Indholdsfortegnelse for 05 Aug 2021 i Landbouweekblad

MET SNEEU GETOOR. Die sneeu lê wit op Toorberg agter die opstal van mnr. Roche en me. Lesley-Ann van Heerden op die plaas Doornbosch in die distrik Murraysburg in die Karoo. Die fotograaf Jan-Hendrik Swiegers sê die kwik het die oggend toe hy dié foto geneem het, tot -11 °C gedaal. “Die paaie was só gevries dat dit motors laat gly het. Om 11:30 was dit steeds -2 °C en die wind was snerpend.” Swiegers sê Toorberg, wat 2 270 m bo seespieël is, is die einste Toorberg van die gelyknamige roman deur Etienne van Heerden, wat op Doornbosch grootgeword het. Toorberg is deel van die Sneeuberg-bergreeks. Die Van Heerdens is die vyfde geslag op die plaas en boer met beeste en Merino’s. Die distrik ervaar ’n besonder koue winter,…

Uitgewer Theuns Venter Assistentuitgewer Clint Ockhuis Kategoriebestuurder Armand Kasselman Administrasie Johan Terblanche Hoofbestuurder Leefstyl Nerisa Coetzee Hoofbestuurder Leefstyl en Nuus Minette Ferreira Intekenare Elmarie Eygelaar © Kopiereg: Landbouweekblad. Alle regte rubriekskrywers en korrespondente word onderskryf nie. Gedruk deur Novus Print. Media24 (reg.no. 05/038385/06), Heerengracht voorbehou. Menings van medewerkers, nie noodwendig deur Landbouweekblad Uitgegee en versprei deur die eienaar, 40, Posbus 2271, Kaapstad.…

Oor die afgelope 14 jaar het ME. ROSE JORDAAN pro-beer om die wynwingerdboerdery op Bartinney Wines by Stellenbosch so omgewingsvriendelik moontlik te maak sonder om die produktiwiteit van die wingerde in te boet. Lees op bl. 54 watter praktyke sy volg. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek en my man, Michael, het ’n verskriklik besige gesinslewe met talle belangstellings en ’n berg vol gees. Familie-etes is luidrugtige affêres met uiteenlopende menings wat met selfvertroue weergegee word. Ons het drie dogters van 17 jaar, 15 jaar en 14 jaar oud, en 8 honde. WATTER STOKPERDJIES BEOEFEN JY? Ek is gaande oor die buitelewe en veral die Kaapse blommeryk. Enigiets wat my buite en in die berge kry, maak my dus opgewonde. Ons gesin is dol oor draf en bergfietsry, en die bergpaaie…

DIE vrugtebemarkingsmaatskappye Two-a-Day en Tru-Cape werk met die departement van gesondheid saam om hul personeel oor die voordele van inenting teen covid-19 in te lig en hul inentings te bespoedig. Mnr. Dimitri Jacobs, direkteur en hoof van menslike hulpbronne by Two-a-Day, sê die veldtog werp reeds vrugte af. Die maatskappy se personeel het toegang tot geregistreerde verpleegsters wat die inentings toedien. Daar is ook ’n dokter beskikbaar indien newe-effekte voorkom. “Ons het selfs ’n video gemaak toe dr. Anthony Hess ingeënt is. Hy is ’n prominente figuur in ons gemeenskap. Ons hoop dit sal help om mense te oortuig dat dit veilig en voordelig is om ingeënt te word.” Jacobs sê die samesweringsteorieë wat op sosiale media die ronde doen, het mense afgeskrik en verwar. “Ons ent tans mense volgens…

Buite Citrusdal in die Wes-Kaap het ryp van 2016 tot 2020 ’n oesverlies van gemiddeld 40% per jaar vir Cederberg Wines veroorsaak. Daarom het die eienaar, mnr. David Nieuwoudt, in 2020 vier rypwaaiers op sy plaas laat installeer om die probleem die hoof te probeer bied. Volgens meteoroloë is ryp waterdamp of dou wat op die grond of op die oppervlak van plante vries. ’n Mens kry twee hooftipes, naamlik uitstralingsryp en adveksieryp. Volgens Brittanica.com kom uitstralingsryp gewoonlik op windstil aande voor, en vorm op twee maniere. Die eerste is wanneer die doupunt bo vriespunt is en die temperatuur stelselmatig begin daal. Dou vorm dan op die oppervlak van plante en die grond. Wanneer die temperatuur daarna onder vriespunt daal, vries die dou en vorm sodoende ryp. Die tweede manier…

Suid-Afrikaanse boere bevind hulself toenemend die slagoffers van politieke verdagmakery deur opportunistiese politici aan die een kant en staatslui wat verskonings soek vir 27 jaar se leë beloftes en mislukte programme aan die ander kant. Spanning word aangevuur oor grondbesit, en misdade teen boere word dikwels oorgesien en geregverdig as dade van desperaatheid deur slagoffers van ’n onregverdige stelsel. Bewyse en getuienis dat die grootste suksesverhale in grondhervorming en plattelandse welvaartskepping aan kommersiële boere toegeskryf kan word, word afgemaak as propaganda deur witmonopolie-kapitaal. In die aanloop tot die munisipale verkiesing blyk dit al hoe meer dat boere sal moet bontstaan om hul geliefdes en eiendom veilig te hou. Landbouweekblad het by verskeie organisasies gaan kers opsteek om vir boere ’n reeks artikels te bring wat as riglyne kan dien wanneer…

