Indholdsfortegnelse for 02 Sep 2021 i Landbouweekblad

SUID -AFRIK A ANSE uitvoer sloer reeds dekades lank vergeleke met sy mededingers, wat groei beperk. Buiten ’n tanende sakeklimaat en mededingendheid, meen sommige ekonome ook die regering se handels- en nywerheidsbeleid skep ’n inherente vooroordeel teen uitvoer. Ander meen die eintlike probleem is dat Suid-Afrika nie oor die kennis en vaardighede beskik om weg te breek van sy afhanklikheid van die mynwese en ’n nuwe rigting in te slaan wat op die uitvoer van vervaardigde goedere gegrond is nie. Oor die afgelope 10 jaar het Suid-Afrika se uitvoer-groeikoers meer as gehalveer, en die land se aandeel in wêreldhandel het beduidend gedaal – van 0,6% van uitvoer tot 0,4%. Mnr. Matthew Stern, besturende direkteur van die konsultant DNA Economics, raam indien Suid-Afrika net kon hou by sy aandeel in wêrelduitvoer,…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Weervoorspellings noodsaaklik om te beplan ■ Leef saam en wen saam: Deurslag vir kosproduksie ■ Nuwe peulgewaspraktyke klop koste, aalwurms en onkruid ■ Veiligheidsreeks: Onwettige jag ■ Hidroponika gee kos vir 900 ooie SPESIAAL ■ Vee, Groente en vrugte GESIN ■ Groente, slaai geen stiefsusters NOORD-KAAPSE JONGBOERFINALIS Mnr. Gerhard Bruwer van Douglas in die Noord-Kaap bedryf saam met sy broers ’n makroboerdery onder mikrobestuur. Uitstekende risikoverspreiding tussen tien uiteenlopende produksievertakkings beteken dat die boerdery agt maande van die jaar op kontantvloei kan staatmaak.…

VERTEL VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Elana, het drie seuns, JC (12), Pieter (9) en Sias (8). HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ek het ’n sweiskursus voltooi, maar vinnig besluit my hart is in boerdery. HET JY ’N STOKPERDJIE? Boerdery is my stokperdjie. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ballito — al vandat ek klein was. WATTER RUGBY- EN ANDER SPORTSPANNE ONDERSTEUN JY? Die Blou Bulle en enige span wat Suid-Afrika verteenwoordig.…

MELKBOERE en verbruikers se gemoedere loop hoog ná foto’s op sosiale media verskyn het van ingevoerde Poolse langlewemelk wat onder Dairy Group se handelsmerk Creamline bemark word. Melkboere besit self dié groep, wat Suid-Afrika se grootste verskaffer van langlewemelk is en tot stand gekom het ná die samesmelting van Dairy Farmers of South Africa en Coega Dairy laat in 2019. Mnr. Francois van der Walt, tegniese en bemarkingshoof van Dairy Group, het by navraag gesê die rede vir die invoer was om kapasiteit te skep vir noodsaaklike instandhouding by die groep se Coega-fabriek in die Oos-Kaap, wat veroorsaak het dat die maatskappy nie die vereiste voorraadvlakke van sy handelsmerkprodukte kon handhaaf nie. “Ons het gevolglik besluit om ’n gedeelte van die tekort aan te vul met ’n produk vir die…

KORTOM ■ Ten opsigte van gewig word heelwat meer varkvleis as skaap- of lamsvleis in Suid-Afrika verkoop. ■ Dit kos miljoene rande om ’n moderne produksie-eenheid vir varkvleis op te rig, wat dit moeilik maak vir nuwe en kleiner toetreders tot die bedryf. ■ Net soos die hoenderbedryf is die varkbedryf afhanklik van toegang tot voldoende en bekostigbare voerbronne deur die hele jaar. Die produksie van vleis in Suid-Afrika het die afgelope paar jaar heelwat verander, met veral die varkbedryf wat sterk groei binne die groeiende mark vir vleis. Die afgelope paar maande is maandeliks meer varke as skape in Suid-Afrika geslag. Die slagsyfer van skape en lammers daal, terwyl die produksie van varkvleis bly toeneem en deur die mark opgeneem word. Verstedeliking speel ook ’n rol in die keuse…

Al het die internasionale graanraad (ICG) in Julie sy vorige skat-ting vir die koringoes wêreldwyd van 2021-’22 tot 788,1 miljoen ton verlaag, sal dit steeds die grootste oes in die geskiedenis wees. Die oes van 2020-’21 was 773,4 miljoen ton. Die verlaging in die 2021-’22-oesskatting is as gevolg van laer oesvooruitsigte in Amerika, Kanada en Rusland. Dié verlagings is groter as die groter oeste wat Pakistan, Brasilië, die Europese Unie, Brittanje en Australië verwag, aldus die webwerf www.bakingbusiness.com. Volgens die ICG-voorspelling sal Amerika vanjaar 47,5 million ton koring produseer, 3,6 miljoen minder as die Junie-voorspelling omdat oestyd deur nat toestande vertraag is. Droogte in die noordelike koringgebiede het ook gelei tot die laagste skatting in 30 jaar vir harde, rooi winterkoring. Die skatting vir Kanada is 28,5 miljoen, 3,8 miljoen…

