Indholdsfortegnelse for 26 Aug 2021 i Landbouweekblad

WANNEER ’n mens die wysigingswetsontwerp op registrasie van aktes van naderby beskou, is daar ’n enkele wysiging wat ons begrip van grondregte drasties kan verander, skryf mnr. Theo Boshoff, hoof van regsintelligensie by die landbousakekamer Agbiz. Die wetsontwerp is daarop gemik om die akteregistrateur toe te laat om “…verblyfregte wat wettig deur die regering of enige ander bevoegde owerheid uitgereik is, teen die titelakte te registreer, asook die wysiging en kansellering daarvan”. Tot nou is slegs dié verblyfregte wat volgens gemenereg erken word, teen ’n titelakte by die aktekantoor geregistreer. Dit sluit onder meer eienaarskapregte, langtermynhuurkontrakte, vruggebruike en servitute in. Informele grondregte, okkupasieregte wat deur plaaswerkers uitgeoefen word, en besitregte met hul wortels in Afrika-gewoontereg word deur verskeie wette in Suid-Afrika erken, maar kon nooit formeel teen ’n titelakte geregistreer…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Hierom moet SA se stelsel vir vleisklassifikasie verander ■ Kruip só nader aan mielie-wêreldrekord ■ Eise aan volgende geslag veeboere ■ Sonkrag: Kies basiese komponente reg ■ ’n Digitale boord vir die toekoms ■ Verstaan organiese materiaal in die grond ■ Boereplan: Houtpalette ingespan om voedingsbestuur te verbeter GESIN ■ Boerekos: Die lente is hier! BESPROEIINGSMIELIES Hoewel die wêreldrekord vir mielies van 38 ton per hektaar (nog nie) in die gedrang is nie, wys die Vrystater mnr. Christo Cronjé hoe hy tot 32 ton/ha in dele van sy besproeiingslanderye by Vrede behaal het. Hy was die wenner van Graan SA se Groei vir Goud-kompetisie met 23,47 t/ha.…

DIE polisiediens is die grootste bron van onwettige vuurwapens vir misdadigers in Suid-Afrika, het mnr. Ian Cameron van die beweging Safe Citizen en stigterslid van die webgroep firearms.co.za, op ’n webinaar van die sentrum vir risikobepaling gesê. Van 2012 tot 2017 is sowat 26 000 vuurwapens by die polisie gesteel. Van 2005 tot 2011 het polisielede 18 000 vuurwapens verloor. In ses jaar tot 2019 het die polisie sowat 10 miljoen patrone verloor. Cameron het sy agterdog uitgespreek oor die vraghouer vol ammunisie wat tydens die onluste in Julie by die Durbanhawe gesteel is. “Hoe is dit moontlik dat die plunderaars toeslaan enkele minute nadat die polisie die ammunisie in die vraghouer getel het, en die houer veronderstel was om verseël en onder polisiebewaking te wees? “Altesaam 1,5 miljoen patrone…

As die mens nou begin met drastiese klimaatsingryping om aardverwarming te beperk, kan die aarde onder die 2 °C-drumpelwaarde bly. “Teen 2030 moet die huidige globale koolstofdioksiedvrystellings gehalveer wees. Teen 2050 moet daar geen vrystellings wees nie. Vir Suid-Afrika is dié doelwit ’n groot probleem, want dit beteken dat die land in die volgende 30 jaar sy steenkoolkragsentrales met alternatiewe kragopwekkingsmetodes moet vervang. Verder sal die land dan alle vervaardiging en die uitvoer van steenkool moet stopsit,” sê prof. Francois Engelbrecht. Daarby sal Suid-Afrika se hele vervoerstelsel vanaf petrol en diesel na elektries oorgeskakel moet word. “Dit gaan bitter moeilik wees om zero netto vrystellings binne drie dekades te bereik, onder meer omdat dit op kort termyn groot ekonomiese koste gaan meebring.” Dit geld die hele wêreld, en Suid-Afrika kan…

GROEI in die rooivleisbedryf sal meer as net die produksie van speenkalwers verg, en veral sterk klem moet lê op dieregesondheid, marktoegang, inklusiewe groei en mededingendheid. Só het mnr. Gerhard van der Burgh van die buro vir voedselen landboubeleid (BFAP) gesê op die virtuele jaarkongres van die Rooivleisprodusente-organisasie. Van der Burgh het vroeër opdrag gekry om ’n strategie vir die rooivleisbedryf op te stel. Van der Burgh het verskillende toekomsscenario’s vir die bedryf voorgehou. In een scenario, waar die regering se meesterplan vir landbou en landbouverwerking uitgevoer word en produksie oor die volgende tien jaar met 30% groei, en uitvoer van 4% van produksie tot 20% groei, kan dit R2,50-R3,50/kg ekstra vir die speenkalfprys beteken. As die uitvoermark egter nie groei nie, kan die A2/A3-mark met tot R13-R17/kg verswak, met…

