Indholdsfortegnelse for 24 February 2022 i Landbouweekblad

GEHEIME WAPENS ’n Temperatuur- en humiditeitsgereguleerde kamer wat weekliks ongeveer 400 000 steriele manlike vrugtevlieë lewer, is onlangs deur Fruit Fly Africa op Kakamas geopen. Die steriele vlieë word op 23 plase in die Blouputs-, Kakamas- en Narries-omgewing vrygelaat. Fruit Fly Africa produseer sowat 65 miljoen steriele manlike vrugtevlieë per week op Stellenbosch. Dié vlieë word per helikopter of met die hand oor ongeveer 41 500 ha in die Wes- en Noord-Kaapse vrugtegebiede versprei. Die doel is om die wilde vrugtevliegbevolking te onderdruk en só vruggehalte te verbeter. Op die foto laat me. Marelise Dormehl, moniteerder en Fruit Fly Africa-beampte in die Noord-Kaap, van die steriele vlieë in ’n wingerd vry. DIE WIEL DRAAI Sewe sleutelfigure in ’n beweerde boekhouskandaal by die genoteerde suikermaatskappy Tongaat Hulett is op 10 Februarie…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ ‘Só bly jy mededingend in melkbedryf’ — Sundale-baas ■ Agri-Bosveldboere: Só word jong boer op voete gehelp (en ander merkwaardige suksesverhale) ■ Raad vir laer veevrektesyfer ■ Pimperneute kom in rat ■ Nuwe rubriek! Jannie de Villiers skryf vir LBW ■ Kenner oor swamsiektes: Die donker kant van La Niña ■ Reeks: Oorwinter skape só in somerreëngebiede SPESIAAL ■ Meganisasie GESIN ■ Wortels vir jou herfstafel ■ Gifbol: Gawes en gevare…

MNR. ALBIE HORN, vleisbok-en-skaapboer van Kuruman en De Aar, het op die LRF-Veeskool wat einde 2021 by Aldam gehou is, wyse raad aan Boerbokboere verskaf. Lees die artikel op bl. 40. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Kara, het vier kinders. Ons oudste is Kyla, wat op 11 Desember 2021 met Pieter Muller getroud is en op Drie Riviere skoolhou. Ons tweede, Louwan, het tot onlangs vir die Bulle rugby gespeel, en boer nou saam met my. Ons dogter Milan is vanjaar in graad 12, en ons laatlam, Lourens, is 11. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ja, ek die graad BAgric aan die Universiteit van die Vrystaat en ’n landboudiploma aan die Landboukollege Glen verwerf. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek hou baie van trofeejag en versamel munte en…

BY N A twee jaar nadat die Land Bank nie meer sy betalerverpligtinge kon nakom nie, kon die bank nog nie ’n ooreenkoms met sy beleggers hieroor bereik nie. Mnr. Ayanda Kanana, uitvoerende hoof, het aan die parlement se staande komitee vir finansies gesê daar is nou al ’n derde voorstel op die tafel oor hoe hy sy skuld gaan betaal, maar weens sommige bedenkinge van die uitleners duur gesprekke voort. Me. Thabi Nkosi, nuwe voorsitter van die bankdireksie, het aan Bloomberg gesê die bank wil einde Maart nie meer in wanbetalerstatus verkeer nie. Kanana het gesê ’n oplossing moet gevind word wat vir almal betrokke die regte een is en wat die bank uit sy wanbetalerstatus kry en hom ook in staat stel om op sy mandaat te konsentreer.…

WEENS die rekordhoë insetkoste wat boere vanjaar die hoof moet bied, is die algemene produksievlak om gelyk te speel met mielies sowat 6,9 t/ha, het Graan SA op ’n onlangse werksessie bekend gemaak. “Daar is ’n perfekte storm van omstandighede wat tot die stygings lei. Eers het die prys van ureum skerp gedaal met 20%, maar die voortdurende spanning tussen Rusland en die Oekraïne het die prys weer skerp laat styg, terwyl die prys van fosfaat en kalium geen teken van ’n daling toon nie,” het mnr. Corné Louw, senior ekonoom van Graan SA, gesê. Boonop toon berekeninge deur ekonome van Graan SA dat die prys van kunsmis vir mielies op ’n jaargrondslag met sowat 144% gestyg het. “As jy dus op hierdie oomblik moet besluit of mielies aangeplant moet…

DIE produksie van Wagyu-vleis het die afgelope jaar met 90% toegeneem en 1 303 ton vleis is geproduseer. Hiervan is 60% uitgevoer, die meeste na Oosterse lande. Mnr. Johan de Vos, voorsitter van die Wagyu-telersgenootskap van Suid-Afrika, wat ook telers van Namibië insluit, sê gedurende 2021 is metings vir marmering op 3 667 karkasse gedoen. Die karkasse het gemiddeld 461 kg geweeg. In 2019 is 385 karkasse geskandeer en in 2020 altesaam 1 799 karkasse. Gedurende Januarie vanjaar is 469 karkasse geskandeer. Daar is nou 147 geregistreerde Wagyu-telers in Suid-Afrika en Namibië, met altesaam 10 655 vroulike diere ouer as 18 maande en 1 936 geregistreerde stoetbulle. VEILING IS TERUG Die genootskap bied op 25 Februarie sy derde nasionale elite-veiling van die beste teelmateriaal (diere, semen en em-brio’s) in die…

