANG TOE SY BAAS Dit kan net in Suid-Afrika gebeur. Hier te midde van ’n onbetaamlike flirtasie met die onteiening van grond sonder vergoeding slaan die mense met die minste grondeienaarskapregte toe die grootste slag vir private eiendomsbesit. Dít nadat die KwaZulu-Natalse hooggeregshof onlangs in ’n toonaangewende beslissing bevind het dat die mense wat op kommunale grond in dié provinsie woon, die eintlike eienaars van daardie grond is. Nie die Zoeloe-koning nie, soos daar tot dusver geglo is. Die koning het tot onlangs toe nog die grond deur die Ingonyama-trust vir die bewoners “in trust gehou”. In werklikheid het hy as eienaar opgetree deur die eensydige besluit om mense huurgeld vir hul klein lappies kommunale grond te begin vra. Die gevolg van wanbetaling sou teoreties afsetting…

Goeie saffraan kan ’n boer tot R250 000/kg in die sak bring. Twee jaar gelede moes MNR. ERIC BROWN van Laingsburg, Suid-Afrika se eerste kommersiële saffraanboer, van voor af begin nadat hy alles in die droogte verloor het. Hy boer ook met Brassica-gewasse. Lees die artikel op bl. 52. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Lizelle, het vier kinders: Zeeke (11), Milé (9), Lieben (5) en Imani (3). Lizelle onderrig die kinders tuis. WAT IS JOU STOKPERDJIES? My boerdery. Ek ry elke oggend douvoordag deur my hele plaas met my motorfiets. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Om net hier op my stoep met goeie vriende te kuier, is tans my vakansies. WAT LEES JY GRAAG? Landbouweekblad. HOU JY VAN SPORT, EN WIE ONDERSTEUN JY? Ek is ’n WP-rugby-ondersteuner, maar…

SEWENTIEN verdagtes, almal lede van ’n vermeende veediefstalsindikaat, is aangekeer en op verskillende plekke in Suid-Afrika in aanhouding. Die ondersoekspan wat hulle oor die afgelope twee jaar een vir een aangekeer het, sê daar kom nóg inhegtenisnemings. Boere, polisie en private instansies wat spesialiseer in landelike misdaadondersoeke in Limpopo sit al die afgelope vier jaar met hul hande in hul hare oor die hoë vlakke van veediefstal, veral in die Waterberg-streek. “Ons is amper daagliks met veediefstalvoorvalle gekonfronteer,” sê mnr. Johan de Beer van Senyaka Nyaka Sekuriteit, ’n organisasie wat spesialiseer in die ondersoek en opvolg van misdaadvoorvalle in landelike gebiede. Met hoogs opgeleide ondersoekers en spoorsnyers en ’n beheerkamer van wêreldgehalte tot sy beskikking werk Senyaka Nyaka ook nou saam met Bosveld Misdaadondersoeke (BMO), wat deur lt.kol. Sakkie Louwrens…

WAARSKUWING | Maak reg vir koue fronte Koue, nat en winderige weer word in die komende weke verwag vanweë ’n reeks intense koue fronte, wat gevaarlike toestande vir veral kleinvee skep. Mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige, raai boere aan om te verseker hul vee is voldoende beskut teen die elemente, en om korttermynweervoorspellings dop te hou om seker te maak dat hulle betyds hul diere beskut as die weer vinnig verander. “Baie gevaarlike toestande kan in die grootste deel van Julie en die eerste deel van Augustus voorkom, met koue en nat toestande. Dit sal dus raadsaam wees om kleinvee later te skeer, want tans lyk dit of toestande minder gevaarlik gaan wees vanaf die laaste deel van Augustus.” Hy waarsku dat baie sterk wind oor die westelike…

PIESANGBOERE kan nou ’n piesangkultivar kry wat ’n mate van weerstand teen die verwoestende tropiese stam van Panama-siekte (oftewel die FOC-TR4-variant van Fusarium-verwelksiekte) bied. Die kultivar Formosana is deur die Taiwanese piesangnavorsingsinstituut ontwikkel uit seleksies van weerstandige somaklonale variante van die Cavendish-kultivar. Die Suid-Afrikaanse Du Roi-laboratorium in Letsitele, Limpopo, het die eksklusiewe regte bekom om Formosana by sy weefselkultuuraanleg te kommersialiseer en mag dus Formosana-plante na onder meer Afrika versprei. FOC-TR4 het bykans 30 jaar gelede in Cavendish-uitvoerplantasies in Maleisië en Indonesië kop uitgesteek en soos ’n veld-brand versprei. “Panama-siekte knou boere se winsgewendheid en die wêreldwye piesangbedryf se sukses,” lui ’n verklaring deur Du Roilaboratorium. Formosana word reeds in Taiwan, Mosambiek en Filippyne op kommersiële skaal verbou. “Kommersiële proewe in Mosambiek en die Filippyne het getoon Formosana bied aansienlik…

