Indholdsfortegnelse for 17 March 2022 i Landbouweekblad

RIOOLSTORTING IS NASIONALE VEILIGHEIDSKWESSIE Die nuus is onlangs deur soveel dinge oorheers dat ’n belangrike sein deur die geraas verdoof is. Daardie klein sein is die aankondiging deur die nasionale instituut vir oordraagbare siektes (NIOS) dat tifus in dele van Suid-Afrika gediagnoseer is. Die verstandige benadering is dus om die water wat uit krane kom, te kook. Hoewel dit ’n belangrike ontwikkeling is, moet dit in konteks geplaas word. Om mee te begin, die NIOS is ’n geloofwaardige instelling. Enigiets wat hy sê, moet ernstig opgeneem word. Hierdie kwessie laat die kollig op drie belangrike faktore val. Kom ons kyk na elkeen daarvan om ’n groter perspektief te kry. 1. VERTROUE Die eerste kwessie is vertroue. Dit is ’n wêreldwye probleem, veral in die tyd van sosiale media wat elke…

DIE La Niña-stelsel, wat die somerreënseisoen oorheers het, kan op medium- tot langer termyn gemiddelde tot bogemiddelde reën oor die somerreëngebied in April en selfs Mei bring. Mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige, sê die stelsel kan boonop lank genoeg voortduur om van Mei tot September ’n gunstige uitwerking op die winterreënstreek uit te oefen. In die meeste vorige La Niña-seisoene het die grootste deel van die Wes-Kaap gemiddelde tot bogemiddelde reënval gekry. Hy verwys na Ceres as voorbeeld: Van 1974 tot 1976 het 637 mm geval van Mei tot September, 351 mm in dié tydperk in 1975, 379 mm in 1976, 303 mm in 1988, 455 mm in 1989, 574 mm in 1998, 443 mm in 1999, 445 mm in 2010 en 476 mm in 2011. Hoewel effens…

MET die regte kultivars en produksiepraktyke kan sojaboonproduksie binne die komende vyf jaar met 50% toeneem. Mnr. Corné Louw, hoof van toegepaste ekonomie en lededienste by Graan SA, het op Graan SA se kongres verslag gedoen oor ’n studie van die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) oor die voordele van die tegnologieheffing wat boere sedert 2016 betaal. Volgens dié studie, wat ook ontwikkelinge in ander lande insluit, is uitstekende plantmateriaal in die vooruitsig. Party maatskappye kan van vier tot ses nuwe kultivars per jaar beskikbaar stel. Danksy die tegnologieheffing is daar van 2016 tot 2019 reeds 52 nuwe kultivars in Suid-Afrika beskikbaar gestel, en nóg is op pad. “Die meeste saadmaatskappye sal in die volgende paar jaar nuwe kultivars met Bayer se Intacta-gene vir insekweerstand en bestandheid teen onkruiddoder…

NOODWEIDING is teen druktyd gereël vir boere in die noordweste van Namibië waar die droogte voortduur, terwyl mil-de reën in baie ander gebiede verligting gebring het. Volgens die Namibiese Landbou-unie (NLU) het veral Outjo min reën ontvang en het boere daar nie meer weiding nie. Hulle is nietemin hoopvol dat die gebied later vandeesmaand en volgende maand verligting sal kry. Net soos vroeg in 2020 het die NLU nou weer met ’n diens begin om weiding vir boere in nood te vind. Toe is boere in die suide bygestaan, met goeie reaksie van ander boere. Ingevolge hierdie diens bring die NLU boere in kontak met mekaar. Enige NLU-lede in die noordweste wat onder droogte gebuk gaan en weiding soek, of ander boere wat weiding beskikbaar het, kan ’n boodskap aan…

TLU SA stel voor dat boere sekere voorbehoude insluit wanneer van hulle vereis word om verklarings oor voldoening aan swart ekonomiese bemagtiging (SEB) af te lê. Mnr. Bennie van Zyl, hoofbestuurder van TLU SA, het op ’n webinaar gesê terwyl boere tot dusver die beweegruimte gehad het om SEB-vereistes te ignoreer, word transformasie nou na ’n volgende vlak gevoer. Volgens mnr. Jannie Raath, die organisasie se streekbestuurder vir Noordwes en die Vrystaat, het SEB-vereistes voorheen ondernemings geraak wat met die staat wou sake doen. Die klem skuif egter nou na die private sektor en is gerig op ondernemings wat nie andersins met die staat sou sake doen nie. “Om self minder prys te gee aan beheer en bestuur, wentel die groter markdeelnemers transformasie af na mense laer af in die…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 6,7%, of $17,71/t (R272,53/t), tot $282,39/t (R4 346/t) gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 30% hoër. Verwagte pryse: April – $298,18/t (R4 589/t), Mei – $296,05/t (R4 556/t), Julie – $282,51/t (R4 347/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 4,1%, of R153/t, tot R3 920/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geelmielies het met 4,3% gestyg. Op ’n jaargrondslag is witmielies 19,5%, of R640/t, duurder, terwyl geelmielies 4,3%, of R170/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: April – R3 923/t, Mei – R3 920/t, Julie – R3 902/t. Verwagte geelmieliepryse: April – R4 083/t, Mei – R4 070/t, Julie – R4 078/t. INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 20,8%, of $64,65/t(R994,88/t), tot $376,26/t (R5 790/t) teenoor die vorige week gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit…