LIGGING: 1 Stellenbosch 2 Laingsburg NAAM: Annandale (Stellenbosch) en Koppieskraal (Laingsburg) GROOTTE: Annandale, 67 ha, Koppieskraal, 9 500 ha EIENAARSKAP: Familietrust VERTAKKINGS: Druiwe en wyn (Stellenbosch), groente, vrugte en vee (Laingsburg) KORTOM ■ Op ’n verwaarloosde Karooplaas verbou die oud-Springbok en wynmaker Hempies du Toit nou organiese produkte, wat ’n goeie afsetpunt in die Stellenbosch-omgewing het. ■ Watervoorsiening is opgeknap en drupbesproeiing is aangelê om die water van goeie gehalte te benut. ■ ’n Veefaktor benut die Karooveld ten volle en gaan uitgebrei word, maar die meeste uitbreiding lê aan die gewaskant.…

Prof. Stephanie Midgley wil nie ’n doemprofeet wees nie. Daarom raai sy boere aan om eerder aan veranderende klimaatspatrone as verskuiwings te dink pleks van ’n somber prentjie. Vir die vrugteproduksiegebiede voorsien sy die volgende klimaatsveranderinge op middel- en lang termyn. LANGKLOOF ■ Veral in die westelike deel van die vallei kan die somers en winters heelwat warmer raak. ■ Die hoogsomertemperature sal reg oor die vallei aansienlik styg, met ’n ooreenkomstige toename in die aantal warm dae. ■ Minder dae wat bevorderlik vir rooi kleurontwikkeling is, word voorspel. ■ Die daling in koue-eenhede bly egter op die koers wat steeds vir kern- en steenvrugproduksie geskik is. ■ Daar is ’n matige toename in die potensiële verdampingskoers, veral tydens herfs. ■ In die toekoms sal dié gebied steeds geskik wees…

Stres by plaasdiere word veroorsaak deur die blootstelling van die diere aan ongunstige omgewings. In die geval van omgewingstres word die homeostase van die dier beïnvloed, wat produksie én reproduksie beïnvloed. Indien die mate van omgewingstres wat diere ondervind, gemeet kan word, kan die graad van aanpassing van die dier gemeet word. In diereproduksie is daar seleksiedruk om produksie te verbeter, wat dikwels fiksheid, weerstand teen siektes en verdraagsaamheid teen hoër temperature verminder. Dit word ál duideliker dat klimaatsverandering wêreldwyd meer omgewingstres op plaasdiere gaan plaas. Hierdie stresfaktore sluit in stygende temperature, veranderende reënpatrone, gereelder droogtes, ekstreme gebeure (soos erge storms en oorstromings), buite-seisoenale ryp, en die wyer verspreiding van siektes. Warmer tropiese en subtropiese klimaat het ’n regstreekse (temperatuur, bestraling, humiditeit en wind) en onregstreekse (verteerbaarheid van voer en…

Mnr. Casper Badenhorst van Sporatec het drie grondmonsters geneem op die perseel waar me. Rose Jordaan verlede winter ’n blok Chardonnay uitgehaal het. Daar was verskeie soorte inheemse gewasse as dekgewasse gevestig. Badenhorst wou kyk watter uitwerking, indien enige, hierdie gewasse op die mikrobelewe gehad het in die kort tydperk dat dit daar gestaan het. In die drie grondmonsters wat geneem is, was daar 30-41 bakteriële spesies en 24-32 swamspesies. Die aantal spesies en hul diversiteit, verspreiding en gemeenskapsamestelling is soortgelyk aan die bedryfsgemiddelde vir wingerd. Die swamme se diversiteitsverspreiding is effens laer as die gemiddelde, maar dit kan ’n aanduiding wees van die verskillende organiese koolstofbronne in die grond. Die aantal spesies van die monsters is ook soortgelyk aan wat in fynbos op die plaas gevind is. Die gemeenskaplike…

BYEBOERDERY TAP HEUNING SONDER MOEITE OF STEURNIS UIT KORF Die onderneming BeeFlo, ’n byekorfinvoerder, voer nou ook revolusionêre Auto Flo-rame na Suid-Afrika in. “Ek was verras deur die eenvoud en gebruikersvriendelikheid van die proses om heuning te oes. Die Auto Flo-rame maak dit maklik om met bye te boer sonder dat dit te veel van ’n mens se tyd verg,” sê mnr. Donovan-Marc Muller-Rust, mede-eienaar van BeeFlo, wat die onderneming in 2018 gestig het nadat hy besef het ’n kommersiële byeboerdery verg meer kapitaal en arbeid as wat hy kon bekostig. “Die Auto Flo-rame se selskeurtegnologie behels ’n staaf wat in elke raam ingedruk word. Wanneer die staaf gedraai word, skeur dit die selle oop, en gravitasie sorg dat die heuning uit die selle loop.” Die rame is toegerus met…

319 BlackRock, die wêreld se grootste batebestuurder, het in die jaar tot 30 Junie sy steun geweier aan 319 maatskappye se bestuur op grond van klimaatsoorwegings, teenoor 53 die vorige jaar. Die maatskappy sê in ’n verslag hy het 35% van 843 resolusies deur aandeelhouers gesteun, teenoor 17% die vorige jaar. Die maatskappy het twee derdes van resolusies oor die omgewing ingestem, teenoor 11% die vorige jaar, en sowat ’n derde van maatskaplike voorstelle, teenoor 7% die vorige jaar. – Bloomberg 20 000 ton Sowat 20 000 ton ingevoerde hoendervleis kon weens vertragings en struikelblokke ná middel-Julie se onluste nie van die Durbanhawe af versprei word nie. Die vereniging van vleisinvoerders en -uitvoerders (Amie) verwag dié volumes kan toeneem omdat nóg vragskepe met tonne ingevoerde hoendervleisprodukte reeds na Suid-Afrika onderweg…

