Indholdsfortegnelse for 15 Jul 2021 i Landbouweekblad

ALLEMINTIGE TSAMMAS Tsammas het vanjaar danksy milde reën uitsonderlik groot in die suide van Namibië geword. Gewoonlik is hulle aan die klein kant, maar in die distrik Maltahöhe waar hierdie bielie raakgeloop is, het hulle byna tot barstens uitgeswel nadat goeie reën in die streek uitgesak het. Dié tsamma het bykans 3,5 kg geweeg. Gemsbokke slaan die tsammas met hul horings stukkend en vreet dan die sappige inhoud, terwyl selfs skape gate in die skil byt om by die kos uit te kom, vertel mnr. Johnny Hanekom, op wie se plaas die foto geneem is. Tsammas was deur die eeue 'n goeie bron van water en kos vir inwoners van die Kalahari. HOËR GESAG Die DA het hom tot die Verenigde Nasies (VN) se raad vir menseregte gewend in sy…

DIE onlangse hofuitspraak oor die Ingonyama-trust hou verreikende gevolge vir grondhervorming in Suid-Afrika in, skryf prof. Ben Cousins, emeritus-professor in armoede-, grond- en landelike studies aan die Universiteit van Wes-Kaapland. Die hooggeregshof in KwaZulu-Natal het bevind dat mense wat tradisionele grond bewoon wat deur die koning van die Zoeloes in trust gehou word, die “ware en voordelige eienaars” van sulke grond is. Dié uitspraak bevestig dat die raad van die Ingonyama-trust nie die ware eienaar van die grond is nie. Die trust mag dus ook nie die gewoonteregtelike grondregte van die besetters in huurkontrakte omskep soos tot nou toe gedoen is nie. Die trust is slegs ’n veronderstelde eienaar van die grond. Dit het ’n mandaat om die grond te administreer “tot die beswil, materiële welsyn en maatskaplike voordeel” van…

MNR. PHILIP MULLER boer met avokado’s op minder as 13 ha by Tzaneen, maar kry dit reg om uit te voer, onder meer deur die beskikbaarheid van moderne kultivars wat hulle tot hoëdigtheidaanplanting leen, fyn bestuur en toegang tot ’n besonderse bemarkingskanaal. Lees die artikel op bl. 34. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Kim, het drie seuns: Sheldon, Bevan en Jason. Sheldon en Bevan studeer, en Jason is op hoërskool. WAT IS JOU STOKPERDJIES? Ek hou van stap in die Drakensberge saam met vriende. Dit is hoekom ’n mens platteland toe kom — om die lug te ruik en die wind in jou hare te voel. Ek boer deesdae ook met tropiese visse en kan nie glo hoe baie landboukennis ek opgedoen het in die proses om…

KORINGBOERE in die somerhoëreëngebied van die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal eis toegewings vir die gradering van hul graan nadat hul koring as voergraad gegradeer is. Hulle hou vol hulle is nie geraadpleeg oor die voorgestelde graderingsveranderings nie en word gevolglik finansieel soveel benadeel dat hulle koringproduksie kan laat vaar. In ’n gesamentlike reaksie wat mnr. John O’Mullane, voorsitter van die Maclearboerevereniging, aan Landbouweekblad verskaf het, sê die boereverenigings Maclear, Elliot-Ryno, Mount Currie/ Kokstad en Winterton hul lede wat koring verbou, het vir koring van B4- en Nut-graad tot 20% minder as die prys van die oorspronklike top-B1-graad behaal. Vir die nuwe voergraad kry hulle ongeveer 50% van die prys van die nuwe top-supergraad. Die boereverenigings sê die nuwe graderingstelsel benadeel nie die koringproduksiestreke waar dit gewoonlik droog is in die oestyd…

Fabriekspryse het vol-gens Statistieke SA in Mei die hoogste vlakke in vyf jaar bereik met ’n styging van 7,4% op ’n jaargrondslag. Die koste van die hantering en opberging van graan kan dienooreenkomstig toeneem. Faktore wat bygedra het tot die jaarliks inflasie, soos deur die produksieprysindek (PPI) gemeet, was die toename in die pryse van onder meer petroleum, voedselprodukte, masjinerie en rekenaartoerusting. Die pryse van dié goedere het gesamentlik met 17% toegeneem. Voedselinflasie het in Mei 7,3% beloop. Die JSE gebruik die PPI om die styging in opbergingskoste vir voorraad op JSE-silosertikate te bereken. Die PPI meet pryse by die eerste betekenisvolle transaksie. ’n Verandering in die PPI kan aandui dat verbruikersinflasie kan verander. Die PPI, verbruikersprysindeks (VPI) en opbergingskoste-indeks word in die TABEL vergelyk. Die PPI is soos die…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 4,8%, of $12,47/t (R178,43/t), tot $271,31/t (R3 882/t) gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 106,1%, of $139,65/t (R1 998/t), hoër. Verwagte pryse: September – $233,06/t (R3 335/t), Desember – $227,55/t (R3 256/t), Maart – R229,91/t (R3 290/t), Mei – $231,33/t (R3 310/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 8,5%, of R258/t, tot R3 300/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geelmielies het met 8,5%, of R270/t, tot R3 450/t gestyg. Op ’n jaargrondslag is witmielies 27%, of R701/t, duurder, terwyl geelmielies 27,4%, of R743/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Desember – R3 441/t, Maart – R3 460/t, Mei – R3 275/t. Verwagte geelmieliepryse: Desember – R3 586/t, Maart – R3 572/t, Mei – R3 413/t. INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 1,1%, of $2,66/t…

Die sagtevrugtebedryf het ’n hupstoot gekry danksy die daarstelling van die leerstoel vir ná-oes-fisiologie in sagtevrugte, wat bestuur word deur dr. Elke Crouch van die Universiteit Stellenbosch (US) se departement hortologie. Die leerstoel word gedeeltelik ondersteun deur die vrugtebedryf se Molteno- en Lombardi-trust en Hortgro, die bedryfsliggaam vir sagtevrugte in Suid-Afrika. Crouch se navorsingspan kyk na maniere om fisiologiese probleme op te los wat soms intree wanneer appels en pere, nadat dit gepluk is, ryp word of opgeberg word. Dit sluit kwessies soos interne verbruining en vlekke op die skil van appels en melerigheid by pere in. Hul werk lê ook toenemend klem op toestande wat ontwikkel terwyl vrugte nog aan die boom is. “Vir my lê die interessante daarin om uit te vind hoekom iets verkeerd loop, en dan…