Blomtyd vir jakarandabome in Johannesburg, Pretoria en omstreke het oor die afgelope honderd jaar met sowat twee maande vervroeg – en die klimaat moet daarvoor die skuld kry, sê kenners in fisiese geografie, proff. Jennifer Fitchett en Kestrel Raik van die Universiteit van die Witwatersrand. In Johannesburg is daar minstens 10 miljoen jakarandabome. Die kenners het plaaslike koerante van die afgelope 100 jaar deurgeblaai, waaronder Landbouweekblad se susterskoerant B eeld, vir artikels waarin die verskyning van elke seisoen se eerste jakarandablomme jaarliks aangekondig is. Ná bestudering van meteorologiese data het hulle gemerk die maksimum dagtemperatuur het oor die verloop van ’n eeu met 0,1 °C tot 0,2 °C per dekade in die gebied gestyg het. Die minimum dagtemperatuur het vinniger, teen 0,2 °C tot 0,4 °C per dekade, gestyg. Geen…

Suid-Afrikaanse wetmakers het die kwessie van voogdyskap van grond bygesleep by die voorstelle vir die wysiging van artikel 25 van die Grondwet, wat nóg ’n knuppel in die hoenderhok gegooi het in die debat oor private eiendomsreg. Dit is bekend dat nagenoeg 30 miljoen Suid-Afrikaners onseker eiendomsregte het en dat die staat nog besig is om na verskeie vorme van grondeienaarskap te kyk. Tradisioneel was die ANC se grondhervormingsbeleid gegrond op private eienaarskap van grond, die verhuring van staatsgrond en grond in kommunale besit. In Julie het die ANC-LP’s met hul meerderheidstem in die ad hoc-komitee wat wysigings moet opstel vir hierdie agttiende wysigingswetsontwerp van die Grondwet, die kwessie van voogdyskap te berde gebring. Die regerende party wil sien dat die staat redelike wetgewende en ander maatreëls moet neem wat…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Presisietoerusting, soos planters wat die saad egalig op die regte diepte en teen die regte spasiëring plant, en stropertegnologie wat toon watter dele laer opbrengste as ander lewer sodat daardie dele se grondgesondheid verbeter kan word. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Harde werk waarborg nie sukses nie, maar geen sukses word behaal sonder harde werk nie. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Ek het vroeër in my lewe te gou onkundige mense se raad gevolg. WIE WAS JOU MENTOR EN WAT HET JY BY HOM GELEER My pa wat gesê het jou voetspore in ’n land is die kunsmis wat plante nodig het om te groei. WAT IS JOU GROOTSTE STRUIKELBLOKKE IN…

Die wêreld is in ’n konstante toestand van verandering – dink maar aan die veranderinge wat die covid-19-pandemie veroorsaak het. Mnr. Jack Welch, ’n voormalige voorsitter en uitvoerende hoof van General Electric, het by geleentheid gesê: “As die tempo van verandering buite ’n besigheid vinniger geskied as die aanpassings wat binne die besigheid gemaak word, is die einde van daardie besigheid in sig.” Verandering vereis dus aanpassings om te oorleef. Prof. Leon C. Megginson het die volgende oor aanpassing by verandering gesê: “Dit is nie die slimste individue van ’n spesie wat veranderinge oorleef nie; dit is ook nie die sterkstes nie; dit is dié wat die beste daarby aanpas.” Die volgende geslag veeboere sal oor die volgende 20-30 jaar met verskeie ontwrigtings in die produksie- en bemarkingsomgewing te doen…

R1 150 VEILIGHEID SLOTMAKER VIER 100 JAAR ’n Unieke 100 Master-slot is ter viering van Master Lock se 100ste bestaansjaar ontwerp om dié handelsnaam se leeu-embleem te beklemtoon. Vir mnr. Harry Soref, stigter van Master Lock, simboliseer die embleem die leeu se krag, moed en deursettingsvermoë. Die beperkte 1921EURDCC 100 Master-slot se gelamineerde staalvorm van 54 mm bied uitsonderlike weer-stand teen impak. Sy gelegeerde boei van 29 mm lank en 8 mm in deursnee verseker eersteklassekuriteit. Die sespen-silinder keer plukgevalle en diefstal. Master Lock het ook ’n beheerstelsel om huis- en sake-eienaars te help om hul besittings teen die risiko van sleutelduplisering te beskerm. Dié Edge Key-stelsel sluit gepatenteerde sleutels in wat volgens spesifieke sekuriteitsnoodsaaklikhede en -begrotings verpersoonlik word. Sleutelduplisering kan slegs deur ’n geregistreerde Master Lock-handelaar gemagtig word. Die…

Om die 81-jarige Duimpie Bayly se bydrae tot die Suid-Afrikaanse wynbedryf te probeer opsom, is ’n onbegonne taak. Dit sou gelykstaande wees daaraan om die beste eienskappe van elke kultivar in ’n enkele bottel wyn te probeer saamvat. Sedert hy op Woensdag 11 Augustus op sy kleinhoewe by Stellenbosch aan ’n hartaanval oorlede is, kan die plaaslike wynbedryf nie uitgepraat raak oor die verskeie maniere waarop hy die bedryf bevorder het nie. De Wet Viljoen, wynmaker van Neethlingshof, het saam met Bayly in die bestuurskomitee van die Pinotage-vereniging gedien. De Wet, tans die ondervoorsitter, sê dit is baie moeilik om alles op te som wat Duimpie vir die bedryf en as vriend en mentor vir hom en vele ander mense beteken het. “Waar hy ook al gegaan het, het hy…