‘Hierdie uitspraak het net op die regte tyd gekom.’ MNR. THEO BOSHOFF, hoof van regsintelligensie by Agbiz, oor die appèlhof se beslissing dat inspeksiedienste behoorlik moet konsulteer oor hul heffings. Bl. 14 ‘Uit eie ervaring word die hulp nie regverdig onder boere versprei nie. ’ MNR. DOUG STERN, voorsitter van Agri Oos-Kaap, oor die jongste rampdroogteverklaring en wat dit vir boere kan beteken. Bl. 16 ‘Rentekoerse beweeg wel sywaarts, maar ons sien al hoe meer dat banke versigtig is en hul aptyt vir risiko verminder.’ MNR. FRANCOIS STRYDOM, uitvoerende hoof van Senwes, oor een van die faktore wat boere se insetkoste in die komende seisoen drasties kan verhoog. Bl. 18 ‘Die rondloperdiere is ’n ernstige probleem vir die biosekerheid van kommersiële boere se vee.’ MNR. COERT JORDAAN, voorsitter van die…

Uit: Landbouweekblad, 1 Augustus 1951 JAN C. BONSMA SKUD HAND MET BOSVELDBOME Vir my as veeteler het die bosveldbome sekere waardes. Ek skud gewoonlik hand met die boom en vra hom wat hy my van die omgewing kan vertel. Die bome gee gewoonlik ’n antwoord op drie vrae: ■ Is die veld goeie somer- of winterveld? ■ Kan diere die bome vreet, en wat is die voedingswaarde van die dele wat deur die diere gevreet word? ■ Wat is die klimaatgesteldheid van die streek waarin die bome aangetref word? Bome dui die volgende baie noukeurig aan: Die reënval, temperatuur, of dit ryp of nie, die bodemgesteldheid en dikwels die hoogte bo seespieël van die streek waar hulle aangetref word. Beesboere dui dikwels veldtipes aan deur melding te maak van die…

DIE appèlhof se standpunt oor hoe private gevolmagtigdes van die staat tariewe bepaal, is ’n gunstige uitkoms vir boere en ander ondernemings wat daaraan onderwerp word, gegewe dat die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling ’n ál groter rol vir sulke gevolmagtigdes voorsien. Só meen mnr. Theo Boshoff, hoof van regsintelligensie by die landbousakekamer Agbiz, wat die uitspraak as ’n onafhanklike bestudeer het. Hy wys daarop dat buiten hierdie vyf gevolmagtigde inspeksiedienste ingevolge die wetgewing vir produkstandaarde in die landbou, ander wetgewing in wording is wat op ’n soortgelyke beginsel steun, onder meer dié oor kunsmis en troeteldierkos. “Hierdie uitspraak het op net die regte tyd gekom,” sê hy. RUBBERSTEMPEL Hy sê die uitspraak maak dit duidelik dat konsultasie met die bedryf nie net ’n rubberstempel-oefening is nie. “Wanneer…

AL was die gemiddelde minimum temperatuur in 2020 laer as tot dusver vanjaar, was die uiterste temperature wat in Julie in sommige gebiede aangeteken is, laer as in 2020 en naby aan rekordlaagtepunte. Só sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige. Op die plaas Skuinspaadjies by Petrus Steyn is -15 °C op 14 Julie gemeet, en by die Langfontein-boerdery by Wakkerstroom in Mpumalanga is -16 °C gemeet. Volgens plasings op die Facebookgroep Reënval in SA is minimum temperature van -10 °C op 19 Julie in die distrik Standerton in Mpumalana gemeet. Van den Berg sê -10,3 °C is op 14 Julie by Standerton en Devon gemeet, terwyl -10,9 °C by Koppies in die Vrystaat gemeet is. KRUIN BEREIK Voorspellings vir die res van die winter dui daarop dat die…

Die reënvooruitsigte vir die komende somerplanttyd lyk taamlik gunstig, sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike weerkundige. “Die kans dat daar vanjaar weer ’n La Niña-verskynsel sal heers, het onlangs verbeter, en staan nou op 60-70%.” Die seetemperatuur in die Indiese Oseaan, wat die ander groot faktor vir somerreën is, lyk ook baie gunstig. “Ons sien dat die water langs die kusgebiede in ’n strook van omtrent 3 000 km van suid van Kaapstad tot verby Somalië koeler as normaalweg is, terwyl dit warmer is na Australië se kant toe. Dit is baie gunstig vir reënval in die somer.” “Derdens is Suid-Afrika steeds in ’n natter siklus wat tot minstens 2024-’25 kan voortduur. In die komende somer kan gemiddelde tot bogemiddelde reënval oor groot gedeeltes val. Dit kan wel in…

TWK Investments se beoogde verskuiwing van sy aandele na twee ander sekuriteitebeurse sal na verwagting sy reeds presterende aandeelprys ’n verdere hupstoot gee, aan hom beter likiditeit en beter toegang tot institusionele beleggers bied, en hom boonop in staat stel om self skuldbriewe uit te reik. Volgens die maatskappy se direksie sal die verskuiwing van TWK Investments se aandele vanaf ZAR-X na die 4AX-sekuriteitebeurs, as primêre notering, en A2X-sekuriteitebeurs, as ’n sekondêre notering, die verhandelbaarheid van die TWK-aandeel aansienlik verbeter en ook toegang tot alternatiewe finansiering bied deurdat skuldbriewe op 4AX genoteer kan word. Dit sal die eerste keer wees dat enige maatskappy primêr op 4AX noteer en sekondêr op A2X. TWK se direksie het reeds die verandering van beurs goedgekeur, maar dit moet nog deur aandeelhouers, wat bona fide-boere…