DA AR ís planne om stygende insetkoste te troef en heelparty daarvan word reeds in die Wes-Kaap toegepas. Landbouweekblad se gewilde herlewingslandboukonferensie oor hoe boere die natuur kan inspan om winsgewender te boer, word op 15 Maart by die Nooitgedacht-wynlandgoed buite Stellenbosch gehou. Van die Wes-Kaapse boere wat hul kennis gaan oordra, is me. Martli Slabber, sitrusboer van Citrusdal, wat gaan praat oor hoe dekgewasse en kompos lewe in sitrussandgrond geblaas het; mnr. Jarred Murphy, wat meer sal vertel oor praktiese dekgewasboereplanne in Weskus-sitrussandgrond; en mnr. Junior Heroldt, boer van Philadelphia, wat gaan praat oor suksesse en mislukkings op sy pad om hoër opbrengste volhoubaarder te produseer. Drie Wes-Kaapse wetenskaplikes, mee. Charné Viljoen en Amandrie Louw van die Universiteit Stellenbosch, en mnr. Rens Smit van die Wes-Kaapse departement van landbou,…

DIE hoogs aansteeklike H5N1-stam van voëlgriep is onlangs die eerste keer in Namibië onder wilde voëls opgemerk, vol-gens Namibië se departement van landbou, water en grondhervorming. Daar was in 2017 ’n minder aansteeklike stam wat minder vrektes in dié land veroorsaak het. Die jongste uitbreking was by die kusdorpe Walvisbaai, Swakopmund en Hentiesbaai. Toetse vir die siekte is gedoen by die sentrale veterinêre laboratorium in Windhoek. Die gevalle is deur ’n laboratorium in Oostenryk bevestig. Vrektes het teen druktyd slegs onder wilde voëls voorgekom, veral die Kaapse seeraaf, ook bekend as die Kaapse trekduiker, en onder pelikane op Voëleiland en by die Soutmaatskappy buite Swakopmund. Honderde Kaapse seerawe, pelikane en selfs duiwe het gevrek. Siek voëls is opgemerk met simptome van bewing, steierende beweging en geswelde koppe. Sommiges is só…

’N NUWE maatreël teen valskodlingmot (Thaumatotibia leucotreta) wat in die Europese Unie voorgestel word vir alle lemoene uit Afrika en Israel, sal die EU se deure sluit vir van die gewildste produkte onder Europese verbruikers. Die voorgestelde protokol vereis dat die vrugte vir minstens 16 dae kouebehandeling van 0 °C tot -1 °C ondergaan. Mnr. Deon Joubert van die Suid-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging (SKV) sê dié wysiging sal ’n einde bring aan die invoer van alle organiese lemoene, lemoene wat nie chemies behandel is nie, en verskeie belangrike kultivars wat nie bestand is teen dié temperature nie. “Dit sal groot invoergapings in die beskikbaarheid van topgehalte lemoene aan EU-verbruikers in die Europese somer veroorsaak, wat in die verlede op dié aanbod staatgemaak het. “Die produkte wat die grootste vraag van EU-verbruikers geniet,…

Die groei in die sitrusbedryf en die sterk groei in uitvoervolumes die afgelope dekade is een van die Suid-Afrikaanse kommersiële landbou se suksesverhale. Dit word hoofsaaklik aangedryf deur die sektor se eie navorsing en private inisiatief. Daar kan bygesê word dat die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling die afgelope tyd probeer om toegang tot nuwe markte te verbeter om die groeiende uitvoervolumes te bemark. Die ontwrigting in die 2021-uitvoerseisoen van die aanbodkettings na oorsese markte, vertragings met verskeping en Suid-Afrikaanse hawens se logistieke probleme het die sitrusboere ’n groot geldelike knou gegee deurdat hul inkomste skerp gedaal het. Normaalweg duur dit sowat drie weke vir sitrus om hul oorsese bestemmings te bereik, maar verlede jaar was dit sowat 9­10 weke. Dit het nie net die gehalte van die…

Baie reën die afgelope tyd het heelwat skade aan kontantgewasse aangerig. Vir veeboere was dit egter ’n seëning, veral in dele van Suid-Afrika wat jare lank onder droogte gebuk gegaan het. Mnr. Gerhard Schutte, hoofbestuurder van die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), sê natuurlike weiding lyk uitstekend en veral by kleinvee is daar nou ’n kuddebou-fase. “Ons is ook opgewonde oor die meesterplan vir die landbou en landbouverwerking wat nou geskryf word, want dit lyk of die bedryf en die owerheid ooreenstem oor inklusiewe groei. Die opkomende rooivleisbedryf het 250 000 speenkalwers wat mettertyd deur voerkrale na China uitgevoer kan word. “Daar word beoog om uitvoer te laat groei van 5% van plaaslike produksie tot 20% aan die beesvleiskant. As Suid-Afrika ’n protokol ingestel kan kry vir die uitvoer van lewende kleinvee na…