MNR. PHILIP MULLER WAT WAS JOU BESTE BOERDERYBESLUIT? Om met Allesbeste saam te werk. Hulle het my van die begin af verwelkom. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY NOG GEKRY HET? Heel aan die begin was ek só trots op my bome wat so mooi groei, tot mnr. Jovan Erasmus van Agritechnovation my daarop gewys het dat ek nie met hout vir die meubelbedryf boer nie. Dit het my laat besef ek moet ophou boer vir mooi groei en begin vrugte produseer. WAT SOU JY SÊ IS DIE VERSKIL TUSSEN ’N GOEIE EN ’N SLEGTE BOER? Een week. Tydsberekening is alles. WAT WAS JOU GROOTSTE FOUT IN DIE BOERDERY? My grootste fout was om miere mis te kyk en te dink hulle doen nie regtig skade nie. Ek het…

LIGGING: Bloemfontein NAAM: Holmesdale VERTAKKINGS: Afrikanerstoetery; kommersiële Afrigus en Angus VELDTIPE: Soetgras GRONDTIPE: Wissel van sand tot klei GEMIDDELDE REËNVAL: 550 mm per jaar ■ Die Holmesdale-Afrikanerstoetery bestaan reeds langer as ’n eeu. In dié tyd het ’n oupa, pa en dogter geharde, aanpasbare beeste op die Vrystaatse veld geteel. ■ Die stoetery konsentreer op goeie moederlyne wat baie melk het en goeie vleis van die veld af produseer. ■ ’n Kommersiële vertakking met Afrigus-kruisbeeste (Afrikaners x Angus) kombineer die beste van die twee rasse.…

Mnr. Ruan van der Nest, ’n voormalige MSc-student in akkerbou aan die Universiteit Stellenbosch, is vanjaar die medeontvanger van die gesogte Junior Kaptein Scott-gedenkmedalje. Dié medalje word jaarliks deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns oorhandig aan die beste MSc-student aan ’n plaaslike universiteit. Vanjaar het studente in plantkundige wetenskappe in aanmerking gekom. Inskrywings van só ’n hoogstaande gehalte is ontvang dat die Akademie besluit het om twee ontvangers te erken. Van der Nest se mede-ontvanger is mnr. Wilku Meyer van die Universiteit van die Vrystaat. Van der Nest het sy MSc Agricstudie in 2020 aan die US onder leiding van dr. Pieter Swanepoel van die US se departement akkerbou, dr. Johan Labuschagne van die Wes-Kaapse departement van landbou en dr. Ailsa Hardie van die US se departement grondkunde…

HOEKOM IS MY SUURLEMOENE BITTER? Die suurlemoene van my suurlemoenbome is so bitter soos pomelo’s. Wat kan ek die bome gee om die vrugte suur te maak pleks van bitter? Ek bly op Deben in die Noord-Kaap. Die grond is baie kalkerig en word besproei met boorgatwater, wat ook hard is. Ek neem aan uit die inligting wat jy verskaf het, dat die pH van jou grond meer as 6,5 is (vanweë baie kalk en harde water). Ek sou probeer om die grond se pH aan die laer kant (minder as 6) te kry. Werk twee koppies blomswawel per vierkante meter sowat 20 cm diep in die grond in. Probeer die blomswawel so goed as moontlik met die grond vermeng. Ammoniumsulfaatkunsmis teen 25 g/m2 kan ook help, maar moenie albei gelyktydig…

Nie-wetende wat voorlê, is geskiedenis kort voor die Covid­19-pandemie in ’n gemeenskapsaal in Limpopo gemaak met die heel eerste toepassingbieëry by ’n veiling van mnr. Dries Visser. Sedertdien het inperkingsmaatreëls weens Covid-19 en die bek-en-klouseeruitbreking in Limpopo die veilinglandskap drasties verander. Virtuele veilings speel nou meer as ooit ’n belangrike rol in die vee- en wildbedryf. Drie veilingtoepassings het elkeen op hul eie manier ’n nuwe dimensie hieraan gegee. Die WildlifePro-toepassing, ontwikkel deur Altum Systems, word reeds sedert Julie 2019 suksesvol gebruik. Mnr. Louis Eksteen, uitvoerende hoof van Altum Systems, sê dié tegnologie kan vir enige veiling gebruik word. “Daar is twee metodes vir digitale afstandveilings. Tydens ’n virtuele veiling neem die afslaer soos gewoonlik deur middel van intydse regstreekse stroming deel.” Só ’n veiling duur min of meer dieselfde…

Spieëls kan ’n nuttige stuk gereedskap wees as dit ’n getroue weergawe gee van wat daarin vertoon word, maar as dit ’n verwronge of raaiselagtige beeld weerkaats, dien dit nie meer ’n goeie doel nie. Iemand het van ’n spieël gesê dat as ’n aap daarin kyk, kan ’n engel nie daaruit kyk nie. Maar, nou ja, die apostel Paulus het ook ’n ander stuk waarheid verkondig toe hy soos volg in sy eerste brief aan die Korintiërs geskryf het: “Want nou sien ons deur ’n spieël in ’n raaisel, maar eendag van aangesig tot aangesig. Nou ken ek ten dele, maar eendag sal ek ten volle ken, net soos ek ten volle geken is” (vgl. 1 Kor. 13:12). In een van die vertalings word die woorde “spieël in ’n…

