Indholdsfortegnelse for 23-30 Dec 2021 i Landbouweekblad

TOONAANGEWENDE TEGNOLOGIE. Zunckel Farms, wat gediversifiseerde boerderye by Bergville in KwaZulu-Natal en by Warden in die Oos-Vrystaat bedryf, het onlangs sy winterkoringoes afgehandel. Tegnologies gevorderde masjinerie en werktuie speel ’n deurslaggewende rol om hierdie boerdery, wat op bewaringslandbou en Christelike beginsels geskoei is, te help om sy winsgewendheid te handhaaf. Hier is ’n Case IH 7150-stroper met ’n Case IH-kop van 30 voet, en ’n Case IH 8250-stroper met ’n MacDon-kop van 40 voet. ’n Case IH Magnum 380 AFS Connect-trekker wat ’n graankar met ’n 30 ton-kapasiteit aanry, is deel van die vervoervloot wat die graan van die lande af kry. Mnr. Egon Zunckel, die eienaar van die onderneming, sê hy en sy span kon die meeste van hul koring voor die onlangse langdurige reën inbring. Ná verliese weens…

LAAT WAAI, MERAAI! As die grootste bestemming vir Suid-Afrika se landbou-uitvoer bied Afrika bewese sakegeleenthede, en Alliance Genetics, ’n uitvoerder van varkteelmateriaal, is een plaaslike maatskappy wat aansienlik kan baat vind by die Afrika-vryehandelsooreenkoms wat vroeër vanjaar in werking getree het. Alliance het vroeër vanjaar 65 teeldiere vanaf OR Tambo-lughawe aan ’n Nigeriese klant verskeep. Onder die teeldiere van mnr. CP Kriek se Taaibosch-stoet van Fochville was Groot Wit-, SA Landras- en Middlesborough-varke om F1-sôe te teel, asook Duroc-varke as terminale vare by die ander rasse. “Klante doen hul huiswerk,” sê mnr. Danie Visser, Alliance se uitvoerende hoof. “Hulle praat met die Amerikaners en Europeërs, maar besef gou hoe mededingend ons is. Ons verstaan die Afrika-mark ook net beter. ” Alliance voorsien ook varke aan Angola, Tanzanië en Ghana. FOTO:…

TIENTALLE miljoene rande en ongekende ure is sedert 2018 aan openbare verhore bestee om ’n politieke besluit wet te maak wat regskenners van die begin af gewaarsku het sou misluk – die wysiging van artikel 25 van die Grondwet om onteiening met nulvergoeding vir grondhervormingsdoeleindes moontlik te maak. Die onsekerheid het Suid-Afrika se ekonomie miljarde gekos aan verlore beleggings, want wie sal ’n onderneming vestig of uitbrei as dit dalk van jou af weggevat gaan word? Al kon die ANC toe nie ’n tweederde-meerderheidstem in die parlement kry vir die grondwetwysiging nie, is hierdie nie die einde van die pad met nulvergoeding nie. Die party het ná die stemming gesê hy sal aanhou probeer om die beginsel deurgevoer te kry met die wysigingswetsontwerp op onteiening, ’n voorgenome wetsontwerp op die…

NADAT die omvang van dié seisoen se oorweldigende sprinkaanplaag boere en bestryders aanvanklik onkant gevang het, het belanghebbendes oor provinsiale grense heen hande gevat om die swerms gekoördineerd te bestry. Volgens me. Janine Byleveld, bedryfsbeampte van Agri Noord-Kaap, bied hulle tans ondersteuning aan die Noord-Kaapse departement van landbou, omgewingsake en landelike ontwikkeling met onder meer logistiek. Dit is ook om seker te maak die gif kom by boere uit, dat spuitstowwe reg is, en om persele te reël vir opleiding vir spuitoperateurs. “Dit is ’n goeie en suksesvolle afdeling van die departement met bekwame mense wat hard werk. Daar is dalk net ’n tekort aan kapasiteit.” Daar word tans gekyk na die tekort aan toerusting en kapasiteit, en onderhandel oor die tarief per kilometer om seker te maak die boere…

A s Suid-Afrikaners kom ons graag bymekaar om ’n maaltyd, veral oor die Kerstyd. Namate die jaar einde toe staan en baie van ons begin afskaal vir die Desembervakansie, weet ons ook dat die kleingraanboere tans hard besig is om te stroop. Die somergraanboere berei volstoom voor vir die nuwe seisoen – dit alles om te verseker dat voedselsekerheid vir ons almal vir nog ’n seisoen ’n werklikheid is. Ja, Kerstyd is beslis ’n tyd om te besin. Om terug te kyk na die jaar wat verby is. Om die wêreld om ons te beskou. En om vooruit te kyk na dit wat net oor die horison vir ons wag. In dié tyd wil ek namens CNH Industrial/Case IH er-kenning gee aan al ons boere – veral vir hul volharding…

MET ’n betreklik moeilike oesseisoen in die Wes-Kaap agter die rug is daar nie veel wat mnr. Giepie Basson van die plaas Onder-Klipgat by Moorreesburg nog nie in sy 51 jaar van koring stroop beleef het nie. Hier skuins voor 80 was Basson vanjaar weer op die stroper toe boere die ontydige reën en wind probeer systap het. Vir Basson, en baie ander, is die dae dat boere net ná 60 aftree en op die strandhuis se stoep gaan sit, lankal verby. In sy tyd as koringboer het stropertegnologie en die operateur se gerief baie verander. Basson moes onder meer selfone en satelliettegnologie bemeester, maar reken die koms van kajuite met lugreëling was die beste verbetering by stropers. “Jy het mos die foto van 1970 gesien. Jy sit onder ’n…