Die sentrum vir biologiese bekamping (CBC) aan die Rhodesuniversiteit het bekampingsorganismes vir drie indringerkaktussoorte beskikbaar gestel. ■ ’n Cochinielinsek (Dactylopius tomentosus ‘imbricata’) bekamp Cylindropuntia imbricata (kabeltoukaktus, imbrikaatkaktus, toukaktus of skubkaktus). Dié kaktus groei tot bome van 3 m hoog. Hulle het gesegmenteerde takke en groot dorings. Toukaktus groei in die droër dele van Suid-Afrika, veral die Karoo. Die bekampingsinsek laat alle klein plante vrek. Groter plante verloor hul blare tot net die hooftakke oorbly. Vir volledige bestryding word groot bome afgekap. ■ ’n Witluis (Hypogeococcus) hou die nagblom- of bobbejaanpaalkaktus (Cereus jamacaru) in toom. Dié plant groei tot ’n groot, kolomagtige kaktusboom van tot 7 m hoog. Dit het ’n enkele kort stam wat vertak in verskeie dik, regop, blougroen stamme met vier tot nege prominente “ribbes” aan die kante.…

WAT WAS JOU BESTE BESLUIT NÓG? Om vir myself te werk en met bokke te boer. WIE IS JOU MENTOR? My pa, Awie, is my hoofmentor met diereteling. My ander mentors is die veekundiges Keith Ramsey, Merida Roets en Charl Hunlun. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Om hard te werk, in myself te glo en te glo in wat ek doen, om ’n opbouende verskil in mense se lewe te maak en altyd op God te vertrou. JOU RAAD VIR ANDER BOERE? My raad vir sukses is om optimisties, eerlik en opreg te wees, jou passie uit te leef, nooit moed op te gee nie, jou te omring met goeie, kundige mense op wie jy kan vertrou, die natuur te waardeer en naby aan jou…

Die inspirerende boek Uit klip gekap: Die storie van Agri Dwala, ’n getuienis van seën deur pastoor Etienne van Heerden is vir almal wat meer oor nuwe verhoudinge en houdings in Suid-Afrika wil lees. Met betrekking tot die Overberg se landbougeskiedenis en die geskiedenis van die versorging van kwesbare kinders is Agri Dwala en die Kingdom Ambassadors-kinderdorp nog in hul kinderskoene. Die boek spel die beginsels uit waarop die projekte geskoei is. Daar is net een Agri Dwala, maar in elke gemeenskap dra mense onwetend ander se wonderwerke in hul harte. Die boek kan help om meer wonderwerke te ontsluit. Vir gelowige mense kan die Bybelverse wat mnr. Kosie en me. Lize van Zyl gehelp het, ’n bydrae tot hul Bybelstudie lewer. Eweneens sal mense wat ondersteuning in hul geloofslewe…

Kom ons laat gaan ons gedagtes so ’n bietjie en skets ’n prentjie van hoe die veld en grond byvoorbeeld slegs 200 jaar terug moes gelyk het. Onlangs sit ek met sonop in die veld. In die vlei reg voor my, op ’n deel van die plaas wat nog natuurlike veld is, speel daar ’n wonder af wat moeilik beskryf kan word. Soos die son opkom, blink duisende spinnekopwebbe in die sonlig op die natgedoude grasvlakte. Onwillekeurig wonder ek wat alles in die nag hier afgespeel het. En nou praat ons van net een groep geleedpotiges – die spinnekop. As ons in ag neem dat dit predatore is, weet ons dit vertel ’n storie van duisende lewende organismes. Hoe sou die prentjie 200 jaar gelede gelyk het? Sit terug en…

BOERDERYGELDSAKE CHRISTO FICK en PIETER GRIMBEEK VERBETER SÓ DIE WINS IN VARKBOERDERY Ek het ou varkhokke op my plaas gerestoureer en wil hulle nou gebruik. Die wins lyk egter bitter min. Soos ek my somme maak, eet ’n vark 250 kg groeimeel. Dit is 6,25 sakke voer teen R275,68 tot op ’n gewig van 110 kg en 23 weke oud. Sowat 75% van die totale gewig kom dan op 82 kg wat uitgeslag word. Die slagplaas bied my R28,50/kg aan. Dus kos die groeimeel R1 723 en die varkie R350, en die totale uitgawes is R2 073: 82 kg x R28,50/kg = R2 337. R2337minusR2073=R264wins.Isdaar ’n manier hoe ek die wins kan verhoog? Dit is welbekend dat die insetkoste vir meeste intensiewe veebedrywe tans baie hoog is. Om in vandag…