IN die aanhef van die wetsontwerp word daarop gesinspeel dat duur en uitgerekte hofgedinge ’n aandeel in die stadige pas van grondhervorming het. Dáárom, lui die aanhef, moet ’n gespesialiseerde, goed toegeruste, toeganklike en vaartbelynde beoordelingstruktuur grondkwessies kan aanhoor. Die grondhof sal kwessies oor uitstaande restitusie-eise – ook dié van plaaswerkers en -bewoners – aanhoor. Dit sal ook ingespan word om kwessies oor onteiening met nulvergoeding aan te hoor. Hierdie nuwe hof, wat die hof vir grondeise sal vervang, sal gelykstaande wees aan ’n hooggeregshof en sal heeltydse regters hê. Agri SA sê in sy kommentaar daar moet erken word dat die stadige pas van grondhervorming nie deur die hof vir grondeise veroorsaak is nie, maar eerder deur die swak toe-passing van beleid, onvoldoende begrotings en korrupsie met grondhervormingsprogramme. ’n…

SUID -AFRIK A het letterlik en figuurlik ’n reus verloor met die afsterwe van mnr. Koos Pienaar (72), ’n voormalige Vrystaatse voorsitter van die Melkprodusente-organisasie (MPO) en raadslid van die VF Plus, op Vrouedag weens covid-19-verwante komplikasies. Sy seun Monte sê hy was nege dae in die hospitaal en het moontlik ’n beroerte gehad. Hulde het ingestroom vir die leierboer van Theunissen in die Vrystaat wat langer as 2 meter in sy sokkies gestaan het en wat onthou sal word vir die wyse waarop hy met ’n welluidende stem sy saak baie berekenend in ’n raadsvergadering kon stel. Pienaar het ’n regsgraad aan die Universiteit van die Vrystaat behaal, maar daarna gaan boer. “Ek onthou hoe hy altyd op Agri SA se vergaderings opgestaan het met ’n klomp koerantknipsels waarmee…

Daar heers al hoe meer kommer onder boere dat die pryse van insette besig is om vinnig te styg, baie vinniger as wat die amptelike inflasiekoers aandui. Produsentepryse het wel die afgelope jaar gestyg, maar die pryse van alle produkte het nie ewe veel gestyg nie. Dit wil ook voorkom of produkprysstygings vir die boer besig is om af te plat. Daar is geen twyfel nie dat die landbou in ’n ernstige kosteprysknyptang inbeweeg. Dit gaan die kontantvloei en wins vir alle boere in die komende jaar knou. Die aansienlike styging in produksiekoste hou die risiko in dat dit al die reserwes van ’n boerdery kan opvreet, maar ook dat boere meer produksiekrediet sal moet bekom. Allerweë word verwag dat rentekoerse teen die einde van die jaar in ’n stadige…

Die opbrengs van uie in die laaste helfte van Limpopo se uieseisoen is uitstekend en dit het ’n ongewenste uitwerking op die prys. Volgens mnr. CT van der Merwe, voorsitter van noordelike uiekomitee, was daar ’n verwagting dat Limpopo se uieproduksie goed sal afsluit. “Die huidige voorraad is egter hoër as verwag. Daar is daagliks meer as 500 000 sakkies van 10 kg sakkies op die Johannesburgse varsproduktemark. Dit is waarskynlik ’n sameloop van goeie produksietoestande en meer aangeplante hektare as normaal.” In Januarie het goeie reën en koue planttyd in Limpopo benadeel. Volgens mnr. Kolver Mülke, voorsitter van die Noord-Kaapse uieprodusentevereniging, is dié streek se uie klaar geplant. “Hier is tot 2 400 ha uie geplant. Hoewel die aanplantings tans goed lyk, is daar nog baie wat kan gebeur…

Ongeveer 50 jaar gelede was die Noordoos-Kaap na wat berig word ’n groot produsent van droëlandwinterkoring vir Suid-Afrika. Die geleidelike afname in winterreënval oor die daaropvolgende dekades het egter tot onvoldoende grondvog gelei om die plaaslike koringgewasse deur die droër wintermaande tot die oestyd te onderhou. Gevolglik het die meeste van dié streek se saaiboere opgehou om koring te plant. ’n Saaiboer van Maclear, mnr. John O’Mullane, sê met die koms van winterkoringkultivars wat spesifiek vir produksie onder besproeiing geteel is, is die bordjies verhang. Die geleidelike herlewing van plaaslike winterkoringproduksie het sowat tien jaar gelede begin toe meer van sy mede-saaiboere in besproeiingstelsels belê het om gedurende die winter opgegaarde waterbronne te benut. Dit het hulle in staat gestel om, in wisselboustelsels met hul somermielies en sojaboongewasse, verdere inkomste…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Sekerlik my selfoon, veral WhatsApp. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL IN PARAGUAY GEKRY HET? Wins lê in volume. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY IN PARAGUAY GEMAAK HET? Ek wou alles kontant probeer doen. WIE WAS JOU MENTOR? My pa, wat my geleer het om na die natuur te luister en met die oog te “steel”. WAT IS JOU GROOTSTE BOERDERYKWESSIES? Om 2 000 osse per jaar te slag. HET JULLE AL BURGERSKAP GEKRY? Ons het permanente verblyfreg in Paraguay.…