T WEE plaaslike ondernemings wat hoendervleis verwerk, het aansoek gedoen om korting op die invoertariewe op twee snitte omdat hulle glo nie plaaslik voorraad daarvan kan kry nie. Die plaaslike bedryf ontken dat daar ’n tekort is en staan dié aansoeke teen. Matador Slagtery en BRM Brands het by die kommissie vir internasionale handelsadministrasie (Itac) aansoeke ingedien vir korting rakende die invoertarief van onderskeidelik 42% op ontbeende agterkwarte en 62% op hoendervlerkies. Albei die tariewe het in Maart 2020 gestyg ná ’n aansoek deur die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV). Volgens mnr. Donald Mac-Kay, ’n direkteur van XA International Trade Advisors, wat die twee ondernemings bystaan, is sulke soort kortings al vir invoertariewe op produkte soos staal en seisoenale landbouprodukte toegestaan, maar nog nie vir hoendervleis nie. “Albei applikante het beduidende bewyse…

Die plaaslike landboubedryf het een van sy groot geeste verloor met die nuus dat mnr. Hennie de Lange (61), voorsitter van die Unigrain en neXgro-groep, op 21 Junie weens Covid-19-verwante oorsake gesterf het. Mnr. Gert van der Walt, besturende direkteur van die groep, sê De Lange was ’n mentor, visionêr en ’n geliefde vriend. “Hennie het 33 jaar lank diep spore in die landbou getrap en was ’n baanbreker wat die verhandeling tussen plaas en meule, en logistieke bestuur aanbetref het.” De Lange was die stigter van neXgro, ’n splinternuwe platform wat hy as ’n virtuele koöperasie vir boere beskryf het. Hy het ’n groot rol gespeel in die onlangse oprigting van ’n nuwe graanopbergingsaanleg langs Premier Milling se meul op Kroonstad, waar hy besluit het die gevolglike vervoerbesparing moet…

Mielies is vanjaar vroeër as die afgelope paar jaar geoes danksy ’n vroeë wegspring vir die seisoen toe genoeg reën met planttyd geval het. Die goeie reënval en gunstige pryse (tot 30% hoër as verlede jaar) het die tafel vir ’n goeie produksiejaar gedek. Boere het wel plek-plek versuipskade gehad en opbrengste in veral die Vrystaat en Noordwes is wisselvallig. Luidens die Oesskattingskomitee se vierde skatting is die verwagte mielie-oes 16,18 miljoen ton. Dit is 6% hoër as verlede jaar se 15,4 miljoen ton. In die nuwe bemarkingsjaar van 2021-’22 staan die Nasionale Landboubemarkingsraad se uitvoerskatting, gegewe die geskatte oes van 16,18 miljoen ton, op 2,8 miljoen ton (1,6 miljoen ton geelmielies en 1,17 miljoen ton witmielies). Dit is soortgelyk aan die syfer van 2020-’21, wat April geëindig het, sê…

Teelprogramme moet bybly by toenemende meganisasie en die gebruik van robotika in die vrugtebedryf. Daar moet gekyk word na nuwe kultivars wat binne hierdie gegewe kan werk, soos steeltjievrye kersies wat gemeganiseerde oeswerk sal vergemaklik. Só sê dr. Chris Owen, hoof-plantteler by International Fruit Genetics in die VSA. Dié maatskappy was onder meer verantwoordelik vir die Cotton Candy™- en Sweet Sapphire™-druiwekultivars. “Oor die afgelope twee dekades word heelwat vrugteteelprogramme deur private telers behartig. Dit is nie net meer die domein van universiteite en regeringsinstellings wat deur belastinggeld gefinansier word nie. “Voorheen was eintlik net drie hoofkleure druiwe beskikbaar, en druiwe is hoofsaaklik gekweek vir hul voorkoms of vermoë om lank opgeberg te kan word. Dit is besig om te verander omdat verbruikersbehoeftes verander. Verbruikers het ’n meer gesofistikeerde palet ontwikkel,…

■ Binnenshuise plase raak toenemend gewild danksy die voordele wat dit bied. Dit skep die perfekte groeitoestande, is plaagvry, hulpbronvriendelik, en kan boonop baie na aan verbruikers opgerig word, wat vervoer beperk. ■ Twee toonaangewende landboumaatskappye het onlangs saamgespan om aarbeie in ’n binnenshuise produksiestelsel te verbou. Dit skep geleenthede rakende nuwe kultivars, en om voedsame, lekker produkte binne ’n dag of twee by verbruikers te kry. ■ Binnenshuise produksie maak seisoenaliteit iets van die verlede, en die kostekurwes maak dit ook ’n belowende stelsel om te ondersoek.…

Mnr. Frits van Oudtshoorn is een van die sprekers by Landbouweekblad se webinaar oor die koste van herlewingslandbou. Sy onderwerp is: Hoe suksesvol is ultrahoëdrukbeweiding? Op Dinsdag 27 Julie 2021 val die klem op gewasse en op Woensdag 28 Julie op vee. Boere wat die jongste inligting oor herlewingslandbou in die somerreëngebiede wil bekom, kan gerus inskakel. Vir nog inligting oor ander sprekers, blaai na bl. 7, of om kaartjies te koop, stuur e-pos aan events@landbou.com…