SAKPAS-TUNAQUICHE Broskors ■ 375 ml koekmeel ■ 3 ml sout ■ 100 g yskoue botter, in blokkies gesny ■ Ongeveer 60 ml yswater Vulsel ■ 10 ml botter ■ 1 ui, gekap ■ 2 knoffelhuisies, fyngedruk ■ 3 repies spekvleis, gesnipper ■ 2 blikkies tuna in water (170 g elk), goed gedreineer ■ 250 ml bevrore ertjies, ontdooi ■ 250 ml gerasperde wit cheddar ■ 2 ekstragroot eiers ■ 1 eiergeel ■ 125 ml melk ■ 125 ml room ■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak ■ Fyngekapte, vars pietersielie, om af te rond Broskors: Sif die meel en sout saam in ’n mengbak en vryf die botter met jou vingerpunte in tot krummelrig (of pols alles in ’n voedselverwerker tot krummelrig). Voeg die yswater bietjie vir bietjie by en…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 7-8 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Reitz. Navorsingsresultate van proefpersele in die somerreënstreek, die koste van herlewingslandbou en watter somme om te maak as boere na dié stelsel wil oorskakel. E-pos: events@landbou.com 10 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Ottosdal. 10 MAART: Wes-Kaapse Boerbok-klub, Hondswijk, Wellington. Threska Roux, 082 846 5632; e-pos Threska@kwandagroup.co.za 15 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Kaapstad. 15-17 MAART: Kongres en uitstalling, SA Besproeiingsinstituut, Gqeberha Sun Boardwalk. Nuwe kennis, nuutste tegnologie en nuwe geleenthede in produktiwiteit, volhoubaarheid en waterbesparing in die landbou. Web www.sabi.co.za of e-pos: riana@sabi.co.za 16 MAART: Wyntoerismekonferensie, Boschendal. Die waarde van wyntoerisme as ‘n sleutelwerktuig om…

DR. ANTHONY TURTON, ’n waterkonsultant, sê Suid-Afrika is nie bloot waterskaars nie, maar het ook ’n waterbeperkte ekonomie. En damme is nie vir die land die toekoms nie, want die water in ons riviere raak ál minder. “In 2002 het die nasionale waterhulpbronstrategie getoon die water in al ons riviere is 53 biljoen kubieke meter per jaar. Daardie hoeveelheid is vandag af na 48 biljoen. Hoofsaaklik vanweë klimaatsverandering. Dit word warmer en droër en ons kry meer gekonsentreerde gebeurtenisse – ’n enorme hoeveelheid water in ’n kort tydperk en dan lang tye van niks.” Dit het ook ’n uitwerking op oppervlakverdamping. “Ons verloor meer water as wat ons opberg. Die Vaaldam verloor meer water aan verdamping in 11 maande as wat onder natuurlike omstandighede invloei. Dieselfde met die Hartbeespoortdam. Trouens,…

19,1% Hernubare elektrisiteitsbronne het op 1 November 2021 ’n geskiedkundige hoogtepunt van 19,1% van Suid-Afrika se totale elektrisiteitsvoorsiening bereik. Op 13:00 daardie dag was 4 784,1 MW van hernubare bronne. Die algehele kapasiteit van die land se hernubare elektrisiteitsprojekte is 5 901 MW, wat beteken op daardie dag was 81% van die kapasiteit beskikbaar, vergeleke met Eskom se algehele beskikbaarheid van 63% in die jaar tot Maart 2021. — Moneyweb 559 Daar is in Januarie 559 trekkers verkoop, teenoor 465 in Januarie 2021, ’n styging van sowat 20%. Een minder stroper is in Januarie verkoop – 4 teenoor die 5 in Januarie 2021. Mnr. Karel Munnik, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Landboumasjinerieassosiasie (Salma), sê die verwagting is voorlopig dat trekkerverkope soortgelyk sal wees aan dié in 2021, en dat stroperverkope 10%…

WEERBERIGGEWING: ‘GEE DIE KONTEKS’ Die berigte “Droër herfs vir Oos-Kaap verwag” (7 Feb. 2022) en “Derde tropiese storm vir seisoen besig om te ontwikkel” (8 Feb. 2022) op Landbou.com het betrekking. Berigte soos hierdie twee kort meermale wetenskaplike interpretasie en perspektief. Joernaliste is absoluut uitgelewer aan die “storielyn” wat teenoor hulle aangebied word, soos ’n uittreksel uit die twee-de berig illustreer: “’n Derde tropiese storm wat Afrika se weerstelsels kan beïnvloed, ontwikkel sowat 3 000 km oos van Madagaskar. Weermodelle dui aan dat dié storm die laaste tropiese storm van die 2021-’22-somerseisoen kan wees.” Die volgende werklikhede daag hierdie stelling uit: ■ Tropiese Storm Cliff (die derde stelsel dié seisoen) het al lankal ontwikkel (3 Februarie) én gekwyn (5 Februarie) en dit gaan nié versterk om selfs Rodrigues, Mauritius en…

ONDANKS wydverspreide waterskade in somersaaigebiede, is die potensiaal vir ’n bogemiddelde oes steeds daar. Wydverspreide sonnige weerstoestande in die maand tot middel-Februarie was definitief tot voordeel van die oes, sê dr. Werner Rossouw, direkteur en handelaar van Silostrat op Welkom. “Die hitte-eenhede het opgetel, die oes het kans gekry om te stabiliseer en die potensiaal is in dié stadium bogemiddeld. “Dit is só dat daar dele is wat baie swaar getref is, maar ek dink die vraag is of daar vanjaar ’n krisis ten opsigte van mielieproduksie is. Ongelukkig is daar wel individuele boere en selfs distrikte wat deurgeloop het, maar landwyd is daar definitief nie ’n krisis nie.” Silostrat verwag die mielieoes kan enigiets van 14,5 miljoen ton tot 15 miljoen ton wees, gegewe heersende toestande. “Dit behoort meer…