MET die oprigting van ’n sonplaas by sy verwerkingsaanleg in Durbanville vanjaar, het Fair Cape Dairies die eerste suiwelmaatskappy in Afrika geword wat volkome op sonkrag steun. “Fair Cape het besluit ons as ’n maatskappy moet iets doen, nie net om finansiële redes nie, maar ter wille van toekomstige geslagte,” het mnr. Melt Loubser, uitvoerende hoof en een van die vyf Loubser-broers wat aan die stuur van die Fair Cape-groep staan, op die opening van die sonplaas se eerste fase in Maart gesê. Bouwerk aan dié fase het in Oktober 2020 begin, en het op 15 Maart 2021 in werking getree. Daar word beoog om die sonplaas deur ’n tweede en derde fase uit te brei namate finansiering beskikbaar word. Die sonplaas bestaan uit 64 grondgemonteerde platforms met 1 536…

DIT is nie maklik om in die agtste of tiende jaar van droogte vars planne uit te dink nie. Jou kop voel net so vaal soos die veld om jou. En tog kom daar blink idees en mooi gasteplekke uit tussen die voersakke en vlaktes van die Boesmanland en Bo-Karoo. Makkiesplaas van mnr. André Nel lê in die hart van Boesmanland, 150 km diekant en daaikant toe tussen Kakamas, Kenhardt en Pofadder. Daarom het hy ’n paar jaar gelede ’n groot hart gaan uitploeg op ’n pannetjie tussen Eierpan, Seweperdvloer en Lubbeskolk. “Jy sien hom uit die lug uit as jy daar op Google gaan loer.” Net langs die netjies geploegde hart bak ’n gatdammetjie in Google se son. Leeg en droog. Net soos uit die internethemel, so ook onder…

PRESISIETEGNOLOGIE het die afgelope vyf jaar ’n reuse-omwenteling ondergaan. Die natuurwetenskaplike maatskappy Bayer het sy presisietegnologieplatform, Climate FieldView, vroeër vanjaar amptelik in Suid-Afrika bekend gestel. Die platform bied aan graanboere groter beheer as voorheen oor die produksieproses. Die maatskappy het reeds die afgelope sowat twee jaar aan Suid-Afrikaanse boere die geleentheid gegee om Climate FieldView te toets. Sowat 300 plaaslike boere het die geleentheid gehad om te sien presies waartoe die nuwe tegnologie in staat is. In die proses is sowat 500 000 ha op die platform gekarteer. Wêreldwyd is 60 miljoen ha landbougrond in 23 lande al met FieldView gekarteer. Dié platform is saam met Amerikaanse IT-kenners by The Climate Corporation ontwikkel. Die hoeveelheid datapunte wat op ’n platform gelewer word, is verbysterend. Mnr. Hugo le Roux, produkspesialishoof van…

Heinings maklik herstel met draadspantoestel BULTFONTEIN se patentkoning, mnr. Michris Janse van Rensburg van die plaas Mooiuitsig, boer buiten met mielies met ’n oneindige stroom planne. Hy skaaf gedurig aan sy ontwerpe, en sy jongste draadspanner werk aansienlik beter as die vorige een. “Voorheen het dit die gebruiker nie genoeg ruimte gegee om die draad te knoop nie omdat sy ketting in die pad was.” Nog ’n krapplek was dat dit nie ’n fyn verstelling toegelaat het nie, veral as ’n mens met ouer draad werk. Wanneer die draad met die volgende hakies van die toestel stywer getrek is, het dit dikwels gebreek. Die nuwe ontwerp werk met ’n ratelsleutel wat fyn verstellings aan die spanning moontlik maak. Deur ’n ratelsleutel te gebruik, geskied die opwenproses van die heiningdraad vinnig.…

LEKKE vir skape op natuurlike weiding of stoppels is ’n noodsaaklike deel van die meeste skaapboere se voerprogram. In die Wes-Kaap se nat wintermaande gaan lekkorrels egter dikwels tot niet. Mnr. Boeta Wessels (foto bo) van die plaas Karsrivier by Bredasdorp het goedkoop vreettrôe gemaak uit deurgesnyde plastiekhouers wat stewig in ’n spesiale ysterraam vasdruk. Wessels het jare lank spoorelementvoeding vir sy skape in 20 liter-plastiekhouers ontvang. Hy het altyd daarvan ontslae geraak saam met die plastiek-gifkanne wat gifmaatskappye gereeld op plase kon haal en hersirkuleer. Hy het egter toe ’n plan beraam en van die plastiekhouers middeldeur gesny en die helftes langs mekaar aan ’n houtraamwerk vasgekap, wat weer in ’n ysterraamwerk gepas het. Dit het goed gewerk, maar omdat die plastiekbakke deur die son, wind en weer verrinneweer…

Die Meestersuiwelboer-prysoorhandigingsgeleentheid is onlangs virtueel aangebied deur Agri-Expo namens die nasionale melkaantekening-en-verbeteringskema van die Landbounavorsingsraad (LNR). Dié kompetisie vereer Suid-Afrika se beste kommersiële en kleinskaalse presteerders in die bedryf. Die wenners is, van links, ME. NOMPE ZIM (Zim-melkery, Kestell, Vrystaat), Kleinskaalse Meestersuiwelboer van die Jaar en spesiale LNR-eerbewys vir innoverende ontwikkeling deur 'n suiwelprodusent, MNRE. JK BASSON (JK Basson-familietrust, Darling, Wes-Kaap), SA Meestersuiwelboer van die Jaar, JJ NEL (JJ Nel-familietrust, Ladismith, Wes-Kaap), kudde met die beste somatiese seltelling, en SIPHO NONDLEBE (Middeldrift-melkery, Middeldrift, Oos-Kaap), kudde met die beste tussenkalfperiode. Veeboere het die hoogste eerbewyse ontvang op ’n galadinee tydens die jaarlikse LRF-Veeskool by Aldam naby Ventersburg. Die driedaagse Veeskool is regstreeks bygewoon asook aanlyn gevolg deur boere en betrokkenes in Suid-Afrika, Namibië, Zimbabwe en ander Afrikalande. MNR. RIAAN en ME.…

