Indholdsfortegnelse for 16 Dec 2021 i Landbouweekblad

JUIGEND GEEL Granaatbos, ook bekend as Karoo gold (Rhigozum obovatum), staan tans geil in die omgewing van Graaff-Reinet in die Oos-Kaap. Dié bos, wat inheems aan die Karoo is, blom normaalweg in skouspelagtige geel ná die eerste reën van die seisoen geval het, gewoonlik in die lente of vroegsomer. Groot dele van die Karoo in die Oos-Kaap was einde November oortrek van geel granaatbosse, veral in die weste van die provinsie wat reeds etlike jare onder ’n verlammende droogte deurloop. Distrikte soos Graaff-Reinet, Jansenville, Steytlerville, Aberdeen en Willowmore het tot dusver belowende reën ontvang met die aanvang van die reënseisoen. GROOT GESKARREL Die skielike grenssluitings ná nuus van die nuwe aansteekliker omikron-stam van die koronavirus het groot onsekerheid veroorsaak in die vrugte-uitvoerbedryf wat op lugvrag aangewese is. Waardevolle vragruimte is…

DIE insetkoste van aartappelproduksie in die Sandveld het beduidend toegeneem en boere sukkel ál meer met siektes. Kunsmis en plaagbestryding is tans reeds 50% duurder as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Mnr. Jan van Zyl, aartappelboer van die Sandveld en uittredende voorsitter van die Sandveld-aartappelkwekersorganisasie (Sako), het sy kommer uitgespreek oor hierdie situasie in sy laaste voorsittersrede op Sako se jaarvergadering einde November. Hoewel dié 50%-toename in die prys van kunsmis en chemiese middels waarskynlik ’n tydelike neiging is weens die probleme in die wêreldwye verskepings- en verspreidingsnetwerke, is die werklikheid dat produksie-omstandighede in die Sandveld in die toekoms steeds moeilik sal wees, al normaliseer die insetpryse. “Vanjaar is die tiende jaar agtereenvolgens dat die kosteknyptang die hoofgesprekstema op Sako se jaarvergadering is. As hierdie neiging voortduur, sal ons…

HOEWEL die Landbounavorsingsraad (LNR) oor die afgelope eeu in die een of ander vorm ’n sleutelrol gespeel het in die opbou en ontwikkeling van die kommersiële landbou in Suid-Afrika, kon dié instelling kwalik ’n impak op grondhervorming maak, sê dr. Yolisa Pakela-Jezile, hoof van die LNR se afdeling vir tropiese en subtropiese gewasse in Mpumalanga. Sy skryf dit grootliks toe aan twee faktore, naamlik die manier waarop staatsinstellings, soos die LNR, gestruktureer is, asook die manier waarop die staat eienaarskap van begunstigdes van grondhervorming en restitusie weerhou het oor die jare. “Ek het in die 15 jaar dat ek vir die LNR werk, baie hard probeer om dieselfde doeltreffendheid waarmee ons die kommersiële landbou kon bystaan, ook op grondhervorming toe te pas, maar ons sukseskoers was minder as 10%. “In…

Veebedrywe, veral intensiewe veebedrywe, is die afgelope jaar vasgevang in ’n knyptang, met stygende voerpryse aan die een kant en andersyds ’n ekonomie wat traag herstel ná die diep insinking in 2020 en verbruiksbesteding wat onder druk is. Die ironie is dat veral die vraag na vleis en ander proteïen redelik stewig was deur die grendeltydperk. Pryse van produkte vir die boer het nie veel gedaal nie. Natuurlik het die droogtes van die afgelope paar jaar ook sy tol geëis, veral vir bees- en skaapvleis, wat die aanbod knap gehou het. Werkloosheid neem toe en sowat 47% van die Suid-Afrikaanse bevolking kry staatstoelaes. Die bykomende nagenoeg R28 miljard wat die regering middel vanjaar vir maatskaplike toelaes beskikbaar gestel het (R350 per persoon per maand), het beslis die voedselmark gestut. Die…

Twee nuwe spanspekkultivars is vanjaar bekend gestel, naamlik Orangelly en Jack Pot. Albei Harper-soort kultivars se gootste pluspunt is hul lang raklewe, sê mnr. Hugo Burger, tegniese bestuurder van die saadmaatskappy Hygrotech vir die Wes-, Oos- en Noord-Kaap en Namibië. Hy meen die spanspekbedryf in Suid-Afrika is tans onder ernstige druk. “Produsentepryse gaan egter vanjaar deurslaggewend wees vir spanspekboere. Die gemiddelde produsenteprys was verlede jaar sowat R70/kartonhouer. Vol-gens talle produsente móét hulle vanjaar meer as R100 per kartonhouer kry om hul produksiekoste te dek. Maar of dit haalbaar is, is ’n ope vraag, want die eindverbruiker is onder finansiële druk.” Burger sê sowat vyf jaar gelede was daar nog sowat 2 800 ha onder spanspek in Suid-Afrika, maar dit het tot onder 1 600 ha gedaal en daal steeds. “Die…