Die kaasfabrieke op Bonnievale en Ladismith behoort aan Lactalis, die grootste suiwelmaatskappy ter wêreld. As ’n mens wonder hoekom die fabrieke juis daar is, meen Nieuwoudt dit is ’n geskiedkundige ding. Die bestaande fabriek op Ladismith het sy oorsprong in die Ladismith Towerkop Koöperatiewe Kaasfabriek wat in 1942 gestig is. Die fabriek op Bonnievale is selfs ouer. Die Boesmansrivier Koöperasie is in 1926 daar gestig. Deesdae huisves Bonnievale een van die grootste kaasfabrieke in Afrika. Daardie jare het elke boer ’n paar melkkoeie gehad. Lusern was ook redelik volop in die Klein-Karoo. Deesdae is daar net enkele melkboere oor. Die klein kuddes van die verlede is nie meer ekonomies nie en die voortslepende droogte het die Klein-Karoo swaar getref.…

Gratis AANLYN HANDEL BAKKIES NOU OP LANDBOUPLATFORM Die landboutoepassing Meerkat Online Auctions het sy bedrywighede uitgebrei om, benewens beeste, wild, trekkers en plase, ook bakkies te bemark. Dié diens, Meerkarre, bied ’n verbinding tussen handelaars en handelaars of boere en handelaars. Die toepassing, wat as ’n aanlyn oplossing deur middel van hoëvlaktegnologie bemark word, se aantal gebruikers groei teen gemiddeld 10% per maand, wat dit ’n aanloklike opsie vir verkopers maak. Met behulp van Meerkat Online Auctions se jongste tegnologie word topgehalte klank, beeld en spoed verskaf, en ondersteunende materiaal, soos foto’s, video’s en dokumente van die verskillende bakkies, kan ook daarop gelaai word. Een van dié veilingsplatform se voordele is dat dit bieërs van verskillende afslaers op een platform saambring. Die platform verskaf daarna al die nodige toerusting om…

Heuning-ensuurlemoenhoender ■ 4 dy-en-boud-hoenderporsies ■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak ■ 60 ml olyfolie ■ Sap van 2 groot suurlemoene ■ 60 ml heuning ■ 3 knoffelhuisies, fyngedruk ■ 5 ml elk sout en fyngekapte vars tiemieblaartjies ■ 3 ml varsgemaalde swartpeper Geur die hoenderporsies met sout en peper. Verhit die helfte van die olie in ’n swaarboompan en braai die hoender daarin bruin. Skep uit in ’n oondbak wat groot genoeg is sodat die hoenderporsies gemaklik in ’n enkellaag daarin pas. Meng die res van die olie met die suurlemoensap, heuning, knoffel, sout, tiemie en peper. Skep dit oor die hoender in die oondbak en laat staan vir 30 minute. Voorverhit nou die oond tot 190 °C. Sit ’n deksel op die bak of bedek met foelie en…

KONFERENSIES 16-17 SEPTEMBER: AgriTech 2021, Emperors Palace, Johannesburg. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in presisielandbou, water- en grondbestuur, landboutegnologie en kuberveiligheid.E-pos: kennedy@lead-africa.co.za, web: www.lead-africa.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie en produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica. com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. SKOUE 6-10 SEPTEMBER: BKB-Afrika-Alleras-lewendehawe-ekspo (BKBALE), Afridome, Parys. Alle bees-, skaap-, bok- en pluimveerasse is welkom om te skou of uit te stal. Stefan Coetzee (beeste), 083 384 3675; Jan Mostert (kleinvee), 083 306 8408; Carla de Kock (ander navrae), 082 447 1650; e-pos: info@bkbale.co.za 15-18 SEPTEMBER: Heidelbergskou. Vic Brand, 063 995 3294; Sarah Koch, 082 725 4091, 083 476 7445, e-pos: sarahs.val@gmail.com 22-25 SEPTEMBER: Tulbaghskou. Fourie Wiese, 083 233 9253; Dina Wiese, 023 230 0189;…

5c Sowat 60 miljoen Egiptenare betaal sedert 1977 minder as 5c per brood en volgens die land se subsidieprogram is elkeen geregtig op 5 brode per dag. Dié prys kan nou die eerste keer in 44 jaar weer styg. Oudpres. Anwar Sadat moes voorheen ’n verhoging te midde van dreigende onluste gekeer het. Mnr. Abdel Fattah al-Sisi, die huidige president, het nou gesê dit is tyd om weer na ’n verhoging te kyk. — Reuters 11% Suikerproduksie in Brasilië se sentraal-suidelike gebied het in die tweede helfte van Julie met 11% tot 3 miljoen geval ná ongewoon erge ryp in Junie in Julie, sê die bedryfsgroep Unica. Die ryp het voorgekom terwyl die landbougebiede hier die ergste droogte in 90 jaar beleef. Die daling in produksie was groter as wat…