Ondanks wêreldwye inperkings en veral streng inperkings in Suid-Afrika het boere getoon dat hulle nie wegskram nie. Produksie op ’n plaas moet altyd voortgaan om te verseker daar is te alle tye kos op die verbruiker se bord. 2021-VEILINGSEISOEN Danksy oorvloedige reën in die meeste van die vleisbeesproduksiegebiede in Suid-Afrika die afgelope twee jaar is baie vleisbeesboere weer besig met ’n kuddeboufase ná die lang droogtes in die middel en laat 2010’s. Die aanvraag was die afgelope jaar steeds baie hoog vir veral vroulike diere, maar dit weerspieël ook die vraag na teelmateriaal in die vorm van bulle. Bonsmara SA se telers kan opreg getuig dat die 2021-veilingseisoen uitstekend was. As daar na bulle gekyk word, is altesaam 2 682 bulle op 100 veilings verhandel. Slegs vier veilings se statistieke…

Wat mense deesdae ken as The Nguni Guy, ’n winkel met beesvelle, leersakke, handsakke, gordels en sebra-velle, met ’n koffiewinkel en kunsgalery daarnaas, het nederig begin langs die R103-pad tussen Lion’s River en Nottingham Road in KwaZulu-Natal. Glen du Preez het bykans vyf jaar gelede sy eerste Nguni-beesvelle, afkomstig van sy pa se Nguni-boerdery, langs die pad uitgestal met die hoop dat motoriste sal stilhou en van die pragtige velle koop. Dit was gou gewild, en voor Glen sy oë kon uitvee, moes hy die hulp van sy verloofde, Molly Malloy, inroep. Sy is nou ’n vennoot in die onderneming. Die familieboerdery kon ook nie meer alleen in die vraag voorsien nie. Deesdae roem hulle hulle daarop dat alle beesvelle plaaslik, eties en menslik in KwaZulu-Natal verkry word. Mettertyd is…

VEILIGHEIDSKENNERS binne die georganiseerde landbou maan boere om in die feestyd paraat te bly en op hul hoede te wees vir misdadigers wat kan toeslaan. Mnr. Sarel Pretorius, voorsitter van die landelike veiligheidskomitee van Agri Noordwes, sê misdaad is deesdae baie meer georganiseerd en dit het ongelukkig ’n lonende bedryf geword. “Daar is jaarliks ’n verhoging in kleinveediefstal van 16 Desember af. Grootveediefstal neem weer drasties toe in Maart tot Mei.” Mnr. Uys van der Westhuizen, landelike veiligheidshoof van Agri SA, sê diefstal van plaasinfrastruktuur en kommoditeite soos vrugte en neute neem ook in Desember toe. Pretorius beaam dat die diefstal van groenmielies en ander eetbare gewasse in dié tyd landwyd toeneem. Hy sê smouse speel hier ’n groot rol, saam met bonusse wat in Desember uitbetaal word. “Dan is…

ONGELUKKIG is daar in elke distrik ’n boer wat met goeie neerslae oorgeslaan is. Só sê mnr. Nicol Jansen, voorsitter van Agri Noord-Kaap, oor die goeie reën wat vroeg Desember wyd oor die Noord-Kaap geval het. “Ons weet byvoorbeeld van boere by Fraserburg, Sutherland, Brandvlei, in dele van die Boesmanland en by Griekwastad wat slegs enkele millimeter gemeet het of glad nie reën gekry het nie.” Jansen sê aangesien dié reën volg op neerslae oor groot dele in Oktober, is hulle vol vertroue dat opvolgreën meer wydverspreid gaan val. “Die mikroklimaat het nou begin verander en ons hoop om meer gereeld opvolgreën te kry.” Ná die reën het besproeiingsboere in die saaigebiede van dié provinsie asem opgehou vir ’n paar sonskyndae sodat hulle betyds kon koring stroop en voor die…

JAGTERS moet ophou om heeltyd op die agtervoet te reageer op die aanslae van anti-jagorganisasies en begin om proaktief die goeie storie van volhoubare benutting se bydrae tot bewaring te vertel. Dit was me. Lizanne Nel, bewaringsbestuurder van die SA Jagters- en Wildbewaringsvereniging, se boodskap aan die Custodians of Professional Hunting and Conservation SA tydens dié organisasie se onlangse jaarvergadering in Johannesburg. ’n Groot deel van die dag se gesprekke het gehandel oor die aanslae van diereregtegroepe en anti-jagorganisasies op die jagbedryf en die bedreiging wat dit vir beroepsjag in Suid­Afrika inhou. Nel sê nie-jagters gebruik sensasionele retoriek oor trofeejag om finansiering vir hul organisasies te kry sonder dat enigiemand hulle aanspreeklik hou vir hul bewerings of hul eie omgewingsimpak. VERANTWOORDELIK “Kom ons begin na die individue kyk wat op…

IN teenstelling met dele van die Noord-Kaap waar sewe jare se droogte verlede jaar agt geword het, kan produsente van somergewasse spog met die tweede grootste oes ooit. Nadat daar vroeër vanjaar bespiegel is oor kleiner oeste as wat die Oeskattingskomitee voorspel het, het die finale oesskatting in November gedui op ’n mielie-oes van 16,2 miljoen ton. Die afgelope dekade word dit net oortref deur 2017 se oes van 16,8 miljoen ton. Suid-Afrika se verbruik is sowat 11,5 miljoen ton wat beteken daar was 3,4 miljoen ton beskikbaar vir uitvoer. Teen laat November, het die mielie-uitvoer op 2,24 miljoen ton (65%) gestaan. Die sojaboonproduksie van 1,89 miljoen ton was ook ’n rekord en dit kan tot ’n afname in die invoer van oliekoek lei, wat gewoonlik by die 500 000…