Die nuwe entstof Clostrivax B is as ’n multi-komponententstof vir die aktiewe immunisering van beeste ontwikkel. Dit beskerm diere teen Clostridium perfringens tipe A (enterotoksemie), C. botulinum tipes C en D (lamsiekte), C. novyi tipe A (dikkop), C. novyi tipe B (aansteeklike nekrotiese hepatitis), C. chauvoei (sponssiekte), C. sordellii (skielike doodsindroom), C. septicum (kwaadaardige edeem) en Mannheimia haemolytica tipe A1 (beesrespiratoriese siekte). Die bekendstelling van Clostrivax B (reg.nr. G4483, Wet 36 van 1947) is by Design Biologix se nuwe gebou in Pretoria gehou. Die gebou word binnekort voltooi en sal die onderneming in staat stel om sy produksie vanaf die huidige 40 miljoen dosisse entstof tot 400 miljoen dosisse per jaar te verhoog. Me. Karen Nel, eienaar van Design Biologix, het gesê die gebou het 2 600 m2 skoon kamers…

Daar is nog ’n paar probleme met die verbouing van dekgewasse, sê dr. Johann Strauss van die Wes-Kaapse departement van landbou. “Die grootste daarvan is tydsberekening, met ander woorde hoe om die seisoen te benader ten opsigte van beweiding. Moet ons die diere korter laat wei en hulle gouer skuif sodat hulle nie die dekgewasse doodvreet en hergroei knou nie?” Noudat fababoonkultivars met kleiner saad beskikbaar is, sal hulle ook meer van die stikstofbouergewas plant. Die koste van saad, die bestuur van siekte-oordrag en onkruid is van die grootste knelpunte wat hy waarneem, sê mnr. Pieter Blom van AECI Plant Health. “Dit is ook belangrik om winsgewendheid oor ’n lang tyd te bepaal, en nie op kort termyn net omdat ’n kontantgewas-inkomste vir ’n jaar ingeboet word nie.”…

As die nood druk, maak ’n boer ’n plan. En as die droogte wurg, maak jy twee om die wa deur die verdorde drif te help. Die hele aard van mnr. Jasper Blaauw en sy vrou, Marisa, se boerdery op die plaas Appelbaar by Summer-down, sowat 200 km noordoos van Windhoek, sien nou anders daaruit. Dié eens bekroonde meesterakkerbouer en grondboonkoning moes die saaiery grootliks laat vaar. Meganiese windpompwerk is nou ’n lonende vertakking, soveel so dat hy deesdae daarvan droom om sy eie windpomp te ontwerp. Om alles te kroon kon hy sy skaapboerdery met 350% uitbrei. Jasper het in die distrik grootgeword en is ná skool plaas toe om saam met sy pa, Johannes, en broer, Johannes jr., te boer. Ná sy pa se aftrede het die twee…

Met sowat vier tot ses vee-generasies voordat die volle impak van klimaatsverandering diereproduksie tref, kan aansienlike vordering gemaak word met binnerasseleksie om die ongunstige uitwerking van klimaatsverandering op herkouers teen te werk. Dit sal egter toewyding van almal verg en telersgenootskappe sal die leiding saam met wetenskaplikes moet neem. Uit ’n diereproduksie-oogpunt moet die herstel (regenerasie) van die planeet deur die beskerming van natuurlike hulpbronne en omsigtige grond- en weidingsbestuur, van die belangrikste doelwitte wees. Dit sluit ’n beplande en gesamentlike poging van almal in om kweekhuisgasvrystellings te verminder en om koolstofvaslegging in die grond te maksimaliseer. KLIMAATSVERANDERING Ek was onlangs by twee geleenthede betrokke waar dié kwessies ter sprake gekom het. In Oktober is ek genooi om deel te neem aan die 18de Latyns-Amerikaanse genetiese kongres wat virtueel uit…

A an die voet van die Sneeuberg buite Nieu-Bethesda, op ’n skaapplaas, is een van Suid-Afrika se omvattendste private fossielversamelings. Én dit is toeganklik vir die publiek. Jan Peet (JP) Steynberg en sy vrou, Hester, van die plaas Ganora is nie net bekroonde Dohne-Merino-boere nie, maar bied ook ’n toevlugsoord vir wilde diere wat aansterk tydens rehabilitasie. Boonop verskaf hulle ’n geleentheid aan wetenskaplikes om temperatuur, reënval, geowetenskap en ander navorsing te doen. Die naam Ganora is afgelei van Gardiner en Nora van Niekerk wat die plaas ná die Anglo-Boereoorlog gekoop het, maar in Hebreeus beteken “Gan” tuin en “Ora” met lig. Dit is ewe bedrywig as gasteplaas met verblyf, staproetes, ’n begeleide rotskuns- én medisinale planttoer, en ’n private Karoo-fossielversameling wat ongeëwenaar is. Aan die voet van die Sneeuberg…