Persoonlike belastingskale is in die jongste begroting met die inflasiekoers verhoog sodat diegene wat dieselfde belasbare inkomste as in die vorige boekjaar verdien, darem ietwat minder belasting sal betaal ( TABEL ). Die belastingkortings is ook aangepas. Dit beteken dat die belastingdrempels (die inkomste wat ’n mens moet verdien voor jy begin belasting betaal) ook verhoog het. Die drempels is nou: ■ Vir mense jonger as 65 jaar: R91 250. ■ Vir mense 65-75 jaar: R141 250. ■ Vir mense ouer as 75 jaar: R157 900. Geen aanpassings is aan die rentekwytskeldings gemaak nie, maar dalk belangriker is dat geen verhogings aan die insluitingskoers van kapitaalwinsbelasting gemaak is nie. Dividendbelasting, skenkingsbelasting en boedelbelasting is ook nie aangepas nie. Onthou dat die verskil tussen die amptelike rentekoers en die rentekoers wat…

NEDERLANDSE navorsers ontwikkel ’n stelsel wat gebruik sal kan word om individuele Holstein-koeie te monitor op grond van die patrone op hul vel. Luidens ’n verklaring op die webblad EurekAlert is ’n navorsingspan van die Universiteit van Groningen se langtermynplan om ’n stelsel te ontwerp wat koeie reg oor ’n plaas voortdurend kan monitor. Hulle meen dit is beter om individuele diere op grond van hul voorkoms uit te ken as dat die diere sensors of halsbande dra wat gediens moet word en ’n beperkte reikwydte het. Termiese en gewone kleurfoto’s van elke dier word gelyktydig by melkstasies geneem, en dan danksy kunsmatige intelligensie ontleed. Die projek lyk belowend. Dit was sover moontlik om tot 99,7% kere individuele koeie te herken en van ander te onderskei. Die stelsel sukkel egter…

Landbougemeenskappe in Namibië is bekommerd dat moontlike uraanontginning ’n baie belangrike waterbron vir verskeie gemeenskappe in die gedrang kan bring, nie net in Namibië nie, maar ook in Suid-Afrika en Botswana. Eksplorasiebedrywighede vir uraan is tans onderweg in die gebied by Leonard-ville in die Omaheke-streek aan die noorde van die Stampriet-akwifer. Die maatskappy Headspring Investments, ’n filiaal van Uranium One, die uraanvertakking van die Russiese staatsonderneming Rosatom, beoog boonop om ’n toetsontginningsaanleg naby Leonardville op te rig. Rosatom was die maatskappy by wie oudpres. Jacob Zuma 9 600 MW se kernreaktors wou koop as deel van sy omstrede kernplan. Die Wes-Kaapse hooggeregshof het egter in 2017 ’n stokkie daarvoor gesteek, met die regter wat bevind het dat die ooreenkoms tussen Eskom en Rosatom meer as net ’n samewerkingsooreenkoms was. Die…

In die landbousektor is daar ’n groot wanopvatting dat dit slegs die onttrekking van water is wat deur die departement van water en sanitasie goedgekeur moet word. Daar is egter verskeie ander bedrywighede op ’n tipiese plaas waarvoor goedkeuring ook nodig is. Buiten die onttrekking van water uit riviere of boorgate moet ander bedrywighede wat water moontlik kan besoedel, asook bedrywighede binne ’n sekere afstand van waterbronne af, goedgekeur word. Verskeie watergebruike op ’n plaas moet goedgekeur word. Dit beteken darem nie dat elke watergebruik sy eie algemene magtiging- of watergebruiklisensie hoef te hê nie. Die departement verwerk gewoonlik al die bedrywighede in een aansoek en reik dan een geïntegreerde, algemene magtiging of watergebruiklisensie vir die plaas uit. ONTTREKKING VAN WATER AAN ’N WATERBRON: ARTIKEL 21(A) Die onttrekking van water…

Tussen al die boerderybedrywighede deur is me. Henriëtte Le Grange ook voorsitter van Droogtehulp Namibië, ’n organisasie sonder winsoogmerk wat voer, gebruiksgoedere en geld vir droogtegeteisterde boere insamel en versprei. Dit het ontstaan toe mense wat besorg was oor die oorlewing van die wilde perde by Aus in die suide van Namibië, in 2015 geld begin insamel het om voer vir die perde te koop. Mettertyd het die insamelings ook boere begin insluit wat deur die jare lange droogte uitgemergel is en voer vir hul diere nodig gehad het. Ander boere het onder meer beeste, skape en wild geskenk om opgeveil te word, en baie mense het ook geld gegee. In 2016 is besluit om die veldtog stop te sit omdat dit ’n groot gesukkel was om geld in te…