WATTER TEGNOLOGIE VIND JY ONONTBEERLIK? My iPhone, waar ek alle inligting van my boerdery in die palm van my hand het. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY NOG GEKRY HET? Om nooit moed op te gee nie. HET JY ’N MENTOR? My beste vriend, mnr. Louis de Kock, wat self ’n suksesvolle tafeldruifprodusent is. WAT HET DIE GROOTSTE IMPAK OP JOU BOERDERY GEMAAK? Om God se wil én manier te aanvaar, en nie my eie manier te wil volg nie. JOU BESTE BESLUITE? Om soms my hart te volg en nie my kop nie. DOEN JY ENIGE WAARDETOEVOEGING OP DIE PLAAS? Ek verpak my produkte met my eie handelsmerk – Karoo Fresh Produce. HOE VERSEKER JY DIE VOORTBESTAAN VAN JOU BOERDERY? Ek belê in die maatskappy. My werkers volg…

Die WJ van Bergenboerdery het verlede seisoen die hoogste opbrengs met mielies onder besproeiing in Suid-Afrika behaal in ’n deel van die Noord-Kaap waar uiterste toestande uitsonderlike bestuursvermoëns van ’n boer verg om die beste prestasies te behaal. Aan sulke eienskappe ontbreek dit nie by die span mense wat vir hierdie mooi vertoning verantwoordelik was nie. Die opbrengs van 18,238 t/ha het die boerdery ook tweede in Graan SA se Groei vir Goud-opbrengskompetisie geplaas. Die blok mielies waarvan die wenopbrengs geoes is, behoort aan mnr. Wim van Bergen (69) van die plaas Backhouse net buite Douglas. Sy seuns, Jouke en Rossouw, boer ook in die distrik; onderskeidelik onder die boerderyname Jepco en Backhouse-landgoed. Hoewel elkeen sy eie grond het, ondersteun hulle mekaar waar nodig. ’n Neef, mnr. Dolf Swiegers, behartig…

Saadjie en Spikkel deur Alex La-timer en David Litchfield. Uitgewer: Human & Rousseau. Prys: R175. Saadjie en Spikkel is beste maatjies wat alles saamdoen. Hulle is soos vinkel en koljander. Maar dan raak hulle groter en verandering tree in. Saadjie ontwikkel ’n worteltjie en ’n rankie en Spikkel ontdek sy het vere waarmee sy die wye wêreld kan gaan verken. Die lewe skei dié twee onafskeidbare vriende vir ’n rukkie, maar uiteindelik seëvier vriendskap en vind hulle weer hul pad na mekaar toe. Spikkel bou haar nessie in Saadjie se takke en die twee woon vir altyd saam. Suidoosterdraak deur Dianne Hofmeyr en Carol Thompson. Uitgewer: Lapa. Prys: R135. Die wind pluk aan die voordeur en die reën ploeps teen die ruit toe Oupa besluit dis ’n goeie…

’n Kommersiële Meatmasterprodusent het die drie duurste ramme op die jaarlikse produksieveiling van die Meatmastergroep Sentraal-Karoo noord van Bloemfontein vir slaglamproduksie en die genetiese verbetering van sy vervangingsooie gekoop. Mnr. Frikkie Jooste van die plaas Poortjie by Luckhoff het twee ramme van R50 000 elk en een van R40 000 van die stoetery van dr. Johan Steyn van die plaas Ben Tson by Hanover gekoop. Volgens Jooste was dié ramme nie te duur as in ag geneem word dat die teelmateriaal van sy kudde verbeter word en dat hy op ’n verhoogde vleisproduksie kan staatmaak nie. Hy bereken dat indien ’n goeie ram 80 ooie per jaar dek vir ’n lammeroes van minstens 400 oor vyf jaar met ’n verbeterde vleisproduksie van tot 1,5 kg, kan hy tot 600 kg…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 16-17 SEPTEMBER: AgriTech 2021, Emperors Palace, Johannesburg. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in presisielandbou, water- en grondbestuur, landboutegnologie en kuberveiligheid.E-pos: kennedy@lead-africa.co.za, web: www.lead-africa.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie en produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica. com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. SKOUE 29-31 JULIE: Lutzville-skou. Louis Snyman, 083 712 3261; Rika Prins, 083 398 0899; e-pos: Lutzvilleskou@gmail.com 17-20 AUGUSTUS: Nampooesdag, Bothaville. Afgelas. Wim Venter, e-pos: wim@grainsa.co.za 21 AUGUSTUS: Aurora-skou en gimkanaklubvertoning. Jasper Smit, 083 415 1751; Carika Fourie, 073 443 2010; e-pos: auroraskou@gmail.com 26-28 AUGUSTUS: Georgelandbouskou. Corné Botha, 082 784 9572;…

Die tweejarige Lady, ’n Jack Russell van mnr. Carl Schultz, Hartenberg Landgoed se wynmaker, is op heter daad betrap waar sy ’n sponsgatprop uit ’n wynvat probeer gaps het. Schultz sê dié jonge dame het toenemend met sponsgatproppe begin rondloop en hulle het eers gedink dis oortollige voorraad. Rubberproppe seël die gaatjie in die vat (die sponsgat) en beskerm só die wyn teen mikrobiese bederf en oormatige blootstelling aan suurstof. Lady, wat van ’n dieresorgorganisasie in Gordonsbaai kom, woon nou ses maande op Hartenberg en “werk” saam met haar eienaar, meestal tydens sekuriteitspatrollies, maar sy doen ook roetine-knaagdierpatrollies. Haar wel en weë kan op Hartenberg se sosialemedia-profiele gevolg word.…