Om te glo, is nie so maklik soos baie mense dink nie. Ons ken mos die sogenoemde goeie en dikwels goedkoop raad: “Glo net, broer. Glo net en alles sal regkom as jy jou plig doen.” Maar is dit nie juis by hierdie laaste woorde waar die probleem ons bekruip nie? Wanneer het ek my plig nagekom? En wie besluit daaroor? Is geloof en plignakoming interafhanklik? Beteken dit as ek nie my plig nakom nie, sal my geloof my ook nie help nie? En as ek wel my plig doen, is geloof dan nog nodig? Verder: As geloof die sleutel is tot sukses, dan volg die vraag: Het pligsbesef dan nog ’n rol te speel? Indien wel, watter soort rol? Waarom is so baie mense ontevrede omdat hul geloof dan…

GAUTENG PRETORIA BOEKENHOUTSKLOOFDRIFT (286), 21ha, aan E.G.T.en J.A.Moumakwe, van A.deBruyn, R3000000. ROOIPOORT(555),338ha, aan GHBFarms(Edms.) Bpk., van Mandarina Trading BK, R13750000. ROOIWAL(270),245ha,aan Pyramid Farmyield(Edms.) Bpk., van RJTMFarmsBK, R13800000. TWEEFONTEIN(413),22ha ,aan E.C.Vorster,van NairInv(Edms.) Bpk.,R2800000. VAARWATER-KRANS(260), 22ha, aan ThreeMProp(Edms.) Bpk.,van Laethansia(Edms.) Bpk., R600000. KWAZULU-NATAL BALLITO VAALHOEK(1231), 59ha, aan Evelyn Park-trust, van Sultan-trust, R5368615. LADYSMITH STERKFONTEINB(8501), 47ha, aan Senaphi(Edms.)Bpk., van D.G.Gale, R2500000. PIETERMARITZBURG PLAAS(1896),202ha, aan Koch Brothers(Edms,) Bpk., van Hermann Wortmann Will-trust, R11000000. MOUNTVERDE(18081),36ha, aan S.K.enS.C.Fuhri, van Salnix CarersBK,R1800000. POORTJE(904),32ha, aan Brookingdale Farm BK, van Green Queen BK,R2760000. LIMPOPO BURGERSFORT OHRIGSTAD(443),47ha, aan GKuun Sitrus(Edms.)Bpk., van J.M.Kuun, R4300000. DENDRON DRIEDOORNHOEK(452), 454ha, en ZOUTFONTEIN(501), 171ha,aan DJde Nysschen& Seuns(Edms.)Bpk., van P.J.Ludick,R5000000. GOEDVERWACHT(224), 123ha, aan Tuscan Mood1074BK, van GCFick-trust, R3000000. DERDEPOORT SCHOTSKAR(187), 482ha, aan M.P.A.Bezuidenhout, van DH Engelbrecht-familietrust, R1 800000. LEPHALALE CHARLESTOWN(115), 242ha, aan York-boerderytrust, van Charlestown Lodge…

OMTRENT 60% van die wêreld se armste lande is in skuldnood of loop die gevaar om daarin te beland ‒ dubbeld soveel as in 2015, volgens me. Kristalina Georgieva, besturende direkteur van die Internasionale Monetêre Fonds. Haar waarskuwing kom teen die agtergrond dat die G20-lande se toegewing om die armste lande se skuldterugbetalings tydelik op te hef, einde vanjaar verstryk, terwyl rentekoerse begin styg. Dit sal dit vir lae-inkomstelande ál moeiliker maak om hul skuld terug te betaal. “Ons kan ekonomiese ineenstortings in sommige lande sien, tensy die G20-krediteure toestem om die lande se skuldherstrukturering te versnel en om skuldterugbetalings op te hef terwyl daar oor herstrukturering onderhandel word,” sê sy. Die covid-19-pandemie het die wêreld se armste lande ’n groot slag toegedien en ’n resessie veroorsaak wat meer as…

60 jaar Geenbewerkingslandbou is volgende jaar 60 jaar oud in Amerika. Dié land se geenbewerkingskonferensie vind dan plaas in Kentucky, die deelstaat waar die praktyk die eerste keer toegepas is. ’n Boer van die Christiandistrik het daardie jaar sowat 0,29 ha mielies met dié tegniek geoes ná etlike seisoene se probeerslae. Vandag word meer as 42 miljoen ha volgens dié beginsels verbou. – Kentucky Today 21 maande Die Brandvleidam buite Worcester kon 21 maande gelede al ’n groter voederkanaal gehad het wat die dam tot sy volle kapasiteit, pleks van die huidige 73%, kon laat vol loop het. Dit was indien die departement van water en sanitasie in 2017 die nodige toestemming verleen het dat die Wes-Kaapse regering die projek se koste van R20 miljoen sou dra. Dan sou die…

MNR. JASPER BLAAUW en sy vrou, Marisa, van Summerdown in Namibië het uitsonderlike planne gemaak om die droogte te oorleef. Dit was só suksesvol dat dit nou ’n onlosmaaklike deel van die plaasinkomste geword het. Lees die artikel op bl. 48. Vertel van jou gesin. Ek en Marisa het twee seuns.Conradt (23) is ’n kommersiële duiker op Alexanderbaai, waar hy vir ’n myn werk wat diamante uit die see ontgin. Jasper jr. (22) is besig met ’n BAgric-graad aan die Universiteit van die Vrystaat. Het jy ná skool gestudeer? Nee, ek het dadelik begin boer. Marisa het ná skool by skoonheidsalonne gewerk totdat ons getroud is. Wat is jou belangstellings en stokperdjies? Ek hou van visvang en is lid van die Summerdown-boerevereniging se visvangspan wat elke jaar aan die interboerevereniging-visvangkompetisie…