ABATTOIRS in die volstruisbedryf sal nou makliker kan rekord hou, beplan en permitte uitreik vir die slag van volstruise danksy Ostrich Slaughter Planner, ’n tegnologiese hulpmiddel wat verlede week deur die Wes-Kaapse departement van landbou bekend gestel is. Die hulpmiddel is ontwikkel deur dr. Anel Engelbrecht, senior wetenskaplike by die departement se navorsingsplaas op Oudtshoorn, en mnr. Arie van Ravenswaay, assistent-direkteur van innovasie, tegnologie-ontwerp en oordrag by die departement. Dr. Ilse Trautmann, hoofdirekteur vir navorsing en tegnologieontwikkeling by die departement, sê dié digitale hulpmiddel is ’n belangrike toevoeging tot die bedryf se gereedskapskis. “Die bedryf slag tans van 140 000 tot 160 000 voëls per jaar. Die hulpmiddel, wat op rekenaars en slimfone be-nut kan word, bereken al die datums wat ’n boer benodig vir die skuif en slag van…

VERSK AFFERS moet daarteen waak om die pryse van noodsaaklike verbruikersgoedere, hetsy kos en dienste, te verhoog omdat die ramptoestand ingevolge die covid-19-pandemie steeds geldig is. Dié waarskuwing van die verbruikerskommissie kom ná middel-Julie se gewelddadige protesoptoge, plundery en grootskeepse diefstal by winkelsentrums en pakhuise in Kwa-Zulu-Natal en Gauteng. Dit het daartoe gelei dat winkels wat nie geplunder of afgebrand is nie, ’n tekort aan kos op hul rakke ervaar weens die voedselvoorsieningsketting wat lamgelê is. Me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, het onlangs ’n beroep gedoen dat verbruikers nie paniek-kosaankope moet doen nie en beklemtoon dat daar genoeg kos in Suid-Afrika is. Sy het met belanghebbendes in die voedselvoorsieningsketting vergader om die kosvoorsieningsprobleme in die twee provinsies te bespreek. Ingevolge die regulasies vir rampbestuur wat…

VOORLOPIGE syfers deur melkboere en -kopers aan die Melkprodusente-organisasie (MPO) toon boere moes gedurende middel-Julie se onluste in Kwa-Zulu-Natal amper 1 miljoen liter melk weggooi. Mnr. Philip Swart, bestuurder van produsentsedienste by die MPO, sê dit beloop in geldwaarde skade van sowat R6 miljoen. “Boonop het melkkopers ook skade gelei met sowat 440 000 liter tot 450 000 liter melk wat van hul kant af weggegooi moes word. Teen ’n beraamde koste van R7 per liter, wat onder meer vervoerkoste insluit, maar nie die waarde wat hulle op die mark vir die melk sou kry nie, beloop hul skade ook digby R3 miljoen.” Swart sê Suid-Afrikaanse melkboere produseer sowat 9 miljoen liter melk per dag, waarvan Kwa-Zulu-Natal sowat 28,5% lewer. “Die provinsie produseer dus sowat 2 miljoen liter melk per…

Tamatiepryse was onder druk met ’n redelike ooraanbod danksy goeie weer in die winterproduksiegebied voor erge koue Suid-Afrika teen einde Julie getref het. Op Donderdag 22 Julie was daar 2 200 palette tamaties op die land se varsproduktemarkte. Dit is aansienlik meer as die 1 400-1 600 palette wat gewoonlik gelewer word. Dit het die prys van tamaties afgedruk tot R7 per kilogram. Met voorspellings vir koue weer einde Julie was produsente optimisties dat pryse sou verbeter. “Ons verwag dat produksie gaan daal en die prys dienooreenkomstig sal verstewig,” sê mnr. Clive Garrett, bemarkingsbestuurder by ZZ2. Die wipplankryery van die tamatieprys is niks ongewoons nie, sê Garrett. Hy verwag dat die prys vinnig tot R3/kg sal daal en dat tamaties in Augustus weer teen normale pryse sal verkoop. Hy sê…

Kundiges in Afrika het onderling en met hul eweknieë in Europa saamgewerk om danksy hul gesamentlike kennis oplossings vir voedselsekerheid en -voedsaamheid asook volhoubare landbou op die vasteland te vind. Lede van die vennootskap vir voedsel- en voedingswaardesekerheid en volhoubare landbou (FNSSA), bestaande uit belanghebbendes van Afrika en Europa, het vir die eerste keer saam ’n week lank aanlyn gespreksessies gehou. Hulle wou daardeur raakpunte vind en saam na oplossings vir struikelblokke soek. Onderwerpe soos landboubesighede, navorsingsbehoeftes en die ondersteuning van vernuwing om landbouvoedselstelsels in Afrika te help transformeer, is onder meer bespreek. Daar is ook oorweeg om die FNSSA-vennootskap as model te gebruik vir samewerking tussen die Afrika- en die Europese Unie. Kenners van die Noordwes-Universiteit het sessies aangebied oor die produksie en verwerking van kosse, asook oor voedselveiligheid.…

Suid-Afrika is ’n unieke land. Geen emosie hou baie lank hier nie. Begin vanjaar het die land met die tweede golf van die covid-19-pandemie baklei, en ons seevakansies is omver gegooi. In Februarie het ons ons beleggingstate ontvang, en alles was wonderlik. Toe kom die delta-variant, en skielik sterf meer mense om ons as vantevore. Net toe ons dink dat daar op politieke terrein teen staatskaping gevorder word met die tronkstraf van oudpres. Jacob Zuma, breek grootskeepse plundering in KwaZulu-Natal en Gauteng uit. Die jongste syfers toon dat die ekonomiese skade dalk tot vyf keer groter as dié van die grendeltyd kan wees. Wat doen ons nou? Trek ons almal Australië, Europa of Amerika toe? Die antwoord is ’n onomwonde “nee”. Baie van ons het reeds die chaos van verlede…