SNYWIELE WAT VINNIG SNY EN LANK HOU Die reeks 1 mm-snywiele van PFERD is hoëprestasie-snywiele vir staal, vlekvrye staal en nie-ysterhoudende metale, soos aluminium. Dit bied maksimum doeltreffendheid wat toegeskryf kan word aan die produk se vinnige snyvermoë en lang gebruiksduur. Die dun snywiele bied die hoogste veiligheidstandaarde om die gebruiker se veiligheid en gemak te verseker. Die dun snitte en vinnige snyvermoë van die wiele en verlaagde hittevorming verminder die noodsaaklikheid vir verdere of bykomende verwerkingstappe. Omdat dit ’n lang gebruiksduur het, bied die snywiele hoë ekonomiese doeltreffendheid en is minder gereedskapveranderings nodig. Voorts is daar ’n wye produkreeks, en die gebruiker kan dus maklik die ideale snywiel vir elke taak vind. Prys: Vanaf R18,25 elk. NAVRAE: 011 230 4000, e-pos: info@pferd.co.za of sales@pferd.co.za, web: pferd.co.za VEELDOELIGE KAMERA KAN…

Ons het gedurig diere versorg of groente uit die tuin gepluk. ’n Oomblik van stilsit het nie bestaan nie. Ons het hard gewerk en harder gespeel. Elke dag het ’n nuwe avontuur op ons gewag. Soms was ons só vuil dat ons eers in die plaasdam moes gaan afspoel. Daardie jare het ons op Newcastle gewoon en my pa het by Yskor gewerk. Ons het selfs ’n drieliter- Ford Cortina gery! In daardie dae was dit dié inding. Ná die vakansie, wanneer ons moes huis toe gaan, kon ons die enjin van ver af op die stofpad hoor brul. My pa se voet was swaar en hy het die rook uit die kar gery. Oupa het altyd geraas oor die stof as hy met mening op die remme gespring en…

Meegaande statistiek toon ’n ontleding van grondtransaksies groter as 10 ha in die Noord-Kaap, Noordwes en Mpumalanga vir die 12 maande tot Januarie vanjaar. By Kenhardt het pryse met 22,7% gestyg. Altesame 208 transaksies is in 19 distrikte in die Noord-Kaap gesluit. Dit het 389 929 ha teen R1,753 miljard behels. By 52% van die distrikte is gunstige prysneigings waargeneem. Dit is duidelik dat dele van die provinsie steeds gebuk gaan onder uiters moeilike klimaats- en ekonomiese toestande, maar herstel is tog waarneembaar. In Noordwes was daar 645 transaksies in 13 distrikte. In dié proses is 229 997 ha teen R2,484 miljard verhandel. ’n Verbetering in grondpryse is opmerklik by Reivilo, Coligny en Bray. Die nadraai van die moeilike landboutoestande is remmend op grondpryse by agt distrikte. In Mpumalanga was…

GROOT VRAAG CHIANINAS BEHAAL HOË PRYSE Met vleisbeespryse wat tans op die kruin van die golf ry, is daar ’n ongekende vraag na Chianina-beeste. Die klem het ook uitgebrei vanaf slegs lewende teeldiere wat steeds nie in die vraag kan voorsien nie, na embrio’s en semen van topbulle. Mnr. Christiaan de Jager, teler van hierdie beeste, sê ’n bul waarvan die vraag na semen in gewildheid toeneem, is OL 348 Simson, wat ’n uitsonderlike prestasie tydens ’n fase C-toets op Elsenburg behaal het. Hy het gemiddeld teen 2,364 kg per dag gegroei en ’n voeromsetting van 3,93 behaal. Sy semen verkoop tans teen R5 000 per strooitjie. Die ras het ook uitstekende resultate op sy veiling op Vryburg behaal. Stoetbulle is vir gemiddeld R381 250 verkoop. Monti Bianca Chianinas van…

DR. BRUCE GLAVOVIC, ’n professor aan die Massey-universiteit in Nieu-Seeland, is een van ’n groep klimaatwetenskaplikes wat só raadop is vir die louwarm ontvangs en gebrek aan daadwerklike aksie op waarskuwings van die interregeringspaneel oor klimaatsverandering (IPCC) dat hulle ’n beroep gedoen het op klimaatwetenskaplikes om op te hou navorsing doen tot regerings genoegsame stappe begin doen. “Ons het al 26 vergaderings van die partye (COP) gehad,” sê hy oor die Verenigde Nasies-vergaderings oor klimaatsveranderings. En nou nog ’n verslag. “Watter verskil gaan dit maak?” Glavovic meen ’n onderbreking in navorsing sal sy medenavorsers ’n geleentheid gee om ernstig te dink oor die beste manier om hul kundigheid te gebruik in die klein tydjie wat die mensdom oor het om die planeet se klimaattrajek te verander. Hy is een van…

