Indholdsfortegnelse for 20 January 2022 i Landbouweekblad

KRY ONS HIER! ARTIKELS EN NUUS 083 655 0391 (Wes-Kaap), 082 823 7845 (Gauteng), 082 391 3638 (Vrystaat), 082 335 7185 (Oos-Kaap), 083 539 1383 (Limpopo) E-pos: lbw@landbou.com LANDBOU.COM alani.janeke@landbou.com ADVERTENSIES 012 485 9356, 021 406 2385 (veilings), 021 406 2924 (geklassifiseerd) INTEKENARE EN AFLEWERINGS 087 353 1333 (WhatsApp), SMS “diens” na 31069, T: 087 353 1300, 021 406 2385 F: 086 457 5915 E: subs@media24.com REDAKSIE Redakteur Chris Burgess (chris.burgess@landbou.com) Adjunkredakteur Nelia Richter (nelia.richter@landbou.com) Assistentredakteurs Charl van Rooyen, Lucille Botha Eindredakteur Jan Bosman Nuusredakteur Jeanne van der Merwe (nuus@landbou.com) Produksiebestuurder Gretchen Peiser Spesialisskrywer Amelia Genis Parlementêre joernalis Joylene van Wyk Artikels en nuus Johan van der Merwe Redakteur spesiale projekte Reza Clifford Redakteur Boerekos Arina du Plessis Subredaksie Johan Fouché (handelsmerkuitbreidings), Ina Ferreira, Aletta Pretorius-Thiart Kunsredaksie Elgee Strauss (hoof),…

‘Selfs al droog dit genoeg uit ná die rekordhoë reënval in baie dele van die Vrystaat, is dit te laat om mielies, soja en selfs sonneblomme te herplant.’ MNR. JAKKALS LE ROUX van Vrystaat Landbou oor die vloedskade in die Wesselsbron- en Bothaville-omgewing. Bl. 14 ‘Sonder finansiële steun sal die meeste kleinboere onvermydelik van deelname aan uitvoermarkte uitgesluit word.’ DR. TINASHE KAPUYA en MNR. WANDILE SIHLOBO, landbouekonome, oor moontlike gevolge van die Europese Unie se Farm to Fork-strategie. Bl. 18 ‘Daar is steeds ’n vloedrisiko in Januarie en veral Februarie, met damvlakke wat baie hoog gaan bly wanneer ’n tweede spits in reënval bereik kan word.’ MNR. JOHAN VAN DEN BERG, klimatoloog, oor ’n voortgesette vloedrisiko later in die somer. Bl. 17 ‘Hulle is uitgeslape en trek net in die…

Diegene vir wie die gode lief is, sterf vroeg, het die antieke Griekse skrywer en geskiedkundige Herodotus moedeloos verklaar. Hoe anders kan ’n mens die snydende gevoel van onreg verwerk wanneer ons heel bestes so vroeg by ons gevat word? Nou, ’n paar duisend jaar later, probeer ons weer die ontydige heengaan van dr. Michael Brad-field op die betreklik jeugdige ouderdom van 56 kleinkry. Michael was werklik een van Suid-Afrika se heel bestes. ’n Plaasseun van Jamestown, genetikus, sportman en niks minder nie as ’n optimis van visionêre afmetings. ’n Wonderlike getuigskrif vir die kaliber mens wat ons verrinneweerde ou landjie nog van tyd tot tyd kan oplewer. Daar was baie wat Michael besonders gemaak het — sy onkreukbare eerlikheid, sy opregtigheid, sy diep empatie met ander, sy doelgerigtheid, sy…

DIE Farm to Fork-strategie is deel van die Europese Unie (EU) se breër Green Dealbeleidsinisiatiewe, waarmee die streek sy kweekhuisvrystellings teen 2030 55% laer as in 1990 wil hê. Sowat 27% van Suid-Afrika se landbou-uitvoer is vir die EU be-stem. Die ekonomiese vennootskapsooreenkoms (EVO) tussen die Suider-Afrikaanse streek en die EU het sedert 2016 groot handelsvoordele vir Suid-Afrika gebring, maar die koste van voldoening aan nuwe vereistes kan dit tot niet maak, skryf die landbou-ekonome dr. Tinashe Kapuya en mnr. Wandile Sihlobo in ’n artikel op econ3x3.org. Verder kan die tyd wat dit duur vir reguleerders en belanghebbendes in die voedselstelsel om beleid, regulasies en sakebesluite met die nuwe vereistes van Farm to Fork in ooreenstemming te bring, in die oorgangsfase beleidsonsekerheid skep. Dit kan volgens Kapuya en Sihlobo nodig…

AGT uit die nege provinsiale lede-organisasies van Agri SA het die afgelope feestyd ’n merkbare afname in ernstige misdaad in boerderygemeenskappe ervaar. Verteenwoordigers met wie Landbouweekblad gepraat het, skryf dit toe aan wydverspreide sekuriteitskameranetwerke, verhoogde waaksaamheid en beskerming op plase, verbeterde verhoudings tussen boere en private sekuriteitsmaatskappye en, in sommige gevalle, die plaaslike polisie. Mnr. Jakkals le Roux, voorsitter van Vrystaat Landbou se landelike veiligheidskomitee, sê vol riviere, modderige lande en veld, en verspoelde paaie weens die swaar reën het waarskynlik misdaad in dié provinsie teengewerk. Vandalisme en diefstal van landelike infrastruktuur, soos kraglyne en selfoontorings, was egter steeds ’n algemene klagte onder verteenwoordigers van die georganiseerde landbou. Veediefstal – vir die pot en diefstal deur sindikate – het ook ’n probleem in die meeste provinsies gebly, met klein- én…