In die volgende aflewering in die reeks kry jy praktiese riglyne oor wat om te doen in geval van ’n plaasbesetting – wat jy vooraf kan volg, watter eerste stappe jy moet volg en wat die groot slaggate is. Nog onderwerpe wat in die reeks aandag kry, is die bekamping van onwettige jag en veediefstal, hoe gemaak met ander se diere op jou plaas, protokol vir plaasbesoeke deur byvoorbeeld die polisie, dierebeskermingsorganisasies en arbeidsverteenwoordigers, hoe om jou opstal te beveilig en hoe om burgerlike inhegtenisnemings te doen.…

Vir ’n outjie wat nie eens sy skool se eerste span kon haal nie, het die groot Springbokvoorryman Hempies du Toit (gebore Pieter Gerhardus) nie sleg gevaar in sy rugbyloopbaan nie. Hy het van 1980 tot 1987 eersterangse rugby gespeel, waarvan as Springbok van 1981 tot 1984. “Ek het in die Laerskool Paul Roos op Stellenbosch in st. 3 (graad 5) vir die o.12-span begin rugby speel, en later ook vir spanne in Paul Roos Gimnasium, maar ek het nooit die eerste span gehaal nie. Dit het nie my geesdrif gedemp nie, en ek het later op universiteit (van 1973 tot 1975) vir die Maties se 0.20-span en die Stellenbosch-Uniespan uitgedraf. “In 1956, as driejarige knapie, was die Springbokslot Jaap Bekker my groot held. Ek het toe al besluit ek…

Me. Rose Jordaan gebruik die onderstaande bome en plante. WINDLANINGS ■ Keurbome ■ Geelhoutbome ■ Wilde-pruimbome ■ Wilde-olyfbome DEKGEWASSE ■ Helichrysum petiolare (kooigoed) — die plat groeier, nie die struik nie ■ Endemiese Medicago-spesies ■ Melinis repens (Natalse rooipluim) ■ Melinis nerviglumis (steekblaarblinkgras) Vermy hierdie plante as dekgewasse: ■ Pelargonium — dit groei te hoog en te welig. ■ Die meeste van die Proteaceae-spesies — die struike raak te groot, maar ’n paar rye met nou spasiëring aan die berg se kant van ’n boord of wingerd kan ’n digte heining vorm en dus goeie beskerming teen bobbejane bied.…

Die sukses van die landbou kan daaraan toegeskryf word dat dit besig is om deel van die hoofstroom-ekonomie te word, sê mnr. Dawie Roodt, ’n ekonoom van die Efficient-groep. “Die landbou was in die verlede baie eenvoudiger. Plase is vandag in eie reg baie groot maatskappye, met ’n paar uitsonderings. In die algemeen raak plase wêreldwyd groter en gebruik minder arbeid en meer tegnologie. “Dit is hoekom Suid-Afrikaanse politici se benadering tot die landbou so verkeerd is. “Hulle beskou dit as ’n geleentheid om vir mense werk te skep. Mense gaan egter nie só vastrapplek in die ekonomie kry nie, want die landbou is nie meer wat dit was nie. Die landbou is nou soos ’n normale hoofstroombedryf en word nie meer bestuur soos 50 jaar gelede nie.” LANDBOUSEKTORE Mnr.…

Varknekkerrie met tamatie en jogurt As jy hierdie kerrie een keer gemaak het, sal jy dit weer en weer wil maak. Die kombinasie van komyn, kerrie, tamatie en sappige varkvleis is perfek. ■ 1 ui, gekap ■ 60 ml olie ■ 30 ml fyngerasperde, vars gemmer ■ 2 knoffelhuisies, fyngedruk ■ 5 ml gemaalde koljander ■ 15 ml komyn ■ 12 ml kerriepoeier ■ 1 blik (410 g) tamatiepuree ■ Tamatieblik vol water, plus ekstra om aan te vul ■ Sout, swartpeper en bruinsuiker na smaak ■ 1 kg beenlose varknekblokkies ■ 125 ml dik, natuurlike jogurt ■ Sap van 1 suurlemoen ■ Vars koljander, grofgekap Braai die ui in ’n oondvaste kastrol in die olie tot sag. Voeg die gemmer, knoffel, koljander, komyn en kerriepoeier by. Braai verder vir…

Danksy my werk was ek die afgelope paar weke bevoorreg om deur die Langkloof te ry. Daarna ook dele van Mpumalanga en KwaZulu-Natal. Op die paaie was daar Tygerfontein, Olifantskop, Wolweberg en Wolwespruit. By Wolwefontein, anderkant Jansenville, het ek afgedraai om na die plattelandse hotel te gaan kyk. Dit is natuurlik nie die wolf van die Noordelike Halfrond nie, maar ons plaaslike hiënas wat deur die ou boere ’n wolf genoem is. Hy het hulle seker moeilikheid gegee, want dit is die een naam wat oral opduik. Oral waar ek in ons mooi land rondry, is daar name wat vir my sing. Pragtige plaasname soos Nie-te-na, Avondster of Mooimeisiesfontein. Name van riviere en dorpe. Proe net so ’n bietjie aan Gariep, Augrabies, Prieska, Fraaiuitzicht en Kuruman. Oral lok afdraaipaaie my…