Ons is pas deur ’n uiters traumatiese tydperk, veral in die landbousektor waar ons gesien het hoe brandstigting en plundery op ’n ongekende skaal voorkom. Ek het nog nooit so iets in my lewe gesien nie. Die pragtige plantasies rondom Greytown waar ons boer, is onophoudelik aan die brand gesteek, nag ná nag en dag ná dag, en ons getroue boere en plantasie-eienaars het die brande elke keer geblus. My een seun het vir vier dae en vier nagte nooit geslaap nie. Greytown, wat 15 km van ons plaas Shalom geleë is, is geplunder, op só ’n skaal dat die polisie nie in staat was om die plundery te keer nie. Weer eens het die boere na vore getree en hope skalieklip in die paaie gestort om die roetes na…

R100 mjd. Daar word beoog om beleggings van tot R100 miljard in nuwe infrastruktuur in Suid-Afrikaanse hawens oor die volgende 5-10 jaar te bekom, het mnr. Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, en me. Portia Derby, Transnet se groepuitvoerende hoof, aangekondig. Versoeke om inligting en kwotasies is gerig om die belangstelling van die private sektor te toets. Die eerste ronde van dié versoeke is vir die Durbanhawe en Ngqura, noord van Gqeberha. – Moneyweb 107 639 Meer as 107 600 Suid-Afrikaners het hul steun toegesê aan Vrystaat Landbou (VL) se veld-tog ten gunste van eiendomsreg en teen die wysiging van artikel 25 van die Grondwet, wat onteiening met nulvergoeding moontlik sal maak. VL sê die verandering sal beleggingsonsekerheid vererger. “Om hoogs produktiewe landelike landbougrond in gevaar te stel deur voort…

‘Sou ’n mens wel goedkeuring vir ’n dringende spesiale invoerpermit kry, is die seisoen gewoonlik verby wanneer die goedkeuring uiteindelik verkry word.’ DR. ALF LATEGAN, voorsitter van Ruvasa, oor die moontlikhede om entstowwe wat tans nie plaaslik beskikbaar is nie, in te voer. Bl. 14 ‘Ons het elke rede tot kommer wanneer hulle praat van voogdyskap van grond onder die staat. Kom na Gwatyu en kyk hier.’ ME. THEMBAKAZI GWATYU van die Gwatyu-gemeenskapsvereniging oor die gevare van staatsvoogdyskap van grond. Bl. 22 ‘Ons het die regering tevergeefs probeer oortuig dat hy ’n finansiële brug vir boere moet bou tussen heersende droogtetoestande en die volgende reën, nou doen agt private organisasies dit self.’ DR. THEO DE JAGER, voorsitter van Saai, oor hoe gewone lands-burgers inspring waar die staat sy plig versuim.…

DIT IS TYD VIR SAAMWERK As daar ooit ’n tyd was om ernstig te besin oor waarheen Suid-Afrika moet gaan, is dit nou, hoewel dit reeds baie laat is. Die regering moet dadelik afstand doen van sy sosialistiese beleid, en verstokte kommuniste, soos mnr. Gwede Mantas-he, moet die deur gewys word. Dieselfde moet gedoen word met onbevoegde ministers, soos mnr. Bheki Cele (polisie) en me. Ayanda Dlodlo (staatsveiligheid). Die ANC moet erken dat die reusemislukkings die afgelope kwarteeu die ANC-alliansie se skuld was en nie die nagevolge van kolonialisme en apartheid nie. Die regering moet ook sy onvermoë om die land suksesvol te bestuur, erken. ’n Skadelike praktyk soos kaderbemagtiging moet gestaak en aanstellings moet op meriete gedoen word. Die regerende party moet nou aanvaar dat daar nie in sy…

DIE beeste wat bek-en-klouseer na een of meer groot voerkrale in KwaZulu-Natal gedra het en daartoe gelei het dat hierdie voerkrale onder kwarantyn geplaas is, is volgens die staat se dieregesondheidsowerhede vervoer, bemark en gekoop vóór die provinsie se jongste bek-en-klouseeruitbreking einde Mei. Volgens mnr. Reggie Ngcobo, woordvoerder van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, is vorige berigte onakkuraat dat hierdie beeste onwettig uit die provinsie se permanente bek-enklouseer-“rooi sone”, oftewel die besmette sone, aan die Mosambiekse grens vervoer is. Ngcobo het gesê ondersoeke het getoon dat hierdie beeste van die Nongoma-omgewing gekom het wat vroeg in Mei nog nie binne die groot bek-en-klouseersiektebestuursgebied was wat die dieregesondheidsowerhede einde Mei verklaar het nie. Hierdie verklaring het onmiddellik ná die bevestiging van bek-en-klouseerbesmettings in KwaZulu-Natal se Mtubatuba-gebied gevolg. Hy…

SOJABOONSA AD wat die gesogte Intacta Roundup Ready 2 Pro-tegnologie bevat, sal waarskynlik in die 2022-’23-produk-sieseisoen kommersieel in Suid-Afrika beskikbaar wees. Mnr. Klaus Eckstein, uitvoerende hoof van Bayer Crop Science in Suid-Afrika, het die nuus op ’n virtuele nuuskonferensie bekend gemaak en die opbrengsverhoging van 7% tot 10% waartoe dit kan lei, as ’n “wonderwerk” beskryf. “Ek noem dit ’n wonderwerk omdat opbrengste plaaslik baie laer is as in Argentinië en Brasilië, en Suid-Afrika 40% tot 60% van sy sojabone moet invoer. “Suid-Afrika moes nuwe tegnologie en kiemplasma kry om plaaslike sojaboonboere se mededingendheid te verhoog en die land minder afhanklik van buitelandse oliekoek-invoer te maak. Dit is goeie nuus wat ons vandag kan vier.” Hy het gesê die registrasieproses is nog aan die gang en hy hoop dat dit…