KONFERENSIES 16-17 SEPTEMBER: AgriTech 2021, Emperors Palace, Johannesburg. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in presisielandbou, water- en grondbestuur, landboutegnologie en kuberveiligheid.E-pos: kennedy@lead-africa.co.za, web: www.lead-africa.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie en produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica. com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. SKOUE 29-31 JULIE: Lutzville-skou. Louis Snyman, 083 712 3261; Rika Prins, 083 398 0899; e-pos: Lutzvilleskou@gmail.com 17-20 AUGUSTUS: Nampooesdag, Bothaville. Afgelas. Wim Venter, e-pos: wim@grainsa.co.za 21 AUGUSTUS: Aurora-skou en gimkanaklubvertoning. Jasper Smit, 083 415 1751; Carika Fourie, 073 443 2010; e-pos: auroraskou@gmail.com 26-28 AUGUSTUS: Georgelandbouskou. Corné Botha, 082 784 9572; Karien Pienaar, 084 432 9484; e-pos: info@ georgelandbouskou.co.za 1-4 SEPTEMBER: Swartlandskou, Moorreesburg. Jacques Bester, 083 660 7166; Ian Koch, 083 231 5484; Dorothy Visser, 082…

Toe die derde rooi koei vrek omdat sy nie sonder hulp kon kalf nie, het mnr. Jannie Visagie die raad gekry om Afrikaners te koop, en dit is wat hy gedoen het. Vandag bou hy aan ’n suksesvolle Afrikanerstoetery op die plaas Leeupan naby Petrusburg, nadat hy vroeër met Dorpers in die Karoo geboer het. Hy en sy plaasbestuurder, mnr. Jaco Herbst, boer ekstensief met die beeste. “Alles gebeur in die veld. Die beeste wei en die koeie kalf in die veld. As jy hier wil oorleef, moet jou oorhoofse koste so laag as moontlik wees.” Sy beeste wei op soetveld. Met geen oesreste beskikbaar nie is sy stoetery van die veld afhanklik. Hy gee ’n lek in die winter, en minder in die somer wanneer die weiding gewoonlik voldoende…

GIVE LAND TO THE PEOPLE WHO KNOW HOW TO FARM Last month I was invited to look at a development project started by a communal wool farmer, Mthunzi Ntutela, from Tsomo in the Eastern Cape. I had met Mthunzi through a mutual friend and had kept in touch with him. We would talk about farming, more especially about the challenges faced by communal farmers and how they navigate these challenges. One very good example is the animal-improvement project Mthunzi and farming friends started with the help of Marius Pienaar, a merino sheep breeder from De Aar in the Northern Cape. Marius provides the communal farmers with rams and pregnant ewes – quality genes from his flock. I was in Tsomo for a couple of days and, while travelling, I met…

Students who are part of Future Farmers start working on commercial farms as apprentices at the lowest level. After a few years – provided they have the right mind-set and have received the right mentoring and training – these youngsters should have acquired first-rate farming experience and practical skills. They are primed for success. Future Farmers founder Judy Stuart says this new generation of black commercial farmers will play a vital role in building a stronger, more inclusive sector in South Africa. Future Farmers was founded in Howick, KwaZulu-Natal, in 2006. It has partnered with AgrSETA and Kwanalu in a number of programmes to place over 500 people on farms. The foundation has interns in six provinces in industries such as dairy, beef, goats, poultry, crops, horticulture and flowers. “If…

20% Die genoteerde voedselprodusent Crookes Brothers verwag dat sy finansiële resultate vir die jaar tot Maart 2020 minstens 20% beter kan wees as die voorafgaande periode, hoofsaaklik danksy beter resultate in die groep se suikerriet-, sagtevrugte- en makadamiabedrywighede, asook ’n vermindering in die groep se effektiewe belastingkoers. Die groep verwag ’n wesensverdienste per aandeel van 262,2 sent tot 282,2 sent per aandeel, teenoor ’n wesensverlies van 48,5 sent in 2020. – JSE-nuusdiens 24% Die volume wyn wat Suid-Afrika uitgevoer het, het van Junie 2020 tot Mei 2021 met 24% gestyg, luidens die Suid-Afrikaanse Wyninligtingstelsel (Sawis). Volumegewys is 16% meer verpakte wyn en 30% meer grootmaatwyn uitgevoer. Die waarde van uitgevoerde verpakte wyn het met 30% gestyg en van grootmaatwyn met 22%. Die uitvoerwaarde van wyn het met 28% gestyg. LBW…

‘Vyftig kopers en verkopers by ’n veiling, wat binne die wetlike riglyne en protokol aangebied word, is veel veiliger as 150 passassiers op ’n vliegtuig.’ MNR. IAN GROBBELAAR, afslaer van Vleissentraal Bethlehem, oor die onsinnigheid van die verbod op veeveilings. Bl. 14 ‘Die geskiedenis het bewys dat die oesskattingskomitee hom goed van sy taak kwyt en ons het nie rede om anders te dink nie.’ MNR. JANNIE DE VILLIERS, uitvoerende direkteur van Graan SA, oor die nuutste oesskatting, wat opwaarts aangepas is. Bl. 16 ‘Die res van die provinsie het treurige reënvaltotale en bring die provinsie se gemiddelde teen Mei 2021 af na ’n skokkende 60% van normaal.’ Die Suid-Afrikaanse Weerdiens se Oos-Kaapse kantoor oor toestande in die weste en noordweste van die provinsie. Bl. 17 ‘Sonder opbergingsvermoë sal dit…

ONTWAPENING VAN SLAGOFFERS MAAK NIE SIN Min kwessies bied sterker bewyse van hoe ver die ANC van die werklikheid verwyderd is as minister Bheki Cele se pogings om selfverdediging as motivering vir die besit van ’n vuurwapen te skrap. Sedert die ANC in 1994 aan bewind gekom het, word daar elke tweede dag gemiddeld een plaas aangeval en elke vyfde dag ’n boer of ’n lid van sy gesin, ’n gas of ’n plaaswerker vermoor. Wêreldwyd word boerdery in Suid-Afrikaanse op grond van bevestigde data as die gevaarlikste beroep erken. Jou kans om as onskuldige gemartel en om die lewe gebring te word, is groter as in enige huidige oorlog, wetstoepassingsvergrype of terreurveldtog. Soos wat die jongste plaasmoorde verlede week weer bevestig het, is die vermoë om terug te skiet,…