R354 Die koste van ’n gemiddelde Suid-Afrikaanse huishouding se voedselmandjie was verlede maand R354,52 duurder as die ooreenstemmende tyd verlede jaar, en R45,33 goedkoper as in Januarie. Volgens die Pietermaritzburg-groep vir geregtigheid en waardigheid se bekostigbaarheidsindeks het ’n gemiddelde huishouding se voedselmandjie in Februarie R4 355,70 gekos, wat 8,9% hoër was as die ooreenstemmende tyd verlede jaar. 775 mm In ’n weerstelsel wat Australiese weerkundiges ’n “reënbom” genoem het, het oor Nieu-Suid-Wallis beweeg en in 24 uur neerslae van 775 mm oor die Lismoredistrik gebring, die hart van die Australiese makadamiabedryf, nes boere wou begin oes. Werkers kon nie by die boorde uitkom nie en honderde beeste het versuip. Talle makadamiaboere het waardevolle bogrond verloor en ander hul ganse beeskuddes. — The Guardian 50% Die droogte in Suid-Amerika het ’n…

MNR. GERT NIENABER, bekroonde Simmentaler-stoetteler van Rustenburg, het onlangs vir die tweede keer ’n wêreldkampioen-Simmentaler opgelewer. Sy benadering is agter elke suksesvolle kuddevaar, is daar ’n sterk koei. Lees die artikel op bl. 42. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Tanya, het twee dogters – Katryn (4 jaar) en Luna (16 maande). HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ja. BCom (menslike hulpbronbestuur) aan die Universiteit van Pretoria. WAT IS JOU STOKPERDJIE? Ek duik graag. Ponta Malongane in Mosambiek is een van my gunsteling-duikplekke, en ons hou graag daar vakansie. WATTER SPORTSPANNE ONDERSTEUN JY? Ek is ’n groot tennisliefhebber en ’n aanhanger van Roger Federer. ME. HENRIËTTE en MNR. LOURENS LE GRANGE van Summerdown in Namibië boer met bloubessies in Kavango-Oos, hoewel hulle meer bekend as Braunvieh-telers is. Lees op…

PESSIMISTIESE verwagtinge vir die someroes het tot dusver nog nie gerealiseer nie. Die nasionale oesskattingskomitee se hersiene oppervlakte- en eerste produksieskattings vir die 2022-produksieseisoen toon ’n nuwe oppervlakteskatting van 4,31 miljoen ha – 100 000 ha meer as die vorige voorlopige skatting, wat reeds kenners verras het. Dit het selfs optimistiese reaksie van me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, ontlok. Geskatte opbrengste van mielies, sojabone en sonneblomme is almal hoër as die tienjaargemiddelde, ondanks die wydverspreide vloed- en haelskade vroeër vanjaar. Die hersiene oppervlakteskatting vir mielies, 2,61 miljoen ha, is sowat 142 000 ha minder as die vorige seisoen, maar 3 800 ha meer as Januarie se voorlopige skatting. Die verwagte kommersiële oes is 14,53 miljoen ton –11% of 1,78 miljoen ton minder as verlede seisoen…

DIE voedselgroep RCL Foods verwag dat stygende inflasie vorentoe ’n groter impak kan hê. Die maatskappy doen sake in die kruideniersware-, suiker-, hoender- en logistieke bedryf. “Ons probeer so oordeelkundig moontlik wees om die omvang van die prysverhogings te bestuur, maar ons is bekommerd dat voedselinflasie in die res van die boekjaar selfs verder gaan styg, veral met brandstof wat nou só duur word,” sê mnr. Rob Field, finansiële hoof van RCL Foods. Hy sê elke afdeling van die maatskappy word blootgestel aan die hoër brandstofpryse, wat verspreidingskoste en bedryfskoste opstoot. Die maatskappy is baie bekommerd oor die gebeure in Oekraïne wat groot wisselvalligheid in die landboumark veroorsaak. “Die hoë koringprys is reeds ’n belangrike faktor wat ons insetkoste verhoog, so ook mielies wat ons voer- en hoenderbedrywighede raak.” Die…

1 KENIA Droogteversekering help Keniaanse boere tel onder ’n groeiende groep boere wêreldwyd wat baat vind by ’n versekeringskema ten bate van boere wat ly onder herhaalde droogtes wat aan klimaatsverandering gekoppel word. Die projek word deur die Verenigde Nasies se Wêreldvoedselprojek bestuur en is een van ’n aantal inisiatiewe gemik daarop om die impak van klimaatsverandering op kwesbare gemeenskappe te versag. Oos-Afrika is een van die kwesbaarste plekke op aarde wat aardverwarming betref. — Thomson Reuters 2 EGIPTE | Nuwe koringbronne gesoek Egipte moes ’n internasionale koringtender kanselleer ná hy slegs een aanbod gekry het vir 60 000 ton koring. Meer as een aanbod is nodig vir ’n geldige tender. Die land het tans 5 miljoen ton strategiese koringreserwes, en het in die eerste 11 maande van…