DIE staat het by die Grondwethof appèl aangeteken teen die uitspraak in die appèlhof dat waterregte verhandelbaar en oordraagbaar is. Die appèlhof het onlangs bevind dat houers van waterregte daarop geregtig is om hul regte oor te dra en dat handel in waterregte nie verbode of onwettig is nie (sien LBW, 25 November 2021, vir meer hieroor). Die departement van water en sanitasie het op 30 November by die Grondwethof appèl aangeteken teen hierdie uitspraak. Dit bring mee dat aansoeke vir die oordrag van waterregte nie oorweeg sal word nie totdat die uitkoms van die grondwetlike hofproses bekend is. Die appèlhof het beslis ten gunste van drie aansoekers –Lötter, Wiid en die Suid-Afrikaanse vereniging van watergebruikersverenigings – met betrekking tot ’n verklarende bevel oor die korrektheid van ’n omsendbrief in…

“ HY gaan werklik gemis word. Hy is te vroeg weggeneem.” Só het me. Rienette Colesky, uitvoerende hoof van die Gamtoosbesproeiingsraad, oor mnr. Tertius Meyer, wat einde Oktober op 56 jaar oud aan kanker dood is, gesê. Meyer was ’n vierdegeslagboer by die Mandararyn-boerdery, ’n sitrusboerdery naby Hankey in die Oos-Kaap. Hy was ook die voorsitter van die Gamtoosbesproeiingsraad in die Gamtoosvallei. Volgens sy seun, Warren, het Meyer in 1990 by die boerdery aangesluit nadat hy twee jaar in die weermag was en die graad BSc in hortologie aan die Universiteit van Pretoria verwerf het. Toe hy saam met sy pa, Johan, begin boer het, was daar 30 ha sitrus aangeplant, hoofsaaklik Kaapse nartjies. Sedertdien het hy die boerdery uitgebou dat nou nagenoeg 18 sitruskultivars verbou word. Sitrusproduksie is die…

In die beplanning van die meesterplan vir die landbou en landbouverwerking is invoervervanging of die lokalisering van voedselproduksie dikwels eerste op die sakelys. Dié plan is ’n maatskaplike verdrag tussen die regering, arbeid en die bedryf en behels praktiese en uitvoerbare hervormings om inklusiewe groei en werkskepping in landbouwaardekettings aan te dryf. Dit is gegrond op inklusiewe, volhoubare en winsgewende deelname in die landbou-ekonomie. Voorstanders van lokalisering van voedselproduksie voer aan dat lokalisering plaaslike produksie ’n hupstoot gee en tot hoër vlakke van belegging, ekonomiese groei en werkskepping in die plaaslike ekonomie lei. Van die beskikbare beleidshulpmiddels hiervoor word tariewe en tariefkwotas meestal gebruik. Daar is egter oortuigende argumente wat wys dat tariewe en tariefkwotas versigtige oorweging verdien en daar wyer gekyk moet word na relatiewe mededingendheid van ’n bedryf.…

Vir me. Marisa Blaauw is dit tweede natuur om in die kombuis doenig te wees. “Ek hou van kos maak en die aanbieding van kos is my groot belangstelling. Kos moet mooi op ’n bord lyk,” vertel sy in haar plaaskombuis waar sy wys watter geregte sy en haar helpers optower. Oral staan bakke, borde en skottels vol van die heerlikste snoepgeregte. “My oumas, Rykie van der Merwe en Rita Mocke, was raakvatters en ek het ook van kleins af geleer om produkte in te lê. My ma het my toegelaat om in haar kombuis te ‘oefen’ en my ook baie leiding gegee.” Toe sy ná haar troue met Jasper op die plaas aankom, moes sy nóg kookkunsies aanleer omdat plaasmense van kookkos hou en drie keer per dag lekker…

Een van die talle voordele van hoër vlakke van organiese materiaal in die grond is dat dit die vraag na kunsmis, veral na stikstof (N), verminder. Die onlangse skerp stygings in kunsmispryse (sien GRAFIEK 1 ) het opnuut die kollig laat val op die doeltreffende gebruik van dié inset. In dié artikel ondersoek ons die verwantskap tussen die vlakke van organiese materiaal in die grond en gewasse en weiding se N-vereistes. In vorige artikels het ons die aandag gevestig op die reusewaarde van organiese materiaal in die grond, en gekyk na die faktore wat die vlakke hiervan in die grond beïnvloed. (Sien “Organiese materiaal hou jou grond gesond”, L BW , 2 September 2021 of bit.ly/3cLEjjb, asook “Organiese materiaal: Faktore wat vlakke in die grond beïnvloed”, L BW , 21…