Ek kry baie keer dié vraag van lesers: Waarin moet ek belê? Jammer, daar is eenvoudig nie een antwoord wat vir almal gepas gaan wees nie. Elkeen se doelwit is anders. Vergeet eerder van die vraag en dink aan wat jy wil bereik. Daar is twee faktore wat uitstaan. Hoeveel tyd het jy? En het jy toegang tot ander geld in ’n noodgeval? As jy tyd aan jou kant het, kan jy meer belê in aandele. Jy het tyd nodig omdat aandele oor ’n lang tydperk die beste opbrengs lewer. Op kort termyn kan dit egter wisselvallig wees. Markte beweeg, en jy wil nie genoodsaak wees om geld te onttrek op ’n tydstip dat die mark gedaal het nie. Op kort of mediumtermyn kan jy meer in effekte en selfs…

Daar gaan wêreldwyd vanjaar nagenoeg 4% minder wyn geproduseer word weens die ongunstige weer in Europa. Mnr. Conrad Schutte, bestuurder van Vinpro se konsultasiediens, sê dit is ’n geleentheid wat plaaslike produsente ’n hupstoot kan gee. “Dit is nog vroeg, maar ’n goeie oes word verwag. Die syfers van die internasionale organisasie vir wingerd en wyn wys dat wynproduksie wêreldwyd op ’n laagtepunt is. Die projeksie vir 2021 word op 250 miljoen hektoliter beraam – ’n afname van ongeveer 4% op 2020 se produksie en 7% onder die 20-jaar-gemiddelde. Dit kan ’n geleentheid in uitvoer bring, mits Suid-Afrika die logistieke probleme op die hawens en met skeepsvraghouers kan oplos. “Die waarde van plaaslike uitvoer groei. Die vyf kultivars wat verlede jaar vir die hoogste vry aan boord uitvoerwaarde verantwoordelik was,…

Met die aanvang van demokrasie het min mense gedink Suid-Afrika sal ná byna drie dekades steeds sukkel met die verskynsel van “twee landbousektore”. Onlangse studies toon dat swart Suid-Afrikaanse boere minder as 10% van die land se totale landbou-uitsette produseer. Vordering is wel gemaak met swart boere wat kommersiële produksie en die verskaffingsketting betree het. ’n Kombinasie van faktore het egter die kloof tussen die kommersiële landbou, wat hoofsaaklik uit wit boere bestaan, en bestaansboere, wat hoofsaaklik uit swart boere bestaan, verdiep. Die blaam word dikwels voor die deur van die private sektor gelê. “Ons siening is dat dit ’n onvoldoende verduideliking is,” skryf prof. Johann Kirsten, direkteur by die Buro vir Ekonomiese Ondersoek aan die Universiteit Stellenbosch, en mnr. Wandile Sihlobo, hoofekonoom by Agbiz, in die aanlyn publikasie theconversation.com.…

Die Suid-Afrikaanse Rooibosraad is besig om ’n strategie te bepaal vir die benutting van die beskermde aanduiding van oorsprong wat deur die Europese Kommissie aan rooibos toegestaan is, sê mnr. Dawie de Villiers, besturende direkteur van Cape Natural Tea Products. Rooibos is die enigste tee of kruietee wat heeltemal van een bron afkomstig is en dit bied eiesoortige bemarkingsgeleenthede. De Villiers sê dit is nog te vroeg om ’n produksieskatting vir die komende seisoen te doen. Hy sê wat marktoestande betref, toon die plaaslike mark ’n gunstige neiging, maar die totale volumes is nog heelwat laer teenoor die hoogtepunt voor 2018 se rekordpryse. Hy sê uitvoer vir 2021 was teen die einde van die jaar gunstig vergeleke met 2020. Die weer, soos reën en hitte, het tans die grootste impak…

WERK MAKLIK MET BEESTE IN DIE VELD Agri Shalom spog met ’n mobiele, verstelbare laaibank op ’n 2,5 ton-onderstel wat terselfdertyd ’n waentjie is wat ’n mobiele kraal kan vervoer. Daar is genoeg kraalpanele om 50-70 beeste te hou en te sorteer. Dié waentjie, die Bees-veldman, het ook ’n nekklamp wat met ’n ratmeganisme werk en ’n drukgang van 6 m wat aan die klampe las. Dit is verstelbaar met wydtes wat geskik is vir van kalwers tot groot diere. In die drukgang kan diere uitgekeer en gebrandmerk word. Die kraal kan binne 40 minute op- en afgeslaan word, reg om weg te sleep. Prys: R116 150. NAVRAE: Mnr. Jan-Abraham Strauss, e-pos: strauss@ agrishalom.co.za, 082 636 1785. BOOR SONDER FIETERJASIES Mnr. Jannie Myburgh, ’n boer van Ermelo wat bekend is…