INDIEN voorstelle in die meesterplan vir die landbou en landbouverwerking uitgevoer word, kan dit die beesvleisbedryf se jaarlikse inkomste met ’n verdere R8 miljard in reële waarde bó die normale verwagtinge laat toeneem. Mnr. Gerhard van der Burgh, ’n programkoördineerder van die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) wat op ’n konferensie van die Wagyu-telersgenootskap oor die groeipotensiaal in die rooivleisbedryf gepraat het, het gesê dit kan 3 200 nuwe werkgeleenthede per jaar in die sektor skep. Dit kan ook die informele sektor se aandeel in die mark van 34% tot 50% laat toeneem teen 2030. Deur net die gemiddelde kalfsyfer in die informele sektor van 40% tot 50% te laat toeneem, sal produktiwiteit reeds met 8% toeneem. Dit sal neerkom op 155 000 meer speenkalwers per jaar. “Suid-Afrika voer…

DIE opskorting van finansiële dienste en wêreldwye ekonomiese sanksies teen Rusland kan logistieke en betalingsrisiko’s vir die Suid-Afrikaanse vrugtebedryf inhou. Volgens Hortgro voer Suid-Afrika jaarliks sowat 5,5 miljoen kartonhouers sagtevrugte na Rusland uit. Veral peeruitvoer het in die afgelope paar jaar beduidend toegeneem en was teen druktyd in gedrang. Sowat 21% van Suid-Afrika se peeruitvoer het verlede jaar na Rusland gegaan. Hortgro is veral bekommerd oor ’n moontlike uitkringeffek op ander markte as die vrugte wat geoormerk is vir Rusland, wat bepaalde spesifikasies het, elders opgeneem moet word. Volgens die SA Sitruskwekersvereniging was Rusland in 2021 die vyfde grootste uitvoerbestemming vir plaaslike sitrus, met 11,2 miljoen kartonhouers (15 kg). Die sitrusuitvoertyd het nog nie begin nie, maar die konflik kan dieselfde gevolge vir die sitrusbedryf inhou as vir die sagtevrugtebedryf,…

Die vooruitsigte vir 2022 se makadamia-oes wat pas begin het, lyk belowend met ’n geskatte 57 723 ton ongedopte droë neute, sê Suid-Afrika se bedryfsorganisasie vir makadamianeute, Samac. Dit is aansienlik beter as 2021 se oes van 53 320 ton. Produsente in Mpumalanga is optimisties dat hulle ’n goeie oes gaan afhaal. Hulle het ’n baie goeie reënseisoen, veral tot middel Januarie, gehad. Omtrent 750 mm is in die seisoen in die makadamiaproduksiegebied gemeet. Daar is ook minder ska-de as gevolg van die vogtige toestande as wat boere aanvanklik gevrees het. KwaZulu-Natal het ook ’n goeie reënseisoen tot dusver, maar daar het produsente in die noordelike produksiestreek in Desember onder hael deurgeloop wat opbrengste sal benadeel. Tog meen die provinsie se makadamiakwekers hulle gaan steeds ’n beter oes as in…

Mnr. Sputnik Ratau, woordvoerder van die departement van water en sanitasie, was nie bewus van die ontginningsplanne tot Landbouweekblad hom daarop gewys het nie. Hy sê daar is ’n waterkomitee tussen Suid-Afrika en Namibië waar gedeelde water bespreek word. Omdat die beoogde bedrywighede betreklik ver van Suid-Afrika is, meen hy dit hou nie ’n regstreekse risiko vir Suid-Afrika in nie. Sanparke, wat die Kgalagadi-oorgrenspark saam met Botswana bestuur, het aangedui Namibiese boere het hom bewus gemaak van die planne, maar het aangedui die inligting was “vaag en van verskeie bronne”. Omdat dit ’n oorgrenskwessie is, moet Sanparke “spesifieke protokolle” deur die departement van omgewing, bosbou en visserye volg as hy myn- of eksplorasiebedrywighede wil teenstaan. Die departement van omgewingsake het Landbouweekblad se navrae na die departement van water en sanitasie…

Hoe het Alta’lekker ontstaan? Voor my troue met Willem in 1991 het ek in ’n bank op Oudtshoorn gewerk. Ná ons troue het ek ’n eie inkomste vreeslik gemis. Omdat ek as kind altyd my ma, Sella Louwrens, gehelp het met kook en inmaak op ons plaas buite Albertinia, het ek dit hier op Langfontein vir ’n inkomste aangepak. Aanvanklik het ek dit op klein skaal in die omgewing verkoop. Wat was jou groot deurbraak? My ouers se aftreehuis was op Stilbaai. Wanneer ek en Willem somervakansies daar gaan kuier het, het ek die stalletjies, wat deur honderde mense ondersteun is, só gekyk en besef ek kan mos my produkte hier verkoop. Dit was die begin van 24 jaar se baie harde werk: Heeljaar flesse en flesse vul met elke…

E en van die moeilikste selfdissiplines wat daar is, is om terug te staan en iemand anders die geleentheid te gee om as oorwinnaar gekroon te word, terwyl jy weet jy is in staat om met die grootste gemak die oorwinnaar te wees. Dit geld talle dinge in die lewe. Mense wil graag wen, maar wen beteken nie altyd dat jy in mens-wees die oorwinnaar is nie. Kom ons kyk na ’n eenvoudige voorbeeld: Mnr. A is met ’n vriend in ’n argument gewikkel. Mnr. A beskik oor die feite en kundigheid om sy vriend van die tafel te vee, maar in die proses kan hy ’n vriend verloor. Dit is hier waar die onderskeiding en wysheid ter sprake kom. Wanneer moet jy liewer terugstaan en ’n goeie vriend behou…