‘Ek het self na OBP gebel, maar ek kom nie deur nie, of die foon gaan dood. Boonop kan 'n mens weens burokrasie en ander maatreëls nie die entstof invoer nie.’ MNR. GIEL ODENDAAL, bestuurder van ’n kommersiële kudde in Middelburg, Mpumalanga, oor tekorte aan entstowwe wat deur Onderstepoort Biologiese Produkte vervaardig word. Bl. 14 ‘Tot 6% van plaaslike produksie kan uitgevoer word, wat baie vir die bedryf sal beteken.’ MNR. KOOS VAN DER RYST, voorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie, oor die uitvoerpotensiaal van lamsvleis. Bl. 20 ‘Op lang termyn is die herhaaldelike bek-enklouseer-uitbrekings in Suid­Afrika ’n terugslag vir die bedryf se doelstellings.’ DR. MARLENE LOUW, senior landbou-ekonoom by Absa Agribesigheid, oor die effek van dié siekte op rooivleis-uitvoer. Bl. 19 ‘Met groot hoeveelhede onverwerkte bokhaar is dit onmoontlik om ongemerk…

DIE bek-en-klouseer-uitbreking in die noordooste van KwaZulu-Natal is ’n simptoom van ’n onwilligheid van talle deelnemers aan die nasionale veewaardeketting om biosekerheid ernstig op te neem. Dit is onaanvaarbaar dat dié partye geen verantwoordelikheid vir dieregesondheid neem nie. Só sê mnr. Dewald Olivier, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse voerkraalvereniging, ná dit aan die lig gekom het dat diere in een van die voerkrale wat onder kwarantyn geplaas is, voor ’n veiling onwettig uit die provinsie se permanente beheergebied ingebring is. Twee groot voerkrale in Kwa-Zulu-Natal het die teenwoordigheid van bek-en-klouseer op hul persele bevestig. Mnr. Roy Sidey, besturende direkteur van een van dié voerkrale, Triple A Beef, het gesê die besmette diere is op 18 Mei 2021 op ’n veiling by Elandslaagte in KwaZulu-Natal gekoop. Latere ondersoek het aan die…

1 NIGERIË| Meganisme kort vir handelsdispute Die Nigeriese instituut vir geoktrooieerde arbiters ondersoek saam met ander belanghebbendes meganismes vir die dispuutbeslegting tussen nie-staatsinstellings vir dispute oor die Afrika-vryhandelsooreenkoms (AfCFTA). Die bestaande meganisme is meer op dispute tussen state gerig. Prof. Jonathan Aremu, ’n raadgewer vir die Wes-Afrikaanse ekonomiese gemeenskap (Ecowas), sê die meeste handel in goedere en dienste, asook ander ekonomiese bedrywighede vol-gens AfCFTA, sal tussen private persone plaasvind. Dit beteken beswaarde mense of maatskappye sal daarop aangewese wees om ’n versoekskrif tot hul regering te rig om namens hulle stappe te doen.— The Guardian Nigeria 2 KENIA | Bakterieë in vleis gevind ’n Nuwe studie toon ’n beduidende hoeveelheid hoender-, vark- en ander vleisprodukte op die land se winkelrakke is met antibiotikaweerstandige bakterieë besmet. World Animal Production,…

DIE plaaslike wynbedryf is in rou gedompel ná die skielike afsterwe van mnr. Francis (Duimpie) Bayly (81), wat op 11 Augustus aan ’n hartaanval op sy kleinhoewe in Stellenbosch oorlede is. Mnr. Richard Rushton, besturende direkteur by Distell, sê Bayly het ’n belangrike rol gespeel in die poets van die plaaslike wynbedryf se beeld in globale markte, asook vooruitgang in die bedryf. Bayly was van die maatskappy se ontstaan in 2000 tot met sy aftrede in 2013 op Distell se direksie. “Hy is plaaslik en internasionaal gerespekteer en was ’n mentor vir vele mense in die Suid-Afrikaanse wyn- en brandewynbedryf. Ons sal hom net so baie mis vir sy kundigheid, kritiese denke, humor en nederigheid as vir sy enorme bydrae tot die wyn- en brandewynstandaarde en volhoubaarheid in Suid-Afrika. “Dit…

■ As die styging in die pryse van landbou-insette die afgelope jaar ontleed word, is dit duidelik dat insetinflasie van die landbou hoër is as die syfer wat Statistieke SA aangee. ■ Die Wêreldbank het in sy jongste ekonomiese oorsig oor die Suid-Afrikaanse ekonomie aangedui dat ’n baie rigiede en duur arbeidsbeleid een van die groot struikelblokke vir ekonomiese groei in Suid-Afrika is. ■ Die voordeel van hoër pryse wat tans vir graan- en oliesaadprodukte geld, word deur die styging in insetkoste weggevreet.…

Verbruikers het vanjaar hul gordels stywer ingetrek en minder sampioene gekoop. Dít in ’n tyd dat kwekers in die knyptang van hoër produksiekoste beland. “Die oplewing in verkope in die eerste inperking in 2020 het plek gemaak vir ’n inkorting in die mark. Verbruikers kry swaar en het dikwels net geld vir die noodsaaklikste kossoorte,”sê mnr. Ross Richardson, voorsitter van die vereniging vir Suid-Afrikaanse sampioenboere (Samfa). Verkope is vanjaar op laer vlakke as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Dit het pryse afwaarts gedruk, terwyl kwekers vanjaar ’n aantal prysverhogings moes verwerk. “Die grootste een was die styging in die minimum loon vir plaaswerkers, gevolg deur die verhoging in elektrisiteitskoste en hoër brandstofkoste.” Hy sê omdat sampioenplase soveel elektrisiteit verbruik om die klimaat te beheer, het die elektrisiteitsverhoging van 15%…