DIE produksie van onverwerkte melk bly daal te midde van melkboere se immer stygende produksiekoste. Produksie van Januarie tot Junie vanjaar was meer as 3% laer as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar, maar daar was nogtans kopers wat begin Julie plaashekpryse verlaag het. Mnr. Bertus van Heerden, hoofekonoom van die Melkprodusente-organisasie (MPO), sê die verlaging het 20c/liter tot 30c/liter beloop, maar dit was net ’n paar kopers. “Heelwat kopers wil eers verder kyk wat met die mark gebeur, veral in die lig van die dalende produksie.” Melkboere het ’n melk-tot-voerprysverhouding van meer as 1,4:1 nodig om winsgewend te kan boer. Einde Junie was die gemiddelde plaashekprys sowat R5,90/liter en in dieselfde maand was die gemiddeld melk-tot-voerprysverhouding volgens MPO-berekeninge 1,3:1. In Julie het dit weens stygende voerkoste tot 1,2:1 verswak.…

DIE regering se vermoë om ’n beduidende rol te speel in die ekonomiese groei wat Suid-Afrika nou nodig het, word belemmer deur korrupsie, ’n gebrek aan vermoë en gebrekkige bestuursvaardighede en vaardighede in die algemeen, het me. Nicky Weimar, hoofekonoom by Nedbank, op Agri Limpopo se onlangse kongres gesê. Die staat, het sy gesê, het nie geld om in vaste kapitaalontwikkelings te belê nie, iets wat die ekonomie nou, ná talle inperkings, ’n welkome hupstoot sou gee. Die private sektor kan ook nie help nie. Staatsinstellings, soos Eskom en Trans-net, het eenvoudig nie infrastruktuur wat private belegging deur maatskappye kan dra nie. Dit maak geen sin om winkelsentrums, fabrieke en residensiële eiendomme te ontwikkel as daar nie elektrisiteit of vervoerkapasiteit gaan wees nie. Ekonomiese groei in Suid-Afrika gaan vir die…

DIE ontwikkeling van ’n land kan nie gebaseer word op die verlede nie, dit moet in die hede vir die toekoms gebou word, sê prof. William Gumede, spesialis in staatsadministrasie by die Universiteit van Witwatersrand. Hy was een van die sprekers op die DA se aanlyn grondberaad waar onder meer grondherhervorming deur onteiening met nulvergoeding en voedselsekerheid bespreek is. Gumede sê ongelukkig bereik baie bevrydingsleiers en -bewegings nie die volwassenheid om op die hede te rig om die toekoms te bou nie. Hy het ’n studie gedoen oor die skade wat onteiening sonder vergoeding aan die ekonomieë van Tanzanië, Zimbabwe en Algerië aangerig het. Hierdie lande se plaaslike ekonomieë is verwoes, voedselsekerheid is in die gedrang gebring en die grootste deel van hul begrotings word nou op die invoer van…

DIE nuwe direksielede vir die grondsakeraad, wat die vergoedingsbedrag bepaal wanneer grond onteien word, is deur die kabinet goedgekeur. Dié raad vervul ’n administratiewe funksie en is in die departement van openbare werke gesetel. Die raad is saamgestel kragtens die Wet op Grondsake (Wet 101 van 1987), wat bepaal dat die minister van openbare werke en infrastruktuur nie meer as vyf mense mag aanstel om in dié raad te dien, sê mnr. Lunga Mahlangu, woordvoerder by die departement van openbare werke en infrastruktuur. Die wet maak voorsiening vir die vasstel van die vergoedingsbedrag, koopprys of verhuringsbedrag van vaste bates wat deur die departement van openbare werke vir openbare doeleindes onteien, gekoop of uitverhuur word. Dit maak ook voorsiening vir die vestiging van ’n grondsakeraad. Die rol van die direksielede is…

In Suid-Afrika sal 2021 as ’n waterskeidingsjaar onthou word. Die ekonomiese herstel van die land hang af van die verskil wat wyse besluite in die lewe van ander mense kan maak. Dit hang ook af hoe die maatskaplik-politieke kwessies in die makro-omgewing wat die landboubedryf en die verskillende sektore in die gesig staar, optimaal bestuur gaan word. Ook hoe ’n mens onnodige uitgawes aan bande kan lê. Jy moet die kostedrywers verstaan wat in die toekoms die winsgewendheid van besighede gaan beïnvloed. Nuwe tegnologiese ontwikkelinge konsentreer op ná-stroopfunksies in die graanwaardeketting en kan die besigheidsomgewing soos dit vandag funksioneer, ontwrig of doeltreffendhede voortbring en produktiwiteit verhoog. Verder moet jy ’n duidelike siening hê van wat die toekoms inhou ten opsigte van produk- en insetpryse in 2022 en daarna. MIKOTOKSIENE IN…

Die plaaslike vraag na Wagyuvleis het aansienlik begin toeneem nadat dié nismark sedert die begin van die covid-19-pandemie wêreldwyd onder druk verkeer het. Dr. Michael Bradfield, die uitvoerende hoof van die Wagyu-telersgenootskap van Suid-Afrika, sê die Wagyu-markte het wêreldwyd begin herstel. Slagosse is binne die volgende ses maande dringend nodig. “Die slagvolume van F -karkas- 1 se het die afgelope ses maande tot 300% toegeneem. Tot 120 karkasse word nou weekliks verwerk, teenoor die sowat 30 van vroeër.” Volgens die Australiese bedryf was 2020 weens covid-19 die moeilikste tyd in sy geskiedenis, maar die mark het in so ’n mate herstel dat daar vandag ’n premie van 80% op F1 -speenkalwers is. “Terwyl Wagyu op die rakke van al hoe meer kleinhandelaars verskyn, gaan daar binne die volgende twee maande…