KONFERENSIES 15 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Kaapstad. E-pos: events@ landbou.com 15-17 MAART: Kongres en uitstalling, SA Besproeiingsinstituut, Gqeberha Sun Boardwalk. Nuwe kennis, nuutste tegnologie en nuwe geleenthede in produktiwiteit, volhoubaarheid en waterbesparing in die landbou. Web: www.sabi.co.za of e-pos: riana@sabi.co.za 16 MAART: Wyntoerismekonferensie, Boschendal. Die waarde van wyntoerisme as ’n sleutelwerktuig om wynverkope aan te vuur, met die klem op die smee van regstreekse verbruikersverhoudings. Web: www.winetourism.co.za 30 MAART: Saai- simposium, Laingsburg. Sprekers sluit in Theo de Jager, André Duvenhage, Llewelyn Curlewis, Piet Grobler en Giepie Calldo. Die toekoms van boerdery in SA, politieke ontleding en perspektief vir die landbou, wapenwet en grondonteiening, saadverbouing en skaapboerdery word bespreek. Navrae: 082 745 3487. 25-29 JULIE: 57ste kongres van die Weidingsvereniging van Suider-Afrika, Aldam-vakansieoord, Ventersburg. E-pos: info@grassland. org.za VERGADERINGS 10…

‘As jou vaste koste meer as R927 per hektaar is, is jy in die moeilikheid.’ MNR. DEREK MATHEWS, voorsitter van Graan SA, oor hoe stygende insetkoste die winsgewendheid van mielieboerdery bedreig. Bl. 15 ‘As hier nie kunsmis is nie, is hier nie kos nie.’ MNR. HANSIE VILJOEN, boer van Leeudoringstad, oor die stygende koste van kunsmis. Bl. 18 ‘Elke keer dink ’n mens dit kan eenvoudig nie meer veel langer op dieselfde hoë vlakke bly nie, maar dan styg die prys selfs verder.’ MNR. ROB FIELD, finansiële hoof van RCL Foods, oor wat stygende mieliepryse vir sy voer- en hoen- ‘Ons moet spoorvervoer weer aan die gang kry, want ons ding mee teen die res van die wêreld wat goedkoop spoorvervoer inspan.’ MNR. LOUIS STRYDOM, bemarkingsdirekteur van Omnia, oor vervoerprobleme…

’n Mens wil nie die bobbejaan agter die bult gaan haal nie, maar gesprekke oor kunsmispryse en -beskikbaarheid op die afgelope Graan SA-kongres was onrusbarend. Die internasionale kunsmisprentjie lyk droewig. Rusland, die wêreld se grootste kunsmisuitvoerder wat tans onder strawwe wêreldsanksies steier ná sy inval van Oekraïne, het onlangs ’n twee maande lange verbod op die uitvoer van ammoniumnitraat geplaas. Ammoniumnitraat en ureum is die twee hoofbestanddele van stikstofkunsmis, die misstof wat die meeste ter wêreld gebruik word. Brasilië is die grootste invoerder van ammoniumnitraat, en gaan binnekort sy safrinha-graan aanplant ná sy sojaboonoes. Die land sukkel tans kwaai om kunsmis in die hande te kry. In die meeste jare is Brasilië die wêreld se grootste soja-uitvoerder en die naasgrootste mielie-uitvoerder, maar twee seisoene van La Niña-droogtes het sy oeste…

W O L- en bokhaarpryse het in die eerste deel van die maand gestyg, ondersteun deur die verswakking in die rand en goeie vraag. Luidens die Cape Woolsmarkverslag het die pryse vir RWS- én nie-RWS-wol toegeneem, onderskeidelik met 1,9% tot R200,86/kg en 3,5% tot R172/kg. Altesaam 8 078 bale is aangebied, waarvan 96,69% verkoop is. Die styging is aangehelp deur ’n verswakking van 2,9% in die rand se wisselkoers. Australiese markte het effens teruggesak met 1,06% sedert hul laaste veiling, wat op 24 Februarie aangebied is. Pryse vir bokhaar het op die tweede veiling van die somerseisoen weer gestyg, met die gemiddelde markprys wat met 4% tot R432,73/kg toegeneem het. Pryse het in al die kategorieë toegeneem. Luidens Bokhaar Suid-Afrika se verslag het die veilingsaanbod bestaan uit bokhaar van goeie…