KONFERENSIES 16-17 SEPTEMBER: AgriTech 2021, Emperors Palace, Johannesburg. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in presisielandbou, water- en grondbestuur, landboutegnologie en kuberveiligheid.E-pos: kennedy@lead-africa.co.za, web: www.lead-africa.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie en produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica. com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. SKOUE 17-20 AUGUSTUS: Nampooesdag, Bothaville. Afgelas. Wim Venter, e-pos: wim@grainsa.co.za 21 AUGUSTUS: Aurora-skou en gimkanaklubvertoning. Jasper Smit, 083 415 1751; Carika Fourie, 073 443 2010; e-pos: auroraskou@gmail.com 26-28 AUGUSTUS: Georgelandbouskou. Afgelas. Corné Botha, 082 784 9572; Karien Pienaar, 084 432 9484; e-pos: info@ georgelandbouskou.co.za 1-4 SEPTEMBER: Swartlandskou, Moorreesburg. Afgelas. Jacques Bester, 083 660 7166; Ian Koch, 083 231 5484; Dorothy Visser, 082 784 5089; e-pos: info@swartlandskou.co.za 6-10 SEPTEMBER: BKB-Afrika-Alleras-lewendehawe-ekspo (BKBALE), Afridome, Parys. Alle bees-, skaap-,…

DIE jongste voorgestelde wysigings van artikel 25 van die Grondwet, wat einde Julie vir finale kommentaar gepubliseer is en vandeesmaand aan die nasionale vergadering voorgelê word, maak voorsiening daarvoor dat onteiende grond vir grondhervorming aan die staat oorgedra kan word en onbepaald in voogdyskap gehou word. “Hierdie konsepwetgewing stel die staat in staat om ’n nuwe kategorie van onteiening te skep. Amptenare sal kan besluit dat die grond van hierdie mense, wie se regte onseker is in kommunale grondbesit of in ander vorms van gemeenskaplike besit, die regte plek is om te begin met onteiening sonder vergoeding,” sê me. Tshepo Fokane, navorser van die Alliansie vir Landelike Demokrasie. “Ons ervaring van staatsvoogdyskap oor grond, al is dit net tydelike voogdyskap, is neerdrukkend en baie, baie kommerwekkend. Dit is asof die…

ANDERKANT DIE REËNBOOG VERMORSING Op pad terug van die Wildekus af ná ’n paar dae se visvang saam met die seuns is dit opvallend hoeveel nuwe huise in die golwende landskap van die voormalige tuislande Transkei en Ciskei gebou word. Dit is nie die ou modderrondawels van my kinderjare nie, maar netjiese baksteenhuise. Baie het ’n paar buitegeboue en almal het watertenks en ’n omheinde lappie grond. Die koste om al dié huise te bou, moet honderde miljoene rand beloop en is ’n ironiese behuisingsontploffing te midde van ’n vuisvoos ekonomie. Van die groter huise is danksy staatsalarisse, maar baie van die kleiner plekkies is seker van mense wat in Gauteng of die Wes-Kaap werk en hul spaargeld gebruik om ’n aftreeplekkie te bou. Wat egter vir baie mense soos…

TLU SA VRA WEER VIR CELE SE AFDANKING Die afgelope tyd se onluste waartydens onder meer meer as ’n miljoen vuurwapenpatrone onder die polisie se toesig uit ’n vraghouerperseel naby die Durbanhawe gebuit is, is een van vele redes waarom mnr. Bheki Cele, minister van polisie, afgedank moet word, sê mnr. Henry Geldenhuys, voorsitter van TLU SA. Hy sê hoewel Cele ontken dat dié perseel onder die polisie se toesig was, is dit eintlik irrelevant. “Die patrone is gesteel en baie min daarvan kon al teruggevind word. As dit wel onder die toesig van die polisie gebeur het, wil ons baie dringend weet hoe dit gebeur het, wie betrokke was en hoe daar teen die skuldiges, en Cele, opgetree gaan word. Ons is baie bekommerd oor waar die ammunisie gaan…

DIE Johannesburgse varsproduktemark het op 13 Julie ’n daaglikse omset van slegs R13 miljoen gehad weens die gewelddadige onluste, teenoor ’n omset van R38 miljoen op dieselfde dag in 2020. Die varsproduktemark in Durban het nóg groter verliese gely omdat dit van 12-15 Julie moes sluit. Mnr. Deon van Zyl, handelshoof van die Grow-varsprodukte-agentskap, skat die Johannesburgse varsproduktemark het sowat R50 miljoen in omset weens vertraagde verkope verloor. “Die situasie op die markte is nou vreedsaam, maar die vraag is steeds baie hoog. Ons Durban-agentskap is besiger as wat dit ooit in die afgelope twintig jaar was. “Die normale verspreidingskanale deur die groot kettingwinkels is uiteraard nog nie herbou nie en is dus nie funksioneel nie. Die informele sektor moet nou intree waar die formele infrastruktuur afgebreek is. “Dit is…

DIE landboumaatskappy Oos­Vrystaat Kaap Bedryf Beperk (OVK) het ’n netto wins voor belasting en lojaliteitskorting van R217,35 miljoen die afgelope boekjaar behaal, wat ’n styging van 12,51% teenoor die vorige jaar se R193,17 miljoen beteken. Mnr. Chris Bender, voorsitter van die OVK-groep, sê ondanks die inperkingsmaatreëls en die uitwerking daarvan op die groep se verhandelingsbedrywighede, het die wins ná belasting R142 428 521 beloop teenoor die vorige boekjaar se R117 762 923. Dit verteenwoordig ’n styging van 21,8%. ’n Dividend van 65c per aandeel is op die onlangse jaarvergadering op Ladybrand goedgekeur. Die omset in die finansiële state is R5 004 510 027, wat ’n styging van 5,5% teenoor die vorige jaar beteken. Die totale omvang van die groep se sakebedrywighede beloop egter R10,14 miljard, ’n toename van 7,7% teenoor…