Kliënte hoop, glo en vertrou dat hul makelaar die volledige advies gee, sonder om nog ’n mening te kry. Mense wil nie die familie se huisdokter en die jare lange makelaar se “gevoelens seermaak” deur ’n tweede mening te vra nie. Dit is waarskynlik die grootste blaps wat gemaak word. Mense praat ook nie oor die dood nie en gevolglik dink hulle nie oor wat gaan gebeur as my gade môre sterf nie. Dit is ’n groot blaps om dit te ignoreer. Hoe gaan die proses verloop? Niemand dink daaraan of daar ’n begrafnis of ’n verassingsdiens moet wees nie. Watter instelling gaan die begrafnisdiens behartig en waar kry ’n mens die doodsertifikaat? SORG VIR KONTANT Ná die begrafnis moet daar geld bekom word, want die lewe gaan aan. Die…

VISKOEKIES MET SOMERKRUIE ■ 500 g stokvis, in melk of water gestoom tot gaar en goed gedreineer ■ 2 middelslag-aartappels, geskil, gekook en fyngedruk ■ 2 groen brandrissies, pitjies uithaal en baie fyn gekap ■ 1 ui, baie fyn gekap ■ 30 ml elk fyngekapte vars pietersielie en koljander ■ 60 ml fyngekapte vars kruisement ■ 2 knoffelhuisies, fyngedruk ■ 5 ml fyngerasperde vars gemmer ■ 1 ekstragroot eier, geklits ■ 250 vars witbroodkrummels ■ 5 ml sout Krummellaag ■ 2 eiers, geklits ■ 375 ml droë broodkrummels ■ Olie, vir braai Vlok die stokvis fyn en maak seker dat jy alle grate verwyder. Meng dit goed met die fyn aartappel, brandrissies, ui, kruie, knoffel, gemmer, eier, broodkrummels en sout. Vorm die mengsel in 5-6 ewe groot porsies, rol elkeen…

■ Die fossiele van prehistoriese diere word in skalie gevind, wat eens die modder was in die binnelandse varswatermoeras. In ’n binnelandse moeras, soos die Okavangodelta, vloei baie water in, maar dit word nooit vol nie, en geen water gaan uit na die see nie. Die water sypel weg. Die water bring sediment (modder), wat vandag in die Karoo as skalie gesien word wat diere en beendere bedek het. ■ Hierdie proses sluit suurstof uit en keer verrotting. Die diere lê miljoene jare lank onversteurd, wat die fossileringsproses laat gebeur. ■ Met die opbreek van die vastelande het die skalie van die opboufase na die erosiefase gegaan, met van die fossiele wat blootgelê is en saam met sand weggespoel het see toe. ■ Erosie oor ’n tydperk lê verdere fossiele…

KAAPSE BOERPERDE 1 Kampioen, driegangkinderryperd, Waterkrans Dolla. Eienaar: Me. Anika Botha (073 870 2250), Rainbow Endstal, Middelburg (Oos-Kaap). Vertoner: Leone Lotz. 2 Kampioen, vyfgang-kinderryperd, Adios Vye. Eienaar: Mnr. Clyde Pringle (083 280 6152), Tommy Ferreira-stal, Gqeberha. Vertoner: Christene Steynberg. 3 Senior kampioenmerrie, Indiana Roxy. Eienaar: Marais-familie (082 552 2309), Kookhuis. Vertoner: Mnr. Reagan Makwena. 4 Senior kampioenhings, Hier’s Ek. Eienaar: Maraisfamilie, Kookhuis. Vertoner: Mnr. Reagan Makwena. 5 Grootkampioen, siertuig, Replica King’s Memory. Eienaar: Mnr. Clyde Pringle, Tommy Ferreira-stal, Gqeberha. Vertoner: Mnr. Tommy Ferreira. 6 Kampioen, vyfgang (onder vyf jaar), Indiana Clinton. Eienaar: Marais-familie, Kookhuis. Vertoner: Mnr. Reagan Makwena. 7 Grootkampioen, driegang, Cholchester King Cavalere. Vertoner en eienaar: Me. Lorraine Turner (083 565 5365), Chanone-stal, Somerset-Oos. 8 Kampioen, vyfgang, Indiana Pampoen. Eienaar: Mnr. Tommy Ferreira (072 256 8611), Gqeberha. Vertoner: Mnr.…

PRYSE STABIELER NÁ DROOGTE In die meegaande TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot Oktober vanjaar. In dié tydperk is 307 ooreenkomste in 33 distrikte gesluit. Altesame 153 700 ha is teen R1,435 miljard verhandel. In 14 (42% teenoor 54% die vorige jaar) van die distrikte is gunstige prysneigings waargeneem. ’n Stabilisering van pryse in groot dele van die provinsie is opmerklik ná die droogte. Distrikte waar groot druk op grondpryse geplaas word, is Barkly-Oos (-20,5%), Bathurst (-14,5%), Graaff-Reinet (-15,3%), Joubertina (-11,5%), Kariega (-19,3%) en Middelburg (-17%). By Gqeberha het pryse met 16,9% gestyg, by Somerset-Oos met 15,8%, by Steytlerville met 13,9%, by Stutterheim met 22,1% en by Maclear met 19,7%. Statistieke vir ál die provinsies is op Landbou.com beskikbaar.…