HELIKOPTERS is uiteindelik beskikbaar gestel om sprinkaanswerms in die Noord-Kaap te bestry, maar weens laat betalings oorweeg sommige distriksprinkaanbeamptes en voormanne nou regstappe teen die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling. Hoewel die lugsteun goeie nuus is, sê me. Andrea Campher, risiko-en-rampbestuurder by Agri SA, dat distriksprinkaanbeamptes en voormanne raadop is oor die departement se laat betalings. “Die departement betaal, maar dit duur lank. Daar is uitstaande betalings van selfs September wat die departement nog nie oorbetaal het nie.” Sy sê dit raak onmoontlik om geld vir die betaling van algemene werkers en brandstof voor te skiet, veral aangesien brandstofpryse tans so hoog is. Agri SA sal nog R144 000 uit sy rampfonds vir die bestryding van die sprinkane betaal. Sover is meer as R500 000 al uit dié…

Die begroting van die minister van finansies op 23 Februarie het die vooruitsig van stabiliteit in staatsfinansies gebring, waar uitgawes in toom gehou word en skuld in die stabiliseerproses is. Daar is nog risiko’s in die volgende jaar, veral omdat begroot is vir baie klein salarisverhogings vir staatsamptenare, iets waarmee die militante vakbonde nie tevrede gaan wees nie. Die gebeurtenis is egter die volgende dag feitlik irrelevant gemaak deurdat die wêreldorde en -markte op hul kop gekeer is toe Rusland Oekraïne ingeval het. Dit het reeds markte en aanbodkettings ontwrig. Aanduidings is dat dit ’n wyle gaan voortduur, met redelike nagevolge vir die landbou, ook in Suid-Afrika. BETER VOORUITSIGTE Die kenmerk van die begroting is dat daar meer realisme ingetree het ná die staatsrede oor wat die staat kan doen…

’n Vroeë pluksel Suid-Afrikaanse suurlemoene was die eerste vrag suurlemoene na die belowende mark na China. Dié mylpaal volg ná Suid-Afrika en China in 2021 ’n nuwe protokol vir die uitvoer na China onderteken het. Suid-Afrika het in 2021 nagenoeg 31 miljoen kartonhouers vir uitvoer verpak, met die grootste volume uit die Sondagsriviervallei met 13,5 miljoen kartonhouers. Senwes se produksiegebied het 3,8 miljoen kartonhouers verpak en die Boland-streek 2,6 miljoen. In die Boland is dit 19% meer as aanvanklike skattings. Dié toename word toegeskryf aan onlangse aanplantings wat in produksie gekom het. Patensie het 1,8 miljoen kartonhouers verpak, wat 21% meer is as skattings, en Hoedspruit 2,3 miljoen. Europa is tans Suid-Afrika se belangrikste uitvoermark en het 166 000 ton ontvang. Uitvoer na die Midde-Ooste het van 143 000 ton…

Die grootskaalse inval van Rusland in Oekraïne het die landbousektor totaal in die war gestuur. Ons planttyd is onseker, hoofsaaklik weens ’n verwagte tekort aan insetmiddele. Boonop het sommige boere reeds nie genoeg voer vir hul vee nie. Voor die inval het Oekraïne meer as 40 miljoen ton van sy graanoes van 107 miljoen ton uitgevoer. Vanjaar se oogmerk was om tot 120 miljoen ton graan te produseer, maar dié syfer lyk nou onbereikbaar. Die hoofstad, Kiëf, waar ek woon, was van die begin af die Russe se teiken. Soos ek hier skryf, hoor ek ontploffings. Ek het nog nie alarms gehoor nie, dalk omdat ek op die westelike oewer van ’n rivier woon, sowat 8 km van die middestad. Ek woon in ’n woonstelblok van vyf verdiepings hoog wat…

Uraan word tans hoofsaaklik gebruik vir kernkragopwekking, wat ’n tiende van die wêreld se krag voorsien, met Namibië wat in 2019 die wêreld se vierde grootste verskaffer was. Uraanpryse het in Augustus 2021 begin toeneem van $30,50 (R427) per pond tot meer as $50 (sowat R770) per pond teen middel September, met pryse wat tans bo $40 (R615) per pond wissel. Die gebruik van uraan kan na verwagting toeneem vanweë die ál groter vraag na energie. Veral Europese lande skuif tans van steenkoolopwekking na groener energie. Groen opsies, soos wind en sonkrag, is egter nie doeltreffend genoeg om by te bly met die groeiende vraag na energie nie, wat onder meer toeneem namate ekonomieë ná die covid-19-pandemie herstel. Die doeltreffendste gebruik van energie is tans afkomstig van uraan deur kernkragopwekking.…

Watter tegnologie is onmisbaar in jou boerdery? Elke tegnologiese hulpmiddel tot jou beskikking word met tyd onmisbaar. Wat is die beste raad wat jy al gekry het? Selfs foute het ’n doel, mits jy daaruit leer. Wat is die grootste fout wat jy in jou boerdery gemaak het? Om in 2014 nie genoeg gras vir 2015 se droogte te baal nie. Wie was jou mentor? Vir besigheid, my pa. Vir beesteling, Callie Lee en Jan Hattingh. Vir beesseleksie, Fred Dell en Theo Coetzee. Wat is jou grootste hindernis in die boerdery? Om die spreekwoordelike koek vir almal groter te maak.…