1 UGANDA| Koffiebedryf vier rekord-uitvoerjaar Uganda het in die produksiejaar 2020-’21 ’n rekord van 6,08 miljoen sakke koffie uitgevoer. Dit is die grootste totaal in 30 jaar. Die uitvoer was $559 miljoen (R8,1 miljard) werd, teenoor die 5,11 miljoen sakke van $496 miljoen (R7,2 miljard) wat in die vorige jaar uitgevoer is. Junie se 618 388 sakke van $58,56 miljoen (R845 miljoen) het ’n groot rol in die nuwe rekord gespeel. Dit is die meeste sakke wat nóg in ’n enkele maand uitgevoer is. Junie se uitvoer was 47% hoër in hoeveelheid en waarde vergeleke met die vorige maande. Die uitvoer van Robusta-bone het die hoogte ingeskiet, terwyl minder Arabica-bone uitgevoer is. — AllAfrica 2 GHANA Dubbele terugslag tref pluimveebedryf Voëlgriep en mielietekorte hou ‘n groot bedreiging in…

Die week van anargie in Kwa-Zulu-Natal en Gauteng het bevestig dat Suid-Afrika ’n onbevoegde staat en regering het, en het vele krake ontbloot. Dit het die belangrikheid van voedselvoorsiening aan ’n verstedelikte bevolking ernstig na vore gebring. Regeringsbeleid het voorheen nie hierdie werklikheid erken nie, en die kommersiële voedselsektor was tot nou toe op homself aangewese. Dit het ook die klem geplaas op die risiko om van voedselinvoer afhanklik te wees deur enkele hawens (soos vir koring, rys en olie). Dan praat ’n mens nie eens van die skade wat met landbou-uitvoer (mielies, sitrus en vleis) gely is nie. Kommersiële landbouprodusente-organisasies, verwerkers en verspreiders moet die geleentheid benut om ’n hersiene landbou- en voedselvoorsieningsbeleid te formuleer en die regering daarvan te oortuig. Die Verenigde Nasies se Voedsel-en-landbou-organisasie (VLO) het toevallig…

Die melkbokbedryf ervaar ’n groot omwenteling omdat mense toenemend melkbokke wil hê om selfonderhoudend te wees. Mnr. Walter Curlewis, voorsitter van die SA Melkboktelersvereniging, sê melkbokke is ’n uitstekende toevoeging tot ’n meer selfonderhoudende leefstyl. Een of twee bokke kan maklik in ’n gemiddelde gesin se melk- en kaasbehoeftes voorsien. Melkbokke produseer gemiddeld 3 liter per dag oor 305 dae. Curlewis sê die vraag na goeie, geregistreerde teelmateriaal is steeds baie goed, aangesien ’n swak of gemiddelde bok net soveel kos om aan te hou soos ’n goeie bok. Suid-Afrika het baie goeie melkbokteelmateriaal en telers kry baie navrae uit Afrikalande, veral Kenia en Botswana. “Die uitbreking van bek-enklouseer het wel ’n demper op uitvoer geplaas, maar dit gee telers ’n kans om die getalle van die nasionale kudde op…

Slegs sowat 32 000 ton koejawels word jaarliks in Suid-Afrika geoes. Dit maak dus beslis nie van die land ’n wêreldspeler nie. Só het mnr. Jacques Jordaan, uitvoerende hoof van die Koejawelprodusentevereniging, op die vereniging se jaarvergadering gesê. Indië lei wêreldmarkte met oeste van 20,7 miljoen ton per jaar, gevolg deur China (5,15 miljoen ton) en Thailand (4,07 miljoen ton). Ander groot produserende lande sluit Indonesië, Pakistan, Brasilië, Bangladesj en Egipte in. Die grootste deel van die Suid-Afrikaanse oes – 24 000 ton – word in die Wes-Kaap verbou. Verwelksiekte is ’n ernstige probleem in die noorde, en te min goeie kultivars is ’n landwye probleem. Volgens data was daar in 2020 sowat 244 984 bome op sowat 542 ha in die Wes-Kaap. Dit is ’n afname vanaf 2017, toe…

W anneer ’n mens Maart 2021 se verkoopsyfers van gemoniteerde suiwelprodukte met dié van Maart 2020 vergelyk (sien TABEL 1 ), skep die talle rooi waardes, wat op dalende verkoopsvolumes dui, ’n mate van ongemak en senuagtigheid oor ’n daling in verbruik op verbruikersvlak. So byvoorbeeld is die val in die verkope van langlewemelk in Maart 2021 vergeleke met Maart 2020 skrikwekkend. Maart 2020 was egter ’n abnormale maand vanweë die onsekerheid wat deur die pandemie geskep is en die opbou ná die streng grendeltyd. GRAFIEKE 1 TOT 4 bied perspektief op verkope oor ’n langer tydperk. Wanneer jy langer tydreekse van die veranderinge in verkoopshoeveelhede vergelyk, bied dit ’n ander prentjie omdat die uiterste effekte van Maart 2020 se abnormale verkope dan verwater word. Dit is wel so dat…

KORTOM ■ In die hersiening van graderingsfaktore vir mieliegehalte is sekere faktore uitgeskakel om groter konsekwentheid te verseker. ■ Die definisie van byvoorbeeld rypbeskadigde pitte is duideliker omskryf. ■ Verkleurde pitte en waterbeskadigde pitte word nie meer as defektiewe pitte geklassifiseer nie. Sedert 2019 is daar besprekings in die bedryf oor die hersiening van mieliegraderingstandaarde. Die doel van hierdie veranderings is om te verseker dat gradering deursigtiger is, dat definisies steeds van toe-passing is en dat subjektiwiteit sover moontlik uitgeskakel word. Dit is belangrik om in gedagte te hou dat die graderingsveranderings nie uitvoer moet benadeel nie. Suid-Afrika het die afgelope paar jaar mielies van uitstekende gehalte gelewer. Hoewel daar seisoene was wat weens weerstoestande moeiliker was, was die gehalte steeds bo internasionale standaarde. Hoewel die gradering die afgelope paar…