Die somme klop vir skaapboere wat ’n deel van hul weiveld afstaan om sonpanele daarop op te rig. As ’n mens die waarde van energieproduksie bytel, styg die produktiwiteitsvlakke van só ’n stuk grond inderwaarheid, sê navorsers van die Oregon-staatsuniversiteit in Amerika in ’n onlangse studie wat in die vaktydskrif Frontiers in Sustainable Food Systems verskyn het. Volgens die webwerf ScienceDaily is dit sover vasgestel kan word die eerste keer dat veeproduksie met betrekking tot fotovoltaïese stelsels ondersoek en gemeet is. Die navorsing is in 2019 en 2020 in die Amerikaanse deelstaat Oregon gedoen. Oor twee seisoene heen het die weiveld waarop sonpanele gestaan het, 38% minder weiding opgelewer as een waarop niks geïnstalleer was nie. Die voer op die eerste een was egter van ’n hoër gehalte. Die lammers…

Daar was ’n spesiale klas werknemers aan die begin van die nywerheidsrevolusie wie se werk en voortbestaan grootliks met die begin van die twintigste eeu verdwyn het. Dit was die perd. In 1901 was daar 3,5 miljoen werkende perde in Engeland. Hoewel hulle vóór hierdie jaar geleidelik reeds met stoomenjins vervang is, was daar steeds baie perde in diens om lande te ploeg, waens te trek of om as voertuig vir manskappe in oorloë te dien. Later, met die toename van die binnebrandenjin se gewildheid, is perde baie vinnig met dié nuwe masjien vervang. In 1924 was hul getalle reeds minder as 2 miljoen. Daar was altyd ’n minimum koste waarteen perde steeds ekonomies aangewend kon word, maar toe die koste om ’n perd te voer hoër geraak het as…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JUL BOERDERY? Ons is beslis nie aan die voorpunt van tegnologie nie. Ons kyk egter na grondvogtoetspenne en presisieboerdery. Oorplaatjies met GPS-opsporing sal ook baie help vir ons vleisbeeste wat op bergagtige terrein loop. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Om buite die boks te dink, om nie bang te wees om iets nuuts te probeer nie, en om berekende risiko’s te loop. JOU GROOTSTE BOERDERYFOUT? Om grondgesondheid te ignoreer deur die grond te oorwerk en nie die organiese materiaal op te bou nie. Dit het onnodige grond- en winderosie tot gevolg gehad. WIE IS JOU BOERDERYMENTOR? Daar is ’n aantal suksesvolle boere in ons omgewing by wie ek gelukkig was om te leer.…

Mnre. Arnold Nieuwoudt en Lourens Heyns sê Lactalis het nuwe Franse tegnologie gebring wat baie gunstig vir die Suid-Afrikaanse melkbedryf is. “Ons kry voortdurend indiepte-opleiding waartydens ons uit hul kennis kan put.” Nieuwoudt sê buiten die bestuursopleiding wat hy en Heyns ondergaan, kry die ander personeel opleiding in hul vakke. “Lactalis het kundiges vir elke produk wat ons kan kontak. As ons vasdraai, reël ons net ’n oproep met ’n kundige en hy sal sy kennis aan ons oordra.” Hulle ontwikkel nie nuwe produkte by die fabrieke nie. Lactalis SA het ’n afdeling vir navorsing en ontwikkeling, en Nieuwoudt sê hulle voer net die ontwikkeling uit. Aangesien Lactalis al iewers in die wêreld ’n sekere melkproduk gemaak het, weet hulle dit wat hulle moet doen, is reeds iewers op die…

Klimaatsverandering is ’n werklikheid en beïnvloed diereproduksie op drie maniere, naamlik die regstreekse gevolg op groei en reproduksie, die impak op die voedingsgehalte en beskikbaarheid van weiding, en veranderings in die verspreiding van dieresiektes. Moontlike ingrypings (meganismes) om die impak van klimaatsverandering teë te werk, sluit in die gebruik van aangepaste genotipes, vroeë waarskuwingstelsels, alternatiewe teeldoelwitte en alternatiewe produksiestelsels. Temperatuur, bestraling, humiditeit en wind het alles ’n regstreekse impak op vee. Omgewingstemperatuur is die faktor wat die grootste, regstreekse impak op die produksie van veral herkouers het. Die meeste herkouers presteer op hul beste by temperature van 4-24 °C. In Suider-Afrika styg temperature gereeld bo dié gemaksone. Dit is dus belangrik dat die diere by hierdie hoër temperature aangepas moet wees. HITTESTRES Hittestres is ’n algemene oorsaak van reproduktiewe ondoeltreffendheid…

In die melkbedryf word suiwelverse uitsluitlik intensief vir die eerste ses maande grootgemaak, gevolg deur ’n semi-intensiewe fase wat strek tot wanneer hulle kalf (24 maande). Die grootmaakkoste van ’n suiwelvers kan maklik R15 000 of meer wees, waarvan die eerste ses maande minstens R3 000 per vers of R500 per maand kos. Die intensiewe grootmaaktyd bestaan uit ’n kolostrumfase (ongeveer drie dae), gevolg deur ’n aanvangsfase wat strek tot die kalf ses weke tot drie maande oud word. Tydens die aanvangsfase word die kalwers verkieslik in individuele hokkies grootgemaak om korrekte inname te bestuur en siektes te bekamp. Ná speen volg die oorgangsperiode tot ongeveer ses maande oud en dan die semiintensiewe periode. In die eerste paar weke ná geboorte funksioneer die suiwelvers as ’n enkelmaagdier – hoewel dit…