’N DRINGENDE aansoek van Vin-pro teen die jongste verbod op alkoholverkope sou op 7 Julie deur die Wes-Kaapse hooggeregshof aangehoor word. Die brouery SAB het in ’n verklaring gesê hy het “geen ander keuse nie” as om die verbod in die hof aan te vat, omdat dit nie deur robuuste wetenskaplike getuienis gerugsteun word nie. “Dié stap probeer om beleidsekerheid (en) groter deursigtigheid in besluitneming vir die toekomstige volhoubaarheid van sy besigheid en waardeketting te verkry.” SAB en Vinpro het albei reeds regsgedinge teen verskeie aspekte van die regering se vier verbiedinge op alkohol gebring wat nog afgehandel moet word. Die jongste verbod is op 27 Junie ingestel vir 14 dae, en sou rondom 11 Julie eindig, maar sedertdien was daar rekordstygings in koronavirusbesmettings. Mnr. Rico Basson, besturende direkteur by…

KLEINVEEBOERE word gemaan om nie voor middel Augustus hul diere te skeer nie, aangesien uiters koue toestande vir die res van die maand oor die binneland verwag word. Mnr. Johan van den Berg, ’n onafhanklike landbouweerkundige, sê sneeu is moontlik oor die Drakensberge en aangrensende dele, en sneeu en ysreën word vandeesweek oor die noordelike dele van die Oos-Kaap verwag. Gereelde temperature onder vriespunt wat reeds vandeesmaand ervaar is, sal na verwagting voortduur. Verder is voorspellings vir reën oor die Swartland, Kaapse wynlandstreek en die Kaapstadse metropool gunstig vanaf vandeesweek tot begin Augustus. Oor die Suid-Kaap was reënvooruitsigte teen druktyd goed vir die laaste week van Julie en eerste deel van Augustus. DROOGTETOESTANDE In die Tuinroete en Langkloof, wat afgesien van enkele swaar reënbuie vroeg in Mei steeds droog is,…

DIE Old Mutual Trofee-wynskou het die afgelope 20 jaar ’n belangrike bydrae gelewer in die wynbedryf se uitvoersukses en om die voorste Suid-Afrikaanse wyne sigbaar te maak op Europa en Amerika se keurwynmarkte. Só het mnr. Michael Fridjhon, voorsitter van dié gesaghebbende wynkompetisie, gesê op die 20ste prysuitdelingsgeleentheid, wat virtueel vanuit Johannesburg uitgesaai is. Die Diemersdal-wynlandgoed van Durbanville is as die suksesvolste produsent van die kompetisie aangewys, en het ’n trofee vir sy Pinotage Reserve 2019 en goue medaljes vir sy Private Collection 2017 en The Journal Cabernet Sauvignon 2018 gewen. Ander sterre was Thokozani van Wellington, wie se Cabernet Franc 2019 drie trofeë ingepalm het, onder meer vir die beste rooiwyn in die kompetisie. Die trofee vir die beste witwyn het aan De Grendel Op die Berg Chardonnay 2020…

’N VOORMALIGE polisiebeampte en kenner van veediefstal en ander misdade wat die Suid-Afrikaanse landbousektor raak, mnr. Freddie van Tonder, het ná sy eerste maand as bestuurder van die KwaZulu-Natalse Landbou-unie (Kwanalu) se veiligheidsafdeling aan Landbouweekblad gesê Suid-Afrikaanse boere op alle produksievlakke is die ruggraat van voedselsekerheid en die plaaslike ekonomie, en hulle moet tot elke prys gehelp en beskerm word. “Die sinlose, onbeskaamde en gewelddadige aanvalle op boere en hul gesinne is ’n ernstige bedreiging vir veiligheid onder alle boere en landbougemeenskappe. My hoofdoel is om ’n professionele diens aan alle boere te lewer, om ’n werksverhouding met alle belanghebbendes op te bou en om ’n veilige omgewing vir almal binne die boeregemeenskap te skep.” ERVARING Van Tonder gaan nie net sy 41 jaar se ervaring as polisiebeampte, speurder en…

1 ZIMBABWE Sojatekorte duur voort ’n Tekort aan sojabone in Zimbabwe sal voortduur tensy kwessies oor gebrekkige finansiering, prysbeheer, ’n gebrek aan bankbare verblyfreg en onregverdige kontrakstelsels op ’n bevredigende manier opgelos word, sê die kommersiële boereunie (CFU). Luidens ’n amptelike skatting word sojaproduksie van 72 290 ton verwag, teenoor jaarlikse verbruik van 240 000 ton. Verlede jaar se oes was 47 088 ton. Die CFU sê terwyl die land se graanbemarkingsraad ’n hoë mielieprys daargestel het om dit aanloklik vir boere te maak, geld dieselfde nie sojabone nie. Verder het die raad die bemarking van soja beperk tot bestaande kontrakte. — AllAfrica/Zimbabwe Standard 2 RWANDA | Boere floreer danksy chiasaad Boere in die Ngima-besproeiingskema wat chia op kontrak vir uitvoer verbou, kon hul inkomste per hektaar verdubbel…

DR. PIET ROUX (94), een van die Karoo se voorste veldkenners en mede-ontwerper van die groepkamp-weistelsel wat talle boerderye op ’n volhoubare pad geplaas het, is op 30 Junie aan die koronavirussiekte oorlede. Roux het in 1968 en 1969 met sy reeks Ken die Karoobossie in Landbouweekblad, en nou weer, vele boere gehelp om die bossies op hul grond te leer ken en dus beter besluite oor weiding te neem. Roux was ’n weidingsnavorser, ’n landboubestuurder, ’n voorligter en ’n mentor. Hy het tot die einde belang gestel in veld en vee, sê dr. Loraine van den Berg, wetenskaplike by die Grootfontein-landbouontwikkelingsinstituut. In ’n e-pos aan haar in Maart skryf hy hy is “ ‘gedurig’ besig om projekte te ‘fabriseer’; dit is dié wat ek graag sou wou doen om…