JY IS OOK ’N ARGITEK. WATTER RAAKPUNTE IS DAAR TUSSEN DIÉ BEROEP EN BOERDERY? As ’n argitek is die hindernis vir sukses die mate waartoe ’n projek vanaf die idee en beplanning tot die gebou klaar gebou is, alle aspekte in ag neem. Die ideaal is om die funksie van die gebou te vervul, terwyl dit waarde toevoeg aan die gemeenskap en omgewing om die gebou. Dit is dieselfde met ’n boerdery, maar dit duur net langer om te sien waar die haakplekke is. ’n Boerdery is lewend en dinamies. Jy kan en moet jou praktyke aanpas om jou mikpunte te bereik. WAT DIE BESTE SAKEBESLUIT WAT JY AL VIR BARTINNEY WINES GENEEM HET? Om alle indringerspesies uit die staanspoor van die plaas te verwyder en om die natuurlike fynbos…

Die Du Toit-familie van De Keur in die Koue-Bokkeveld is bekende uieboere in die Wes-Kaap. Hulle het in die laat 1980’s die eerste keer uie geplant en kort daarna ’n uiepakskuur opgerig. Die onderneming verskaf sowat 70% van hul uie-oes aan ’n plaaslike kettingwinkelgroep, vertel Charl du Toit. Watter soort uie verbou julle? Ons boer met ’n klein bietjie rooi-uie, maar verbou hoofsaaklik die Kaapse bruin-ui. Ons plant nege kultivars wat in verskillende tydgleuwe geoes word. Hoe werk ’n produksiejaar? Ons plant van einde Julie tot einde September. Uie word in twee stadiums geoes. Wanneer dit ryp is, word dit opgetrek, maar dan laat lê ons dit vir sowat drie weke op die land om droog te raak. Daarna word die loof en wortels afgeknip en die uie in kratte…

Hoewel Francois en Melinda Horn ook met ’n verskeidenheid hoenders (soos Sussex en Boschvelder) boer, maak hulle die hoenderboerdery nou kleiner omdat die kwartels soveel lewensvatbaarder is. Kwartels is op ses tot agt weke volwasse en bemarkbaar, terwyl dit vir hoenders ongeveer ses tot agt maande duur. Dieselfde geld vir lêvoëls: Kwartels begin op ses weke lê en hoenders eers op ses maande. Vandat die hoender gereed is om te broei, duur dit 21 dae vir die eiers om uit te broei. By kwartels is dit net 17 dae. Kwartels kan in kleiner spasies aangehou word en is stiller as hoenders. Die kleiner kwartels vreet ook minder kos as hoenders. Hoenders is pieperiger en vatbaarder vir siektes. Kwartelvleis en -eiers is smaakliker as dié van hoenders. ’n Kwartel lê ook…

Die Here sê in Luk. 9:62: “Iemand wat die hand aan die ploeg slaan en aanhou omkyk na wat agter is, is nie geskik vir die koninkryk van God nie.” Dr. David Livingstone het gesê: “Ek sal na enige plek toe gaan solank dit net vorentoe is.” Ons het nou by ’n punt gekom waar daar nie meer omdraaikans is nie. Ons móét vorentoe gaan. Ek is baie optimisties oor Suid-Afrika se toekoms, danksy Jesus Christus wat openlik hier erken word. In baie lande in die wêreld kan ’n mens nie openlik oor jou geloof praat nie. Danksy Hom verkies ek om optimisties te bly. Ek wil julle aanmoedig om jul grond vir die komende seisoen voor te berei, ’n goeie taak daarvan te maak en alles reg te doen…

MARKNEIGINGS PRYSE IN DIE OOS-KAAP STABILISEER In die tabel is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot Junie vanjaar. In dié tyd is 292 ooreenkomste in 34 distrikte gesluit. Die sluiting van aktekantore weens covid-19 beïnvloed steeds die registrasie van transaksies, asook vergelykende neigings in die provinsie. Altesame 158 905 ha is teen R1 823 miljard verhandel. In 15 van die distrikte (44%) is dalende prysneigings waargeneem. Verlede jaar was dit 50%. In 5% van die distrikte het geen grondverhandeling plaasgevind nie teenoor 9% die vorige jaar. Dit is opmerklik dat die pryse in groot dele van die provinsie stabiliseer ná die erge droogte in die provinsie. Pryse het met meer as 10% gestyg by Aliwal-Noord (17%), Barkly-Oos (21%), Graaff-Reinet (19,1%),…

Die Swakara-bedryf steier steeds onder die gevolge van droogtes, ’n sukkelende ekonomie, die covid-19-pandemie en aktiviste se teenkanting teen die oes van pasgebore lammers se pelse. Dit is ’n hartseer verhaal oor die eens groot pelsmark wat baie buitelandse geld vir Namibië verdien het. Luidens die jongste kwartaalverslag van die Namibiese Landbouunie oor verskillende landboubedrywe, opgestel deur me. Berta Ijambo, ekonoom by die unie, het die Swakarabedryf die derde agtereenvolgende jaar groot verliese ten opsigte van produksiewaarde gely. Covid-19 het in 2020 die pelsbedryf ernstig benadeel omdat ’n wêreldwye verbod op reise ’n stokkie voor die uitvoer van pelse na internasionale veilings gesteek het. Gevolglik is April 2020 se veiling afgelas en pelse is aanlyn verkoop. Slegs 10,5% van die 30 621 pelse wat aangebied is, is egter verkoop. Altesaam…