Voortplanting by volstruise sukkel wanneer temperature met 5 grade of meer afwyk van ’n ideale temperatuur van 20 °C. Tot 40% minder eiers word verkry as temperature te veel wissel in die dae voordat eiers gelê word. Die produksie van gamete wat albei geslagte produseer, wat eiers by wyfies en spermproduksie by mannetjies betref, word ook geraak. Temperatuur beïnvloed nie juis die gehalte van gamete wat ’n eier se gewig of die bruikbaarheid van sperm betref nie. Dit is luidens navorsing in Nature Communication, gelei deur die Lund-universiteit in Swede. Kenners van die Universiteit Stellenbosch en die Wes-Kaapse departement van landbou was ook betrokke. Data van 1 300 volstruise wat oor die afgelope 20 jaar by die Wes-Kaapse departement van landbou se volstruisproefplaas op Oudtshoorn ingesamel is, is ontleed. “Baie…

Mnr. Christo Cronjé en sy broer, Abrie, en ’n neef, mnr. Jaco Cronjé, is aan die stuur van sake by Cronjé-boerdery tussen Vrede en Standerton. Die boerdery is in 1952 deur hul oupa, Christo, begin en in die vroeë 1970’s het Christo en Abrie se pa, JC, en dié se broer, Koos, saam met hom begin boer. Christo (JC se seun) en Jaco (Koos se seun) het in 2000 by die boerdery ingeval en Abrie in 2003. Die boerdery se afdelings bestaan uit: Die Rentia-boerdery (die saaiery), wat Christo bestuur. Geelmielies en sojabone word verbou. Die boerdery verkoop die grootste deel van die sojabone en mielies aan Meadow se veevoerfabriek op Standerton en gebruik self sowat 15%. Die graan word in hul eie silokompleks opgeberg. Die Sirkel C-boerdery (braaihoenders), met…

Die ontwerp van ’n sonkragstelsel kom aan die beurt in die derde aflewering van Landbouweekblad se reeks artikels oor sonkrag. Die artikels word geskryf deur mnr. Faan van Niekerk, ’n mynbou-ingenieur wat vir etlike jare geboer het, daarna in die sitrusen-mango-vrugteverpakkingsbedryf betrokke was en later landbou- en bosbouprojekte in Mosambiek behartig het. Hy spits hom tans toe op die ontwikkeling van alternatiewe energie-oplossings vir die boerderybedryf. Dr. Gerhard Human, ’n elektriese ingenieur met bewese ervaring, staan hom by. Van die onderwerpe wat aan die beurt kom, is gebruiksduur, batterye, bystandkrag, finansiële berekenings, terugbetaalvermoë van sonkragstelsels, aanwending van sonkrag vir klein toepassings, soos hekke, boorgatpompe, heinings en sekuriteit, mediumklein stelsels vir huiskrag, melkerye, groentetonnels en broeikamers, mediumgroot stelsels vir verhitting en verkoelingstenks, en groot stelsels vir pompe, koelkamers, plaasfabrieke en pakhuise.…

Namakwaland is bekend om haar besondere vertoning van blomme in die laatwinter en lente, maar ander gebiede spog soms ook met sulke oorvloed, al is dit miskien net een maal in verskeie dekades. Die foto regs ( FOTO 1 ) is geneem deur wyle dr. John Acocks, ’n Suid-Afrikaanse plantkundige, net oos van Middelburg in die oostelike Karoo, en toon ’n skitterende vertoning van S ebaea-blomme. S ebaea is ’n eenjarige plant wat droogtes oorleef deur dormant in die grond te lê waar dit geduldig op reën wag. Wyle dr. Piet Roux, wat by Grootfontein gewerk het, het onthou dat daar in die verlede ook sulke vertonings deur dié spesie was. Toe die tweede foto ( FOTO 2 ) geneem is, het die streek baie goed reën gekry – amper…

Sjokoladekarringmelkkoek met dadelvulsel ■ 250 g botter ■ 60 ml kakao ■ 250 ml water ■ 5 ml kitskoffiepoeier ■ 5 ml fyn kaneel ■ 10 ml gemengde speserye ■ 500 ml strooisuiker ■ 125 ml karringmelk ■ 2 ekstragroot eiers, geklits ■ 10 ml vanieljegeursel ■ 500 ml koekmeel, gesif ■ 10 ml bakpoeier Dadelvulsel ■ 125 ml suiker ■ 30 ml kakao, gesif ■ 100 g donkersjokolade, gekap ■ 125 ml water ■ 100 g pitlose dadels ■ 30 ml botter ■ 50 g okkerneute, fyngekap Botterversiersel ■ 300 g ongesoute botter, teen kamertemperatuur ■ 600 g versiersuiker, gesif ■ 45 ml kookwater of warm melk ■ 100 g donkersjokolade, in blokkies gebreek en in ’n mengbak oor warm water gelaat om sag te word ■ 10 ml…