Altesaam sewe veilings is vanjaar onder die beskerming van die Nguni-beestelersgenootskap aangebied. Die hoogste prys vir ’n bul van mnr. Hannes Eksteen (Exsteen-Nguni, Piketberg) was R190 000. Die kopers is mnre. Glen Knott (Qhina-Nguni, Oos-Kaap) en Oliver Radford van Krugersdorp. Die hoogste prys vir ’n vroulike dier was R56 000. Die verkoper was Knott en die koper Radford. Dr. Oswald Jannasch, voorsitter van die raad, het op die jaarvergadering in Bloemfontein gesê die vraag na kommersiële diere op die veilings was ook goed en het betreklik hoë pryse behaal. “Aanlyn veilings, met of sonder ’n regstreekse komponent, het ’n instelling geword. Die raad het besluit om 2021 se nasionale veiling weens die getal inskrywings en die voorkoms van bek-en-klouseer uit te stel,” sê hy. Ondanks ’n afname in die genootskap…

‘Hulle leef in vrees en weet ook nooit wanneer die diewe hulle gaan takel of by hul huise gaan inbreek nie.’ MNR. FRANCOIS DE MANIELIE, Paarlse vrugteboer, oor hoe plaaswerkers deurloop onder gewapende vrugtediewe. Bl. 14 ‘Ons meen dit is daarom noodsaaklik dat dié distrikte tot hoëmisdaadgebiede verklaar moet word.’ ME. ISABEL KRUGER van die Vrystaatse veediefstalvoorkomingsforum oor die grensgebied met Lesotho, waar amper 30% van die Vrystaat se veediefstalsake aangemeld word. Bl. 21 en die regstelling sal mettertyd gebeur.’ MNR. STEPHAN SERFONTEIN, finansiële direkteur van Omnia Holdings, oor hoë kommoditeitspryse, wat mettertyd waarskynlik sal daal. Bl. 22 ‘Ons benodig daardie politieke wil en wilskrag dat ons vir Foskor omdraai, dat ons meer met ons eie ammoniak-aanlegte kan doen om stikstofkunsmis te vervaardig, en ander bronne ondersoek.’ MNR. CORNÉ LOUW,…

AANLOOP TOT ’N TRAGEDIE Waar begin die storie wat eindig met twee boere wat ’n onwettige vrugteverkoper op ’n brug in die Paarl doodgeskiet het? Drie lewens wat in ’n oogwink onherroeplik verander is. Nog ’n landelike tragedie. Dit vind nou met meedoënlose reëlmaat oor die land heen plaas. Brendin Horner wat vermoedelik deur veediewe by Paul Roux vermoor is. By Glencoe in KwaZulu-Natal is Qiniso Dlamini noodlottig deur Glen Simpson gewond in ’n struweling oor onwettige weiding. Simpson is steeds agter tralies. Dan is daar dié wat nie die nuus haal nie. Boere wat aangerand word deur onwettige jagters met honde wanneer hulle gekonfronteer word. Of die veediefstal wat al jare lank buite beheer op die Lesothogrens voortsleep. Wie anders as die polisie moet hiervoor verantwoordelikheid aanvaar? En die…

KOLJANDER: HERLEWING VAN OU BOERDERYBEDRYF As gevolg van invoerbeheer het daar die afgelope twee of drie jaar by Robertson ’n herlewing gekom in ’n taamlik ou boerderybedryf wat deur die jare heen deur groot skommelinge gekenmerk is. Dit is die verbouing van koljander. Hoewel hierdie plant ook in ander dele van Suid-Afrika op klein skaal verbou word en waarskynlik in ’n taamlike verskeidenheid klimaatstoestande aard, het Robertson nog altyd die sentrum van kommersiële produksie gebly. Dit is hier waar die bedryf jare gelede ontstaan het en dit is ook hier waar boere met verloop van tyd al die fyn kunsies aangeleer het om koljander te saai, te bewerk en te oes. In meer as een opsig het die verbouingsmetodes nie met die jare gevorder nie, maar bly staan waar dit…

AS die produkte van nuwe teeltegnieke, soos genoomredigering, voor die voet as geneties gemodifiseerde organismes (GMO’s) verklaar en daarvolgens gereguleer gaan word, sal dit kortsigtig wees, vernuwing smoor en Suid-Afrika met ’n agterstand teenoor ander lande laat. Prof. Dave Berger van die departement plant- en grondwetenskappe en die instituut vir bosbou- en landboubiotegnologie (Fabi) aan die Universiteit van Pretoria sê die tipe regulering van hierdie produkte behoort van geval tot geval beoordeel te word. “Daar is verskillende kategorieë van nuwe teeltegnieke en daar is wel gevalle waar die eindproduk as ’n GMO gereguleer moet word. “Daar is egter ook gevalle waar geen onderskeid getref kan word tussen die produkte van nuwe teeltegnieke en dié van natuurlike mutasies nie. In só ’n geval behoort dit nie as GMO gereguleer te word…

