Indholdsfortegnelse for 10 March 2022 i Landbouweekblad

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Uraanplanne kan kwesbare Namib-waterbron vir ewig beskadig ■ Waterreeks: Vir watter gebruike moet jy alles goedkeuring hê? ■ Sterk koei agter elke suksesvolle bul ■ Eie ramme op veiling simbool van erflating vir werkers ■ Bloubessies se blomlopie in Namibië ■ Bewerkings in sandgrond: Hoe diep is diep genoeg? ■ Ken die Karoobossie-reeks: Witaarbossie, geelpleisterbos en januariebos SPESIAAL ■ Wintergraan ■ Wiele GESIN ■ Boerekos: Planne met herfsgroente…

ONTSTOKE BOERE WIL MARK OORNEEM Die boer kry so te sê niks vir sy produkte nie en die verbruiker moet ten duurste daarvoor betaal. Dit is ’n klagte met baard. Dit is so oud soos Suid-Afrika se oudste groente- en vrugteboere. En dit sal waarskynlik, soos die armes, altyd met ons wees — tensy iemand iets baie ingrypends daaraan doen. ’n Klompie groenteboere in Oos-Kaapland het bymekaar gekom en besluit dat dinge nie so kan voortgaan nie. Tot hiertoe en nie verder nie. Hulle gaan iets probeer. Die jongste pryse wat hul produkte op die munisipale mark in Port Elizabeth (Gqeberha) behaal het, was die laaste strooi. Kopkool wat ’n sent per kop op die mark behaal, maar waarvoor Jan Publiek 15-20c in die kafee moet betaal; aartappels (graad een,…

TEEN druktyd was droogtestremming onder somergrane veral ’n probleem in die Oos-Vrystaat en Mpumalanga met vlakker grond, asook gebiede waar onkruidbestryding ’n probleem is. Hierdie stremming kan vinnig taamlike groot opbrengsverliese veroorsaak onder grane wat tans in die pitvul en -ontwikkelingstadiums is, sê mnr. Johan van den Berg, ’n onafhanklike landbouweerkundige. Hy sê die meeste somergrane is tans in dié stadium. Van den Berg sê ’n bydraende faktor tot die droogteskade is dat baie somergrane swakker wortelstelsels ontwikkel het vanweë die goeie neerslae wat vroeër in die seisoen gereeld voorgekom het. Hy sê goeie neerslae oor groot dele van die land is moontlik vanaf middel Maart. Daarteenoor is weidingstoestande in ekstensiewe veegebiede baie goed. Grasvelde het baie saad geproduseer en in veral die Karoo en die Kalahari kon weiding ná…

SUID -AFRIK A se eerste nuwe biotegnologie vir sojabone in 20 jaar is einde Februarie in Fourways, Joannesburg, bekend gestel. Bayer se Intacta RR2 Pro is slegs die tweede geneties gemodifiseerde (GM) sojaboonsaad wat vir produksie in Suid-Afrika goedgekeur is. Intacta RR2 Pro is ontwikkel om beter beskerming te bied teen ’n aantal sojaboonplae, soos Helicoverpa armigera (Afrika-bolwurm). Dit beskik oor ’n sterk glifosaatverdraagsaamheid vir onkruidbekamping. Dit kan die eienskap vir onkruiddoder-verdraagsaamheid op die DNS van die plant herposisioneer, wat opbrengste kan verhoog. Volgens mnr. Leonard Oberholzer, markontwikkelingshoof van Bayer Suid-Afrika, is die eerste proewe van Intacta RR2 Pro reeds in 2017 geplant en daarna uitgebrei. “Die eerste beskikbare saad van die nuwe tegnologie sal in die 2022-’23-seisoen beskikbaar gestel word. Ek is seker daarvan ons sal die impak daarvan…

DRIE-DAE-STYWESIEKTE en enkele gevalle van knopvelsiekte het in die Oos-Kaap uitgebreek vanweë nat toestande, en groot kommer heers oor die gevolge wat verdere siekte-uitbrekings vir veral opkomende boere kan inhou. Dr. Waldo Meyer, veearts van Kenton-on-Sea, sê ’n uitbreking van drie-dae-stywesiekte vroeg in Desember het boere onkant gevang, maar hulle het onmiddellik geënt. Teen druktyd was daar egter weer ’n erge uitbreking van dié siekte vanaf Kenton-on-Sea tot by Kookhuis, Golden Valley en Fort Beaufort. Enkele uitbrekings van knopvelsiekte is ook langs die kus waargeneem, met meer gevalle in die binneland by Makhanda. Me. Leonie Yendell, ’n beesboer by Makhanda, sê daar was verskeie gevalle van driedae-stywesiekte in haar kudde en in die kuddes van opkomende boere in haar omgewing vir wie sy raad gee. Sy sê dit lyk of…

Hoe lyk die toekoms vir werkgeleenthede in die graanbedryf? Gaan werkers oor die nodige kundigheid beskik om in die graan- en oliesadesektor in diens geneem te kan word? GOEIE BELEID EN INFRASTRUKTUUR Voedselsekerheid is in nasionale belang en onoordeelkundige, politiekgedrewe beleidsvoorstelle het die potensiaal om dit te ontwrig. Dit kan ’n uiters ongunstige ekonomiese impak op Suid-Afrika hê. Sonder goeie beleidsvoorstelle en infrastruktuur is volhoubare produksie wat armoede verlig en voedselsekerheid bevorder, onmoontlik. Van die werkloses wat in diens geneem sou kon word met ’n vereiste ekonomiese groeikoers van 5% en meer, is 2% gegradueer, 8% het ander tersiêre kwalifikasies, 38% het matriek, en 51% het nie matriek nie. Die kundigheidsvlak van werkloses in Suid-Afrika ondersteun dus nie ekonomiese groei nie. Vergeleke met groei in ander bedrywe is groei in…