POGINGS om artikel 25 van die Grondwet te wysig om onteiening met nulvergoeding moontlik te maak, is ’n nekslag toegedien toe die meeste opposisiepartye in die nasionale vergadering daaroor teen die ANC gestem het. Daar was 204 stemme ten gunste van en 145 stemme gekant teen die wysiging, wat beteken ’n tweederde-meerderheid is nie behaal nie. Die ANC het egter gesê hy sal die grondhervormingsproses voortsit deur wetswysigings soos dié op onteiening, herverdeling van grond, en die wysigingswetsontwerp op die opgradering van grondbesit. Pres. Cyril Ramaphosa het ook wysigings aan die Wet op die Opgradering van Grondbesit (Wet 112 van 1991, ook bekend as Ultra) bekragtig, wat beteken dat verblyfreg in eienaarskap omgeskakel kan word. Dié wysigings was nodig nadat die Grondwethof die wet in 2018 ongeldig verklaar het in…

DIE Melkprodusente-organisasie (MPO) het die afgelope jaar sy personeel met 60% verminder in ’n groot herstruktureringsproses. Dr. Chris van Dijk, uitvoerende hoof, het die tuig neergelê. Teen druktyd was die organisasie besig om ’n nuwe uitvoerende hoof aan te stel. Volgens mnr. Fanie Ferreira, waarnemende uitvoerende hoof, was die veranderinge “noodsaaklik om die organisasie in staat te stel om ’n lewensvatbare langtermynprestasie te lewer, wat steun verleen aan ons vermoë om volhoubare melkboerdery te ondersteun en uit te bou”. Die jaar is gekenmerk deur laer produksie as in 2020 weens die ongunstige verhouding tussen die plaashekprys en voerpryse. Teen dié agtergrond het die invoer van Poolse langlewemelk gemoedere opgejaag. Dairy Group, wat deur melkboere besit word, het die melk ingevoer om kapasiteit te skep vir noodsaaklike instandhouding by sy Coega-fabriek…

1 INDIË | Boere se leë oorwinning Die terugtrek van omstrede wetgewing wat die Indiese landboumark sou dereguleer, sal die land se landbousektor van broodnodige private belegging ontneem. Indië is 101ste uit 116 lande op die wêreldwye indeks vir hongersnood, en wanvoeding is verantwoordelik vir 68% van kindersterftes. Tog gaan 67 miljoen ton kos, ter waarde van sowat $12,25 miljard (sowat R195 miljard), jaarliks in Indië verlore. Dit is vyf maal soveel soos in die meeste groot ekonomieë. Dit is hoofsaaklik weens onvoldoende kouekettings, te min koeltrokke en onvoldoende voedselverwerkingsgeriewe, volgens verskeie navorsingstudies. Die wette sou dit moontlik maak vir private handelaars, kleinhandelaars en verwerkers om direk by boere te koop en só meer as 7 000 staatsgereguleerde groothandelmarkte te omseil, waar kommissies en marktariewe verbruikerspryse verhoog. – Reuters…

Landwyd bly die toenemende voorkoms van die polifagiese stompkopboorderkewer (Euwallacea whitfordiodendrus) steeds ’n bron van kommer vir boomliefhebbers en die navorsers wat die verspreiding en moontlike bekamping van dié indringerinsek probeer verstaan. Dié klein kewer boor in boomstamme in en dra ’n skadelike swam saam. Dit verswak bome en kan veroorsaak dat hulle vrek. Sedert die kewer die afgelope dekade die eerste keer in Suid-Afrika opgemerk is, veroorsaak dit verwoesting in tuine en woude. ’n Navorsingsprojek wat tot Junie 2022 sal duur, is tans aan die gang op die Vergelegen-wynlandgoed by Somerset-Wes, waar talle historiese bome staan. Die projek bied reeds belangrike insigte oor die moontlike bekamping van die kewer en die seisoenale verspreiding daarvan. Dit is deel van die PhDstudie in entomologie van me. Heather Nependa aan die Universiteit…

VERSAMELAARS met ’n voorliefde vir seëls waarop diere verskyn, kan uitkyk vir ’n nuwe reeks wat onlangs deur die Amerikaanse posstelsel vrygestel is. Deur die Heritage Breed Forever-reeks word tien skaars soorte plaasdiere uitgelig. Elkeen se voortbestaan word bedreig deur die toenemende gebruik van kommersiële rasse. Die plaasdiere, onder meer die Narragansett-kalkoen en die Cayuga-eend, is gekies deur prof. Phillip Sponenberg van die Virginia-Maryland-kollege van veeartsenykunde in Amerika, wat hom beywer vir die bewaring van die genetiese diversiteit van plaasdiere.…

Aangeplante weidings benodig stikstof om genoeg voer vir melkbeeste te produseer, maar stikstofkunsmis is duur en waar dit in oormaat toegedien word, kan dit baie skadelik vir die omgewing wees. Die skade wat ondoeltreffende stikstofbemesting aan die omgewing aanrig, vind onder meer plaas deur die verhoogde vrystelling van distikstofmonoksied (N2O), een van die kweekhuisgasse verantwoordelik vir aardverwarming (sien KASSIE). Landbougrond wat bemes word, is een van die voorste vrystellers van N2O. Dis daarom noodsaaklik om te weet wat die omvang van die vrystelling is en hoe dit varieer as gevolg van verskillende landboupraktyke, sodat maniere gevind kan word om dit te verminder. Navorsers van Suid-Afrika en Duitsland kon nou vir die eerste keer die direkte N2O-vrystellings van intensiewe melkbeesweidingstelsels én die vrystellingsfaktor wat daarmee saamgaan, vir Suid-Afrika kwantifiseer. Proewe wat…

WO R D daar reg geboer met skape? Volgens dr. Johan van Rooyen, ’n spesialisveearts, het die meeste mense die verkeerde idee van wat ’n Suid-Afrikaanse skaap na regte is. “Die skape waarmee ons in Suid-Afrika boer, is eintlik woestyndiere. Hulle is bedoel vir ekstensiewe omstandighede. Die afgelope paar jaar boer ons ál intensiewer met hulle. Ons genepoel het nie die immuniteit vir hierdie intensifisering nie. “Dit is dieselfde met ’n volstruis. Hy kom uit die woestyn en daar waar hierdie diere in troppe gejaag en die kuikens in klein ruimtes grootgemaak word, vrek hulle in groot getalle en broei allerhande siektes uit.” Van Rooyen sê biosekerheid begin by immuniteit, en dat die ingesteldheid en waarneming van boere baie siektes kan voorkom of beperk. “Jy moet gereeld jou diere deurkyk,…