KAAP AGRI hersien tans sy beleid in ’n poging om druk op maatskappyleiers te plaas om ’n groter belang in die onderneming te kry. Mnr. Chris Otto, voorsitter van Kaap Agri Bpk. se vergoedingskomitee, het gesê hy beveel altyd mededirekteure aan om aandele te koop, want “ek verkies ’n maatskappy waar die direkteure ’n betekenisvolle belang in die maatskappy het. Ek wil amper sê, as hulle nie aandele het nie, moet hulle vir die opposisie gaan werk.” Dit was in antwoord op ’n opmerking deur die aandeelhouersaktivis mnr. Chris Logan dat dit ’n swak plek in Kaap Agri se mondering is dat die uitvoerende beamptes se aandeelhouding baie laag is. Dit beloop sowat 0,7%, volgens die geïntegreerde maatskappyverslag. “In Amerika het 95% van die S&P 500-maatskappye ’n minimum aandeelhoudingsvereiste van…

Uittree-annuïteite (UA) het verskeie voordele. Dit is ’n beskerming teen krediteure en dit het belastingvoordele terwyl jy spaar én daarna. Jy kan ook beplan vir ’n inkomste vir naasbestaandes. Wat is die doel van boedelbeplanning? Tog sekerlik om vir jou en jou gesin die beste voordeel uit jou boedel te kan kry, nou en in die toekoms, sonder om dit te veel aan risiko’s, onder meer onnodige belasting, bloot te stel nie? Ek raak net aan enkele punte betreffende UA’s. Dit is beter om kundige raad te kry, want nie almal se boedel gaan dieselfde doelwitte hê nie en nie almal se vermoëns is dieselfde nie. Ons is almal uniek – en jou boedelplan moet dus ook uniek wees. BELASTINGVOORDELE Ek meen ál die lesers weet teen hierdie tyd premies…

■ Pak die opvolgbeplanningsproses professioneel en vroegtydig aan. ■ Maak seker die senior en jonger geslagte is gereed en gewillig om oor te gee en oor te neem. ■ Ontwikkel ’n gemeenskaplike visie, passie, waardes en doel. ■ Kommunikeer die verwagtinge en uitkomste aan alle belanghebbendes, asook al die belangrikste besluite rakende opvolging. ■ Beplan vroeg genoeg en deeglik. Ontleed die faktore wat ’n invloed gaan hê op die uitkomste van opvolging. ■ Bestuur opvolging op ’n geïntegreerde manier en as ’n proses. Kry bestuurstrukture reg vir die besigheid, familie en die bestuur. Stel onafhanklike direkteure aan as die eerste stap.…

Die meeste van Landbouweekblad se lesers ken stukkies van mnr. Kosie en me. Lize van Zyl van Napier se lewensverhaal. Hulle weet dalk van die suksesvolle Agri Dwala-boerdery, maar sekerlik nie genoeg oor die egpaar se pleegsorg-en-opvoedingsprojek nie. Nou kan almal die verhaal van hoe “gewone mense buitengewone resultate behaal” in die boek Uit klip gekap: Die storie van Agri Dwala, ’n getuienis van seën deur pastoor Etienne van Heerden lees. Kosie is die seun van drie geslagte plaasbestuurders op Fairfield, die Van der Byl-familie se plaas by Napier. Hy het gedink dit gaan ook wees hoe hy sy liefde vir boerdery sou uitleef. Deur die ondersteuning van ander kon hy egter ’n landbougraad op Stellenbosch behaal en kort daarna sy eie plaas koop. Die eerste jare was goed, maar…

■ Brucellose kan deur dier én mens aangesteek word, en bedreig almal. ■ Wanneer daar ’n vermoede is dat die siekte in ’n kudde voorkom, moet alle volwasse koeie en verse wat reeds gekalf het, getoets word. ■ Groot produksieverliese word gely deurdat positiewe diere geslag moet word, terwyl verdere verliese vir die boer ’n slag is. eers ’n verkopersverklaring dat die diere uit ’n kudde kom wat as vry van brucellose gesertifiseer is. Hou hulle in kwarantyn en toets weer. Hou verse afsonderlik aan totdat hulle gekalf het. Verse word getoets as hulle 4-5 maande dragtig is en weer nadat hulle gekalf het.…

en verkoel vir 30 minute. Voorverhit die oond tot 200 °C. Rol die deeg sowat 5 mm dun uit op ’n meelbestrooide oppervlak en voer ’n losboomtertbord van 24 cm daarmee uit. Voer nou uit met ’n stuk bakpapier en vul met rys of droëbone. Bak dit blind vir 10 minute. Haal die papier met bone of rys uit en bak die kors vir ’n verdere 7-10 minute. Haal uit die oond en hou eenkant. Verlaag die oondtemperatuur tot 160 °C. Vulsel: Verhit die botter in ’n pan en braai die ui, knoffel en spek daarin tot alles gaar is. Verwyder van die hitte en skep in ’n mengbak. Voeg die tuna, ertjies en cheddar by en meng liggies. Skep die vulsel in die tertkors. Klits die eiers, eiergeel, melk…