Suid-Afrika se produksie van gekweekte perlemoen (Haliotis midae) groei teen ’n vinnige tempo ten spyte van onderbrekings in nasionale en internasionale uitvoerlogistiek vanweë die covid-19-pandemie. Dit is grootliks aangevuur deur die groeiende internasionale vraag, die premieprys wat vir hierdie lekkerny betaal word, en die afname in wilde perlemoenbevolkings vanweë stropery. Mnr. Albi Modise, hoofwoordvoerder van die departement van bosbou, visserye en omgewingsake, sê Suid-Afrika se 15 geregistreerde perlemoenplase is in die Noord-, Wes- en die Oos-Kaap versprei. In 2020 het hulle gesamentlik 1 963 ton geproduseer, waarvan 1 261 ton uitgevoer is. Dit was ’n toename van 18,5% teenoor 2019. Suid-Afrika is tans die wêreld se vierde grootste perlemoenprodusent. Perlemoenprodukte wat uitgevoer word, het effens verskuif van vars in 2019 na voorbereid in 2020. Hongkong was die top-invoerland van al…

Verbastering met ander soorte sebras en selfs perde en donkies bedreig die Kaapse bergsebra se voortbestaan. Die eiesoortige teelmateriaal van dié kwesbare spesie is op die spel. Só is reeds in 2017 in ’n bestuursplan vir dié spesie gereken. Daarna is die provinsiale bewaringsorganisasie CapeNature aangestel om dit in die Wes-Kaap toe te pas. Cape-Nature het die kwessie aangeroer in ’n pamflet aan wildboere en ander grondeienaars. Oorspronklik was Kaapse bergkwaggas (Equus zebra zebra) die enigste soort sebra wat natuurlik in die Wes-Kaap voorgekom het. Weldra het private grondeienaars ook Hartmann se sebra (Equus zebra hartmannae) en die bontkwagga (Equus quagga burchelli) na die provinsie gebring. Sommige diere het sedertdien uit aanhouding ontsnap, en beweeg nou vrylik rond – wat die kans op verbastering vergroot. Die oorspronklike bevolking Kaapse bergsebras…

Alles wat met wettige watergebruik te doen het, begin by die Grondwet en die Nasionale Waterwet (Wet 36 van 1998). Die doel van die wet is om te verseker dat die samelewing se waterbronne beskerm, gebruik, ontwikkel, bewaar, bestuur en beheer word. Benewens die wet het almal ’n morele plig om waterhulpbronne te beskerm omdat Suid-Afrika ’n waterskaars land is. Die wet se doelwitte is onder meer die versekering van: ■ Die voorsiening in basiese menslike waterbehoeftes vir huidige en toekomstige geslagte. ■ Die bevordering van billike toegang tot water. ■ Die regstel van die gevolge van vorige rasse- en geslagsdiskriminasie. ■ Die bevordering van die doeltreffende, volhoubare en voordelige gebruik van water in die openbare belang. ■ Die fasilitering van maatskaplike en ekonomiese ontwikkeling. ■ Die maak van voorsiening…

■ Al die plaas- en kampgrense is met ’n dubbeldraadheining toegespan om ’n gang van 2 m te maak sodat die bulle nie met mekaar kan baklei of deurbreek na ’n koei wat op hitte is nie. ■ Vanweë Vrede se goeie reënval moes De Villiers in die verlede tonne lek weggooi omdat dit natgereën het. Nou gebruik hy omgedopte buitebande met ’n deksel wat die koeie self oopmaak. As sy haar kop uittrek, klap dit vanself toe. ■ Hy het mettertyd sy plaaswerkers se bont en swart beeste en beeste van ander rasse vir Bonsmaras uitgeruil. Hy gee ook vir hulle gratis bulle, ent hul beeste in en doseer hulle wanneer hy sy eie beeste inent en doseer, verskaf lekke, gee hooi wanneer dit baie koud is en help…

■ Doeltreffendheid word ál belangriker in die bloubessiebedryf, daarom het die Backfamilie ’n oplossing gesoek om plukkers se looptyd te verminder. Die antwoord was Arci, ’n robot wat tans ontwikkel word. ■ Die aanvanklike toetse het gewys plukrekords kan met Arci se hulp aan skerwe spat. ■ Die robot kan ook talle ander funksies op die plaas vervul, na gelang van die tegnologie en toepassings waarmee dit toegerus word. Die monitor van siektes en waterdruk is twee voorbeelde daarvan.…

Dr. Stoffel du Toit bedryf sy familieboerdery deeltyds by Hopetown. Hy sê as hy nie die meeste van sy tyd in Bloemfontein by sy mediese praktyk deurbring nie, is hy op sy gelukkigste wanneer hy sy kreatiwiteit op die plaas uitleef deur eiehandig gereedskap en werktuie van yster op te tower. Die benutting van turksvye as veevoer is die afgelope jare alom bekend in Suid-Afrika, veral as oplossing in droogtetye. Die Suid-Amerikaners, wat die wêreldleiers op dié gebied is, sal beslis moet kennis neem van die deurbraak van Du Toit en sy medewerker, dr. Christopher Rothman, ’n navorser aan die Universiteit van die Vrystaat (UV). Hulle het daarin geslaag om die turksvypulp as neweproduk van die verwerkingsproses van die vrugte te stabiliseer om die raklewe daarvan te verleng nadat die…

DIE maatskappy Transnet Freight Rail (TFR) sukkel tans om die Gauteng-Durban-spoorkorridor – ’n belangrike roete vir in- en uitvoer in die motorbedryf – optimaal te benut weens tydelike spoedperke wat deur verswakte spoorinfrastruktuur veroorsaak word. Dit het gelei tot groot vertragings wat die reistyd tussen die vraghouerterminaal by City Deep, Johannesburg, en die Durbanhawe verdubbel het. Spoorvervoer maak net 30% uit van uitvoergoedere wat tussen Gauteng en Durban beweeg. Me. Siza Mzimela, uitvoerende hoof van TFR, sê dit maak daarom sin om die betrokke vervoermaatskappye te nader om private spoorvervoer op dieselfde roete te bedryf omdat hulle reeds oor die nodige kundigheid en pakhuise beskik. Volgens haar moes TFR al besigheid wegwys weens bedryfsprobleme wat deur vandalisme en onvoldoende belegging in die infrastruktuur veroorsaak is. TFR wil ook private operateurs…