Internasionale voedselpryse is aan die galop. Die internasionale voedselprysindeks van die Verenigde Nasies se Voedsel-en-landbou-organisasie (VLO) het in Mei ’n nuwe hoogtepunt bereik toe die indeks sowat 39,5% hoër was teenoor Mei 2020. Plaaslik het die algemene inflasiekoers ook in Mei heelwat gestyg teenoor Mei verlede jaar. Dit beloop tans 5,2% en die voedselprysinflasie is 6,8%. Voedsel dra ’n gewig van sowat 15,5% in die algemene inflasiekoers. Die dilemma met die vinnig stygende voedselpryse is dat arm mense in Suid-Afrika sowat 40% en meer van hul besteebare inkomste aan voedsel bestee. Die Internasionale Monetêre Fonds berig die hoër voedselpryse het ’n baie slegte impak op armer lande in Afrika suid van die Sahara, wat ook netto invoerders van voedsel is met swak geldeenhede. Die risiko is dat regerings wêreldwyd begin…

Die produksie van Suid-Afrikaanse steenvrugte, wat van Oktober tot einde April strek, het alle verwagtinge oortref. Mnr. Jacques du Preez, hoofbestuurder vir handel en markte by Hortgro, sê met verwysing na die produksievolume is alle vorige rekords verbeter, buiten in die geval van appelkose. Die uitvoer van appelkose het met 93% teenoor die bemarkingstyd in 2019-’20 gestyg, met altesame 683 000 kartonhouers. Altesame 2,44 miljoen kartonhouers perskes is uitgevoer – ’n toename van 22%. Sowat 6,5 miljoen kartonhouers nektariens (29% meer as die vorige vergelykende tyd) en 15,22 miljoen kartonhouers pruime (+71%) is uitgevoer. “Die bedryf vir steenvrugte beleef nou ’n hersteltyd ná ’n droogte van drie jaar met ’n beter opbrengs van sowat 23% teenoor die oes van 2016-’17,” sê Du Preez. Hy beskryf die afgelope produksietyd as ’n…

Bye en heuning was van die begin af deel van mnr. Philip Muller se droom vir sy boerdery. Hy het kort nadat hy die plaas gekoop het ’n byekursus bygewoon en kon danksy sy bure se makadamiaaanplantings in ’n stadium tot 60 korwe uitplaas. Sy vrou, Kim, bemark die heuning onder hul handelsmerk, Pimuju, in Gauteng. Muller sê by tye kan hy nie voorbly om in die vraag te voorsien nie. Hy sien egter nie kans om sy bye vir kommersiële bestuiwing te verhuur nie, want dit sal beteken hy moet saans met bye werk en bedags boer. Hy sê hoewel sy swerms lyk of hulle die winter heel goed oorleef danksy natuurlike bos in die omgewing, is hy van plan om af te skaal en eerder minder swerms optimaal…

ME. LEXI GRADWELLBRAMLEY WIE WAS JOU MENTOR? My pa, mnr. Barry Gradwell. Hy was ’n streng Skot en hy het my geleer dat ’n mens werk vir alles wat jy kry – niks kom verniet nie. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Om te boer, moet jy ’n passie vir die natuur en vir diere hê. Dis ’n moeilike bestaan en jy moet fisiek baie hard werk. As jy nie passievol daaroor is nie, is dit nie vir jou nie. WAT IS JOU STOKPERDJIE? Ek het vroeër jare baie tennis gespeel. Deesdae is my stokperdjie om die natuur waar te neem. Ek sien hoe dit verander en pas my boerdery daarvolgens aan.…

Die gebruik van verskillende terme of definisies saai heelwat verwarring. Geenbewerking (no-till), bewaringsbewerking en verminderde bewerking is nie noodwendig bewaringslandbou nie. ’n Produsent wat net ’n geenbewerkingsplanter “rondsleep”, doen nie bewaringslandbou nie en trap in ’n slaggat. Herlewingslandbou kan gesien word as die gevorderde weergawe van bewaringslandbou, onder meer waar gesonde grond help om produksiemiddels drasties te verminder. Die kortpad uit hierdie definisie-slaggat is om by die amptelike definisie van die Verenigde Nasies se Voedsel-en-landbouorganisasie te bly, anders gaan niemand weet waarvan gepraat word nie.…

Bek-en-klouseer en Covid-19 se impak op die afslaersbedryf is blywend met aanlyn veilings en streng biosekerheidsreëls wat gekom het om te bly. Ten spyte daarvan lyk dié bedryf gesond. “As ’n mens kyk na die impak wat Covid-19 op Suid-Afrika het, is die afslaers- en veebedryf baie gesond,” sê mnr. Deon Klopper, stoetvee-afslaer by GWK. “Dit is danksy pryse wat so gestyg het. Suid-Afrika is beslis in ’n herboufase.” Drie faktore dryf tans die goeie pryse in die skaap- en beesvleisbedryf aan, sê dr. Cobus Oberholster, bestuurder van lewende hawe en veilings by BKB. Eerstens het bees- en skaapgetalle luidens die jongste syfers van die Rooivleisprodusente-organisasie in die tydperk van Augustus 2019 tot Augustus 2020 gedaal. Die aanbod is dus laag. Die tweede faktor is die uitvoer van bees- én…

Varkfrikkadelen-bonekerrie Frikkadelle ■ 1 kg gemaalde varkvleis ■ 10 ml sout ■ 3 ml varsgemaalde swartpeper ■ 3 knoffelhuisies, fyngedruk ■ 1 ui, gerasper ■ 5 ml paprika ■ 5 ml koljander ■ 5 ml komyn ■ 5 ml fyngekapte vars tiemieblaartjies ■ 2 snye witbrood, fyngekrummel ■ Olie, vir braai ■ 1 groot ui, fyngekap ■ 2 knoffelhuisies, fyngedruk ■ 7 ml matige kerriepoeier (of meer na smaak) ■ 2 blikke (440 g elk) botterbone, goed gedreineer ■ 280 ml vleisaftreksel ■ 100 ml room ■ Vars koljanderblare en gepiekelde jalapeños om mee voor te sit Meng al die bestanddele vir die frikkadelle goed saam. Maak jou hande effens nat en vorm die mengsel in 16-20 frikkadelle. Braai die frikkadelle in ’n groot, diep pan in ’n bietjie olie…