My vrou het my onlangs so half en half gedwing om my studeertafel se laaie uit te pak en te kyk of daar nie dinge is wat weggegooi kan word nie. Sy meen ’n mens moenie werk wat in jou leeftyd gedoen moes word, laat wag tot jou heengaan nie. Dit is glo onbillik teenoor jou naasbestaandes. (Ek vermoed sy hoop om een van die naasbestaandes te wees!) Hoe dit ook al sy, dis altyd ’n goeie ding om, voor die nuwe jaar begin, van ou bagasie ontslae te raak en op die koop toe, jou vrou gelukkig te maak! Só begin ek toe om die onverkwiklike taak aan te pak. Met die uitpak van die laaie, het ek ’n hele paar verrassende herontdekkings gedoen – onder meer ’n vergulde…

‘As die vraag na kunsmis verminder omdat boere minder mielies aanplant, kan dit die prys laat daal.’ MNR. CORNÉ LOUW, senior ekonoom van Graan SA, oor vooruitsigte vir insetkoste. Bl. 17 ‘Ons beskou dit as ’n nasionale krisis.’ MNR. GERHARD SCHUTTE, voorsitter van die nasionale dieregesondheidsforum, oor die voortslepende entstoftekorte. Bl. 22 ‘Die produkte wat die grootste vraag van EUverbruikers geniet, naamlik organiese lemoene en lemoene wat nie chemies behandel is nie, sal nie beskikbaar wees nie. ’ MNR. DEON JOUBERT van die Suid-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging, oor die gevolge van nuwe invoerregulasies in die Europese Unie vir Suid­Afrikaanse sitrus. Bl. 24 ‘Daar was gronderosie en die grond was soos poeier. Ons moes beter doen as dit.’ MNR. HANNES OTTO, stigterslid van die Ottosdal-geenbewerkingsklub, oor hoekom hy na hierdie landboumetode oorgeslaan het.…

Dit bly maar ’n onverteerbare feit: Die ekonomie van Botswana en Mauritius is albei plooibaarder en beleggersvriendeliker as dié van Suid-Afrika. Hoekom kyk ons dan nie hoe ons bure dit regkry nie? Pieter Taljaard, uitvoerende hoof van Graan SA, vertel my onlangs hoe hy ’n bietjie gaan oplees het oor wat ekonomiese vryheid nou eintlik beteken. Hoe dit die basiese reg van enige individu is om te werk, te vervaardig, te verbruik en te belê soos hy of sy goeddink. Verbeel jou net die EFF begin sy naam gestand doen en begin baklei vir regte ekonomiese vryheid, merk Pieter met ’n skalkse glimlag op. Natuurlik moet daar perke wees op hoe ver ekonomiese vryheid kan strek. Die gevaar wanneer wins tot elke prys nagejaag word, word goed vasgevang in die…

PALMER-MISBREDIE (Amaranthus palmeri), die gevreesde onkruid wat vir die eerste keer in 2018 in die distrik Douglas in die Noord-Kaap opgemerk is, het nou ook na Noordwes en die Oos-Vrystaat versprei. “Ons het gedink ons is op pad na ’n krisis toe, maar ek is bevrees ons is reeds midde-in hom,” het prof. Charlie Reinhardt, hoogleraar in landboukunde aan die Noordwes-Universiteit en ook programleier van die Suid-Afrikaanse inisiatief vir onkruiddoderweerstand (SAHRI) by die Universiteit van Pretoria, oor die jongste verwikkelinge gesê. Ná die onkruid vroeër op ’n mielieplaas by Potchefstroom in Noordwes opgemerk is, is daar nou bevestig dat dit wel die Palmer-variant is. Daar word vermoed dat dit ook nou op plekke in die Oos-Vrystaat voorkom. Dit is moeilik om dié onkruid van plaaslike misbredie-variante te onderskei. Een van…

1 NIGERIË Maak só vir sterker organiese sektor Deur eenvormige standaarde vir organiese boerdery onder lande in Wes-Afrika daar te stel, kan handel in dié streek beduidend versterk word. “Die standaarde sal die sigbaarheid van organiese landbou en markgedrewe ontwikkeling van die sektor in die hele streek versterk,” het mnr. Ernest Aubee, hoof van landbou vir die ekonomiese gemeenskap van Wes-Afrikalande, in Abuja gesê. “Die diversiteit van produkte, eenvoud van die proses, bemagtiging van boere en die ontwikkeling van volhoubare landbou is deurslaggewend.” — Tribune Online 2 KENIA Landbou soek lening van $200 miljoen Die Keniaanse regering was teen druktyd besig om te onderhandel oor ’n lening van $200 miljoen (sowat R3 miljard) ten bate van die land se landbouwaardeketting. Die Afrika-ontwikkelingsbank finansier reeds ’n aantal ander landbouprojekte…