BRITTANJE se nuwe handelsooreenkoms met Australië bevat ’n klousule wat van belang kan wees vir Suid-Afrikaanse handelsowerhede, naamlik ’n perk van 15 jaar op die volume tariefvrye goedere wat kragtens die ooreenkoms toegelaat word. Dit is ’n nuwe bepaling vir Brittanje, en dié ooreenkoms kan ’n model vir toekomstige Britse handelsverdrae word. Die ekonomiese vennootskapsooreenkomste (EVO’s) tussen die Europese Unie (EU) en Afrika het voordele sowel as ontberings vir Afrikalande gebring. Nadat die EU se handelsooreenkoms met Suid-Afrika, wat tariewe op EU-hoendervleis oor 12 jaar uitgefaseer het, van krag geword het, was daar ’n vloed van pluimveeinvoer uit die EU. Geen kwotas word toegelaat nie en geen nuwe tariewe kan sonder die EU se toestemming ingestel word nie. Brittanje stel invoerkwotas vir 15 jaar vir ’n verskeidenheid Australiese landbouprodukte in…

EIENDOMSREG NODIG VIR WELVAART Die ANC en EFF stel Suid-Afrika aan risiko bloot met voorstelle om grond onder voogdyskap te plaas. Dié halfgebakte idee het geen grondwetlike basis nie en kom neer op ’n poging om landbouproduksie en grond onder die beheer van die staat te plaas. Dit is goedkoop politiekery in die ergste graad. Die staat se baanrekord in dié verband spreek van onbevoegdheid, wanbestuur, grootskaalse korrupsie en grondkaping deur die politieke elite. Suid-Afrikaners sal hul stem moet dik maak teen absurde idees, soos die nasionalisering van grond óf die plasing van grond onder voogdyskap, waarmee die ANC en EFF goedkoop politieke punte probeer aanteken. Om natuurlike hulpbronne, soos grond, onder voogdyskap te plaas, kom neer op die skep van ’n reuseburokrasie wat grond, die toewysing en gebruik daarvan,…

Die vermoë van die kameelperd om blare hoog bo die grond te vreet, saam met uitstekende rooivleispryse, laat kenners nou met nuwe oë na hierdie langnek-wildsoort kyk. Hoewel die meeste mense weet dat kameelperde blaarvreters is, weet baie min dat hulle herkouers is met smaaklike rooivleis waaruit heerlike biltong gesny kan word. Boere wat met beeste in bosryke dele van Suid-Afrika boer, kan gerus ook na die kameelperd as ’n aanvullende bron van rooivleisproduksie kyk, meen dr. Wouter van Hoven, senior lektor aan die Eugène Marais-leerstoel in natuurlewebestuur, Universiteit van Pretoria. Deur sy besonderse bouvorm is die kameelperd aangepas om blare hoog bo die grond te vreet, terwyl gras en ander plantegroei onder met rus gelaat word. Hy kan dus saam met beeste op dieselfde plaas aangehou word sonder om…

GRAAN SA-VETERAAN STEL BOERE EERSTE MNR. BULLY BOTMA, DAraadslid en boer van Bothaville, het as landbouleier diep spore in die graanbedryf getrap, sê mnr. Japie Grobler van Vierfontein, jare lange skoolvriend. Botma (71) is aan ’n hartaanval dood terwyl hy in die Mediclinic in Klerksdorp vir Covid-19 behandel is. Sy vrou, Hannetjie, het ook positief vir die virus getoets, maar is tuis behandel. “Hy het sy standpunte onverskrokke verdedig en altyd die boer se saak gestel,” sê Grobler. “Sy onverskrokkenheid het juis soms veroorsaak dat hy op tone getrap het, maar hy het nie van sy standpunt weggeskram nie.” Botma was die ondervoorsitter wat Grobler op die kongres van 2004 as voorsitter van Graan SA opgevolg het. Hy het ook toe Grobler se voorsitterskap van die Mielietrust oorgeneem en het…

Wanneer ’n boer ’n testament opstel, is dit uiters belangrik om professionele raad in te win oor alle aspekte van die boerdery om te verseker dat die erfenis op ’n praktiese en kostedoeltreffende wyse aan die erfgename vererf. Waar ’n boer een plaas het, maar twee seuns wat saam met hom boer, kan die bemaking en strukturering van die testament soms moeilik raak. Die boer se bates en hoe dit mag vererf, is in ’n mate aan beperkings onderworpe. Hoewel die Suid-Afrikaanse reg wat erfopvolging betref ’n groot diskresie gee met betrekking tot testeervryheid, is daar tog beperkings wat in ag geneem moet word. Een so ’n beperking is die Wet op die Verbod van Vervreemding van Landbougrond (Wet 70 van 1970). Dié wet verbied die onderverdeling van landbougrond sonder…

Die saadverbeteringsprojek wat Cape Natural Tea Products onlangs begin het, vorder goed. Dr. Hannes de Lange, veteraannavorser wat die projek bestuur, sê dit het ten doel om die teelmateriaal van rooibos te verbeter. “Toe boere 60 jaar gelede begin het om rooibos te kweek, het hulle ’n seleksie van saad uit die natuur gekry. Die nageslag van hierdie saad word steeds oor en oor gebruik. “Die swakste plante blom die meeste en dra die meeste saad, so asof hulle wil sorg vir ’n nageslag. Dit lei tot ’n geleidelike agteruitgang in die gehalte van die saad.” De Lange het begin om saad van uitstekende plante in ou teeplantasies oor die hele produksiegebied én in verskillende natuurlike bevolkings in die veld te versamel en onderskeidelik in proefblokke by Graafwater en Redelinghuys…