Liezel Moolman is die bemarkings- en logistieke bestuurder van Professional Horticulture Consulting, ’n Suid-Kaapse onderneming wat aarbeie verbou en onder die Garden of Eden-handelsmerk versprei. Hulle verbou ook ander bessies, soos frambose en bloubessies. Vertel meer van jul onderneming? Ons boerdery, wat al veertien jaar lank aan die gang is, is die enigste wat twaalf maande van die jaar bessies produseer. Tans bestaan die boerdery uit sowat 50 hektaar aarbeie, 3 hektaar bloubessies en ’n halwe hektaar frambose. Ons boer op drie plase wat onderskeidelik teen 10 m, 300 m en 700 m bo seevlak lê. Dié verskillende mikroklimate stel ons in staat om ons produksietydgleuf te verleng. Brand-wag is die plaas waar die grootste deel van ons produksie plaasvind. Hier skop ons vroeg in Mei met produksie en uitvoer…

As studente het ons ná ’n rugbywedstryd brandewyn en Coke gedrink asof dit uit die mode gaan raak, maar oor die jare het my smaak darem ’n hoër vlak van fatsoenlikheid aangeneem. Deesdae voeg ek niks by nie, behalwe ’n paar blokkies ys. Suid-Afrikaanse potketelbrandewyn is immers van wêreldgehalte. Daarvan getuig die internasionale eerbewyse, soos die KWV se potketelbrandewyn wat in 2019 as die beste potketelproduk ter wêreld aangewys is. BRANDEWYN SE BEGINJARE Brandewyn (en Coke) word deur sommige mense as moles-maker beskou, terwyl Suid-Afrikaanse brandewyn eintlik ’n produk van ons boere is waarop Suid-Afrikaners baie trots kan wees. Franse konjak het miskien ’n voorsprong onder die snobs, maar ons brandewyn troef dikwels die konjak wat gehalte betref. Tydens Jan van Riebeeck se vaart na Suid-Afrika in 1652 was dit…

STEEDS AFDRAANDE MET LOS REMME Soos gewoonlik is Izak Smalman se brief “Horner-moord verkeerd hanteer” (LBW, 9 Desember 2021) interessant en op feite gegrond. As oud-polisiebeampte skryf hy met insig en gesag oor polisie-aangeleenthede. Die mislukte ondersoek en vrugtelose vervolging van die twee verdagtes wys waarom die publiek vertroue in die polisie verloor het. Hy doen selde iets reg en suksesvol. Die misdaadvoos publiek is tereg skepties oor die keuring en opleiding van polisiebeamptes. Misdaad groei eksponensieel met die verswakking van polisiëring. Dit is nie dat daar nie geskikte kandidate is wat belang stel en beskikbaar is om opgeneem te word in die diens nie. Dit het eerder te doen met die staat se onwilligheid om kandidate uit die kleiner bevolkingsgroepe, naamlik bruin, wit en Asiërmense, te oorweeg. Dít is…

JANUARIE 2022 sal waarskynlik deur Vrystaatse saaiboere onthou word as die tyd toe die trekkers in die lande vasgesit het. Nadat ’n oormaat vog daartoe gelei het dat gesaaides versuip het, het baie boere pro-beer oorplant terwyl daar dalk nog tyd was. Met deurdrenkte lande en reën wat kort-kort val, was dit egter ’n byna onbegonne taak. Miljoene rande se skade weens te veel reën is reeds aan gewasse in die somerreëngebied aangerig, met nog reën wat voorspel word en die uurglas wat leeg loop om die versuipskade te beperk. Video’s wat boere in die eerste week van Januarie geneem het, toon hoe duisende hektaar plaasgrond en aanplantings deur hael-, versuip- en vloedskade verwoes is. ‘KISBOUDE GESLAAN’ Mnr. Hennie Roos, wat tussen Hoopstad en Hertzogville boer, vertel die swaar reën…

Die EU is ’n baie belangrike bestemming vir Suid-Afrikaanse vrugte, met 36% wat soontoe uitgevoer word. Die bedryf is gewoond daaraan om aan die EU se streng vereistes te voldoen, maar die beleidsonsekerheid wat die Farm to Fork-strategie kan bring, is ’n bekommernis. Me. Fhumulani Ratshitanga, uitvoerende hoof van Fruit South Africa, sê die bedryf hét al voorheen aan nuwe vereistes voldoen en sal voortgaan om dit te doen. “Die bedryf is taamlik gewoond aan voortdurende verbetering en weet reeds ’n tyd lank van die Green Deal. Baie private standaarde in baie markte, soos dié van invoerders, supermarkte en kruidenierswinkels, is reeds aansienlik hoër as die minimum EU-standaarde, veral rakende volhoubare plaaspraktyke ten opsigte van tegniese, etiese, voedselveiligheids- en omgewingskwessies. Die Green Deal en die Farm to Fork-strategie maak egter…

1 ZIMBABWE| Melkboere kry hupstoot Die Umzingwane-suiwelkoöperasie, sowat 60 km suidoos van Bulawayo, het £15 000 (sowat R320 000) ontvang as deel van ’n samewerkingsprogram tussen die Europese Unie, die skenkerorganisasie We Effect en verskeie Zimbabwiese landbougroepe. Dit is daarop gemik om Zimbabwe se melkproduksie van 76 miljoen liter melk in 2020 tot 130 miljoen liter melk te verhoog. Die geld sal gebruik word vir sonpanele, ’n boorgat en koeltrokke. Die skenking verteenwoordig 70% van die begroting vir die projek. Boere sal die orige 30% betaal. – The Herald 2 KENIA | Aartappeltekort tref KFC Die restaurantkettinggroep KFC moes vroeër vandeesmaand slaptjips met gebraaide ugali, ’n tipe stywe mieliepap, vervang ná die groter vraag sy voorraad aartappelskyfies oor Kersfees en Nuwejaar laat opraak het. KFC in Kenia voer…