Die besteebare inkomste van verbruikers in Suid-Afrika gaan in 2022 onder druk kom. Hoër brandstofpryse wat tot hoër voedselpryse en gevolglik toenames in inflasie kan lei, gaan onder meer die oorsaak wees dat die Reserwebank gedwing sal wees om vanjaar verdere stygings in die repokoers aan te kondig. ’n Hoër repokoers lei tot hoër rentekoerse en laer verbruikersbesteding. As verbruikers minder bestee, neem inflasie af omdat die vraag na verbruikersgoedere afneem. Dié faktore beteken verbruikers gaan ’n kleiner besteebare inkomste hê om op voedsel te bestee. Die verwagte laer ekonomiese groeikoers en hoër inflasiekoers dui daarop dat verbruikers in 2022 armer kan wees. Dit voorspel niks goeds vir verbruikersbesteding nie. Die rand het die afgelope jaar met 4,4% tot ongeveer R15,51 teen die dollar verswak, terwyl die indeks vir alle…

Talle nuwe slaaisoorte is tans onder evaluasie vir moontlike beskikbaarstelling aan plaaslike produsente. “Ek is veral opgewonde is die nuwe spiessoort ongewone slaaie wat tans baie goed vaar, naamlik Daikiry en Kuzco,” sê mnr. Hugo Burger, tegniese bestuurder van die saadmaatskappy Hygrotech buite Stellenbosch. Omtrent elke 18 maande word ’n nuwe slaaisoort in die land bekend gestel. Daar is nou sowat 20 slaaie of meer onder evaluasie. “Die meeste daarvan kom uit Nederland, en van hulle blyk oor uitstekende eienskappe te beskik wat hulle gewild in Suid-Afrika behoort te maak.” Burger sê jaarliks geniet Suid-Afrikaanse verbruikers ’n al hoe groter verskeidenheid slaai op hul slaaibord. Namate nuwe slaaisoorte bekend gestel word, verdwyn die ouer, meer bekende slaaisoorte nie van die toneel af nie. ’n Stewige vraag na die ouer en…

■ Die verhaal van ’n boere-egpaar van Napier wat op verskillende maniere mense in hul gemeenskap se lewe verbeter, is nou beskikbaar in ’n nuwe boek. ■ Mnr. Kosie van Zyl het die Agri Dwalaboerderyprojek 15 jaar gelede begin, terwyl sy vrou, Lize, die Kingdom Ambassadorskinderdorp vir verwaarloosde en mishandelde kinders wat pleegsorg nodig het, gevestig het. ■ Hulle raai ander boere aan om na hul eie, unieke omgewing te kyk en dit uit te bou as hulle met bemagtigingsprojekte wil begin.…

Vanjaar het met ’n knal weggetrek en loop soos stroop. As beesboer kan ek nie dink dat daar al ’n jaar soos 2022 was nie. Die reën het vroeg in die seisoen begin val en net nooit opgehou nie . . . Ek weet ook dat wanneer dinge goed gaan, ons selde veranderings wil aanbring, want dit is doodeenvoudig nie nodig nie. Ons sal dit nog oorweeg wanneer ons met die spreekwoordelike rug teen die muur is. Maar die toekoms behoort aan hulle wat nie bang is om te leer en te verander nie. Ongelukkig is hierdie dapperes in die minderheid omdat mense nie maklik verander nie. Die beesbedryf is egter by ’n draaipunt. Produksiekoste styg vinniger as die verhoging in vleispryse. Aanpassing hierby is dus nodig, en wat die…

BEWAAR STIKSTOF MET UREASE-INHIBEERDERS In 2010 het die navorsers Schwab en Murdack gevind dat ’n mielieopbrengs van 9,4 t/ha tot 10,7 t/ha verhoog (’n verhoging van 13,8%) op landerye waar ureum saam met Agrotain® toegedien is. Agrotain®, ’n produk van Koch Agronomic Services in Kalifornië, Amerika, die Evergreen-produk van Hanfeng in Kanada, en ’n reeks stikstofprodukte van die Duitse maatskappy SKW Piesteritz, is urease-inhibeerders wat die vervlugtiging van stikstof vertraag. Vervlugtiging vind gewoonlik plaas in toestande met hoë temperature en droë toestande en word deur hoë suurvlakke aangespoor. Wanneer baie stikstof toegedien word, verhoog dit die pH van die boonste grondlaag. Die produk veroorsaak dus self die versnelde vervlugtiging. Botha en Pretorius het in 1988 bewys dat tot 61% van ammoniakverliese kan plaasvind waar ureum teen 83 kg stikstof/ha grond…

Die jongste bloubessieprojek in die Wes-Kaap, Saronsberries, sal inFebruarie2027 nagenoeg 5 000 ton bloubessies uitvoer as alles volgens plan verloop. Selfs teen 50% van die huidige plaashekprys sal dit ’n inkomste van sowat R250 miljoen vir die onderneming verseker, en terselfdertyd meer as 3 000 nuwe werkgeleenthede by Tulbagh in die Wes-Kaap skep. Om só ’n boerdery te vestig, behels egter meer as die vestigingskoste van R1,5 miljoen/ha. Vir die breinkrag agter Saronsberries het dit gesamentlik ’n eeu van ervaring en duur lesse gekos om die nodige tegniese produksiekennis, onderhandelingsvernuf en sakeverhoudings op te bou om binne slegs 12 maande ’n konsep te ontwikkel, ’n afsetpunt vir die bessies te verseker, beleggers te oortuig van die lewensvatbaarheid van die projek, en die eerste fase van die ontwikkeling te doen. Die…