Sedert Johan Wolfaardt van DJW Boerdery in 2005 by hul familieboerdery aangesluit het, het die groentevertakking meer aandag begin kry. Voorheen was daar onder meer mangoboorde op hul plaas by Komatipoort, maar soetrissies en botterskorsies is nou net sulke belangrike gewasse. Afgesien van sy ouers, Dirk en Marietha, boer sy broer, Andries, ook saam. Hoekom spesialiseer julle in soetrissies? Soetrissies word al jare lank in ons omgewing gekweek, spesifiek vir winterproduksie. Ons het van die begin af eiervrugte, tamaties en rissies verbou, maar die soetrissies het baie gewild geword. Ons lewer sedert 2009 aan Freshmark en ons kweekprogram vir soetrissies het stelselmatig groter geraak. Uiteindelik het ons by die punt gekom waar ons besluit het om in soetrissies te spesialiseer. Waarom is soetrissies so gewild in Komatipoort? Komatipoort in die…

Die ketting is so sterk soos sy swakste skakel — so word gesê. Maar is dit waar as jy hierdie stelling op alle soorte kettings wil toepas? Mense in verskillende groeperings kan ook ’n ketting in die uitvoering van ’n taak vorm. Is dit dan ook waar in hul geval? Dink byvoorbeeld aan ’n rugbyspan. Veronderstel daar is één speler wat die beskuldiging van die swak skakel verdien. Veronderstel een of twee spelers kry die gevreesde geel of rooi kaart wat dan meebring dat die span nie meer vyftien skakels het nie, maar net dertien. Geld die stelling dan nog steeds? As dit waar moet wees, kan die span maar net sowel ophou om verder te speel. Christus het nie gekom om te vernietig nie, maar om te vernuwe. Om…

MARKNEIGINGS PRYSE DAAL BY 57% VAN DISTRIKTE In die TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Vrystaat vir die 12 maande tot Julie vanjaar. Dalende prysneigings in 57% van die distrikte, versprei oor die provinsie, is opmerklik. Veral by Bloemfontein (-11,3%), Dewetsdorp (-11,2%), Kroonstad (-18,1%), Reddersburg (-10,4%), Theunissen (-11,9%) en Welkom (-14,4%) het pryse skerp gedaal. Pryse het met meer as 10% gestyg by Bethlehem (10,3%), Edenburg (21,9%) en Fauresmith (19,9%). In die betrokke tyd is 693 ooreenkomste in 42 distrikte gesluit. Dit het 283 229 ha teen R3,421 miljard behels. Ten opsigte van plaasgrootte, lyk die registrasies soos volg (met verlede jaar se syfer tussen hakies): kleiner as 50 ha, 11% (9%); 50-150 ha, 15% (15%); 150-300 ha, 25% (24%); 300-450 ha, 19% (18%);…

MEER AS RUGBY Iewers is ’n groot les verskuil in Suid-Afrika se onlangse sukses op die rugbyveld, veral noudat die land weer ’n bietjie swaar begin trek so tussen al die veldbrande, onluste, droogtes en stygende insetkoste deur. Iewers soek ’n mens weer ’n bietjie inspirasie wat ons rigting en hoop kan gee. Van die Springbokke se sukses in die Wêreldbeker-rugbytoernooi, hul reekssege teen die Britse en Ierse Leeus tot by hul eerste oorwinning in die Kampioenskap-rugbyreeks is daar ’n bepaalde kontinuïteit. Ja, kragmetings teen die Wallabies en ’n verwoestende All Blacks-span lê nog voor en nederlae is seker onvermydelik, maar jy kry die idee daar is deesdae meer as net fyn en meesterlike beplanning agter ons pogings op die rugbyveld. Die Bokke het as allesbehalwe die gunstelinge uitgedraf vir…

’N TOTALE begroting van R1,1 miljard is nodig om Kwa­Zulu-Natal se boerderygemeenskappe te help ná Julie se gewelddadige onluste, raam die provinsie se departement van landbou en landelike ontwikkeling. Die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling het die provinsie besoek om self die skade aan die landbousektor en voedselsekerheid te beskou, en die provinsiale departement het sy voorgestelde ingrypingsbegroting aan die komitee voorgelê. Op korttermynword R121 miljoen benodig om produksieinsette, soos saailinge, kunsmis en chemikalieë, aan groenteboere te voorsien wat 5 000 ha bewerk. Boere benodig hulp om aan markte verbind te word. Vee- en pluimveeboere benodig veevoer en boere benodig teelvee. Vir boere wie se suikerriet aan die brand gesteek is, moet die ratoon bestuur word. ’n Geskatte 152 plase word ondersteun. Op medium-termyn word R95…