’N LEGENDE in die wolbedryf, mnr. Jannie Hendriks (83), wat meer as 40 jaar by BKB betrokke was, is onlangs in sy slaap oorlede, vermoedelik weens hartversaking. Sy seun Tank, ’n boer en voormalige voorsitter van die Swartwater-boerevereniging, sê sy pa was veral bekend om die wolskole wat hy op verskeie plekke aangebied het. “Hy was altyd gewillig om almal te help en was wyd bekend. Met sy afsterwe het ons meer as duisend boodskappe van medelye gekry. Hy was ook baie lief vir sy Landbouweekblad. “Hy het skoolgegaan op Dundee en wou graag Glenlandboukollege toe gaan, maar daar was nie geld daarvoor nie. Hy het toe begin om in verskeie provinsies wol te klas. “Later het hy by mnr. Frans Bezuidenhout, ’n groot boer by Babanango, gaan werk waar…

Dit is welbekend dat die ANC-regering se ekonomiese beleid ernstig oorhel na ’n sosialistiese benadering. Daar is immers kommuniste in die kabinet. Dis ook duidelik daar is min koördinasie in die ekonomiese beleid. Dis veral die departement van handel, nywerheid en mededinging met min. Ebrahim Patel aan die stuur, wat stadig, maar seker besig is om die strop nouer te trek op markte se werking. Dit het begin met die sinlose maatreëls in die 2020-’21-grendeltyd. Daar is ook regulasies geproklameer wat prysbeheer op knoffel en gemmer ingestel het. Die jongste groot debat is dat die betrokke departement ’n beleid van invoervervanging volg en sekere binnelandse nywerhede beskerm, wat heel moontlik tot kosteverhogings gaan lei. Daar is ook ’n aandrang om aandag te gee aan die konsentrasievlakke in die Suid-Afrikaanse ekonomie.…

Nortjé en Laker gee raad oor fosfaatbyvoegings in Suid-Afrikaanse makadamiaboorde. ■ Handhaaf Bray-1 fosfaatvlakke in grond van 30-50 mg/kg. ■ Bestuur dit deur gereelde ontleding van grond- en blaarmonsters. ■ Verseker ’n gesonde, kragtige wortelstelsel deur fosfaatryke bemesting wat wortelgroei stimuleer in Julie en Augustus, en Desember en Januarie te gebruik. Dit is dan beskikbaar gedurende tydperke van aansienlike wortelgroei. ■ Moenie te veel fosfaatryke bemesting byvoeg nie, en veral nie mis en kompos wat hoë vlakke daarvan bevat nie. Die riglyn is dat 50% van ’n boom se fosfaatbehoeftes van Julie tot September toegedien moet word, wanneer bloeisels ontwikkel, en die res van Desember tot Maart, wanneer neute tot volwassenheid ontwikkel. ■ Die hoeveelheid fosfaatryke bemesting per boom of hektaar hang af van die fosfaatstatus van die grond en…

Mnr. Richard Tate se plase was 130 km noordoos van Harare. Die eiendom is oorspronklik in 1948 toegeken aan soldate wat van die Tweede Wêreldoorlog teruggekeer het om tabak te produseer vir die Britse regering. “Ek het die grond deur die Land Bank gekoop en droëlandtabak op 30 ha geplant.” Daarna het sy boerdery gegroei. Toe Mugabe dit oorgeneem het, het Terragwaai Farms 200 ha tabak, 100 ha mielies, 120 ha koring, 120 ha soja en 55 ha sitrus verbou. Daar was rose onder skadunet, 500 Sussex-koeie en Dorperskape. Tate was by geleentheid Rothmans se tabakkweker van die jaar en British American Tobacco se kommunikeerder van die jaar. Hy was ’n aandeelhouer in verskeie landboubesighede. Hy het ook in sport uitgeblink as voorsitter van Zimbabwe se polocrosse-vereniging en het Zimbabwe…

As Suid-Afrika se biodiversiteitsektor nie ag slaan op die staat se oproepe tot transformasie nie, kan beroepsjagters hulself later in ’n situasie bevind waar hulle nie meer toegang het tot grond om op te jag nie, het mnr. Jonathan Denga, direkteur van biodiversiteitsbestuur en bewaring in Noordwes, op die jaarvergadering van die Custodians of Professional Hunting and Conservation in Johannesburg gewaarsku. Denga het gesê al hoe meer grond word deesdae aan gemeenskappe oorgedra en dat sulke gemeenskappe deel sal wil hê aan Suid-Afrika se jagbedryf. “Ons wil meer mense van kleur in hierdie bedryf sien. Ons sal saam maniere moet kry om seker te maak ons sluit mense van hierdie gemeenskappe by ons besighede in.” Mnr. Andrew Apane van Wildbedryf SA se transformasiekomitee het gesê daar is baie begunstigdes van…