29% Nagenoeg 29% van strawwe drinkers wat aan ’n Wes-Kaapse studie oor drankgewoontes en covid-19-alkoholperke deelgeneem het, het méér gedrink tydens die streng inperking as andersins. Uit 798 deelnemers het 10% van matige drinkers ook meer gedrink tydens die streng inperking. Alkoholgebruik was onveranderd onder 35% van die strawwe drinkers en 36% van die matige drinkers. – International Journal of Environmental Research and Public Health R35,63 Die gemiddelde pryspremie op 19,5 mikron wol met RWSakkreditasie was die afgelope veilingseisoen 323 Australiese sent per kg in Suid-Afrika (R35,63). In Australië was dit 257 Australiese sent (R28,34). In Suid-Afrika was gemiddeld 27% van die wolaanbod op veilings geakkrediteer, en in Australië van 1% tot 6,7%. Australiese ontleders verwag dat meer RWSwol mettertyd die premie kan laat krimp. – Mercado 9,61% Die nasionale…

DIE jongste uitbreking van bruinsprinkane in die Noord-Kaap was teen druktyd besig om in ’n ramp vir die provinsie te ontaard. Volgens me. Janine Byleveld, bedryfsamptenaar van Agri Noord-Kaap, was die organisasie teen druktyd besig om lugondersteuning vir die spuitspanne te reël omdat daar nie genoeg pompe beskikbaar was om die area wat die sprinkaanswerms bedek het, te bespuit nie. “Ons is besig met onder meer geldinsamelings om ’n vliegtuig in die lug te kry om die sprinkane te bespuit. “Dit kan nie meer net te voet gedoen word nie. Die spuitspanne kort bykomende hulp. Net in die Noord-Kaap is daar 300 pompe te min,” het sy einde Februarie gesê. Dit kos volgens haar van R15 000 tot R20 000 per uur om ’n vliegtuig in te span om die…

DAAR was gemengde reaksie uit landbougeledere op mnr. Enoch Godongwana se begrotingsrede einde Februarie. TLU SA het die toevoeging van R8,7 miljard by die polisie se begroting verwelkom, maar sy bedenkinge uitgespreek oor toepassing weens die gebrek aan kundigheid binne die staatsdiens om planne uit te voer, en ook weens die feit dat meer as 46% van die bevolking nou maatskaplike toelaes ontvang. Agri SA het die gebeurlikheidsreserwe van R5 miljard vir die Land Bank verwelkom, asook die besluit om die brandstof- en padongelukkefondsheffings onveranderd te laat, en ook die verlaging in korporatiewe belasting wat in 2023 in werking tree. Hoewel die hoër koolstofbelasting ’n nadelige uitwerking op die landbousektor sal hê, bied die uitstel van die eerste fase van die koolstofbelasting tot 2025 ’n welkome blaaskans vir die sektor.…

AL is tegnologie en data-intensiewe plaasbestuurstegnologie deesdae uiters belangrik in die landbou, is dit op sigself waardeloos vir boere as dit nie vir hulle ’n finansiële voordeel gaan inhou nie. Só het prof. Ferdi Meyer van die buro vir voedsel- en landboubeleid op ’n onlangse Case IH-tegnologiedag op Dullstroom gesê. Die dag het gehandel oor tegnologie se rol in mededingender en volhoubaarder boerdery. Meyer het gesê ondanks die vraag na data-intensiewe plaasbestuurstegnologie is die interpretasie van die data deurslaggewend vir die sinvolle toepassing daarvan. WEET VAN ALLES Tydens ’n paneelbespreking het mnr. Derek Mathews, voorsitter van Graan SA, gesê die rol van boere het verander van een waar die boer as bestuurder alles moet wees, na een waar hy alles moet weet. “Dit werk egter nie om bloot kapitaal uit…

DIE gebrek aan ’n protokol vir die uitvoer van lewende hawe is vir die rooivleisbedryf onverstaanbaar. “Kom ons doen dit reg, dan kan ons dit altyd doen.” Dít was volgens mnr. Gerhard Schutte, voorsitter van die nasionale dieregesondheidsforum en hoofbestuurder van die nasionale Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), van die begin af die organisasie se siening oor die uitvoer van lewende hawe. Dit is egter moeilik om iets volgens die riglyne te doen as die riglyne ontbreek. Op 31 Maart verlede jaar is aangekondig dat die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling konsepriglyne vir die uitvoer van lewende hawe vir kommentaar opgestel het. Die sperdatum vir kommentaar op dié riglyne was 30 April verlede jaar. Sedertdien het die departement nog geen aanduiding gegee van wanneer die amptelike protokol bekend gestel sal word…

DIE waarde van Suid-Afrika se landbou-uitvoer het verlede jaar ’n rekordvlak van $21,4 miljard (sowat R331,75 miljard) bereik. In die vierde kwartaal alleen, volgens die waarnemer Trade Map, het die waarde van landbou-, kos- en drankuitvoer op ’n jaargrondslag met 18% toegeneem tot $2,8 miljard (R43,4 miljard). Mnr. Wandile Sihlobo, ekonoom by die landbou-sakekamer Agbiz, sê die topuitvoerprodukte sluit wyn, mielies, sitrus, neute, bessies, druiwe, wol, vrugtesap, appels en pere in. Volgens hom is die besonder goeie produksiejaar wat die landbousektor in 2020­’21 beleef het, asook goeie globale vraag, hoë pryse en groot uitvoervolumes hiervoor te danke. Mielies het die hoogste uitvoervolume sedert 1994-’95 behaal en sitrus het ’n rekorduitvoervolume behaal. Afrika en Asië was gedurende die vierde kwartaal van 2021 die grootste markte vir Suid-Afrika se landbou-uitvoer. Ten opsigte…