SÓ SÊ ’N HOENDERBOER AJ du Toit en sy gesin van die plaas Hanskraal in die Overbergse Rûens hou daarvan om te “weet wat ons eet”. Daarom het AJ ’n paar jaar gelede sy eie vryloophoenders begin aanhou. Toe sy vriende nie genoeg van die vleis kon kry nie, het dit in die Hanskraal Free Range-onderneming ontwikkel. Hoe het die onderneming ontstaan? My vrou, Elmien, het gelees oor antibiotika en groeistimulante in veevoer en dis waar dit vir ons begin het. Ek het sowat 50 kuikens gekoop, grootgemaak en met ’n klomp moeite geslag. Wanneer ons te veel gehad het, het ek vir vriende daarvan gegee, wat toe ál meer wou hê. Só het die besigheid gegroei. Ons slagkwota is nou 250 hoenders per dag. Hoe verseker jy gehalte-hoendervleis? Ons…

Witmalgasse is pragtige voëls en onmiskenbaar met hul wit-en-swart veredos, goue koppe, nougesette silwer-roomkleurige oë en blou oogringe. Die lang, swart keelstreep is kenmerkend en die stert is oorwegend swart. In vlug is hul spierwit lywe en die swart sterte en vliegvere maklik herkenbaar. Die jong voëls is grysbruin tot swart met wit spikkels veral op die vlerkvere en die bors is dikwels gestreep. Enkele Australiese malgasse (Morus serrator) kom sporadies langs die Kaapse kus voor. Hierdie swerwers het ’n donkerder oog, helderder goudkleurige kop, ’n korter keelstreep en wit buitenste stertvere. Verbastering kom wel tussen die twee spesies voor. Witmalgasse paar gewoonlik lewenslank en broei in digbevolkte kolonies waarin daar al tot 68 000 individuele voëls aangeteken is. Broeityd is dwarsdeur die jaar, met ’n hoogtepunt in die somer.…

SA BESPROEIINGSINSTITUUT Mnr. Michael Esmeraldo (30), verkoopsbestuurder vir die noordelike streke by Netafim SA, is die nuwe voorsitter van die Suid-Afrikaanse Besproeiingsinstituut (Sabi). Die instituut se voorrangsaak is waardetoevoeging in die bedryf en hy wil verseker dat water deur hoogs doeltreffende besproeiing bespaar word. Esmeraldo wil jonger mense aanmoedig om in die besproeiingsbedryf betrokke te raak. Hy vestig die aandag van jong mense wat steeds loopbaanopsies oorweeg, op die talle wonderlike geleenthede in die besproeiingsbedryf. Netafim SA is sedert 1991 (toe dit in Suid-Afrika begin sake doen het) ’n lid van Sabi. SA VARKVLEISPRODUSENTE-ORGANISASIE Mnr. Stephen Butt (regs) van Mooirivier in Kwa-Zulu-Natal is die Suid-Afrikaanse Varkvleisprodusente-organisasie (Savpo) se nuwe voorsitter. Hy boer op die familieplaas waar hy in ’n boerdery met varke, beeste en saaigewasse grootgeword het. Butt het as…

In die meegaande TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Vrystaat vir die 12 maande tot Januarie. In dié tyd is 595 ooreenkomste in 41 distrikte gesluit. Dit het 258 002 ha teen R2,861 miljard behels. By Edenburg het pryse met 21,9% gestyg. Pryse toon ’n dalende neiging in 63% distrikte. Dit sluit veral Odendaalsrus (-20,1%), Parys (-15,5%) en Wesselsbron (-11,4%) in. Pryse het met meer as 10% by Bloemfontein (12,1%), Kroonstad (13,8%), Reitz (11,8%), Theunissen (15,5%) en Ventersburg (15,3%) gestyg. Ten opsigte van plaasgrootte lyk die verhandelings soos volg (met verlede jaar se syfer tussen hakies): kleiner as 50 ha, 10% (10%); 50-150 ha, 16% (15%); 150-300 ha, 23% (25%); 300-450 ha, 20% (19%); 450-600 ha, 10% (11%); groter as 600 ha, 21% (21%).…

BONSMARA GROOT AFWAGTING VIR ROOI DAG Daar heers groot afwagting vir die nasionale veiling van Bonsmara SA wat vir 16 Maart vanjaar beoog word nadat covid-19-inperkings die genootskap se Rooi Dag en veiling twee jaar agtereenvolgens in die wiele gery het. Sowat 60 vroulike diere is reeds vir die veiling ingeskryf wat ná die boeredag by Stonehenge op Parys aangebied word. Slegs vroulike diere word ingevolge ’n raadsbesluit sedert 2016 op dié veiling aangebied. Die veiling se hoogste prys van ’n koei met kalf was R180 000 in 2019. Die verkoper was mnr. Nico Pieterse van Syferfontein, Standerton. Op dieselfde veiling is die hoogste prys van R150 000 vir ’n dragtige koei van mnr. Laurence Allem van Viljoenskroon betaal, terwyl die hoogste prys van R85 000 vir ’n dragtige vers…