VOEDING is 70-80% van die produksiekoste in ’n melkboerdery, en as dit nie reg is nie, ly reproduksie en melkproduksie regstreeks daaronder. Só sê mnr. Pieter Steenkamp, een van drie direkteure van die Tweekop-boerdery by Heidelberg in die Wes-Kaap, wat aangewys is as die Landbounavorsingsraad se Nasionale Kudde met die Beste Interkalfperiode vir 2020. Steenkamp behartig die melkvertakking met 260-300 lakterende Jersey-koeie. “Die meeste melkboere kyk na voer- en ander koste, vergelyk dit met hul maandelikse melktjek, en bepaal só of hulle wins maak. Ons het dit ook eers só gedoen. ’n Keerpunt het in 2018 gekom toe ons ’n Ierse elektroniese melkstelsel – ’n Dairymaster Milk Manager – laat installeer het. “Ons kan nou ’n stalvoedingsrantsoen vir elke koei bepaal op grond van ’n lesing soggens en saans. Só…

DEUR die grond vooraf te voed pleks daarvan om die plante te probeer voed, verhoog ’n saaiboer sy kans op ’n groot oes. Met hierdie benadering het mnr. Michael Allen en sy seun, Gareth, wat by Middelburg (Mpumalanga) onder die naam G&M Farming Enterprises boer, die hoogste én naashoogste droëlandopbrengs met sojabone in die oostelike produksiegebied behaal in DuPont Pioneer se Weeg-en-Wen-opbrengskompetisie. Die Allens se weninskrywing was vanjaar 3,596 t/ha met die Pioneer-kultivar P48T48R op hul plaas Koornfontein. Dieselfde kultivar het op hul hoofplaas, Hartebeesfontein, die naasbeste opbrengs van 3,560 t/ha opgelewer. Dit is ’n Roundup Ready-kultivar. Pa en seun stem saam grond wat goed dreineer en grondgesondheid wat deeglik vir hoë produksie opgebou is, waaronder die pH en makro-elemente, dra die meeste tot hul sukses met saaigewasse by. Die…

DIE suksesvolle raamwerk vir vennootskappe wat die Witzenberg Partners in Agri Land Solutions- (Witzenberg-PALS) inisiatief die afgelope vyf jaar op Ceres in die Wes-Kaap ontwikkel het, dien nou as bloudruk vir die nuwe takke wat elders in Suid-Afrika gestig word. Die PALS-inisiatief is in 2014 begin as ’n grondhervormingspoging deur boere self. Die belangrikste meet-bare doelwit van PALS was en is steeds om swart kommersiële boere te vestig, terwyl die groeimomentum in die landbou behoue bly, sê mnr. Piet du Toit, visevoorsitter van Witzenberg-PALS. ’n Raamwerk is geskep waarbinne ’n kommersiële boer met ’n opkomende boer saamwerk en waar plaaswerkers ook in die winste kan deel. Die inisiatief se sukses in die distrik Ceres, waar 35 landboubesighede met beherende of wesenlik swart aandeelhouding gevestig is, het erkenning van die regering…

EK het my deeglik probeer voorberei op die covid-19-pandemie. Ek het gedink ek was gereed vir die grendeltyd. Maar ek is onkant betrap deur twee dinge – die byna landwye wanfunksionering van munisipale ondersteuningstrukture en die alkoholverbod, waaronder ’n tydelike verbod op wynuitvoer. Gevolglik was die pandemie ’n sielkundige hindernisbaan wat almal in die wynbedryf gehawend gelaat het . . . en party reeds gebroke. Anders as in Brittanje of Europa het Suid-Afrika nie die finansiële hulpbronne om ondernemings en individue te vergoed vir hul verlies aan inkomste nie. Baie werkgewers in die toerisme-, gasvryheids- en wynbedryf moes banklenings kry om werknemers te vergoed. Amper erger as die finansiële terugslae was die besef van hoe die regering die wynbedryf sien. Daar is magtige mense in die parlement wat net die…

MNR. ALPH COETZER was ’n boer en nie ’n opgeleide ingenieur nie, maar het die insig en ondernemingsgees gehad om ’n trekkerreeks van uitvoergehalte te ontwerp en te bou. Vir ’n groot deel van sy lewe (1930-2012) het hy na die perfekte trekker en die perfekte Brahman gesoek. Coetzer het ’n deeglike kennis van geologie gehad. Vir die bewerkingsmetodes wat hy as ideaal vir mielieproduksie in sy geweste beskou het, was daar in Suid-Afrika nie geskikte trekkers nie. Die Coetzers het ’n paar oorweeg, maar “te lig bevind”. Dan maar self een maak, het hy en sy seun, Koos, gereken en begin om ’n trekker te ontwerp op hul plaas Oranjekuil naby Hoopstad in die Vrystaat. Hulle het geweet van die doelstellings en metodiek van die Steigers van Minnesota in…

OM makliker tred te hou met elke plaaswerker se pligte, prestasie en potensiaal het mnr. Thias Taute ’n toepassing ontwikkel wat personeelinligting aanteken en bygewerk hou. Dit het hom opgeval dat plaaswerkers soms vir opleiding gestuur word sonder dat hulle weet hoekom hulle daar is en waarheen hulle in hul werkplek op pad is, sê Taute, hoof van opleiding en ontwikkeling by die Hoedspruit Hub in Limpopo. Met die hulp van ’n sagteware-ontwikkelaar en ’n paar vennote het Taute begin bou aan ’n toepassing om werkers se posbeskrywings op ’n slimfoon, tablet of rekenaar vas te lê waar die werker dit kan sien en onderteken. ’n Werkgewer kan ook in velde van die Sircula-toepassing ’n lys opstel van die pligte wat die werker moet nakom. Eerstens is die toepassing die…