Vraag en aanbod bly die fundamentele aandrywers van markpryse in die rooivleisbedryf. Natuurlik kan gedebatteer word dat markinligting moontlik nie voldoende is vir die deursigtige werking van die mark of dat die markmag nie gebalanseerd is nie. Tog meen ek dat die rooivleismark relatief deursigtig is en dat markinligting wel op ’n taamlike vlak gerapporteer word. Gegewe dié uitgangspunt is dit noodsaaklik dat kennis geneem word van die markaandrywers wat in die volgende jaar of wat die rigting van die prys kan beïnvloed. In die beesvleisbedryf het die beesslagsyfer die afgelope vier jaar met sowat 4% afgeneem, terwyl produsentepryse met sowat 25% gestyg het. Skaapslagsyfers het die afgelope vier jaar met sowat 9% gedaal en die prys het met sowat 16% verbeter. Daarteenoor staan die varkvleisbedryf waar die aanbod met…

Die talle faktore wat tot Suid-Afrika se sukkelende ekonomie bydra, benadeel die koopkrag van sy verbruikers. Dit hou ’n wesenlike bedreiging in vir die nasionale vraag vanjaar na melkprodukte met toegevoegde waarde. Mnr. Alwyn Kraamwinkel, hoofbeampte van die SA prosesseerdersorganisasie (Sampro), sê melkprodukte het in 2020 ’n goeie vertoning in die kleinhandel gelewer danksy verbruikers wat melk met ’n lang rakleeftyd, jogurt, kaas, roomkaas, botter en room tydens die covid-19-pandemie gekoop het. Luidens Sampro se sleutelmarkseineverslag het kleinhandelverkope van melkprodukte in die 12 maande tot September 2021 vergeleke met die vorige 12 maande soos volg gedaal: vars melk (-7,4%), langlewemelk (-5,2%), gegeurde melk (-1,2%), jogurt (-3,1%), maas (-3,7%), roomkaas (-5%), botter (-2,8%) en room (-0,7%). Van Desember 2020 tot September 2021 het die produsenteprysindeks van melkprodukte met 11% gestyg tot…

DIE Landbounavorsingsraad (LNR) bied tot die einde van Maart ’n afslag aan boere en grondgebruikers wat sy nuwe grondgesondheidspakket YourSoil™ vir grondtoetse op die proef wil stel. Die LNR se instituut vir plantgesondheid- en beskerming en die LNR se instituut vir natuurlike hulpbronne en ingenieurswese bedryf dit. Danksy YourSoil™ kan boere regdeur die jaar die biotiese lewe (bv. die stand van grondmikro-organismes, swamme en nematodes) en abiotiese aspekte (soos die fisieke en chemiese samestelling) van hul grond in diepte deur LNR-kundiges laat toets. Toetse word volgens gewasse se verskillende ontwikkelingstadiums gedoen. In die 10 Desember 2021-uitgawe van Landbouweekblad is volledig daaroor berig (sien bit.ly/3tkoI Px). Tydens ’n webinaar oor Your-Soil™ het dr. Chantelle Girgan van die LNR se instituut vir plantgesondheid- en beskerming genoem dat monsters reeds die afgelope paar…

In die 15de eeu het die Italiaanse diplomaat Niccolò Machiavelli (1469-1527) waagmoed getoon met ’n analogie vir politici se skelmstreke: “Tuberkulose en skelm politici is albei maklik om in ’n vroeë stadium te bekamp, maar is dan moeilik om te identifiseer, en maklik om in ’n gevorderde stadium raak te sien, maar is dan moeilik om te bekamp.” Die verband met onkruidbestryding is treffend, spesifiek die groot hindernis om onkruiddoderweerstandige onkruid suksesvol te bestry. Prof. David Shaw, verbonde aan die Mississippi-universiteit, beskryf onkruiddoder-weerstandige onkruid as wicked weeds, bedoelende dat sulke “uit-diebose” plante spesiale aandag verg en daar nie eenvoudige oplossings bestaan nie. Die gesegde “leer jou vyand ken”, is baie toepaslik in die geval van onkruid wat weerstand teen onkruiddoders ontwikkel. Die eerste stap in die ontwikkeling van ’n bekampingstrategie…

Hewige vloede en veldbrande het in die 2021-’22-somerseisoen in Suider-Afrikavoorgekom, en luidens ’n nuwe verslag lyk dit of die tempo van styging in oppervlaktemperature in die algemeen vinniger in Afrika as in die res van die wêreld was. Mens-geïnduseerde klimaatsverandering was die hoofaandrywer van hierdie toename. Uit die sesde verslag van die interregeringspaneel oor klimaatsverandering (IPCC) wat onlangs oor Afrika uitgereik is (laai dit af by bit.ly/3JopxGV), is daar ’n paar veranderings wat uitgelig kan word. Hoër gemiddelde temperature en uiters hoë temperature relatief tot die 1850-1900-waardes het bo die normale wisselvalligheid in ál die landstreke van Afrika voorgekom. In Januarie vanjaar het die koolstofdioksiedvlakke in die atmosfeer tot 420 dele per miljoen gestyg, terwyl dit met die aanvang van die nywerheidsrevolusie 280 dele per miljoen was. Die styging is…

Vir die tweede opeenvolgende jaar is Suid-Afrika in die greep van ’n La Niña-verskynsel – ’n weerstelsel wat geassosieer word met bonormale reënval. In ons waterskaars land bring dit welkome verligting, veral in die landbou waar dit lei tot goeie produksietoestande vir somergewasse en uitstekende veeweiding. La Niña het egter ook ’n donker kant omdat dit gewoonlik gepaard gaan met vloede, haelskade, verlaging in grondgehalte, meer gronderosie en landerye wat te nat is om te bewerk. ’n Ander newe-effek, wat dikwels misgekyk word, is ’n toename in die voorkoms van plantsiektes. Gunstige weer is nie net bevorderlik vir die groei van landbougewasse nie, maar skep ook ideale groeiomstandighede vir die siekte-veroorsakende swamme waarmee hulle geassosieer word. Omstandighede soos langdurige nat periodes, tesame met hoë humiditeit, meer bewolkte dae en lae…