1 Kampioen (enkeltuig), Morocco Masterpiece. Eienaar: Mnr. Abdullah Davids (082 957 2502), Morocco-stoetery, Kaapstad. Vertoner: Mnr. Riad Davids. 2 Kampioen (dames, dubbeltuig), Altemooi Nina en Zelnic Zelna. Eienaar: Mnr. Adiel Ryklief (076 333 9750), Samurai-stoetery, Kaapstad. Vertoner: Me. Tohira Ryklief. 3 Kampioen (enkeltuig, o.18), Zelnic Lona. Eienaar: Mnr. Bielie Davids, (081 843 7434), Royal Heartland-stoetery, Kaapstad. Vertoner: Mnr. Abduraghmaan Abderouf. 4 Senior grootkampioenmerrie, Morocco Double Time. Eienaar: Mnr. Abdullah Davids, Morocco-stoetery, Kaapstad. 5 Senior grootkampioenhings, Shani’s Commander. Eienaar: Mnr. Anwar van Boom (082 512 9693), AVB-stalle, Kaapstad. Vertoner: Mnr. Abdullah Davids. 6 Senior kampioen (enkeltuig, dames), Derrora Lady Ann. Eienaar: Mnr. Anwar van Boom, AVB-stalle, Kaapstad. Vertoner: Me. Tasneen van Boom. 7 Kampioen (enkeltuig, o.12), Morocco Contessa. Eienaar: Mnr. Saaid Davids (083 856 2601), Royal Heartlandstoetery, Kaapstad. Vertoner: Gaironeesa Davids.…

A social activist at heart, Pinky Hlabedi has helped many people overcome difficulties, and often puts the needs of others – particularly women and children – ahead of her own. As a founding member of Women in Agriculture and Rural Development (Ward), Pinky has been instrumental in promoting the development of women in agriculture, including securing land for women. Before she got her own farm in 2014, she was involved in securing 180 farms mainly allocated to women. It is her activism in particular that brought her into agriculture. “Back in the day, my family and I were fully committed to the anti-apartheid struggle. Post-apartheid I took part in the Jubilee 2000 campaign, which by 2005 had clawed back $130 billion of debt cancellation for developing countries,” Pinky says. CIVIL…

Future Farmers accepts unemployed youth with tertiary qualifications, as well as youth who do not have a tertiary qualification but are passionate about farming. Candidates must be between the ages of 18 and 26. Applications can be submitted to Future Farmers via Facebook or email, along with a CV, reference letters and a letter of introduction. Apprentices are chosen on the strength of their CV and an interview with Future Farmers. These interviews are currently conducted online over Zoom. Successful candidates have follow-up interviews with farmers in the discipline that they display a passion for. “It’s important for us to know what each applicant really wants to do. We try to help them develop careers, not just find jobs. If a person loves their work, they are very likely to…

ANDERKANT DIE REËNBOOG DIE WAARDE VAN ‘DUUR’ Kospryse is aan die styg, en dit voel of dit byna weekliks gebeur. Die redes daarvoor is ingewikkeld, en prof. Johan Willemse sit dit mooi uiteen op bl. 26. Die covid-19-pandemie het wêreldwyd voorraadstelsels van voedsel kwaai ontwrig, miljoene varke is in China weens varkpes geslag, en droë weer in kernproduserende lande, soos Brasilië en Amerika, wek kommer. Daar is ook die nasleep van groot droogtes in Suid-Afrika, soos veekuddes wat herbou moet word. Al dié faktore stu produsentepryse, ondanks die aansienlike voorraad van die meeste kommoditeite ná ’n mooi plaaslike seisoen, al was daar soms dalk te veel reën as jy so na die oestydstories van versuipskade luister. ’n Mens wil egter nie oor reën kla nie, veral wanneer dit in groot…

Die moontlikheid dat die ontwapening van wetsgehoorsame burgers ’n voorloper tot onteiening sonder vergoeding of die afdwing van die staat se voogdyskap oor grond kan wees, kan nie bloot as ’n samesweringsteorie afgelag word nie, meen me. Helen Zille, voorsitter van die DA se federale raad. “Oor die jare het ek geleer om enigiets van die ANC te verwag. Niks skok my meer nie en geen moontlikheid is verregaande nie,” het sy op ’n vuurwapenberaad van die party gesê. Verskeie organisasies het aan die beraad deelgeneem om hul teenkanting teen die regering se voorstelle oor wysigings aan die vuurwapenwet uit te spreek. Mnr. Paul Oxley, voorsitter van Gun Owners SA, het gesê Suid-Afrika beweeg ál meer in die rigting waar inwoners geen regte of voorregte het nie, tensy die regering…

’N OPLOSSING vir die Land Bank se finansiële probleme vorder klaarblyklik teen ’n slakkegang. Me. Olga Constantatos, hoof van krediet by Futuregrowth Batebestuur, en mnr. Craig Ivy, beleggingsontleder by die maatskappy, skryf in ’n verslag oor die jongste stand van sake by die bank dat daar sedert hul vorige inligtingstuk baie min vordering met die bank se aanspreeklikheidsoplossing was. Volgens hulle is onderhandelinge nou in ’n delikate stadium. Die bank kon in April 2020 die eerste keer nie sy betalingsverpligtinge nakom nie en dit is nou 16 maande later. “Skuldbriefhouers is bekommerd oor die tyd wat dit duur om die bank se wanbetalingsgebeurtenis op te los, wat te verstane is.” Daar is al ’n derde weergawe van die aanspreeklikheidsoplossing. Volgens Constantatos en Ivy was daar in April aanduidings dat die…