BENODIGDHEDE ■ 10 mm-metaalringe (5) en 6 mmsilwermetaalringetjies (11) ■ Skêr en juwelierstang met plat knypers ■ Supersterk gom ■ 2-4 krimpers en ’n halssnoergespe ■ Borduurgare in 5 verskillende kleure ■ Metaalkettinkie of riempie 1. OP JOU MERKE . . . ■ Neem een kleur borduurgare van 30 cm lank. Begin deur ’n knoop te maak en die stertjie teenaan die ringetjie te laat lê sodat dit toegeknoop kan word deur die volgende paar knope. ■ Vir die knope: Vou die gare in ’n lus deur die binnekant van die ringetjie en steek die gare deur die lus. Trek die knoop na die binnekant van die ringetjie styf. 2. KNOOP EN HERHAAL ■ Herhaal die knoopwerk totdat die hele ring bedek is. Maak ’n laaste stywe knopie en knip…

PIET STASSEN LANDBOU VERLOOR VOORSTE VRUGTENAVORSER DR. PIET STASSEN, een van Suid-Afrika se voorste kenners van vrugte-onderstamme en voeding by sagte- en steenvrugte, asook ’n kenner van die manipulering van gewasse soos mango’s en advokado’s, is tien dae voor sy 75ste verjaardag weens hartprobleme in die Strand, waar hy gewoon het, oorlede. Hy was ook ’n kankerlyer. Stassen is wêreldwyd erken vir sy navorsing oor koolhidraatreserwes. Hy het ’n groot bydrae tot die rooibosteebedryf gelewer met sy navorsing om die effek van oesmetodes op die fisiologiese prosesse en lewensverwagting daarvan te bepaal, wat gelei het tot heel nuwe oespraktyke. Stassen het twee doktorsgrade in die landbou verwerf: een aan die Universiteit van Pretoria en een aan die Universiteit Stellenbosch. Hy het ook twee honneursgrade verwerf. Hy was in sy loopbaan…

BRAUNVIEH NASIONALE VERKOPING LEWER R1,2 MILJOEN Die Braunvieh-telersgenootskap se nasionale veiling is in Julie op Nampopark buite Bothaville gehou. Die omset was R1 231 000. Slegs stoetdiere is aangebied. Die hoogste prys in die geskiedenis is vir ’n Braunvieh-bul betaal toe die bul Witbek Omega van die Witbek-stoetery van Vrede vir R90 000 aan Eduan Braunvieh Cattle van Barkly-Oos verkoop is. Stoetbulle, waarvan daar 14 te koop aangebied is, het gemiddeld R59 429 behaal. Die duurste dragtige koei is teen R25 000 deur YB Cattle Company van Marquard gekoop en die gemiddelde prys was R23 500. Koeie met kalwers het gemiddeld R34 200 behaal en die duurste prys was R42 000. Twee dragtige koeie met verskalwers is aangebied en die hoogste prys vir dié kategorie was R35 000. Ses nie-dragtige…

KONFERENSIES 16-17 SEPTEMBER: AgriTech 2021, Emperors Palace, Johannesburg. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in presisielandbou, water- en grondbestuur, landboutegnologie en kuberveiligheid.E-pos: kennedy@lead-africa.co.za, web: www.lead-africa.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie en produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica. com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. SKOUE 6-10 SEPTEMBER: BKB-Afrika-Alleras-lewendehawe-ekspo (BKBALE), Afridome, Parys. Alle bees-, skaap-, bok- en pluimveerasse is welkom om te skou of uit te stal. Stefan Coetzee (beeste), 083 384 3675; Jan Mostert (kleinvee), 083 306 8408; Carla de Kock (ander navrae), 082 447 1650; e-pos: info@bkbale.co.za 15-18 SEPTEMBER: Heidelbergskou. Vic Brand, 063 995 3294; Sarah Koch, 082 725 4091, 083 476 7445, e-pos: sarahs.val@gmail.com 22-25 SEPTEMBER: Tulbaghskou. Fourie Wiese, 083 233 9253; Dina Wiese, 023 230 0189;…

ANDERKANT DIE REËNBOOG UIT DIE PAD, ASSEBLIEF Dit is regtig jammer dat niemand meer veel van die staat verwag nie. Oor die jare is Suid-Afrika se boere al lelik deur die amptenary in die steek gelaat, veral waneer hulle die hulp die nodigste gehad het. Van droogtehulp tot brandbestryding, en van veesiektes tot grondhervorming — die meeste van ons het nou al gedweë aanvaar die staat gaan eenvoudig nie opdaag wanneer ’n ernstige probleem opduik nie. Ons het mettertyd geleer om die kastaiings self uit die vuur te krap. Deesdae is daar tot nege hulporganisasies wat deurgaans bystand bied aan plattelandse gemeenskappe wat steeds onder die meedoënlose droogte gebuk gaan. Aan hulle is bitter groot dank verskuldig. Om verder sout in die wonde te vryf, gebeur dit ongelukkig ook dikwels…

SOWAT 50 PLASE DEUR BRANDE IN NOORD-KAAP GERAAK Die nasionale regering moet beter reageer op grootskaalse veldbrande wat weiding vernietig, en gekoördineerde brandbestryding toepas sodat die ekonomie en voedselsekerheid nie daardeur bedreig word nie, meen Agri Noord-Kaap. Dit volg op drie afsonderlike, vernietigende brande rondom Kuruman, Daniëlskuil en Lohatlha van 5-10 Augustus. Tussen Kuruman, Blikfontein en Reivilo is meer as 102 000 ha vernietig. Ingeligtes meen die brande het weens brandstigting en/of nalatigheid ontstaan. GWEN WELGEMOED skryf: Ek sal verbaas wees as daar nie nog sewe jaar se hongersnood in Suid-Afrika gaan kom nie. As ons só aangaan, en nie begin om ons land op te pas nie, sal ons kinders in die toekoms niks hê om na uit te sien nie. ROBERT VAN DER ZEYDE skryf: Brandstigters wat hulle…