’n Hernieude belangstelling in die vestiging van die turksvyplant as permanente gewas in die sentrale binneland van Suid-Afrika het daartoe gelei dat byna 1 000 ha beplant is. Sedert 2018 is daar minstens 936 ha turksvye in die Vrystaat, die Noord-Kaap en selfs in dele van die Wes-Kaap geplant. Dié herlewing het ook gelei tot die stigting van ’n turksvyvereniging wat tans 37 aktiewe lede in hierdie drie provinsies het. Verskeie boeredae is reeds gehou en die snoeiproses van turksvye word op geleenthede gedemonstreer. Sowat 936 ha sal na verwagting in 2025 op driejarige ouderdom in produksie kom. ’n Boord van dié ouderdom lewer sowat 10 ton vrugte per ha. In jaar vier is die produksie 15 t/ha en in jaar vyf as volwasse plant sowat 20 ton vrugte/ha en…

DIEREVOEDING JOSEF VAN WYNGAARD RAAD VIR ’N VOERKRAAL MET KLAS C-BEESTE Ek het ’n Boerbok-stoetery en wil ook graag ’n voerkraal met klas C-beeste begin. Wat sal ’n goeie mengsel vir voer met SB100 (reg. nr. V4498, Wet 36 van 1947) wees? Enige wenke vir algemene voerprogramme en bestuur? Hoe moet ek te werk gaan om ’n sukses van my planne te maak? Die voer van klas C-beeste is om die volgende redes tans ’n goeie opsie wat winsgewendheid en vinnige kontantvloei betref: ■ Die prys van klasse A, B en C is relatief naby aan mekaar (klas A- en klas C-beesvleis kan soms met slegs R4/kg verskil). ■ Klas C-beeste se staantydperk kan 40-60 dae wees, teenoor klas A-beeste wat gemiddeld 120 dae staan voor die diere slaggereed is.…

Die volhoubare produksie van beesvleis bly ’n veelbesproke onderwerp. Omdat produksiekoste styg en natuurlike hulpbronne onder druk is, moet meer vleis op die beskikbare landbougrond geproduseer word. Die prys van veevoer styg en is reeds 55-70% van die produksiekoste. As beeste se voerdoeltreffendheid gemeet word, kan dit boere in staat stel om hul produktiwiteit te verbeter sonder om produksiekoste te verhoog. Dit beteken groter wins. Volgens Amerikaanse proewe laat ’n verbetering van 10% in die gemiddelde daaglikse toename (GDT) danksy ’n verbetering van 7% in die diere se eetlus die winsgewendheid met 18% toeneem, maar ’n toename van 10% in voerdoeltreffendheid lei tot ’n winsstyging van 43%. Daarom sal die volhoubaarheid en winsgewende produksie van beesvleis op lang termyn baie baat vind by beter voerdoeltreffendheid. Voeromsettingsverhouding (VOV) word ná elke…

’N BOEREDAG in Polokwane het vir leerders van Curro Heuwelkruin, ’n private skool in dié stad in Limpopo, die geleentheid gegee om eerstehands by kenners soos dr. Faffa Malan kers op te steek oor beesboerdery. Landbouweekblad se sustertydskrif, African Farming, het ’n boeredag gemik op opkomende boere by die Pietersburg-veilingsentrum gehou. Die sprekers het ingesluit mnre. Patrick Sekwatlakwatla van die Sernick Groep, Roaland Jooste en Willem Kleyn van Elanco Animal Health, en Craig le Roux van Vleissentraal. Volgens me. Irma Lotte-ring, ’n onderwyser by Curro Heuwelkruin, het dié boeredag vir graad 10-12-leerders in landbouwetenskappe en landboubestuurwetenskappe ’n praktiese geur gegee aan die sillabus wat hulle tans behandel. “Die leerders geniet ’n leerervaring altyd meer as dit buite die klaskamermure kan geskied. Om te leer waarvoor om te kyk wanneer jy…

Waaraan dink jy heel eerste wanneer jy in die oggend wakker word? Waaraan dink jy as jy, soms ontydig, in die nagtelike ure wakker geruk word? Of is jy een van die gelukkiges wat soos koning Dawid van ouds kan sê: “Nou sal ek onbesorg gaan lê en dadelik aan die slaap raak” (Ps. 4:9)? In een van Asaf se psalms getuig hy, anders as Dawid, van die teendeel. Luister net wat sê hy: “In die nag bly my hande in die bed gestrek . . . ek vind geen troos nie. Ek dink aan God en ek sug; ek dink na en is verlate. U laat my wakker lê, ontsteld en sprakeloos. As ek so in die nag wakker lê en by myself lê en terugdink en peins, vra…

In die meegaande TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot Januarie vanjaar. In 14 (42%) van die distrikte is gunstige prysneigings waargeneem. Pryse stabiliseer in groot dele van die provinsie ná die erge droogte. Die sluiting van die aktekantore vanweë covid-19 bemoeilik steeds die treffing van vergelykende neigings. Altesame 318 ooreenkomste is in 33 distrikte gesluit wat 158 338 ha teen R1,516 miljard behels het. Pryse het skerp gedaal by Barkly-Oos (-17,2%), Bathurst (-19,7%), Cradock (-14,4%), Graaff-Reinet (-15,3%) en Queenstown (-20,3%), terwyl dit by Middelburg met 18,7% gestyg het, by Steytlerville met 13,9% en by Uniondale met 16,1%. Ten opsigte van die registrasie van transaksies vir plase van verskillende groottes, lyk dit soos volg (verlede jaar se syfer is…

BOGEMIDDELDE PRYSE GOEIE VRAAG NA VAN ROOY-SKAPE IN SA, NAMIBIË Die vraag na die Van Rooyskaapras is steeds hoog, veral in die noordwestelike deel van Suid-Afrika en in Namibië. Mnr. Johan Stadler, voorsitter van die Van Rooy-skaaptelersgenootskap, sê dié diere het hoë gemiddelde pryse op die genootskap se eerste veiling van die jaar behaal. Die Van Rooy is ook baie gewild in Namibië. Een van die telers wat ’n kudde van 500 Van Rooy-skape vir slaglamproduksie aanhou, mnr. Ockert Steyn van Bosville-Wes, by Summerdown, gebruik die ras as deel van sy diversifikasie van bedrywe. Die aansien van die Van Rooy is ook verlede jaar op die Windhoek-skou bewys toe die grootkampioenram van mnr. Adriaan Louw, Tremendous-stoetery, Windhoek, as die opperste kampioen-kleinveedier van die sewe rasse op die skou aangewys is.…