DIE nasionale Dierebeskermingsvereniging (DBV) moet sy hulpbronne eerder aanwend om barbaarse optrede tydens veediefstal te pak. Só sê mnr. Doug Stern, voorsitter van Agri Oos-Kaap, oor die DBV se hantering van ’n onlangse vrag lewende hawe be-stem vir die Midde-Ooste. “Die inspekteurs van die DBV het hul samewerking gegee, maar senior lede van die organisasie was met opset ontwrigtend.” Volgens Stern het die DBV nie sy mandaat met die jongste vrag gevolg nie. “Die oorsig van die hantering en welstand van die diere was nie die voorrangsaak van die DBV se leiers nie. Hulle het afbrekende mediaveldtogte gevoer en onverwante, ou beeldmateriaal gebruik om die bedryf swart te smeer.” Stern benadruk dat Agri Oos-Kaap die oorsigrol van die DBV met die verskeping van die vee waardeer. Hy meen dat die…

MNR. KOBUS STEENEKAMP (49), die handelshoof vir Suid-Afrika by Bayer Crop Science, is op 4 Julie oorlede ná hy kort voor dit weens Covid-19 verwante komplikasies in die hospitaal opgeneem is. “Hy sal vir altyd ’n ware legende in die Suid-Afrikaanse landboubedryf bly en sal deur almal by Bayer Crop Science gemis word.” Dr. Klaus Eckstein, uitvoerende hoof van Bayer Suider-Afrika, het sy medelye met Steenekamp se eggenoot, Pamela, en hul kinders, Stéfan, Christiaan, Reinhardt en Clarissa, asook sy familie en vriende uitgespreek. “Mag julle in vrede rou en sy lewe vier. “Hierdie sagmoedige reus sal onthou word vir sy leierskap, vriendskap en humorsin. Kobus se meelewing vir ander en sy liefde vir sy familie was die kern van sy menswees. “Sy kennis en kundigheid in die bedryf het ’n…

■ Baie lande en groot ondernemings dra groter voorrade van landbouen voedselprodukte binnelands, wat tekorte veroorsaak. ■ Die feit dat die wisselkoers van die rand die afgelope jaar met sowat 20% versterk het, het Suid-Afrika tot ’n mate afgeskerm van die prysstygings in dollarwaarde. ■ Een van die groot voedselverwerkers in Suid-Afrika sê hy kan die stygende koste van voedselgrondstowwe, krag, vervoer, lone en munisipale belastings nie meer absorbeer nie en gaan dit noodwendig deurgee aan verbruikers.…

Ná ses jaar se oponthoud het Amerika uiteindelik sy eerste vrag Namibiese houtskool ontvang as deel van ’n projek om houtskool heeltyds uit te voer. Mnr. Michael Degé, voorsitter van die Namibiese houtskoolvereniging (NCA), sê Amerikaners is dol oor Namibiese houtskool, luidens die Namibiese Landbouunie (NLU). Dit is die eerste stap in ’n lang proses om heeltydse uitvoerders van houtskool na Amerika te word. Houtskool word grootliks van indringerbosse gemaak en bied ’n bykomende inkomste aan talle boere. Ongelukkig word die veld soms per ongeluk tydens die vervaardigingsproses aan die brand gesteek. Talle veldbrande het reeds vanjaar voorgekom. Dit beteken ’n verlies aan weiding vir vee- en wildboere. Die meeste produsente is egter verantwoordelik en kom die neergelegte maatreëls na, byvoorbeeld om minstens 15 meter rondom die houtskooloond skoon te…

Navorsers in Singapoer het ’n sonkraggedrewe, volledig geoutomatiseerde toestel genaamd SmartFarm ontwikkel om vog in die lug te “oes”. Die geheim daaragter is ’n kopergebaseerde jel wat vog baie goed aantrek. Die jel haal snags vog uit die lug wanneer relatiewe humiditeit hoër is. Die vog word dan bedags as water vrygestel wanneer dit aan sonlig blootgestel word. Die navorsingspan van die Nasionale Universiteit van Singapoer (NUS) reken dat hul uitvindsel twee van die wêreld se grootste kwessies – waterskaarste en voedseltekorte – kan takel. Hul konsep om water te oes en dan te gebruik om plante nat te lei, kan aangepas word om vir verskillende soorte plante en by verskeie plaaslike klimaatstoestande te gebruik. Die fynere besonderhede oor die navorsing het in ’n onlangse uitgawe van die vaktydskrif Advanced…

Ek kom agter baie mense belê in belastingvrye beleggingsprodukte vir hulself en hul kinders of kleinkinders omdat hulle meegevoer raak oor “belastingvry”, sonder om verder te dink. ’n Mens se beleggingsbesluite word egter deur baie meer as net belasting geraak, hoewel dit ’n beleggingsrisiko is (saam met vele ander). Vir my is die doel met die belegging die belangrikste oorweging. VOOR- EN NADELE Die belastingvrye spaaropsie is sedert 1 Maart 2015 beskikbaar. Die bedrag wat jy jaarliks kan spaar, is tans R36 000 met ’n leeftydbeperking van R500 000. Die beleggingsgroei op hierdie spaarproduk is belastingvry – dus geen inkomstebelasting op rente nie, geen kapitaalwinsbelasting (KWB) op aandele wat verkoop word nie, en geen dividendebelasting nie. Kom ons kyk ’n bietjie verder. As dit gaan om die maksimum belastingvoordeel alleen,…

■ Bewaringslandboupraktyke, soos minimumbewerking, hou groot voordele vir grondvrugbaarheid en die waterhouvermoë van grond in. ■ Verminderde versteuring van grond hou egter implikasies vir die behandeling van grondsuurheid in. ■ Navorsing in die graanstreke van die Wes-Kaap toon dat die gemiddelde grond-pH (KCl), uitruilbare suurheid en suurversadiging oor alle gronddieptes in dié gebiede vir die verbouing van koring, gars en kanola geskik is. ■ Die navorsing het egter gevind dat op bykans 20% van grond in die Swartland minstens een gronddieptelaag met ’n suboptimale suurheidsgraad vir die gewasse is.…