DIE regering voer aan dat hy ekonomiese groei wil aanmoedig, maar dit word nie weerspieël in hoe sake op grondvlak verloop nie, meen TLU SA. Al sê pres. Cyril Ramaphosa dit moet vir Suid-Afrikaners makliker wees om sake te doen om ekonomiese groei aan te wakker, gebeur dit nie op grondvlak nie, sê mnr. Bennie van Zyl, hoofbestuurder van TLU SA. As voorbeeld verwys hy na een van dié organisasie se lede by Bronkhorstspruit wat agt hoenderhuise van 2 227 m² wil oprig, maar R19/m² aan die stadsraad moet betaal net om sy bouplanne in te dien vir goedkeuring. “Dit is ’n belaglike bedrag vir die goedkeuring van ’n leë struktuur net om te kan produseer ten einde in die behoefte aan voedsel te voorsien. Dit is ’n voorbeeld van…

1 KENIA| Petisie teen gifstowwe ’n Groep gemeenskapsaktiviste het ’n petisie aan die Keniaanse parlement oorhandig wat vra dat skadelike gifstowwe in die land verbied word. Me. Gladys Boss Shollei, ’n leier van die inisiatief, sê gifstofvlakke in Keniaanse landbouprodukte oorskry dit wat in Europa toegelaat word, en veroorsaak groot skade aan die omgewing en openbare gesondheid. Volgens data voor die parlement is 24 produkte wat daar bemark word, karsinogenies, nog 24 veroorsaak genetiese mutasies, 35 versteur die endokriene stelsel, en 140 is neurotoksies. – Farmers Review Africa 2 NIGERIË | Invoer kelder melkbedryf Die Suid-Afrikaanse melkboer mnr. David Higgins is een van talle melkboere wat die aftog in Nigerië moes blaas ondanks gunstige staatsfinansiering. Higgins het in 2009 ’n suiwelmaatskappy se bedrywighede in Shonga, sowat 400 km…

Suid-Afrika het die afgelope paar jaar ’n netto invoerder van grondbone geword, maar dit kan binne die volgende jaar of drie omswaai, sê mnr. Alfons Visser, eienaar van SA Peanuts. Hy sê grondboonproduksie is in ’n opswaaifase danksy nuwe buitelandse kultivars wat die verbouing van grondbone baie lonender maak as met die ou kultivars. “Ek meen die grondboonbedryf is besig om in ’n nuwe dimensie in te gaan omdat dit elke tweede of derde jaar ’n nuwe kultivar kry. Dit is wat ons gehoop het gaan gebeur.” Hy sê die land se binnelandse behoefte is tot 70 000 ton per jaar, indien die informele mark bygetel word. Die 2020-’21-seisoen se oes was 59 950 ton. “Solank daar ingevoer moet word, onderdruk dit die gebruik van grondbone, want dit maak die…

TO E Tru-Cape sowat twee jaar gelede sy mees ambisieuse bemarkingsveldtog in die vorm van ’n slimfoontoepassing beplan het, is beoog om 1 miljoen mense daarmee te bereik. Binne dae ná die bekendstelling het die veld-tog reeds meer as 2 miljoen mense bereik. Volgens mnr. Conrad Fick, bemarkingsdirekteur by Tru-Cape, was die digitale platforms ’n doeltreffende reddingsboei toe die maatskappy nie persoonlike bemarking gedurende die covid-19-inperking kon doen nie. “Die digitale veldtogte is ’n reusesukses en die meeste daarvan oorskry ons aanvanklike mikpunte.” Die digitale veldtogte kan op Instagram, Tik-Tok, Face-book en YouTube gevolg word, en word deur tradisionele be-marking op televisie, in koerante en tydskrifte, en op radiostasies aangevul. “Radio raak effens duur vergeleke met die doeltreffendheid van ander platforms. Ons neem ons platformbesluite volgens die koste per mens…

Dikwels word geredeneer dat die vermoë van die Suid-Afrikaanse melkbedryf om te groei of selfs net te oorleef, afhang van die mate waartoe die plaaslike bedryf kan meeding met ingevoerde melkprodukte. Hierdie stelling stel in ’n groot mate die kwesbare posisie van die plaaslike melkboer bloot. Veels te dikwels word die verlies aan ’n behoorlike winsmarge onder melkverwerkers en kleinhandelaars na die melkboer teruggedruk deur verlaagde plaashekpryse vir melk. Dit is een van die belangrikste redes waarom soveel boere in die onlangse jare opgehou het om melk te produseer. Diegene wat nog voortgaan, besef die enigste manier om te oorleef, is om die skaal van hul bedryf te vergroot (wat dikwels verkeerdelik gebruik word as bewys van toenemende konsentrasie). Die Melkprodusente-organisasie voer baie jare lank reeds aan dat die vlak…