’N RATELTAAI kalk-en-misstrooier wat min kos om te onderhou, is saam ontwerp deur mnre. Odendaal Koen, eienaar van Albertinia Ingenieurswerke, en CD du Toit, wat in die distrik boer. Du Toit is ses jaar gelede na Koen met ’n “idee vir ’n strooier wat op sy plaas kan werk”. Buiten dat dit groot volumes teen hellings moet kan strooi, wou Du Toit ’n veeldoelige strooier hê wat alle soorte kalk en mis kan strooi. Hy wou ook nie ’n ratkas daarin hê nie, want dié komponent hou dikwels nie lank nie. Die oplossing was ’n kragtige motor van 750 cm³ – met ’n 50 mm-as – aangedryf deur die trekker se hidrouliese stelsel. Die strooier het ’n rekenaarmodule wat instruksies vanaf ’n digitale beheerpaneel in die trekker se kajuit ontvang.…

WIE is beter as ’n skaapboer met ’n skeeronderneming om skaaptoerusting te ontwerp of te verfyn? Een van mnr. Tienie du Toit, vyfdegeslagboer van die plaas Gelegenfontein by Steynsburg, se eerste ontwerpe onder die vaandel van Skaapskêr Customs was ’n veeldoelige voerbak. Dié vier-in-een-bak bestaan uit die bak self, ’n dakkie, ’n kruipvoerrooster en ’n skermpyp. Die bak kan op sy eie as lekbak gebruik word. Met die byvoeging van die dakkie kan die voerkorrels teen son en reën beskerm word. Met die kruipvoerrooster, wat ook saam met die dakkie gebruik kan word, kan dit aangepas word om kruipvoer aan lammers te gee en die ooie weg van die voer te hou. Om te voorkom dat gulsige vreters mekaar wegdruk, kan die skermpyp opgesit word. Die ontwerp is prakties, want…

WINGERDE wat vir winsgewender gewasse moes plek maak, gaan ’n invloed op volgende jaar se wynoes hê. “In dié baie vroeë stadium word die wyndruifoes kleiner as in 2021 geskat, maar steeds groter as die vyfjaargemiddelde,” sê mnr. Conrad Schutte, bestuurder van wingerdboukundige dienste by Vinpro. Vanjaar se oes het net meer as 1,46 miljoen ton beloop. Schutte skryf die verwagte afname veral toe aan wingerde wat uitgehaal is. Suid-Afrika het van 2015 tot 2020 meer as 6 000 ha wingerd verloor. “Met die onlangse droogte het mense al begin kyk na diversifikasie, maar die inperking (weens covid-19) en die verbod op drankverkope het sekere boere verder aangespoor om strategies weg te beweeg van wyndruiwe.” Veral die Olifantsrivier- en Oranjerivierstreek se oes word kleiner geskat as in die vorige seisoen.…

VINPRO is bekommerd “dat die hof agteroor gebuig het om die regeringsrespondente te akkommodeer” in sy hofsaak teen die regering oor die grondwetlikheid al dan nie van ’n drankverbod tydens die covid-19-inperking. Die liggaam het sy teleurstelling uitgespreek met die bevinding van die Wes-Kaapse hooggeregshof dat die gesag oor drankhandel eerder by die nasionale regering as provinsies hoort. Die uitspraak beteken die regering kan in die toekoms wéér ’n landwye drankverbod instel, iets wat teen druktyd gevrees is met die vierde vlaag van die covid-19-pandemie wat tans in Suid-Afrika woed. “Die hof het nie duidelikheid gegee oor belangrike kwessies wat deur Vinpro geopper is nie, veral ten opsigte van die regering se bot benadering tot die hantering van inperkings, pleks van ’n flink, meer provinsiale benadering,” lui ’n verklaring deur…

DIE belangrikste manier hoe boere hulself teen die gevolge van klimaatsverandering kan verskans, is om te weet hoe die klimaat op hul plase verander het en hoe hulle daarom hul boerderypraktyke moet aanpas. TerraClim, wat deur die sentrum vir geografiese analise aan die departement geografiese en omgewingstudie van die Universiteit Stellenbosch (US) ontwikkel is, is ’n aanlyn platform wat boere juis help om dié besluite te neem deur spesifieke en akkurate inligting te verskaf oor veranderinge in die klimaat op hul plase. Die TerraClim-navorsings-en-ontwikkelingsprojek is in 2018 deur Winetech begin ná kommer van die Suid-Afrikaanse wynbedryf oor die impak van klimaatsverandering . Die beskikbaarheid van water hou ’n groot risiko vir die bedryf in. Die Wes-Kaap, waar die meeste van Suid-Afrika se wynplase is, is veral kwesbaar aangesien dit hoofsaaklik…

Die grond van die Noordwes-Vrystaat, waar sowat 19% van Suid-Afrika se mielies jaarliks geproduseer word, bevat besonder min klei. Oor groot gedeeltes vorm daar dikwels ’n vlak watertafel indien die reënval voldoende is. Dié water kan dan deur gewasse benut word, en dit lei gewoonlik tot relatief hoë doeltreffende gebruik van reënval. Hierdie onderskepping en opberging van die water is die sterk punt van die grond, maar kwesbaarheid vir erosie en die gemak waarmee dit verdig, is van die grond se swakker eienskappe. Daarom word diep skeurploegbewerkings gebruik om gewasse se wortels in staat te stel om die watertafel te be-nut en verdigting op te hef. Dit is ’n praktyk wat al sedert die 1970’s toegepas word. PLANTESTAND SE ROL IN MIELIEPRODUKSIE Een van die onderwerpe wat die Sandgrondontwikkelingskomitee (SOK)…