DIE slapende rooivleisreus is besig om te ontwaak, gemeet aan die stygende produsenteprys vir lams-, skaap- en beesvleis en die groot potensiaal vir uitvoer. Mnr. Koos van der Ryst, uittredende voorsitter van die nasionale Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), het op die RPO se virtuele jaarkongres gesê hoewel die covid-19-pandemie baie probleme veroorsaak het en nog lank kan voortduur, het die rooivleisbedryf uitstekend in dié moeilike tyd gevaar. Die prys vir klas A2/A3-bees-vleis het met 13% gestyg, en klas C2/C3-vleis met 19%. Die speenkalfprys is 36% hoër as ’n jaar gelede. Die stewige produsenteprys is vanweë ’n kombinasie van ’n goeie binnelandse vraag en uitvoer wat ondanks bek-en-klouseer na 23 lande herstel is. Uitvoer het van die markte in Afrika suid van die Sahara na die Midde-Ooste en China verskuif. Beesvleis-uitvoer beloop 4%…

Die Wet op Burgerlike Verbintenisse (Wet 17 van 2006) gee saamwoners (man en vrou of twee mense van dieselfde geslag) die geleentheid om ingevolge ’n kontrak hulself aan mekaar te verbind en soos getroudes saam te leef. Burgerlike verbintenisse het in 1989 in Denemarke ontstaan en sedertdien in meer as 30 lande posgevat. Burgerlike verbintenis (civil union) beteken die vrywillige verbintenis van twee persone ouer as 18 jaar waar die voltrekking en registrasie as getroudes of as burgerlike vennote geskied ingevolge die prosedure soos voorgeskryf in die wet, wat alle ander persone uitsluit terwyl die verbintenis bestaan. In Suid-Afrika kan ’n mens ingevolge drie maniere aan mekaar trou beloof – die Wet op Huwelike (Wet 25 van 1961), die Wet op die Erkenning van Gebruiklike Huwelike (Wet 120 van 1998)…

Klink avokadobrandstof dalk vergesog? Nee, glad nie, reken ’n groep Ethiopiese chemiese ingenieurs, wat dit reggekry het om biodiesel uit die olie in avokadoskille te maak. Hul navorsing hieroor het in die vaktydskrif Journal of Engineering Advancement verskyn. Dit is nog net in die laboratorium getoets en nie grootskaals nie. Volgens die hoofnavorser, mnr. Tafere Aga Bullo van die Jimma-universiteit in Ethiopië, is dit ’n goeie manier om iets nuttigs uit afvalskille te maak. Hy beskou biodiesel as ’n werkbare alternatief tot fossielbrandstof, aangesien dit omgewingsvriendelik en nie giftig is nie, van herwinbare bronne gemaak kan word, en basies sulfaatvry is.…

Ondanks die verlaagde verkoopsvolume en talle ander struikelblokke wat varsprodukteboere in 2020 in die gesig gestaar het, het die bedryf se omset steeds gegroei. Die omset op die 19 vernaamste varsproduktemarkte het van 2019 tot 2020 met 7% gestyg. Dit is welkome nuus as in ag geneem word dat 2020 weens die covid-19-pandemie een van die moeilikste jare nóg was. Die verhandelde volume op die markte het van 2019 tot 2020 egter met 6% gedaal, waarskynlik weens die uitwerking wat die toename in uitvoer en moeilike produksieomstandighede op plaaslike voorsiening gehad het. Aartappels se totale omset in 2020 was R5,01 miljard en het 26% van die totale omset van R19 miljard op alle markte reg oor Suid-Afrika uitgemaak. Dit verteenwoordig ’n groei van 7% vergeleke met die omset van R4,7…

Hoe verskil posisionering in die primêre mieliestreke van Suid Afrika? Die weste bestaan meestal uit wit aanplantings, met spesifieke verwysing na Dekalb se wit basterpakkette. Die twee topkultivars in Dekalb se arsenaal is beslis sy vlagskip, die DKC76-reeks, wat bestaan uit die stapelgeen DKC76-77BR, BT DKC76-75B, Roundup® DKC76-73R en die konvensionele DKC76-71. En dan is DKC75-65BR die resiesperd wat ’n sterk kiemkrag het en koning kraai in die top-opbrengskategorieë. Die ou staatmakers soos DKC77-77BR en DKC78-45BR is steeds beskikbaar om in jou pakket in te sluit. Wat so lekker van die Dekalbreekse is, is dat hul eienskappe só baie verskil en daar iets vir elke kliënt se behoeftes is. Opbrengs word dikwels gesien as ’n bastereienskap, terwyl dit eintlik die resultaat van verskeie bestuurs- en omgewingsfaktore se interaksie met die…

Met plase wat 650 km van mekaar geleë is in dele met uiteenlopende toestande, kos dit goeie beplanning en raakvat-boerdery om oral suksesvol vooruit te gaan. Dit is presies wat mnr. Jaco Brits, deurwinterde boer van Paraguay, doen sedert hy hom 27 jaar gelede daar gaan vestig het. Brits boer op plase in die ooste en weste van die land met ’n Dorper-stoetery, kommersiële skape en Borantipe vleisbeeste, produseer hout in sy plantasies, maak voer van aangeplante weidings, besit sy eie slaghuis en vleisverwerkingsaanleg en lewer beesvleis aan die uitvoermark. Brits, sy vrou, Alta, hul drie kinders, Janneman, Willemien en Petri, en Brits se ouers, Mike en Anna, het in 1994 sak en pak van Vrede na Paraguay verhuis. “Die grond was goedkoper en die voorwaardes makliker as in Australië…