’n Aansoek en motivering is by CropLife Suid-Afrika ingedien vir die noodregistrasie van die mytdoder abamektien vir bloubessies. Dit volg ná ’n Noord-Amerikaanse bloubessie-knopmyt (Acalitus vaccinii) in 2014 in Mpumalanga en verlede jaar in Noordwes in aanplantings opgemerk is. “Dit is nog nie in die Wes-Kaap gesien nie. Dit is waar die meeste kommersiële bloubessies tans verbou word. Die Wes-Kaap se Mediterreense klimaat is egter uiters gunstig vir dié plaag. Daarom is voorkomende maatreëls baie belangrik,” het mnr. Bekker Wessels, besturende direkteur en senior tegniese konsultant by Procrop SA, op Berries ZA se tegniese simposium in die Paarl gesê. Volgens hom hou die bloubessie-knopmyt groot probleme vir Suid-Afrika se bloubessiebedryf in. Sover is hoë vlakke van besmetting aangeteken. “Dit kan ’n groot afname van tot 90% in blom- en bessievorming…

As pionne op ’n skaakbord gevoelens, kommer, woede en onsekerheid kon hê, sou enigeen wat in Suid-Afrika eiendom en spesifiek landbougrond besit, met hulle kon identifiseer. Daar is een groot verskil om in vlees en bloed as pion in só ’n skaakspel betrokke te wees, waar groot skuiwe in Suid-Afrika se demokratiese parlement namens en met jou gemaak word deur mense wat jy nie kan beheer nie, en wat jou met een verkeerde of ondeurdagte skuif uit die spel kan verwyder. Dit is dat hierdie geen spel is nie. Dit is werklikheid, en in veral die landbou kan dit die verskil tussen behoud en vergaan beteken – dít is hoe ernstig die debat oor onteiening sonder vergoeding is. In sulke toestande, en met vele bydraes van wisselende peil deur belanghebbendes…

Die eienaar van ’n pizza- en pastarestaurant se frustrasie oor slaaiproduksie en -gehalte het gelei tot ’n toring waarin slaai vertikaal in ’n supermark in München, Duitsland, gekweek word. “Die slaairakke in winkels het vir Mark Korzilius soos ’n muur van plastiek gelyk. Hy het reg oor die wêreld begin soek na oplossings om vars, lewende plante aan verbruikers te bied,” vertel mnr. Franz Drack, bemarkingshoof van die vertikale boerderymaatskappy &ever, wat in 2015 die lig gesien het. “Die afgelope 18 maande het ons groot treë gegee. Ons het ’n megaplaas in Koeweit begin wat elke dag tot 550 kg vars slaai en kruie verbou, ons het finansiering gekry om later vanjaar ’n plaas in Singapoer te begin, en ons het die groeitoring in ’n Edeka-winkel in München van stapel…

Mnr. Eric Brown se lewe het wye draaie geloop tot waar hy vandag een van Suid-Afrika se eerste kommersiële saffraanboere en een van die groter Brassica-boere in die Wes-Kaap is. “Ek het hoogtepunte beleef, maar ook deur diep waters gegaan – soos om my plaas en boerdery te verloor.” Nadat hy aan die Hoër Landbouskool Boland in die Paarl gematrikuleer het, het hy aan die Elsenburg-landboukollege wingerdbou, pomologie, groenteverbouing en veeboerdery gestudeer. “Ek het in die Pannarweek vir Elsenburg rugby gespeel, waar ’n afvaardiging van Brittanje my op vleuel raakgesien het. Hulle het my ’n beurs aan die Hartpury College in Gloucester aangebied om te studeer en rugby te speel. “Ek het daar in die landbou en die regte gestudeer. Hul landbou is egter anders as hier. Ná ’n jaar…

Die voordele van netstrukture is ongelooflik vir die vrugtebedryf, maar vanweë die finansiële uitgawes daaraan verbonde is dit “verskriklik as jy een oggend wakker word en vind die hele struktuur het omgeval”, vertel mnr. Koos Bouwer, ’n industriële ingenieur, wat ’n studie gelei het om bestepraktyke-riglyne vir kern- en steenvrugte, sitrus en tafeldruiwe onder netstrukture saam te stel. “Dis ’n enorme finansiële verlies, maar jy ly ook toekomstige boord- en oesverliese, daarom wil mense altyd weet wie hulle kan blameer as só iets gebeur.” Hy sê ná die ondersoekspan vier produksiegebiede besoek het, het hulle besef hoe dringend die behoefte is aan ’n dokument wat die beste praktyke saamvat. “Daar is onder meer besorgdheid oor watter nette om te gebruik, frustrasies omdat kwotasies nie alles spesifiseer nie en verwarring oor…