Een van die beste maniere om skeptiese boere van die waarde van dekgewasse te oortuig, is om hulle aan te moedig om ander boere wat dit reeds toepas, te besoek, sê dr. Johann Strauss van die Wes-Kaapse departement van landbou. “Ons moet boere bewus maak van al die moontlikhede wat hulle het ten opsigte van onkruidonderdrukking en -bestryding en hoe diere in die stelsel daarmee kan help.” Hy meen as hulle kan besef dat dekgewasse deel van ’n laekostestelsel kan wees omdat hulle minder stikstof hoef te gebruik, sal dit ook makliker wees om die praktyk te aanvaar. Eweneens klop hul stelselproewe met dekgewasse kontantgewasse in monokultuur, al verbeur hulle ’n jaar se inkomste. Dekgewasse is die enigste manier om verskeidenheid in stelsels terug te kry. “Dan sien jy roofinsekte…

Moeder Natuur: wat ’n fantastiese ketting van wonders – wonders ver bo die menslike verstand. Wat ’n voorreg om as boer, naturalis, waarnemer en rentmeester deel van dit alles te kan wees. Die voorreg lê daarin dat hoe meer ons in hierdie wonder delf, hoe meer besef ons ons kan net verwonderd staan en dan in alle nederigheid besef dat ons absoluut niks weet nie. As ons ons op hierdie plek bevind, verskuif ons denke van dalk niks weet na dalk iets leer. Die natuur is só geskape dat alles in ’n onmeetbare kompleksiteit tog baie eenvoudig in balans bly. Dit maak nie saak hoe erg die mens as spesie haar versteur nie. As sy die kans gegun word, sal sy altyd self genees. Dit is hier waar rentmeesterskap inkom.…

Watter tegnologie is onmisbaar in jou boerdery? Son- en windkrag is uiters belangrik. Beste raad wat jy al gekry het? Maak die beste van dit wat jy het. Wat is die grootste fout wat jy in jou boerdery gemaak het? Ek het te lank geneem om my boerdery uit te brei. Wie was jou mentor? My pa en verskeie ander suksesvolle boere. Ek het uit hul sukses en kennis op verskeie vlakke geleer en dit in my eie boerdery toegepas. Wat is jou grootste struikelblok in die boerdery? Weersomstandighede en die finansiële impak wat daarmee gepaard gaan.…

Ons hoor dikwels die veld in die droë gebiede van Suid-Afrika is besig om agteruit te gaan omdat veeboere soveel druk daarop plaas. In die meeste gevalle is dit nie waar nie. Daar is bewyse dat veldtoestande verbeter, veral ten opsigte van grondbedekking deur meerjarige grasse. Uit die aard van die saak het droogte, soos die een wat in die westelike Karoo heers, katastrofiese gevolge, dog van die 1970’s af is die algemene neiging gunstig. Hoekom? Daar is vele moontlike faktore. Mnr. Christiaan Harmse, ’n wetenskaplike by die Noord-Kaapse departement van landbou, omgewingsake, grondhervorming en landelike ontwikkeling op Upington, en kollegas het gevind dat reënval die afgelope 80 jaar met sowat 10 mm per dekade in die Bo-Karoo toegeneem het. Dit kan die rede wees vir wat jy op die…

Die naam van elke maand het mos ’n spesiale klank. Vir baie mense is Augustus die windmaand, terwyl dit vir my die maand met die mooiste naam is omdat dit my geboortemaand is. Desember klink sommer altyd na geskenke. Ek dink aan soveel onthou-geskenke, soos die klassieke kitaar van my ouers toe ek mondig geword het, skoonpa se P14 .303-skyfskietgeweer wat hy as geskenk vir my by Musgrave in ’n 30-06 laat ombou het. Dit is ná al die jare nog my hartsgeweer. Voor my op die lessenaar lê ’n Puma-knipmes wat my vrou vir my gegee het toe ons nog jonk en brandarm was en só iets kwalik kon bekostig, maar sy wou dit so graag vir my gee. Só kan ek hulle een vir een opnoem, maar van…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KURSUSSE AANLYN TOT EINDE DESEMBER: Gratis kursus vir boere in droë streke (soos die Karoo) oor geïntegreerde plaasbeplanning en -bestuur (GPB), aangebied deur die trust vir bedreigde natuurlewe (EWT). Die kursus kan enige tyd voltooi word. Bonnie Schumann, e-pos: bonnies@ewt.org.za; registrasie: karooforever.org.za/ resources-2/handbooks. 9-14 DESEMBER: Sampioensubstraatontwerp, -verbouing, bemarking en sakebeplanning op kommersiële skaal, asook bestuurstelselontwerp op nywerheidskaal. Web: www. mushroomacademy.com; e-pos: registration@mushroom academy.com 2022 6-7 JANUARIE: Sampioensubstraatontwerp en -verbouing vir entrepreneurs. 10-11 JANUARIE: Sampioensubstraatontwerp en -verbouing op semi-kommersiële skaal. 13-18 JANUARIE: Sampioensubstraatontwerp, -verbouing, bemarking en sakebeplanning op kommersiële skaal, asook bedryfsbestuurstelselontwerp op nywerheidskaal. 3-4 FEBRUARIE: Sampioensubstraatontwerp en -verbouing vir entrepreneurs. 7-8 FEBRUARIE: Sampioensubstraatontwerp en -verbouing…