‘Die spuitspanne kort bykomende hulp. Net in die Noord-Kaap is daar 300 pompe te min.’ ME. JANINE BYLEVELD, bedryfsbeampte van Agri Noord-Kaap, oor nypende tekorte aan nodige hulpmiddels te midde van die groeiende sprinkaanplaag in die Noord-Kaap. Bl. 16 ‘Die besluit skep meer ruimte vir onwettige handelaars, wat min of geen aksynsbelasting betaal nie, om wins te maak ten koste van die wettige bedryf.’ MNR. KURT MOORE, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse drankhandelsmerkvereniging (Salba), oor die besluit om spiritualieë met 2% meer as inflasie te belas. Bl. 17 ‘Dit is nie ons doel om verbruikers te vervreem nie. Ons sal eerder help om stelsels geregistreer te kry sodat dit wettig is.’ MNR. VICTOR MARTINS, energiedienstebestuurder by Eskom, oor die maatskappy se pogings om onwettige koppelings van sonkragstelsels aan die kragnetwerk…

Dit was ongelooflik dapper. Die manier hoe ’n handjie vol Oekraïnse soldate wat ’n piepklein eilandjie in die Swartsee bewaak het, die middelvinger vir ’n Russiese oorlogskip gewys het. Dít ’n dag of twee ná die begin van die Russiese inval van hul tuisland wat wêreldwyd groot konsternasie veroorsaak. Die Oekraïnse soldate is deur die Russiese bevelvoerder met ’n luidspreker beveel om hul wapens neer te lê. Hulle staan immers nie ’n kans nie, en almal weet dit. Ná ’n paar oomblikke van beraadslaging onder mekaar het die Oekraïners die Rus hul onomwonde antwoord gegee — in taal wat beslis nie in ’n gesinstydskrif hoort nie! Dit laat my aan Suid-Afrika se boere dink. Soos ’n boerepel dit die ander dag mooi stel: Ons boere se default-posisie is aggressie. Nie…

MNR. ARTHUR DE VILLIERS, Bonsmarateler van Vrede, het ’n uitstekende beleid oor bemarking en naverkopediens ontwikkel, en planne beraam om sy boerdery doeltreffender te maak. Lees die artikel op bl. 40. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek is met Anél getroud en ons het twee ramkat-seuns, Stephan en Danie. Ek het ook drie wonderlike dogters uit my vorige huwelik: Marisa, Nadia en Jana. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ja. BScAgric (veekunde) aan die Universiteit van Pretoria. WAT IS JOU STOKPERDJIES? Ek hou van jag en visvang. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? KwaZulu-Natal se Noordkus, waar ons rus, lees en ontspan. WATTER SPORTSPANNE ONDERSTEUN JY? Die Blitzbokke.…

DIE gevolge van Rusland se inval in die Oekraïne op die landbousektor is nog baie onseker en vloeibaar, maar een kwessie waaroor alle kenners saamstem is dat hoe langer dit uitrek, hoe erger gaan die gevolge vir almal raak. Van die onmiddellike gevolge is dat plaaslike brandstofprys reeds met byna R1,50/ liter gestyg het, die prys van koring opgeskiet het tot die hoogste vlak in meer as 13 jaar en stygings in kunsmispryse insetkoste verder sal opjaag. Mnr. Dawie Roodt, hoofekonoom van die Efficientgroep, sê daar is waarskynlik plusse en minusse vir die Suid-Afrikaanse landbou. “Die groot minus is die styging in brandstof- en produksiekoste, maar aan die gunstige kant kan ons boere baat vind by hoër kommoditeitspryse. Met die prys van petrol wat nou vir die eerste keer ooit…

1 ETHIOPIË| Reusedam begin krag opwek Die omstrede Grand Ethiopian Renaissance-dam se eerste hidroëlektriese turbine is op 20 Februarie aangeskakel. Bouwerk aan dié dam, 30 km van die Soedannese grens in die Blou Nylrivier, het in 2011 begin en groot wrywing tussen Ethiopië en veral Egipte veroorsaak omdat Egipte vir nagenoeg 97% van sy water van die Nyl afhanklik is. Die dam is ook stroomop van Soedan, wat ook van die Nyl vir water afhanklik is. Die dam sal uiteindelik meer as 5 000 MW krag deur 13 turbines opwek. — Deutsche Welle 2 ZAMBIË | Winkels verkoop meer plaaslike produkte Zambië het in die afgelope weke opgehou om talle vars produkte in te voer namate die plaaslike tuinbousektor se produksie toeneem. Van dié produkte sluit soetmielies, rooikool,…

MALEISIË is nie net ’n aansienlike mark vir Suid-Afrikaanse vars produkte nie, dis ook goed geleë om Suid-Afrikaanse boere vinnige toegang tot markte in die Verre Ooste en China te bied. Só sê mnr. Abbas Bilgrami van die Maleisiese logistieke maatskappy Mutiara Perlis, wat besig is om die Perlis Food Hub en Perlis-korridor van die kus deur die Maleisiese binneland tot in China te bou. Hy het op die Fresh Connections-vergadering van die internasionale varsprodukte-agentskap IFPA gesê die Maleisiese mark neem reeds 3% van Suid-Afrika se varsproduk-uitvoer op en dat die mark na verwagting met 6,64% per jaar groei. Dit is die naasgrootste invoerder van Suid-Afrikaanse kernvrugte. POTENSIAAL Hy meen die mark hou ook groot potensiaal in vir sitrus en ander hoëwaarde-landbouprodukte, soos swartbessies, vye, kersies en, buite seisoen, sagtevrugte.…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 3,7%, of $9,45/t (R143,28/t), tot $264,68/t (R4 013/t) gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 21,8% hoër. Verwagte pryse: April – $259,83/t (R3 940/t), Mei – $258,02/t (R3 912/t), Julie – $253,53/t (R3 844/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 3,6%, of R132/t, tot R3 767/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geelmielies het met 4,9% gestyg. Op ’n jaargrondslag is witmielies 16,3%, of R527/t, duurder, terwyl geelmielies 18%, of R599/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: April – R3 736/t, Mei – R3 748/t, Julie – R3 742/t. Verwagte geelmieliepryse: April – R3 901/t, Mei – R3916/t, Julie – R3 742/t. INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 7,2%, of $20,97/t (R317,95/t), tot $311,60/t (R4 724/t) teenoor die vorige week gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit…