Sonkrag is weer ’n opsie wat baie mense oorweeg sedert nóg ’n prysverhoging deur die nasionale elektrisiteitsverskaffer, Eskom, aangekondig is, terwyl beurtkrag steeds ontwrigtings veroorsaak. Die tweede aflewering in Landbouweekblad se reeks artikels oor sonkrag gee raad oor take wat besparing kan meebring. Die artikels word geskryf deur mnr. Faan van Niekerk, ’n mynbou-ingenieur wat eers geboer het, daarna in die sitrus-en-mangovrugteverpakkingsbedryf betrokke was, later verskeie landbou- en bosbouprojekte in Mosambiek behartig het, en hom tans toe-spits op die ontwikkeling van alternatiewe energie-oplossings vir die boerderybedryf. Hy word bygestaan deur dr. Gerhard Human, ’n elektriese ingenieur wat sy graad in elektriese ingenieurswese in 2004 aan die Randse Afrikaanse Universiteit verwerf en later sy nagraadse studies aan die Noordwes-Universiteit voortgesit het. Verdere onderwerpe wat in die reeks bespreek sal word, sluit…

Suid-Afrika se oorblywende 1 050 melkboere het oorleef deur hulle by omstandighede aan te pas. In die proses het hulle ontwikkel tot van die grootste en kostedoeltreffendste melkboerderye ter wêreld. Die getal melkboere het gedaal van 7 600 in 1998 tot 1 050 in 2021. Die oorblywende melkboere was in staat om die totale produksie te verhoog. Die afname in die getal boere en styging in melkproduksie word in GRAFIEK 1 geïllustreer. Minder, maar groter boere was in staat om meer melk te produseer. Die gemiddelde kuddegrootte het toegeneem van 96 in 1998 tot 470 in 2020, groter as melkkuddes in verskeie ander lande ( TABEL 1 ). Saam met die groei in kuddegroottes het daar ’n verskuiwing in melkproduksie van die binneland na die kusprovinsies plaasgevind. In 1997 het…

Die bandstertgriet (Limosa lapponica) wat in die somer hier voorkom, is die langafstandrekordhouer. Hulle broei in Alaska en migreer in ses dae oor die Stille Oseaan na die noordkus van Nieu-Seeland in ’n ononderbroke vlug van 11 600 km. Die Arktiese sterretjie (Sterna paradisaea) is egter BirdLife Internasionaal se logovoël as gevolg van die meer as 50 000 km wat sommige van hierdie voëls per jaar op hul migrasietog aflê. Hierdie spesie broei naby die Noordpoolsirkel en migreer buite broeityd na die eilande rondom die suidpool. Hulle sien dus per jaar meer sonlig as enige ander dier op aarde. Geen wetenskaplike se omvangryke wiskundige modelle sou kon voorspel dat so iets moontlik is nie. Hou egter in gedagte dat die meeste voëls aansienlik langer en oor korter afstande met gereelde…

’N SIN vir besigheid, begrip van die geheelbeeld en goeie mense. Dít vertel mnr. Johan van der Merwe, mede-eienaar van die plaas Alfalfa, Worcester, was volgens sy oorlede pa, Bertie van der Merwe, die bestanddele wat ’n boerdery se sukses verseker. Bertie is Maandag 2 Augustus aan ’n hartaanval oorlede. Hy sou in September 84 geword het. Johan sê sy dood was onverwags aangesien hy nog aktief en betrokke by die boerdery was. Bertie was wyd betrokke by die georganiseerde landbou en het in verskeie rade gedien. Hy was onder meer direksievoorsitter van die KWV, het gedien in die Inmaakvrugteprodusentevereniging, was een van die land se grootste private wynboere, oudvoorsitter van die Suid-Afrikaanse Brandewynstigting en was ook lid van die Kwaggaskloof-landbouvereniging. Bertie was ook betrokke by die onderhandelings om die…

KLEINVEE STEWIGE AANBOD STOORLAMMERS PLAAS DRUK OP PRYSE Kleinveeprodusente sal na verwagting later vanjaar weer voordeel trek uit ’n hoër stoorlamprys sodra die huidige stewige aanbod van lammers begin afneem. Mnr. Danie Strauss, hoof van BKB in die sentrale streek, sê die huidige aanbod en gehalte van die nuwe lammeroes het verhoog. Dit beteken dat kopers nou goeie lammers teen effens laer prysvlakke van sowat R47/kg kan bekom. Die gemiddelde prys van stoorlammers is sowat R6/kg laer. “Dié dalende neiging kan nog ’n rand of twee van die produsenteprys eis,” sê hy. “Boere het egter aangedui ’n prysvlak van R45/kg vir stoorlammers is steeds aanvaarbaar.” Stoorlammers het verlede jaar teen R45/kg (lewend) verhandel en in Junie teen R57/kg. Die hoogste vlakke op sekere veilings was gemiddeld sowat R54/kg. “Dit is…