TERW Y L veediefstal ’n beduidende afname van 8% toon, het plaasmoorde byna konstant gebly in die eerste kwartaal van die 2021-’22-boekjaar, wat strek van 1 April 2021 tot 30 Junie 2021. Mnr. Bheki Cele, minister van polisie, het die jongste misdaadstatistieke bekend gemaak wat aandui dat die stryd teen misdaad in die land nog ver van gewonne is. Moorde het met 66,2% toegeneem in vergelyking met die ooreenstemmende tydperk in die vorige boekjaar. Wanneer hierdie syfer met ’n pre-covid-19-tydperk, die 2019-’20-boekjaar, vergelyk word, sou die moorde ’n toename van 6,7% getoon het. Van April 2021 tot einde Junie 2021 is 5 760 mense in die land vermoor. Dit is 2 294 meer moor-de as in die ooreenstemmende tydperk in die vorige boekjaar. Wanneer dit met ’n periode vergelyk word…

DIE hoeveelheid ingevoerde langlewemelk kan na raming vanjaar dubbeld soveel wees as verlede jaar, maar dit sal minder wees as wat in 2019 ingevoer is. Luidens die Suid-Afrikaanse Melkprosesseerdersorganisasie (Sampro) se jongste in-en-uitvoerverslag, gegrond op die Suid-Afrikaanse Inkomstediens se syfers tot Mei vanjaar, kan sowat 12 421 ton produkte in die kategorie vir onversoete melk en room na raming vanjaar ingevoer word, vergeleke met 5 619 ton verlede jaar. Sampro het vroeër gesê invoer is verlede jaar geraak deur die verswakking van die rand en wêreldwye handelsontwrigting weens die covid-19-pandemie. Die algehele hoeveelheid suiwelprodukte wat na raming vanjaar ingevoer gaan word, is in gewig 15,2% meer as in 2020, maar 7,7% minder as in 2019. Die gemiddelde vry-aan-boordpryse vir ál ses invoerkategorieë was van Januarie tot Mei vanjaar laer as…

1 UGANDA Buurlande sluit melk uit Mnr. Frank Tumbewaze, minister van landbou in Uganda, het sy eweknieë in Kenia en Tanzanië per brief gevra om Ugandese melk sonder tariewe of ander versperrings op dié lande se mark toe te laat. In Tanzanië geld talle heffings, aansoektariewe en 18% belasting op Ugandese melkprodukte. Kenia beperk sedert 2019 Ugandese melkprodukte, en ’n komitee wat in April op die been gebring is om die dooiepunt om te keer, het nog geen sukses behaal nie. Tumbewaze sê die ontwrigtings is teen die gees van die Oos-Afrikagemeenskap, en duur voort ondanks herhaalde pogings van Uganda om die aangeleentheid deur middel van diplomasie op te los. — The Monitor 2 KAMEROEN Waterdispuut eindig in tragedie Minstens 12 mense is dood en 48 beseer ná…

DUISENDE landelike werkgeleenthede is in gedrang weens die verwoesting wat Julie se onluste in KwaZulu-Natal gesaai het. Só waarsku mnr. Andrew Russell, voorsitter van die Suikerrietkwekersvereniging. Tydens die onluste het SA Canegrowers beraam dat die skade van plaaslike suikerrietkwekers R300 miljoen kan be-loop as meule nie die meer as 500 000 ton suikerriet wat weens brandstigting beskadig is, kan verwerk nie. Teen middel Augustus het meule in KwaZulu-Natal reeds 135 222 ton beskadigde suikerriet van R84,5 miljoen afgekeur. Volgens Russell kom meer as 38 000 ton hiervan van kleinskaalse kwekers wat nie van finansiële verliese van hierdie aard sal herstel nie. “Die meeste kleinskaalse kwekers het geen vorm van versekering nie. Terwyl baie vir verligting van die Suid-Afrikaanse spesiale risiko-versekeringsagentskap (Sasria) wag, is hulle ingelig dat alle suikerriet wat voor…

NICO VAN RENSBURG JERSEY-TELERS VERLOOR LEIERBOER ’N GELIEFDE boer, gemeenskapsleier en een van Suid-Afrika se top-Jersey-telers is op 46 oorlede. Mnr. Nico van Rensburg, van Avondrood Jerseys in Blanco by George, is begin Augustus weens covid-19-verwante komplikasies oorlede. Volgens sy buurman mnr. Johan van Greunen is Van Rensburg se dood ’n groot verlies en treur die hele boeregemeenskap oor hom. “Hy was die tipe mens wat vir almal omgegee het, wyd en syd by baie dinge betrokke was en baie lief vir diere was. “Hy was ’n nederige mens wat altyd ander bo homself gestel het. Hy was altyd dankbaar wanneer ander boere op skoue presteer het, al moes hy terugstaan sodat iemand anders die pryse kry. Dit is waarom mense so lief was vir hom.” TELER VAN FORMAAT Volgens…