VIR jare is gewag vir iemand om wyle oom André Lund se destydse navorsing in die vroeë 2000’s oor ultrahoëdrukbeweiding op sy plaas Elandsfontein in die Beaufort-Wes-distrik voort te sit. Oom André se werk het algaande bewys dat die nie-selektiewe beweiding wat ultrahoëdrukbeweiding meebring, die produksie van sy brose Karooveld verbeter het, terwyl sy verhoogde drakrag ook sy somme beter laat klop het. Hewige vertrapping en ’n hoë konsentrasie mis en urine, gevolg deur ’n lang tydperk van rus, het gelyk of dit werk. Mnr. Danie Slabbert van die plaas Van Rooyenswoning naby Reitz in die Vrystaat is een van die boere wat oom André se stelsel sedert Desember 2017 navolg. Toe oom André in 2020 aan covid-19 sterf, was Slabbert reeds besig met veldopnames saam met die gerekende graskenner…

MET stygende insetkoste op almal se lippe span ál meer boere saam om gesamentlike bedingingsmag te verkry om produksiemiddele goedkoper te bekom. Een só ’n groep, die VS Groeiersgroep, is nie bloot ’n koopgroep nie, maar eintlik ’n boerderygroep, sê mnr. Christo Cronjé, die groep se voorsitter. Die lede bewerk saam ongeveer 80 000 ha grond. “Geld beland gewoonlik iewers tussen die boere en insetverskaffers in middelmanne se sak. Dit is geld wat eintlik die boere toekom. Boere kan soms nie individueel vir afslag beding nie, maar saam kan ’n groep boere sterker staan.” Die VS Groeiersgroep het onlangs graanverhandeling, deur ’n kundige, en insetversekering by sy portefeulje gevoeg in sy strewe om sterk klem aan die insetkant te lê. Geleenthede vir groter waardetoevoeging word voortdurend ondersoek. Die groep het…

WETENSK APLIK is dit bewys dat aardverwarming en die wisselvalligheid van die klimaat veeboerdery in Suider-Afrika drasties gaan verander, waarsku die weidingkundige dr. Louis du Pisani vroeër vanjaar in Landbouweekblad. Dit sluit in ’n toename van 1 °C in die gemiddelde temperatuur per jaar oor Suider-Afrika (teenoor 0,65 °C wêreldwyd), wisselvalliger en uiterstes in reënval met die nat tye wat natter word en droë tye droër, en ’n ongekende toename in die CO -konsentrasie in die at- 2 mosfeer. Die gevolge hiervan vir vee is verhoogde hittespanning, meer afloop en verlies van reënwater, ’n versnelling in gronderosie en langer, intenser droogtes. Alles verskynsels wat boere eerstehands die afgelope paar jaar beleef het. Vir die oplossing is weidingkundiges besig om na die lewe onder die grond te kyk. “Die navorsingsresultate oor…

TOE mnr. Ernst Schmidt gevra is om ’n voorlegging te maak met die oog op ’n vennootskap met die Giba-gemeenskap op 600 ha van hul restitusiegrond by Hazyview, het hy hom probeer indink wat hulle daardeur wil bereik. Hy het besef hulle soek iets wat ’n vinnige inkomste kan lewer, en het gemmer aanvullend tot makadamianeute voorgestel. Sowat 3 000 ha in die Hazyview-omgewing is aan die Mathebulas terugbesorg deur die restitusieproses. W. van R. Schmidt is ’n familiebesigheid waarin Schmidt en sy suster, me. Marietha Muller, vennote is. Hul pa, Willem, boer al van 1951 af by Hazyview. Die boerdery het ook belange in Mosambiek, waar Schmidt, soos op al sy ander grond, gemmer en makadamias produseer. “Gemmer is maar groente. Jy kan vreeslik baie geld maak, of jy…

DIE Karoo met sy min water en yskoue winter is die idea-le streek vir saffraan, en ’n boerdery-herlewing in die streek is nie vergesog nie, sê mnr. Eric Brown van Elandsfontein, suidwes van Laingsburg. In 2019 het Brown sy vorige plaas en boerdery verloor. Twee jaar later is hy een van die Wes-Kaap se grootste blomkool-, broccoli- en spinasieprodusente op huurgrond, én een van die pionierboere met saffraan in Suid-Afrika. Nadat misoeste hom bloots gery het, het hy navorsing begin doen oor geskikte gewasse vir die Karoo. Sy pad het gekruis met dié van mnr. Bennie Engelbrecht van Williston, wat saffraan in 2017-’18 na Suid-Afrika gebring het. In 2019 het Brown sy eerste saffraanbolle teen R3/bol gekoop. Sy droom om ’n hektaar te beplant teen R900 000 was eenvoudig te…

JY kan nie van krimpende marges wegkom nie, maar die vraag is hoeveel hiervan self toegedien is. Die wet van afnemende opbrengs is ’n komplekse be-grip, maar as jy dit eers onder die knie het, werk baie dinge in boerdery uit. Eerstens is hierdie wet ’n ekonomiese wet, en word nes die wet van vraag en aanbod aan alle Ekonomie 1-studente geleer. Geld, oftewel kapitaal, volg die weg van minste weerstand. Wanneer iemand met die mark inmeng, beweeg geld na waar daar minder inmenging is. ’n Klassieke voorbeeld is die wolbedryf. ’n Stelsel is in werking gestel om die pryse tot voordeel van die boere te manipuleer. Twintig jaar later was die wolbedryf bankrot, en produksie het van 150 miljoen kg tot 40 miljoen kg gedaal. As hierdie ekonomiese wette…

’N DROOGTE lok ’n klomp emosies by boere uit, en dié besonderse foto, “’n Lam sonder ma” van die Landbouweekblad-joernalis Willem van der Berg, vang die smart en moedeloosheid, maar bowenal die deursettingsvermoë en boere se vertroue op hul Skepper in sulke tye, besonder goed vas. Dit het oom Frans Conradie van die vrugteplaas Koelfontein naby Ceres in die Warm Bokkeveld diep getref toe hy die foto in Landbouweekblad sien. Die foto is geneem op mnr. Coenraad Kotze sr.se plaas, Simon’s Hope by Griekwastad in die Noord-Kaap, terwyl hy in November 2019 met Dorperskape gewerk het. Dié beeld van die boer wat na ’n Dorperlammetjie kyk in ’n landskap waar die weiding lankal op is, is een wat diep emosies by enige veeboer – en ook vrugteboer – sal ontlok.…