Vordering is gemaaksedert die veelbesproke meesterplan vir die suikerrietwaardeketting net meer as ’n jaar gelede in werking gestel is, maar heelwat struikelblokke moet nog oorkom word om die bedryf uit sy jare lange en potensieel verlammende finansiële dooiepunt te trek. Verskeie belanghebbendes in die openbare en private sektor het hulle tot die plan en die reddingsboei vir die waardeketting ter waarde van R16 miljard per jaar verbind. Dr. Siyabonga Madlala, uitvoerende voorsitter van die South African Farmers’ Development Association (Safda), wat die belange van baie swart suikerrietboere verteenwoordig, is tevrede met die vordering wat tot dusver met die meesterplan gemaak is. Dit sluit in ’n toename in verkope van Suid-Afrikaans geproduseerde suiker, verbeterings in die herwinbarewaarde-prys wat aan suikerrietboere vir hul oeste betaal word, en die identifikasie van kleinboere as…

NEIL MILES Dr. Neil Miles is ’n raadgewende grondkundige met 42 jaar ondervinding. Hy konsulteer en verskaf opleiding aan boere en boerderymaatskappye, met die klem op grondvrugbaarheid en -gesondheid. Hy is ook ’n gereelde rubriekskrywer in Landbouweekblad. Watter landbou-insig het jou aanslag verander? Om die opbrengs van rygewasse, weiding en tuinbougewasse – waaronder boomgewasse, soos pekanneute, avokado’s en makadamias – te optimaliseer, is dit noodsaaklik om wetenskaplik bewese beginsels van plantvoeding en grondgesondheidsbestuur toe te pas. Wat die afgelope paar jaar na vore gekom het, is dat Suid-Afrikaanse boere ongelukkig té dikwels swak advies ontvang, wat produksiekoste verhoog, maar geen verbetering op die uiteindelike opbrengs het nie. Boonop word boere gereeld oorreed om aansienlike bedrae geld te bestee aan produkte wat min of niks tot die winsgewendheid van hul bedrywighede…

Minstens 49 van Suider-Afrika se endemiese voëlspesies en 19 van die 61 naas-endemiese voëlspesies is al in die Overstrand opgeteken. Dit beteken 52% van Suider-Afrika se endemiese voëlspesies kom in hierdie klein gebied voor. Dié verskeidenheid, saam met die ander toeriste-aantreklikhede, maak van die Overstrand ’n gewilde eko-bestemming. Die Overstrand is bekend om behoue fynboshabitatte by Rooiels, die Harold Porter Botaniese Tuin op Bettysbaai, en die Fernkloof-natuurreservaat by Hermanus. Voëlspesies wat uniek tot fynbosstreke is, soos die Kaapse suikervoël, oranjeborssuikerbekkie, rooiborsruigtesanger en die Kaapse berglyster, kan redelik maklik besigtig word. Ander gesogte spesies sluit in die grondspeg, die Kaapse en die langtoonkliplyster, en die grasvoël. Om nie eens te praat van gewilde roofvoëls, soos die witkruisarend, rooiborsjakkalsvoël en rooivalkie, nie. Die geplaveide wandelpaadjies langs die kuslyn bied nie net pragtige…

Dr. WP Burger drink nou al baie jare lank sy brandewyn teugie vir teugie, en ja, op ys! Hy is diep onder die indruk van die gehalte van plaaslike brandewyne en hoop om meer waardering hieroor onder Suid-Afrikaners aan te wakker. As skrywer van opvoedkundige landboumateriaal vir skole, kolleges en universiteite het hy oor baie jare heelwat kennis opgedoen oor wynbereiding. Hy het ook wyd gelees oor brandewynstokery en besluit om drie artikels te skryf oor die grootsheid van hierdie amberkleurige vloeistof. Burger, wat tans in Somerset-Wes woon, het in 1994 die maatskappy Curmo Designs gestig en verskeie navorsings- en ontwikkelingsprojekte van stapel gestuur. Wanneer hy nie lees, skryf of ’n brandewyntjie geniet nie, sal jy hom waarskynlik op die gholfbaan raakloop.…

In die TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot November 2021. Pryse stabiliseer in groot dele van die provinsie ná die ernstige droogte. In dié tyd is 310 ooreenkomste in 33 distrikte gesluit. Die sluiting van aktekantore weens covid-19 in 2020 het vergelykende neigings vir die provinsie bemoeilik. Altesaam 156 513 ha is teen R1 ,52 miljard verhandel. In 13 van die distrikte (39% teenoor 47% die vorige jaar) is gunstige prysneigings waargeneem. Pryse het met meer as 10% gedaal by Barkly-Oos (-20,5%), Graaff-Reinet (-15,3%), Humansdorp (-12,1%), Joubertina (-11,5%), Kariega (-20,1%), Middelburg (-19,8%) en Queenstown (-16,9%). By Maclear (19,7%), Steytlerville (13,9%) en Stutterheim (10,4%) het dit met meer as 10% gestyg. Ten opsigte van plaasgrootte, lyk die verhandelings soos…