Die kontrak wat saamwoners tussen mekaar aangaan ingevolge die Wet op Burgerlike Verbintenisse (Wet 17 van 2006), moet deeglik beplan en uiteengesit word deur ’n kundige prokureur. Aangesien die wet bepaalde formaliteite voorskryf, is die inhoud van die kontrak baie belangrik. ’n Kontrak behoort voorsiening te maak vir bykans alle scenario’s, en word vooraf opgestel. Dit kan in die protokol van ’n notaris opgeneem word. INHOUD VAN DIE KONTRAK Die twee partye se volle name en identiteitsnommers word gemeld, asook dat die verbintenis aangegaan word ingevolge die Wet op Burgerlike Verbintenisse, en dat daar geen ander huwelik is of was nie, of dat die vorige gade oorlede is. Ander bepalings behoort die onderstaande in te sluit met voorbeelde van bepalings. Trou aan mekaar ■ Die redes vir die burgerlike verbintenis.…

’n Moderne veilingskompleks wat 5 500 stuks vee op ’n slag kan akkommodeer en waar boere in die gerief van losies met gestoffeerde sitplekke kan bie, gee nuwe betekenis aan die woord luuks. Die veilingskompleks VKB Auction Centre is teenaan die Wilgerrivier neffens die Oos-Vrystaatse dorp Frankfort geleë. “ ’n Ongelooflike opset,” is hoe mnr. Piet Muller, wat die VKB Auction Centre bestuur, dit beskryf. Al die krale, vir skape én beeste, is onderdak. Daar is permanente skale en watervoorsiening in alle krale. Die sentrum is 175 m lank en 45 m breed en kan sowat 3 500 skape en 2 000 beeste tegelykertyd akkommodeer. Op een van sy grootste veilings tot dusver het 2 000 skape en 1 800 beeste onder die hamer gekom. Die veilingsring is ook onderdak…

Boere let dikwels op dat grond waarop gewasse vir baie jare verbou is, geleidelik minder produktief raak. In onlangse tye kon hierdie afname in produktiwiteit verbloem word deur die indrukwekkende vooruitgang in gewasteling. Verbeterings in die genetiese materiaal van plante is egter geensins ’n volhoubare oplossing vir die probleem van ’n afname in grondgesondheid nie. In dié opsig is dit die moeite werd om waarnemings van prof. Rattan Lal van die Ohio-staatsuniversiteit, een van die wêreld se top-grondwetenskaplikes, te oorweeg: “Selfs die heel beste kultivargewasse wat deur biotegnologie en genetiese modifikasie ontwikkel is, kan nie water en voedingstowwe uit die grond haal as dit nie daar is nie. Daar is mense wat aanvoer dat geneties gemodifiseerde kultivars produksieprobleme sal oplos. Dit is nie noodwendig waar nie. Verbeterings kan net plaasvind…

Vertel meer oor Donkerpoort-dieregesondheid? Die besigheid bestaan uit die Gariep-dierekliniek en Equine Hoof Care, wat stal- en hokgeriewe bied. Ons konsentreer op mankheid, perdetandheelkunde en reproduksie by perde, en ons allesomvattende dieregesondheidsdienste sluit klein diere (katte en honde), vee en wild in. Dit is uniek omdat ons die enigste oornagstalgeriewe in Suid-Afrika is met ’n veearts en hoefsmid op die perseel. Hoe het dié konsep ontstaan? Ek en John Murdoch van Equine Hoof Care werk gereeld saam om probleme waarmee perde sukkel, te oorkom. Ons wou uitbrei en het die behoefte raakgesien. Ons het die regte perseel gevind by ’n ou plaasskoolgebou net buite Gariepdam. Dit is slegs 4 km van die N1 af, met ’n teerpad tot amper by die geboue. Vir mense wat ver met hul perde moet…

Floreer deur Ilse Salzwedel. Uitgewer: Lux Verbi. Prys: R240 Soms kan ’n mens nie verstaan hoe iemand dit regkry om uit te styg bo omstandighede of gebeure wat die mat onder jou voete uitruk nie. Veerkragtigheid, noem die skrywer Ilse Salzwedel dit. En sy sê dit is enigeen beskore. Sy neem onder meer die lewe van die sakeman Raymond Ackerman en Yolande Korkie, ’n voormalige gyselaar en weduwee van Pierre Korkie, wat aan die hand van Al-Kaïda gesterf het, onder die loep om te bepaal watter eienskappe ’n mens veerkragtig maak. Die boek het baie bemoedigende boodskappe, maar ook praktiese raad oor hoe om in sekere situasies te reageer, dankbaarheid aan te leer en te voorkom dat vrees jou pootjie. Dit is dalk net wat ’n mens nodig het in…

MARKNEIGINGS PRYSE STABIEL NÁ DROOGTE Grondpryse in die Oos-Kaap het in Julie vanjaar by 14 distrikte gedaal. Dit is 40% teenoor 56% die vorige 12 maande. Daar is opmerklik ’n stabilisering in grondpryse in groot dele van die provinsie ná die ernstige droogte. In die TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot Julie. In dié tydperk is 305 ooreenkomste in 35 distrikte gesluit. Die sluiting van die aktekantore weens covid-19 verlede jaar het die registrasie van transaksies beïnvloed. Dit bemoeilik vergelykende neigings vir die provinsie. Altesame 167 750 ha is teen R1,868 miljard verhandel. Pryse by Barkly-Oos (21%), Cathcart (23,8%), Graaff-Reinet (12,8%), Qonce (24,1%) en Uniondale (16,5%) het met meer as 10% gestyg. Ten opsigte van plaasgrootte, lyk die…