Die statistieke bewys dat een uit elke een mens sal sterf, soos ’n dominee eendag gesê het. En as jy oud word, maar nie noodwendig amptelik aftree nie en steeds aanhou werk, sal daar ’n dag kom dat jy maar jou stewels moet ophang, want die lyf en/of die kop kan ingee. Verder gebeur daar in ons lewe van tyd tot tyd minder goeie dinge, soos dat jy familielede aan die dood afstaan. Of ’n famililid kan ongeskik raak, en dan moet jy na só ’n geliefde omsien. Dit is die werklikhede van die lewe, en jy moet daarop voorbereid wees om die beste van elke situasie te kan maak. Om paraat te wees ten opsigte van die risiko’s in jou geldsake, onderneming, boerdery, bates en laste, beleggings, sekuriteit, ensovoort,…

DROPSIGHT, ’n gebruikersvriendelike, wetenskaplik ontwikkelde stelsel om spuitstofneerslag tydens gewasbespuitingsprogramme akkuraat te meet, is ’n eerste in sy soort in Suid-Afrika. Só sê mnr. Marius Ras van die ingenieursmaatskappy Ras Konsultant. Ras en die landboukonsultasiemaatskappy ProCrop het Dropsight ontwikkel. Hy sê miljarde rande word jaarliks wêreldwyd bestee aan spuitstowwe teen siektes en plae by gewasse, asook onkruidbestryding. “Tog weet niemand werklik hoe doeltreffend spuitstowwe en -formulasies op die gewasse gedeponeer word nie.” Die nuwe stelsel maak dit nou vir boere moontlik. “Toegerus hiermee hoef die moderne boer nie meer raaiwerk te doen oor hoe doeltreffend sy spruitprogram is nie – hy kan dit meet en daarvolgens ingeligte besluite neem om sy spuitneerslag te optimaliseer.” Ras, mnre. Bekker Wessels, Philip Rebel en dr. Gideon van Zyl van ProCrop het koppe bymekaar…

Palmer-misbredie (Amaranthus palmeri) is oorspronklik in Douglas in 2018 waargeneem. Bevestigde bevolkings kom ook op Potchefstroom, Howick en Winterton in KwaZulu-Natal voor, die noorde van die Krugerwildtuin en die Mapungubwe Nasionale Park in die vloedvlakte van die Limpoporivier. Buite Suid-Afrikaanse grense is dit al in Kasane in Botswana opgemerk. “Die ergste besmetting wat tot dusver in Suid-Afrika waargeneem is, is op Potchefstroom,” het Reinhardt bevestig. Daarbenewens is glifosaatweerstandige Amaranthus hybridus, algemeen bekend as die Kaapse misbredie en waarskynlik die skadelikste onkruidmisbredie in Suid-Afrika, ook in Cradock in die Oos-Kaap en Winterton in KwaZulu-Natal aangetref.…

Mnr. Arthur de Villiers Wat is die beste raad wat jy al gekry het? Doen die regte dinge en hou aan om dit te doen. Wat is die grootste fout wat jy in jou boerdery gemaak het? Om my 2018-stoetverse met ’n bul van ’n ander ras te dek, met nadelige implikasies op lang termyn. Wie was jou mentor? Beslis my pa wat my geleer het dat ’n mens jou beeste mooi moet oppas, want dan sal hulle vir jou sorg. Wat is die grootste kwessie vir jou? Om in pas te bly met die beste beestelers in Suid-Afrika en die wêreld.…

As van Suid-Afrika se eerste bloubessie-boere het mnre. Michael en Simon Back (voormalige eienaars van die Paarlse wynplaas Backsberg) die “evolusie” van die bloubessiebedryf beleef. “Ek dink die wittebroodfase is nou verby. Die dae is verby dat mense kan dink jy sit ’n bloubessieplant in ’n pot en kyk hoe jou bankbalans groei. Die klem val nou op doeltreffendheid, kostebestuur en om seker te maak elke plant lewer die beste opbrengs op,” sê Simon. Een van die aspekte waar hulle besef het hulle meer waarde kan uitpers, was om die tyd te verminder wat bessieplukkers op en af in rye moet stap. Tipies is daar ’n gehaltebeheer- en weegstasie aan die einde van ’n ry iewers in die middel van ’n blok geleë. Sodra ’n plukker twee emmers vol bessies…

BEPLAN PERFEKTE JAGUITSTAPPIE MET DIÉ TOEPASSING Met die jagtyd om die draai is die My hunting-toepassing net wat jy nodig het om seker te maak jou beplanning is kolskoot. Die doel van die toepassing is om die inligting van die jagbedryf te konsolideer om dit vir jagters en verskaffers maklik te maak om alles wat nodig is, op een plek te kry, te bestel, te adverteer en te bespreek. “Ek en my vriend Johann Strauss is kranige jagters wat veral gaan jag om biltong te maak. Soms is ons net ’n klomp mans wat lus is vir ’n luukse of meer rowwe wegbreek. Ander kere moet ons gesinne saamgaan. Dit was elke keer ’n gesukkel om die regte plek, akkommodasie en alles wat nodig is, gesoek en gereël te kry,”…