Hawermoutmiljoenêrskoekies Ons almal ken daardie dekadente miljoenêrsbrosbroodblokkies met die heerlike karamel-en-sjokoladelagie. In ons weergawe word die brosbroodlagie vervang met ’n grow-we hawermoutkoekielaag. Jy sal dit nooit weer anders wil maak nie! Hawermoutkoekiebasis ■ 250 g botter of margarien ■ 15 ml gouestroop ■ 5 ml koeksoda ■ 10 ml vanieljegeursel ■ 250 ml koekmeel ■ 500 ml hawermout ■ 250 ml klapper ■ 180 ml ligbruinsuiker Karamellaag ■ 180 g botter of margarien ■ 100 ml strooisuiker ■ 1 blik kondensmelk ■ 60 ml gouestroop ■ 10 ml vanieljegeursel Sjokoladelaag ■ 150 g melk- of donkersjokolade ■ 15-30 ml botter Voorverhit die oond tot 180 °C. Voer ’n standaardgrootte bakplaat met bakpapier uit. Smeer dit met botter of bespuit met kleefwerende kossproei. Smelt die botter (of margarien) en gouestroop saam…

Hoewel Brad O’Neill op sy familieplaas Seafield in die Mkhuzane-vallei, tussen Baynesfield en Richmond, grootgeword en plaaslik skool gegaan het, was die plaaslewe nooit in sy of sy vrou, Marisa, se toekomsplanne toe hulle in 2000 as Stellenbosse studente ontmoet het nie. Tydens vakansiekuiers oor die jare het hulle Brad se pa, Roger, begin pols oor die moontlikheid om rum te stook op die plaas. Dit sou dien as bykomende aktiwiteit op dié suksesvolle suikerrietplantasie van 210 ha wat suikerriet aan Tongaat Hullett se Maidstonemeule verskaf vir verdere verwerking. In 2010 is Roger egter ná ’n kort siekte aan kanker oorlede, en Brad en Marisa het Seafield toe getrek om die suikerrietboerdery hul eie te maak. Die idee vir rumstokery het na hul agterkop geskuif, want dit was belangriker om…

Ek weet sommige boere in die droogtegeteisterde gebiede is teleurgesteld en party van julle raak dalk kwaad vir God, maar ek wil vir julle aan die hand van Num. 23:19 sê: “God is nie ’n mens dat Hy sou lieg nie, ’n mens dat Hy van gedagte sou verander nie. Sou Hy iets sê en dit nie doen nie, iets belowe en dit nie uitvoer nie?” My seun Andy was ’n student in Pietermaritzburg toe ons deur ’n erge droogte gegaan het. Die mielies, ons enigste inkomste, was besig om te vrek. Ek en my vrou, Jill, was baie gespanne. Toe Andy een keer van die universiteit af huis toe kom, het hy gesê: “Pa, Ma, ek kan sien julle is erg onder druk. Gaan asseblief ’n bietjie weg. Ek…

VAN ROOY RAS VAAR GOED IN NAMIBIË Die Van Rooy is die mees onderskatte skaapras as dit by sy waarde op die veld kom, asook die basterkrag van sy kruisings, veral met die Dorper. Aan die woord is mnr. Neels Coetzee van die plaas Ann’s Hope by Grootfontein wat een van die oudste stoeterye van dié ras in Namibië bedryf. Sy kudde van sowat 260 rasegte ooie vaar goed in die noorde van die land met ’n jaarlikse reënval van sowat 500 mm, teenoor die troppe Van Rooy-kruisings wat in die suide van die droër Kalahari gedy. Volgens hom is die vraag na die ras in die buurland baie hoog. Veral rasegte ooie is betreklik skaars. In Namibië is daar sowat 12 telers wat rasegte kuddes op beperkte skaal aanhou.…

R3,9 mjd Dit was die Suid-Afrikaanse kosen drankbedryf se inkomste in April 2021, volgens inligting van Statistieke SA. Dit is 1 961% meer as April 2020 se R189,1 miljoen, toe die inperking weens Covid-19 ingestel is. In die drie maande van Februarie tot April 2021 het die bedryf se inkomste met 33,2% gestyg teenoor die ooreenstemmende tydperk verlede jaar. Die verkope van kitskos en wegneemetes het die grootste bydrae gelewer tot die groei wat in dié drie maande aangeteken is. – Vida Booysen 5,2% Suid-Afrika se inflasiekoers in Mei 2021 was 5,2%, sê Statistieke SA. Dit is die eerste keer in 30 maande dat die syfer bo 5% gestyg het. Die styging word toegeskryf aan hoër voedselpryse asook ’n styging in vervoerkoste (wat brandstof insluit) en behuising. Kerninflasie, wat kos-…

‘Selfoonrekords kon ook in hierdie stadium ingespan word om van die ander verdagtes tot die sindikaat te verbind.’ MNR. JOHAN DE BEER van Senyaka Nyaka Sekuriteit oor 'n maande lange ondersoek waarin 17 lede van 'n veediefstalsindikaat vasgetrek is. Bl. 14 ‘Ons het elke jaar vir vier weke ’n droë periode, en dan moet die departement die kanale nagaan en seël waar daar lekplekke is. Hy doen dit nie meer nie.’ MNR. CHRISTO KOTZÉ, uitvoerende hoof van die Groot-Visrivier-watergebruikersvereniging, oor die departement van behuising, water en sanitasie se agterstallige instandhoudingswerk aan waterinfrastruktuur in die Oos-Kaap. Bl. 16 ‘Dit is baie frustrerend vir veeprodusente in die kwarantyngebied wat diere gereed het om te verkoop, veral die voerkrale, en hulle sukkel nou om geld te kry om die diere aan te hou…