Die boerdery het in 1990 begin kruie produseer. Wat het dié besluit aangewakker? Lesley McGregor het in 1985 by ons onderneming aangesluit. Sy het uit Londen gekom, waar vars kruie se gewildheid begin toeneem het. Dit was haar besluit om vars kruie te kweek, verpak en bemark en sy is vandag nog die voorste kruieprodusent in die land. Vars kruie het ook goed aangesluit by die tamaties en komkommers wat ons produseer. Ons kon ’n groter reeks aan bestaande klante bied en ook nuwes lok danksy die gerief van ’n groot reeks slaaibestanddele wat alles by een verskaffer beskikbaar is. Watter soorte kruie kweek julle nou alles? Ons het verlede jaar altesaam 15 424 kg kruie aan Freshmark gelewer. In boerdery-terme klink dit dalk min, maar as jy in ag…

Die klein goggatjie wat jy onnadenkend onder jou skoen verbrysel of in die ultraviolet-“zapper” doodskok, moes waarskynlik help om verrottende plantmateriaal af te breek, skadeliker insekte in toom te hou of as grondingenieur hand bysit om natuurlike hulpbronne vir plante, ander insekte of gewerweldes beskikbaar te stel. Om nie eens te praat van die rol wat hulle met bestuiwing speel nie. Insekte is een van die belangrikste groepe organismes en behoort aan die oudste geslagsboom op aarde. Sonder insekte sal die natuur waarskynlik ineenstort. “Natuurlike ekostelsels sal mettertyd verander; plante sal vrek en hul reste sal akkumuleer, en voëls en soogdiere wat afhanklik is van die plante, sal ook vrek en hul oorblyfsels sal vrot, wat tot ’n enorme opbou van organiese materiaal sal lei. Dit sal metaan en ander…

BOERBOKKE 1 Senior en grootkampioenram, Maserati. Eienaars: Mnr. Lukas Burger (082 856 1458) en sy seun Abraham, Rietfontein, Griekwastad. Van links is mnr. Abraham Burger, me. Mariana Maré (namens NTT Nissan Bloemfontein, Ramsem en Vleissentraal), mnre. Lukas Burger en Tumi Moalahi (hanteerder). 2 Junior en reserwegrootkampioenram. Eienaars: Mnre. Johan (083 626 4403) en Danie Strauss, Rietkuil­Boerbokke, Philippolis. Van links is die broers mnre. Danie en Johan Strauss, Johannes Pretorius (hanteerder) en me. Mariana Maré. 3 Senior en grootkampioenooi. Eienaars: Mnre. Lukas en Abraham Burger, Rietfontein, Griekwastad. Van links is me. Mariana Maré, me. Riekie de Witt, mnre. Lukas Burger en Hilton Matsokai (hanteerder). 4 Reserwe-grootkampioenooi en reserwe senior kampioenooi. Eienaar: Karsten-boerdery, Kanoneiland. Van links is me. Mariana Maré en mnre. Haraldo Smith (stoetmeester, 076 875 8615) en Dawid Louw (hanteerder).…

PERSIE GROOT VRAAG NA DIÉ SKAPE Die vraag neem weer toe na Persieskape vir teling en as slagdiere vir jagters wat daarvan hou om hierdie lekker vleis by hul boerewors en droëwors in te werk. Mnr. Kobus Lötter, voorsitter van die Persie-skaaptelersgenootskap van Suid-Afrika, sê ooie verkoop nou vir sowat R2 500, kudderamme vir R4 000 en stoetramme vir R8 000 en méér. Lewende slagskape behaal tot R50/kg en geslag R100/kg. Die ongeveer 30 geregistreerde lede van die genootskap het ’n moeilike tyd agter die rug weens die droogte, bek-en-klouseer en Covid-19. Voorheen is baie Persies na die Verenigde Arabiese Emirate uitgevoer omdat die Arabiere gek na hierdie geharde skape is. Hulle verkies egter kleurvariante, soos Persies met rooi koppe en later selfs skape met twee, drie of vier verskillende…

Die eerste Afrikanerbeeste is in 1907 geregistreer, en die Afrikanerbeestelersgenootskap is in 1912 gestig. Die doel van die genootskap was om die teel van Afrikanerbeeste aan te moedig, te verbeter en om die belange van die ras te bevorder. Die trotse Afrikaner met sy verborge genetiese eienskappe het al ’n eeu lank ’n reuse-impak op beesteling in Suid-Afrika. Ingevoerde, buitelandse rasse het egter die plaaslike mark begin oorheers en kruisteling het die hoofbron van die voerkraalbedryf en speenkalfstelsel geword. Danksy drastiese besluite deur die Afrikanerbeestelersgenootskap is die Afrikanerbees vandag weer ’n belangrike naam in die beesbedryf. Dié besluite het onder meer ingesluit die stigting van ’n eie registrerende owerheid, die deelname aan navorsing, die aanbieding van ’n ekspo en opleidingskursusse, besoeke aan stoet- en kommersiële telers, die aanbied van veilings…

The second series of African Farming is broadcast on Mzansi Wethu (DStv channel 163) on Thursdays at 18:30. Repeats are on Sundays. Please tune in! You also have the chance to see all the episodes of the first series on our website at www.africanfarming.com. Here you will also be able to read every issue of our African Farming magazine, ask us any farming questions, or just get some great farming advice. Thank you to all of you for the great feedback. KEEP IT COMING! Also, don’t forget that we’re on Twitter and Facebook, and if you have access to email, why not sign up for our African Farming e-newsletter? That way you’ll never miss anything! Remember to use #africanfarming and keep on posting your thoughts about the magazine, farming in…

PIET MOTHEPU WHAT IS THE BEST ADVICE YOU HAVE EVER BEEN GIVEN? Go for quality rather than quantity – whether you are making decisions about cattle or seed, always go for quality first. WHAT WOULD YOU HAVE DONE DIFFERENTLY IF YOU COULD? I did not invest in quality at the start of my farming career and even when I was first growing the business. I should also have started mixed farming earlier on. WHAT HAS BEEN YOUR BIGGEST SUCCESS TO DATE? Securing my tenure on this farm has been my greatest success. WHO’S MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS SO FAR? My wife, Maria, and the people who have mentored me since I started farming. HOW IS YOUR RELATIONSHIP WITH YOUR NEIGHBOURS, AND DO THEY PLAY A ROLE IN…