Dr. Stoffel du Toit Waar kom Smousdam se sonderlinge naam vandaan? My oupagrootjie Jan Gabriël du Plessis du Toit het jare gelede 10 000 morg (8 567 ha) bekom en die plaas só genoem. Die naam Smousdam word ook deur Google as uitsonderlik in die wêreld erken. Waar het jou betrokkenheid by turksvyverbouing begin? Wyle mnr. Danie van Tonder, die destydse eienaar van die plaas Waterkloof, wes van Bloemfontein, het my begeester om die aanplantings op my plaas uit te brei. Oom Danie het my oupa Stoffel du Toit, ’n groot gees in die vleisbedryf, geken en het vir my as mentor opgetree. Ek het die afgelope jare ook baie kennis deur verskillende bronne op die internet opgedoen. Wat was jou grootste aansporing om verrykte veevoer van turksvye te ontwikkel?…

AMANDEL-ENFRAMBOOSROLKOEK ■ 4 eiers, geskei ■ 180 ml strooisuiker, en ekstra vir rol ■ 60 ml koue water ■ 125 ml bruismeel ■ 100 g gemaalde amandels ■ 2 ml sout Vulsel ■ 250 ml room ■ 10 ml vanieljegeursel ■ 15 ml versiersuiker ■ 250 ml vars frambose Voorverhit die oond tot 180 °C en voer ’n gesmeerde rolkoekpan met bakpapier uit wat bo die kante van die pan uitstaan. Bespuit met kleefwerende kossproei. Klits die eiergele en strooisuiker saam tot dik en liggeel. Klits die koue water by. Klits die eierwitte styf en vou dit saam met die droë bestanddele by die eiergeelmengsel in. Giet in die pan, smeer gelyk en bak vir 20 minute tot gaar. Keer die koek op ’n vadoek uit wat met strooisuiker besprinkel…

Alles het begin toe haar man, Jacobus Truter, sowat vier jaar gelede met ’n hen en ’n skoenboks vol kuikens by die huis aankom, vertel Suzanne Smit, ’n oudonderwyseres en ook ’n landskapsfotograaf en atleet. “Hy het geweet ek begeer die geselligheid van vryloophoenders op ons werf. Toe hy dus die hen en kuikens op ’n Zonkwasdrif-plaaswerf sien rondskrop, het hy hulle dadelik gekoop – en die res is geskiedenis!” Suzaan (37) laat die groei en ontwikkeling van haar besigheid maklik klink, maar sy moes ’n waardevolle les leer: Saam met Jacobus se gemengde boerdery (koring, onderstok vir wingerd, vye, amandels en vleisbeeste) kon hul plaas, Delagift, nie nuwe geboue oprig voor die besigheid lonend is nie. “The Country Chic moes drie jaar lank klaarkom in bestaande geboue op die…

Meer as een predikant het al die toets gedop. Nie in ’n kroeg of gimnasium soos van sy gemeentelede nie, maar in die kerk. “Kleuterwaarheid” ken geen plek of tyd nie. Soms hoef jy nie te vra nie, hulle sê jou sommer. Met vier orrelpypies het ons alle eerlike en oneerlike redes gebruik om nié met hulle kerk toe te gaan nie. Ons wasmasjien was meer as ’n week stukkend en die man by Gerber-se-winkel wat hom moet regmaak, het nie ons probleem verstaan nie. Hy het waarskynlik ook nie wasmasjiene verstaan nie. En net sodat almal verstaan, daar was nog nie weggooidoeke soos nou nie. Op ’n slegte dag kan jy tot vyf poefdoeke kry in die tyd wat dit duur om een met die hand te was. Die…

GAUTENG PRETORIA BOVENEIND GROENFONTEIN (126), 25 ha, aan N.B. Phalama, van A.P. Smith, R850 000. KAMEELFONTEIN (297), 21 ha, aan T.B. en T.A. Fosi, van A. Mostert en G.D. Roos, R4 600 000. KWAZULU-NATAL UTRECHT DAGBREEK (786), 21 ha, aan Nyembe Development-trust, van E.B. en P.T. Khumalo, R1 024 000. DOORNKOP (172), 548 ha, aan Mange Farms (Edms.) Bpk., van OneTurnTrading(Edms.)Bpk., R7 300 000. KAALPOORT (391), 116 ha, LANGVERWACHT (383), 639 ha, UITZOEK (378), 808 ha, en WELGEVONDEN (50), 372 ha, aan Grassfields Beef (Edms.) Bpk., van H.R. Shawe, R24 035 000. WELGEVONDEN (93), 293 ha, aan Bekezela-gemeenskapseiendomsvereniging, van T.H.W. Lens, R3 920 000. LIMPOPO ALLDAYS NIEUWE GENEVA (326), 1 585 ha, aan Madebo Farming (Edms.) Bpk., van C.M. Willemse, R7 000 000. PHANTOM (640), 870 ha, en WILDGOOSE (577),…

KONFERENSIES 7-8 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Reitz. Navorsingsresultate van proefpersele in die somerreënstreek, die koste van herlewingslandbou en watter somme om te maak as boere na dié stelsel wil oorskakel. E-pos: events@landbou.com 10 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Ottosdal. 10 MAART: Boeredag, Wes-Kaapse Boerbok-klub, Hondswijk-plaas, Agter-Paarl. Jean Theunissen, 0760190076. 15 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Kaapstad. 15-17 MAART: Kongres en uitstalling, SA Besproeiingsinstituut, Gqeberha Sun Boardwalk. Nuwe kennis, nuutste tegnologie en nuwe geleenthede in produktiwiteit, volhoubaarheid en waterbesparing in die landbou. Web: www.sabi.co.za of e-pos: riana@sabi.co.za 16 MAART: Wyntoerismekonferensie, Boschendal. Die waarde van wyntoerisme as ’n sleutelwerktuig om wynverkope aan te vuur, met die klem op die smee van regstreekse verbruikersverhoudings. Web: www.winetourism.co.za 30 APRIL - 1 MEI: SA Kaasfees Opwip-piekniek, Sandringham, Stellenbosch. 6-8 MEI: Internasionale…