ANC BEWEEG NADER AAN EFF OOR VOOGDYSKAP Ondanks pres. Cyril Ramaphosa se uitspraak dat die ANC ’n voorstaander van titelaktes is, het die ANC in die parlement tog voorgestel dat “sekere grond” in staatsbesit moet wees. Wat presies hierdie grond is, sal in nasionale wetgewing uitgespel moet word. ANC-lede wat deel is van die ad hoc-komitee wat wysigings moet opstel vir die 18de wysigingswetsontwerp op die Grondwet om onteiening met nulvergoeding vir die doeleindes van grondhervorming duidelik daarin te skryf, het ná beraadslagting die party se voorstelle vir die wysigings bekend gemaak. Die voorstel is waar grond en enige ander verbetering daarop vir die doel van grondhervorming onteien word, mag die vergoedingsbedrag betaalbaar nul rand wees; dat nasionale wetgewing die omstandighede moet bepaal waar die vergoedingsbedrag nul rand is; die…

DIE drankbedryf wil hê die regering moet sy besluit om drankverkope tot 11 Julie te verbied, heroorweeg. Pres. Cyril Ramaphosa het op 27 Junie ’n twee week lange verbod aangekondig as deel van maatreëls om die derde vlaag van die koronavirus-besmettings te bekamp. Dit is die vierde drankverbod sedert die grendelstaat verlede jaar in Maart aangekondig is. Mnr. Rico Basson, besturende direkteur van Vinpro, het gesê hulle is bekommerd oor en teleurgesteld in die jongste besluit. Vinpro het Maandagoggend 28 Junie vroeg reeds met sy reg-span in dié verband vergader oor ’n moontlike interdik. “Ons glo beperkings op wynverkope kon op ’n minder skadelike manier ingestel word. Dit sou die druk op die gesondheidstelsel verlig, oordrag verminder en terselfdertyd help om lewens en lewensmiddele te bewaar.” BEWYSE? Salba, die vereniging…

Die Goudveldse brandbeskermingsvereniging het 34 ton voerkorrels by Dealesville en Boshof afgelaai vir die boere wie se weiding in Mei in ’n verwoestende veldbrand afgebrand het. Sowat 30 000 ha weiveld is verskroei. Lede van die vereniging het die grondstowwe vir die voerkorrels geskenk. Kontantskenkings deur lede van die publiek is ook gebruik vir die projek. Mnr. Manus Putter van Putter Voere op Theunissen het die geskenkte grondstowwe en minerale gemeng, verkorrel en afgelewer. Die nood in die distrik is steeds hoog en kontantskenkings word baie waardeer, sê me. Susna Botha, Vrystaat Landbou se sekretaresse in die streek. Boere moet goedere vir infrastruktuur, soos draad en pale, aankoop of voer wat geskenk is, elders gaan haal. Bel Botha by 072 555 9203 vir besonderhede van die ramphulpfonds se bankrekening.…

DIE behoud en bou van goeie verhoudinge binne die waardeketting, om nuwe tegnologie ten volle te benut en om aan te pas by verandering, is van die voorkeursake vir dr. Pieter Taljaard, wat begin September amptelik by mnr. Jannie de Villiers as uitvoerende hoof van Graan SA oorneem. Taljaard stap al ’n pad van meer as 20 jaar met Graan SA. “Toe ek met my studie in landbou-ekonomie aan die Universiteit van die Vrystaat (UV) besig was en Graan SA nog in Bothaville was, het ek saam met wyle dr. Kit le Clus en mnr. Nico Vermaak van Graan SA aan projekte gewerk.” Hy het sy doktorsgraad in landbou-ekonomie ook aan die UV verwerf. Ná sy studie het hy vir drie jaar heeltyds mielies in Noordwes geplant en, volgens hom,…

1 ZAMBIË| Reuseplaas bedreig vlermuismigrasie Planne vir ’n reuse- kommersiële plaas langs die Kasanka- nasionale park in Sentraal-Zambië kan volgens bewaringsgesindes ’n “katastrofiese” effek op die natuur hê deur ’n deurslaggewende habitat vir die wêreld se grootste vlermuismigrasie te bedreig. Lake Agro, ’n Tanzaniese konglomeraat, beoog ’n koring-, soja- en mielieplaas van meer as 7 000 ha in die buffersone rondom die park. Dié buffersone verskaf kos aan nagenoeg 10 miljoen vrugtevlermuise wat elke Oktober daar vergader. As Lake Agro se planne voortgaan, sal duisende hektaar se natuurlike habitat vernietig word vir die plaas, wat sy water uit die Luwombwarivier sal kry. Volgens parkamptenare sal die plaas volhoubare toerismebesighede vernietig waarop die plaaslike gemeenskap staatmaak. — The Guardian 2 KENIA | Krisis volg ná klimaatrampe Talle lede van…