TE midde van ’n groeiende wêreldbevolking kan klimaatsverandering ’n ernstige impak hê op ons vermoë om genoeg voedsel te produseer. Navorsing van so lank terug as 2007 het bevind nagenoeg 30% van jaarlikse gewasopbrengsverliese was weens veranderinge in die klimaat. Dit is merkwaardig dat beduidende voedseltekorte onder sulke omstandighede tot dusver min was. Tog het voedselpryse die afgelope dekades al hoe meer onstabiel begin raak. Noudat meer handelsversperrings wêreldwyd ingestel word in ’n tyd dat klimaatsverandering begin vererger, kan die stabiliserende effek van betreklik oop handelstelsels begin misluk. Al het opbrengste per hektaar die afgelope 50 jaar beduidend gegroei, het die koers van dié groei begin verlangsaam teenoor vorige dekades. Onlangse navorsing dui daarop dat tot 30% van die verwagte opbrengsgroei in Europa deur ongunstige weerstoestande uitgeskakel is. Die grootste…

6,8% Sitrusproduksie in die Europese Unie sal na verwagting in die 2021-’22-bemarkingsjaar met 6,8% daal vergeleke met die vorige seisoen weens ongunstige weerstoestande in die topproduserende lande. Kleiner plaaslike voorrade, ’n hoër vraag weens die covid-19-pandemie en die heropening van die gasvryheidsbedryf kan sitrusinvoer steun. Duurder landbou-insette, elektrisiteit, logistiek en brandstof kan ook die EU se sitrusprodusente onder druk plaas. – USDA 1 miljard Frankryk hoop om 1 miljard stukke onherwinbare plastiekafval uit te skakel met ’n verbod op plastiekverpakking vir preie, wortels, tamaties, aartappels, pere en sowat 30 ander produkte. Kwesbaarder vrugte soos bessies en perskes kan nog in plastiek verpak word, maar dit sal in komende jare uitgefaseer word. Sowat 3 500 verpakkingsmaatskappye het teen die verbod geappelleer. – Al Jazeera 62% Nagenoeg 62% van respondente in ’n…

DIE Amerikaanse vrugtesapprodusent Venture Coastal LLC het ’n teenstortingsaansoek vir suurlemoensap uit Suid-Afrika en Brasilië ingedien. Die aansoek is net voor die einde van 2021 by die internasionale handelskommissie, die Amerikaanse weergawe van Itac in Suid-Afrika, ingedien. In sy aansoek vra die maatskappy vir ’n teenstortingstarief van 128,61% vir Suid-Afrikaanse suurlemoensap en 555,22% vir sap uit Brasilië. Volgens mnr. Donald Mac-Kay, ’n internasionale handelsraadgewer en direkteur van XA Internasionaal, het die uitvoer van Suid-Afrikaanse suurlemoensap van 2018 tot 2021 met 61% toegeneem. ’n Tarief sal ’n pynlike slag wees. MacKay benadruk dat die Amerikaanse mark die grootste bestemming vir Suid-Afrikaanse suurlemoensap is. Suid-Afrika is naas Brasilië die grootste uitvoerder van suurlemoensap na Amerika. Volgens hom sal dit nie maklik wees om ’n vervanger te vind vir die nagenoeg R165 miljoen…

EEN van Suid-Afrika se voorste veekenners, dr. Michael Bradfield (56, foto regs), is op 6 Januarie in Pretoria oorlede ná ’n lang stryd teen kanker. Sy lewenslange strewe was om veeboerdery met genomika in ’n meer wetenskaplike rigting te stuur en om ’n goeie naspeurbaarheidstelsel vir Suid-Afrika se lewendehawebedryf te vestig. Hy was ’n gereelde rubriekskrywer vir Landbouweekblad en die vader van die jaarlikse Veeskool, wat sedert 2008 gehou is en jaarliks internasionale sprekers gelok het. Die Veeskool is die afgelope jare aangebied met die samewerking van Landbouweekblad, Breedplan, waarvan Bradfield die Suider-Afrikaanse hoof was, en die Lewendehawe-registrerende Federasie (LRF), waarvan hy die uitvoerende hoof was. Hy was ook die uitvoerende hoof van die Wagyu-telersgenootskap van Suid-Afrika. Bradfield was ook betrokke by die Zimbabwiese Beesskool, en was ’n stigterslid van…

Salmonella kan vir lang tydperke in neute en ander laevogvoedselsoorte oorleef, selfs al kan dit nie in dié kossoorte groei nie, sê prof. Lucia Anelich, bekroonde en internasionaal gerekende voedselveiligheidskenner van Anelich Consulting. Pioneer Foods het vroeg in Desember bekend gemaak dat hy spesifieke besendings van sy neutprodukte aan winkelrakke onttrek het nadat lae vlakke van salmonella in roetinetoetse gevind is. Anelich sê een van die belangrike eienskappe van salmonella-besmetting van laevogvoedselsoorte is dat baie lae vlakke genoeg is om siekte te veroorsaak. “Waar besmette bestanddele gebruik word en daar nie ’n ‘doodmaakstap’ verder in die proses is nie, oorleef die organisme en besmet só die finale produk.” Volgens haar het eindproduktoetsing vir salmonella in laevogvoedselsoorte verskeie beperkings en kan die kossektor nie slegs daarop staatmaak nie. Die plaaslike voedselsektor…