Mnr. Lourens Le Grange Watter tegnologie is onmisbaar in jul bloubessieboerdery? Gerekenariseerde drupbesproeiing en ’n optiese sorteerder in die pakhuis. Wat is die beste raad wat julle al gekry het? Bou ’n goeie span met die regte mense. Kyk byvoorbeeld na die rolprent Money-ball, ’n sportdrama oor ’n basketbalklub met ’n klein begroting wat groot sukses behaal het deur op ’n innoverende manier ’n mededingende span saam te stel. Grootste fout wat julle aan die begin met die bessieboerdery gemaak het? Ons is geseënd dat daar nie baie foute ingesluip het nie, maar elke seisoen is anders en jy moet betyds daarby aanpas. Wie was jul mentors? Mnre. Johan le Roux en Johan Bekker van Six33 Berries in Suid-Afrika wat ons alles van bessies geleer het. Die produksiebestuurder, mnr. Izak…

Deurlopende proewe in een van Suid-Afrika se belangrikste mielieproduserende streke, die oorsprong van sowat ’n vyfde van die land se mielies, bied al hoe meer antwoorde oor optimale dieptebewerking vir die hoogste opbrengs en beste dieselverbruik. ’n Belangrike nuwe vraagstuk is afwisselende bewerkings in geenbewerkingsomstandighede. Die sandgrond van die Noordwes-Vrystaat het besondere eienskappe. Eerstens is die klei-inhoud van die boonste gedeelte van die profiel onder 10%, en naby die oppervlak is dit soms laer as 5%. Deeltjie-groottegewys bestaan die sand hoofsaaklik uit medium- en fynsand. In die afwesigheid van genoeg klei om deeltjies te bind, is die grond besonder kwesbaar vir winderosie en verdigting. Die verdigting ontstaan gewoonlik op 25 cm of dieper en dit kan die groei van gewasse se wortels ernstig beperk. Sodra die wortelgroei deur verdigting beperk…

BOBOTIEBOTTERSKORSIES ■ 2 kleinerige botterskorsies, elk in die lengte gehalveer en pitte uitgeskraap ■ Olyfolie ■ Sout en swartpeper na smaak ■ Water Bobotievulsel ■ 30 ml olyfolie ■ 1 groot ui, baie fyn gekap ■ 3 knoffelhuisies, fyngekap ■ 15 ml gerasperde vars gemmer ■ 300 g beesmaalvleis ■ 5 ml kerriepoeier ■ 3 ml borrie ■ 1 ml elk kaneel en komyn ■ 2 snye witbrood, korsies afgesny ■ 100 ml melk of room ■ 30 ml appelkooskonfyt ■ 30 ml bruinasyn ■ 3 ekstragroot eiers ■ 4 lourierblare (droog of vars) Voorverhit die oond tot 190 °C. Pak die botterskorsies met die pitholtes na bo in ’n gesmeerde oondbak. Bedruip met olyfolie en geur met sout en peper. Giet ’n bietjie water rondom die botterskorsies in die…

Marog is ’n inheemse Afrika-plant wat al duisende jare as groentesoort benut word. Dit is steeds gewild in Oos-Afrika waar die blare en saad in supermarkte, gesondheidswinkels en op groentemarkte verkoop word. Marog kan groot waarde as uitvoerproduk hê, want dié plant se gewildheid as “superkos” het sedert die 1970’s in Europa en Amerika toegeneem. ’n Nuwe beweging om inheemse voedselplante uit Afrika te laat herleef, wen veld op die vasteland. Dit gaan oor oorlewing en om mense volhoubaar en bekostigbaar te voed. Sowat 3 miljard mense wêreldwyd ly tans aan wanvoeding, want genoeg kos word geproduseer, maar dis nie voedsaam genoeg nie. Mense het oor eeue heen die verskeidenheid voedselsoorte wat hulle inneem, afgeskaal. Uit meer as 300 000 plantspesies wêreldwyd is slegs 7 000 in die een of…

GAUTENG PRETORIA DE TWEEDESPRUIT (418), 36 ha, aan Kiasoma (Edms.) Bpk., van T. Glatthaar, R2 600 000. HARTEBEESTFONTEIN (484), 21 ha, aan C.E.H. Henrico, van P.L. Slabbert en R.A. Slabbert, R550 000. LEEUWFONTEIN (492), 1 287 ha, aan W.J. van Wyk, van S.J. van Wyk, R3 800 000. VASTFONTEIN (271), 71 ha, aan Zelpy (Edms.) Bpk., van Ramos Farming Corp BK, R7 000 000. KWAZULU-NATAL HELPMEKAAR KROMDRAAI (459), 1 415 ha, aan die regering van die Republiek van Suid-Afrika, van A.C. Swanepoel, R8 850 000. UNDERBERG HUTTON (16407), 570 ha, en SOUTH DOWNS (3180), 372 ha, aan Noel Otto-trust, van Lowlands Beef BK, R27 025 000. LIMPOPO DENDRON TWEEFONTEIN (915), 22 ha, aan Futuremark (Edms.) Bpk., van A.J. van Staden, R12 500 000. HOEDSPRUIT GUERNSEY (81), 38 ha, aan General…