Prof. Izak Groenewald, veekundige en ten tye van sy dood kanselier van die Peritum Agri-instituut in Bloemfontein, is in die ouderdom van 72 jaar oorlede weens Covid-19-verwante gesondheidsprobleme. Groenewald het in sy loopbaan onder meer twee dekades by Rumevite-dierevoeding gewerk en was 20 jaar lank direkteur van die sentrum vir volhoubare landbou, landelike ontwikkeling en voorligting aan die Vrystaatse Universiteit. Hy was ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Professionele Veekundiges, lid van verskeie soortgelyke organisasies en advieskomitees, en die skrywer en medeskrywer van 85 wetenskaplike artikels in vaktydskrifte en ander publikasies. Prof. HO de Waal, UV-kollega van Groenewald, sê as praktiese veekundige en as akademikus het hy ’n groot bydrae gelewer tot die praktiese en wetenskaplike beesboerdery in Suid-Afrika. Hy word deur sy vrou, Gertraude, hul twee dogters en…

Boere in die Europese Unie kry staatsubsidies wat gelykstaande is aan sowat 19% van die jaarlikse boerdery-inkomste. In Amerika beloop subsidies sowat 12% van die inkomste. In ander lande soos Japan, Switserland en Noorweë is die ondersteuning baie hoog en kan dit meer as 50% van boerdery-inkomste beloop. Die sekretariaat van die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (OESO) doen al baie jare lank gereeld navorsing om die subsidievlakke in die landbou van die 54 lande te monitor. Hy kyk ook na beleidsverandering en probeer bepaal in watter mate subsidies die landboumark ontwrig. (Agricultural Policy Monitoring and Evaluation 2020, OESO) Die ideaal is dat as lande hul landbou of boere subsidieer, moet dit so min as moontlik ontwrigting op markte veroorsaak, want dit verwring wêreldpryse en benadeel boere in lande…

Wanneer alles in die dorre Karoo onder jou weggeraap word, bly net geloof, hoop en planne oor. “Ek glo nuwe dinge en geleenthede word gebore wanneer iets tot niet gaan,” sê mnr. Eric Brown (39) van Elandsfontein, suidwes van Laingsburg, wat in 2019 sy plaas en hele boerdery naby die ou Karoo-spoorweghalte Konstabel verloor het. Ondanks terugslae het dié jong boer nie gaan lê nie. Twee jaar later is hy een van die Wes-Kaap se grootste blomkool-, broccoli- en spinasieprodusente. Hy verbou ook botterskorsies. Brown is vandag ook Suid-Afrika se eerste private kommersiële saffraanboer. Hy gesels geesdriftig oor sy uitbreidingsplanne met hierdie gewas. Op sy vorige plaas by die Konstabelstasie, met groente en vrugtebome, het misoeste hom bloots gery vanweë die droogte, asook ’n onkunde oor kultivars. Net in 2016…

Baie mense soek boerderyresepte. Hulle wil ’n resep hê en dan ’n boerderykoek bak sonder probleme – veral as die resep noukeurig gevolg is. Ek dink baie terug na die tyd toe die Amerikaanse stoetboer mnr. Kit Pharo hier in Suid-Afrika was. Ek het hom aanmekaar uitgevra en in ’n stadium sê hy: “Gerrit, you are looking for a recipe but there is no recipe.” Hierdie is baie waar woorde. Ek ondervind dit ook gereeld dat iemand jou ’n resep vra wat hy 1 000 km ver weg wil toepas. Dit kan ongelukkig nie werk nie. Daar is te veel veranderlikes wat in ag geneem moet word – reënvalpatrone, spesifieke siektes, hitte en koue, beskikbare arbeid, plantegroei, topografie, grootte van plase en nog baie ander. 50 DEKTYD-SKAKERINGS Een só ’n…

NAGSIG DIÉ TOERUSTING MAAK OOK OPNAMES Die PARD NV008 is professionele nagsigtoerusting wat op ’n geweer gemonteer kan word of as ’n handstuk gebruik kan word. Dit is waterbestand in klam tot nat toestande. Die digitale nagsig kan in die nag én dag gebruik word. ’n Mens kan tot 200 m ver in die nag daarmee sien. Dit is kompak, lig (450 g), maklik om te gebruik en geskik vir beginners. Die model het ’n ingeboude infrarooistraal wat help om in baie donker omstandighede steeds te sien. Met ’n fotoresolusie van 2 592 x 1 944 en videoresolusie van 1 920 x 1 080 kan die gebruiker maklik dit wat hy waarneem, fotografeer of op video vaslê. Die eenheid gebruik ’n herlaaibare litiumbattery. PRYS: R14 500 (solank voorraad hou. Koerierkoste…

Hoeveel mielies produseer julle? Ons verbou gemiddeld sowat 1 000 ha saadmielies per jaar in Greytown en Winter-ton vir ’n aantal saadmaatskappye. Ons het ook plase in die Komatipoort-omgewing waar ons in die winter saad produseer. Al ons saad is nie-GMO en word na ander lande uitgevoer. Wat kommersiële mielies betref, produseer ons op sowat 600 ha in die omgewing van Greytown en Winterton. Ons plant slegs Pannar se ultravinnige geelmieliebasters aan. Die meeste van ons mielies is nie-GMO om besoedeling van ons saadmielies te voorkom. Die gemiddelde opbrengs vir mielies in ons area is sowat 9 ton per hektaar. Wat tel in jul guns in die gebiede waar julle produseer? Ons het ’n lang plantperiode wat strek van vroeg-Oktober (soms selfs September) tot middel-Desember. Ons reënval is sowat 850…