Wat die voeding en bemesting van makadamiabome betref, moet hul Australiese wortels in gedagte gehou word, sê die grondkundiges dr. Gerhard Nortjé van Unisa en prof. Giel Laker van die Universiteit van Pretoria. “Makadamias, lede van die groter Proteacea-familie, kom uit die subtropiese kusreënwoude van Noordoos-Australië. Die grond daar is tipies hoogs verweer en baie suur. Gevolglik het makadamias ontwikkel om optimaal in grond met ’n relatief lae pH te floreer,” sê Nortjé. “Dit verklaar die huidige bedryfsnorm vir grond vir die optima-le makadamiaproduksie by ’n pH 5,5-6,2 (in water) of 4,5-5,2 (in kaliumchloried).” Grond in Noordoos-Australië vang fosfaat besonder goed vas in vorme wat plante nie maklik kan benut nie. Daarom is min fosfaat beskikbaar vir opname deur plante. “In reaksie het makadamias ’n wortelstelsel ontwikkel wat fosfaat besonder…

OMGEWINGSBEWAARDERS bly bekommerd oor die ernstig bedreigde blouswaels in Suid-Afrika. Luidens ’n onlangse nuusbrief van Birdlife South Africa is samewerking met private en kommunale grondeienaars uiters belangrik om die bietjie oorblywende habitat van die blouswaels te bewaar, en om hul broeisukses en bevolkingsdinamika voortdurend te monitor. Gedurende die 2020-’21-broeiseisoen is 47 kuikens wat die nes sou verlaat, by 36 neste getel – 38% meer as die vorige jaar. Luidens ’n onlangse verklaring deur Conservation Outcomes en Birdlife SA is daar bes moontlik nie meer as 40 broeipare in die woude en misgordelgrasvelde van die suide van KwaZulu-Natal en Mpumalanga oor nie. Drie nuwe natuurreservate is in onlangse jare in die Kwa-Zulu-Natalse Middelland verklaar om blouswaels en ander bedreigde voëlspesies, soos die woudpapegaai, te bewaar. Conservation Outcomes en Birdlife SA bied…

■ Boereleiers moet agter geslote deure werk om openlike konfrontasie te vermy, anders lei dit net tot meer chaos. Landbou-unies moet na aan hul lede beweeg om die voortdurende slegte nuus te beoordeel en te besluit wat belangrik is. ■ Boere en landbounywerhede moet die regering help om opleidingsprogramme vir jong swart mense te skep. Oral in Suid-Afrika is daar terreine van uitnemendheid waar kennis uitgeruil en bystandstelsels ontwikkel kan word. Die belangrikheid van samewerking moet beklemtoon word. Die unies moet die regering help met riglyne vir kleinskaalse boerderye. ■ Wanneer die hervormingsproses momentum kry, verwag eerder ’n toename in probleme vir boere, soos besettings, as ’n afname. As voorvalle polities van aard is, sal die polisie onwillig wees om in te meng. Verwag ook dat die oorlogsveterane meer betrokke…

Dit is kommerwekkend dat Suid-Afrika steeds verskillende landbouorganisasies het wat volgens etnisiteit verdeel is, sê mnr. Christo van der Rheede, uitvoerende direkteur van Agri SA. Agri SA het tot groot mate daarin geslaag om swart boere te betrek. “Ons het ’n swart visepresident, direksielede en ook komiteelede. Dit is goed, en ’n mens moet seker maak dat groter inklusiwiteit bewerkstellig word, veral wat affiliasies betref. Ons wil vanjaar ’n transformasieprojek uitbrei, want daar is reeds goeie samewerking tussen swart en wit boere op voetsoolvlak.” Volgens hom is daar ook goeie samewerking rakende veiligheid en kennisoordrag, die bestuur van rampe en om rampskade gesamentlik te oorkom. Agri SA bly toegewyd tot die ideaal van ’n nie-rassige landbou-unie en een wat altyd die belange van die boere op die hart dra. “Tans…

Mnre. Willie Kruger en Kenneth Botha boer sedert 2012 intensief met ’n SA Vleismerino-stoetery by Bloemfontein. Hulle gebruik RFID Experts se outomatiese sorteereenheid in kombinasie met die Bengu Farm-bestuurstelsel vir skape. Hulle laat elke maand ’n groep ooie lam en gebruik RFID se geïntegreerde toerusting wat die skape weeg en data oor elke dier insamel. Data word tydens paring en met dragtigheidskandering ingesamel. Ooie word ook aan lammers in lamhokke gekoppel deur die APR 600-handleser te gebruik, wat ten volle geïntegreer is met Bengu Farm se bestuursagteware. Ná elke weegsessie word die inligting elektronies na die rekenaar oorgedra, wat tyd bespaar en die akkuraatheid en geloofwaardigheid van data verhoog. Die stelsel bepaal hoeveel dae elke lam in die voerkraal is, asook wat sy gemiddelde daaglikse toename (GDT) is. RFID Experts…

Al raak ’n mens hoe kwaad vir Eskom oor die frustrasie van ontydige beurtkrag en ander onderbrekings moet verbruikers steeds mooi dink voordat hulle uit pure frustrasie hul huise, besighede en boerderye van die nasionale kragnetwerk ontkoppel, sê die energiespesialis mnr. Henning Holm van Holms and Friends. “Dit is ’n plan om van die netwerk te ontkoppel, maar nie noodwendig die beste een nie.” Holm stem saam met gefrustreerde Suid-Afrikaners wie se somme toon dat alternatiewe energiestelsels ekonomies sin maak, maar volgens hom moet jy ’n gordel saam met jou kruisbande dra vir ekstra veiligheid. “Bou dus jou stelsel sodat jy uiteindelik van die netwerk kan afgaan, maar moet dit nie noodwendig alles op een slag doen nie. Begin by die noodsaaklike en werk stap vir stap aan wat nou…