DIE teel van ramme wat ekstra gewig aansit sonder om meer te vreet, is enige skaapboer se droom. Om dít te kan doen, het die Suid-Kaapse broers mnre. Jan en Johann Wessels hul boereplan van ’n verhewe lamvoerkraal aangepas tot ’n skaapdoeltreffendheidsentrum waar daaglikse voerinname, groei en gewigstoename gemeet en aan SA Stamboek deurgee word. In die Waplaas-boerdery by Heidelberg, Wes-Kaap, word hoogs voerdoeltreffende ramme as uitstekende teelmateriaal geïdentifiseer. Die inligting word direk per rekenaar aan GrowSafe, ’n ramtoetsstelsel wat deur ’n Kanadese maatskappy ontwerp is, en aan SA Stamboek deurgegee om die genetiese inligting en groei-eienskappe van ’n skaapram (of ooi) saam te voeg en só die potensiële teelmoontlikhede te bepaal. Die verhewe doeltreffendheidsentrum is 20 m x 15 m groot, en in agt hokke opgedeel. Dit bestaan uit…

’N VOORNEMENDE beesboer van Limpopo het ’n plan bedink om die aanvullende voer vir sy diere ekonomies te laat benut. Die verskuifbare struktuur het plek vir twee lekke, word in die grond geanker en keer dat grootwild die blokke bykom en vertrap. Mnr. Johan van Wyngaardt, wat staalstrukture oprig, se lekblokswaai herinner aan kinderswaaie van ouds. Dit bestaan uit twee A-raampote, ’n boonste dwarslat en mandjies van plaatgaas of gesweiste maasdraad aan weerskante vir lusern, hawer of hooi vir byvoeding. Die struktuur van sowat 21 kg kan maklik verskuif word. Van Wyngaardt maak die raamwerk breed genoeg sodat twee blokke langs mekaar kan hang. Hy sny ’n basis van plaatmetaal so groot soos die blokke. ’n Gaatjie van sowat 12 mm word deur die middelpunt van die blok geboor. Hierdeur…

‘Elke boer – groot of klein – verdien om vereer te word. Dié wat vanaand bekroon is, verteenwoordig almal,” het mnr. Dawie Maree, hoof van inligting en bemarking by FNB-Landbou, op die prysoorhandigingseremonie by die Cavalli-landgoed naby Stellenbosch gesê. Volgens hom het die landbou die ekonomie oor die afgelope twee jaar aan die gang gehou. Me. Liza Bohlmann, voorsitter van Landbouskrywers SA, het gesê die viering van uitnemendheid in die landboubedryf is noodsaaklik. “Om erkenning te gee aan die pogings van die-gene wat voedsel, voer en vesel produseer, is een aspek van die eerbewyse. Ons kyk ook die-per na hoe hulle hul besigheid bedryf, hul doeltreffendheidskoers en op watter vlak hulle op ’n groter skaal bydra om die lewe van ander te verbeter. Die pryswenners is hardwerkende mense wat buitengewone…

Die maatskappy Laeveld Agrochem (LAC) het vanjaar ’n besondere mylpaal bereik met die viering van sy 30ste bestaansjaar. LAC is in 1991 deur mnr. Nick Liebenberg en sy seun, Corné, gestig. Aan die begin het die twee Liebenbergs en een administratiewe persoon die besigheid uit ’n sitkamer bedryf. Daar was 14 aandeelhouers en LAC het slegs in die tradisionele Laeveld-gebied sake gedoen, vandaar die naam. Die sukses van die maatskappy en strategiese vennootskappe het hom in staat gestel om vinnig na ander provinsies en selfs oor die landsgrense uit te brei. Van die oorspronklike aandeelhouers is die Liebenbergs en mnre. Freek Prinsloo en Deon Maré steeds by Laeveld Agrochem. Vandag is daar meer as 70 depots wat deur 110 gevestigde konsessiehouers reg oor die land en in naburige lande bedryf…

Die maatstaf vir presisieboerdery is reeds in 1995 deur Case IH AFS (Advanced Farming Systems) daargestel. Deur die jare het die handelsmerk sy AFS Connect-telematika verder ontwikkel. Dit word tans as markleier in presisietegnologie beskou. “Die nuwe AFS Connect-trekkers kan nou binne ’n presisie-marge van minder as 2,5 cm werk, wat beter is as alle mededingers,” sê mnr. Esmond Coen, hoof van Case IH Ag Solutions. Die op- en aflaai van data deur AFS Connect word ook as die vinnigste op die mark geag. Die aantal funksies en opsies is verstommend. Volgens Coen sluit die funksies alles in waaraan ’n boer kan dink, van die aanduiding van die werktuig se ligging, die werkstatus en wat dit benodig (soos brandstof of onderhoud). Data van die bewerkte oppervlakte of wisselende toedieningshoeveelhede word…

Rampe kan enigiemand enige tyd tref. Dit is waarom die Senwes-groep van maatskappye verbind is tot die volgehoue ondersteuning van klante en gemeenskappe wat gebuk gaan onder probleme, soos vloede, vernietigende veldbrande en voortslepende droogtetoestande. Hierdie ondersteuning is egter nie net tot natuurrampe beperk nie. Daarvan getuig die covid-19-noodlenigingswerk wat die groep reeds sedert Mei 2020 doen. AVC RELIEF UMBRELLA-PROJEK Die Senwes-groep se hulpverlening vind plaas onder die vaandel van die AVC (Agricultural Value Chain) Relief Umbrella-projek. Volgens mnr. Francois Strydom, uitvoerende hoof van die groep, het hierdie projek dit ten doel om mense met hulp én hoop by te staan. “Om ’n verskil in mense se lewens te maak, is die hoogste eer,” sê Strydom en verduidelik dat die groep ’n klantgerigte sakefilosofie lééf. Die projek, wat in Mei…