Hoekom het die chemiese middel nie gewerk nie? Was dit die opvolgreën ná die bespuiting? Moes ons dalk in die nag gespuit het vir beter resultate? Het die wurms miskien weerstand opgebou? Was die oplossing ’n sterker of dubbeldosis van die chemiese middel? Dit is die vrae waarmee ons as boere worstel. As ’n mens ’n bietjie aan die vrae herkou en dinge probeer uitredeneer, verdiep die dilemma net. Een pad om te loop, is om ’n omgewing te skep waar slegs die plante wat geplant word, oorleef en groei. Dit kan ons goed doen, en dis maklik: Werk die lande skoon en spuit soveel as moontlik. In só ’n steriele omgewing waar niks kan oorleef nie, is daar ook nie snywurms nie. Daar is wel ook nie veel ander…

KOFFIEROOMYSKOEK ■ 4 eiergele ■ 125 ml strooisuiker ■ 5 ml vanieljegeursel ■ 250 g mascarpone ■ 250 g ongegeurde roomkaas ■ 30 ml koffielikeur ■ 250 ml sterk, swart koffie ■ 200 g brosbroodbeskuitjies (Eet-Sum-Mor-koekies werk goed) ■ Sjokoladesmeer of ganache, om oor te smeer (opsioneel) ■ Kakao, om oor te sif Smeer ’n middelslag-broodpan en voer met kleefplastiek uit. Klits die eiergele, strooisuiker en vanieljegeursel vir sowat ses minute saam tot liggeel en dik. Voeg die mascarpone, roomkaas en likeur by en klits liggies tot net gemeng. Gooi ’n bietjie koffie in ’n vlak houer. Verdeel die koekies in drie gelyke dele. Krummel elke deel koekies grof en klam dit goed aan met die koffie. Smeer ’n kwart van die roomkaasmengsel onderin die pan. Skep die eerste laag…

DAAGLIKSE BROOD Met die nuwe jaar het daar waarskynlik ’n plekkie op jou bedkassie ontstaan vir ’n nuwe uitgawe van Uit die beek – die oudste Bybeldagboek in Afrikaans. Terloops, die eerste uitgawe het reeds in 1925 verskyn, dus word ’n eeu van dié geliefde geestelike dagboek eersdaags gevier. Barend Vos het weer vanjaar se uitgawe behartig. Elke dagstukkie bied genoeg pitkos vir geestelike versterking, oordenking of bemoediging. Getroue lesers van Uit die beek sal weet van die poging om die Bybel in vier jaar deur te lees. Vos behandel vanjaar teksverse uit Eksodus, Rigters, Job, Spreuke, Jeremia, Amos, Matteus, 2 Korintiërs, Efesiërs, Filemon, Hebreërs en Jakobus. Dit is nie net die ideale gids vir jou persoonlike stiltetyd nie, maar net so geskik vir huisgodsdiens of om as Bybelstudiegroep aan…

Aan Bybels het ek gelukkig nog nooit ’n tekort gehad nie. Op my boekrak is daar talle Bybelvertalings – oud en nuut in verskillende tale, soos Afrikaans, Nederlands, Engels, Grieks en Hebreeus. As jy my vra of daar ’n spesifieke Bybel is wat vir my besondere betekenis het, hoef ek nie te twyfel oor my antwoord nie. Dit is ’n ou Afrikaanse 1933-vertaling wat ek deur die jare letterlik flenters gelees het. Ek het die voorreg gehad om ’n moeder te hê wat in haar jonger jare ’n skooljuffrou was. Toe sy later met ’n boer getroud is, het sy opgehou met die skoolhouery, maar steeds het sy voortgegaan om haar eie kinders voor te berei op die skool wat sou kom. Toe my beurt kom, kon ek reeds goed…

KONFERENSIES 7-8 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Reitz. Navorsingsresultate van proefpersele in die somerreënstreek, die koste van herlewingslandbou en watter somme om te maak as boere na dié stelsel wil oorskakel. E-pos: events@landbou.com 10 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Ottosdal. 15 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Kaapstad. SKOUE 9-12 FEBRUARIE: Heidelberg. Sarah Koch, 083 476 7445; sarahs.val@gmail.com 11-12 FEBRUARIE: Victoria-Wes. Adri Gerber, 082 940 8231; Hanlerie Esterhuisen, 084 704 6077; vicweslandbou@gmail.com 16-20 FEBRUARIE: Riversdal. Betsie van Noordwyk, 072 015 9671 of 028 713 1215; riversdalskou@ gmail.com 24-26 FEBRUARIE: Williston. Klara Steenkamp, 060 580 7480 of 082 613 3137; willistonskou3@ gmail.com 3-5 MAART: Swellendam. Danitsa Badenhorst, 082 093 1780; skou.reception@gmail.com of skouborge@gmail.com 24-26 MAART: Beaufort-Weslandbouskou. Anne-Marie van den Heever (stalletjies), 060 525 1161, abrits1@gmail.com; Amelia Nel (Hackneys, kleinvee…