Indholdsfortegnelse for 21 April 2022 i Landbouweekblad

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Klimaatsverandering: Nuwe planne vir die verskroeide weste ■ Jongboer se groot sukses op klein plaas ■ Ekstensiewe veeboerdery se waarde gevier ■ Proefresultate: Boer beter op SA se watertafel-sandgrond ■ Presisieboerdery neem volgende stap na grondbewerkingspraktyke ■ Boereplan: Hou damwatervlakke bestendig met dié unieke stelsel ■ Hier is 2022 se topbulle; Vrugbaarste koeie en telers se geheime GESIN ■ Koning onder die kalibers ■ Red die onderbekvis…

Dit is noodsaaklik dat boere aanhou om lewensgevaarlike provinsiale paaie by die provinsiale paaiedepartemente aan te meld, of by die plaaslike munisipaliteit indien die klagte oor ’n munisipale pad gaan. Só bou jy ’n skriftelike rekord op wat by ’n hof ingedien kan word in die geval van enige eise, sê dr. Jack Armour, bedryfbestuurder van Vrystaat Landbou (VL). VL deel elke jaar asseseringsvorms aan sy boereverenigings uit waarin die toe-stand van die paaie in elke distrik noukeurig aangeteken word, met stawende foto’s en die ligging. Die doelwit is eerstens om ’n oorsig van die stand van die pad-infrastruktuur te kry, maar ook om op rekord te plaas dat hulle dié probleme aanmeld. Die verslag word dan oorhandig aan die Vrystaatse departement van paaie. “Ons moedig ons lede aan om…

1 ZIMBABWE| Staat vat plase terug Die Zimbabwiese regering het begin om ongebruikte grond terug te vat van begunstigdes van die land se omstrede grondhervormingsprogram 20 jaar gelede. Mnr. Anxious Masuka, minister van landbou, sê die grond sal hertoegewys word aan voornemende boere op ’n waglys wat uit vorige rondtes van grondhervorming dateer. “Zimbabwe het beperkte geografiese ruimte. Ons het 99% van die grond toegewys, en grond wat ek tans aan diegene op die waglys gee, is grond wat ek van swartes neem en aan swartes teruggee.” Masuka sê die regering sal nie produktiewe plase terugvat nie. – AFP 2 GHANA | Vier jaar voor eie produksie van kunsmis Op die onlangse bekendstelling van Ghana se nasionale kunsmisraad het dr. Owusu Afriyie Akoto, minister van landbou, gesê die…

SUID-AFRIKA sal volgens die nuutste vooruitskattings nagenoeg 3 miljoen ton mielies uit die Durbanhawe uitvoer in die bemarkingsjaar wat op 30 April tot ’n einde kom. Verder was die belangstelling in uitvoer vir die nuwe seisoen so groot dat die beskikbare tydgleuwe vir vragskepe tot Junie vanjaar reeds teen einde 2021 vol bespreek is. Die Suid-Afrikaanse vereniging vir graan- en oliesadehandelaars (Sacota) sê in sy nuusbrief plaaslike pryse het in 2022 dieselfde of naby aan uitvoerpariteit gebly weens ’n groot oordragvoorraad in Mei verlede jaar en nog ’n surplus-oes wat geoes moes word. Dít, tesame met hoë internasionale pryse, het veroorsaak dat uitvoer tot diep in 2022 reeds bespreek is. Gedurende Maart vanjaar het Durban se Agriport en SABT-uitvoerterminale besluit om hul besprekings beskikbaar te stel, en handelaars het feitlik…

Sal ’n intermodale ver voeroplossing tot groei in die spoorvervoer van grane en oliesade in Suid-Afrika kan lei? Mnr. Jan-Louis Spoelstra konsentreer in sy wetenskaplik gebaseerde evaluering van ’n intermodale vervoeroplossing op die vloei van grane, hoofsaaklik mielies en koring, na die grootste leweringspunt van graan by Randfontein en Krugersdorp. Historiese inligting dui op ’n merkbare daling in die aandeel van spoorvervoer sedert die deregulering van vervoer in 1987. Dié deregulering het saamgeval met die deregulering van die eenkanaalbemarkingstelsel vir grane en oliesade en die bekendstelling van GMO-tegnologie in die Suid-Afrikaanse graanmark sedert 1996. Die algemene dienste wat die spoorweë aan die graanbedryf gelewer het, het meer as 50 jaar onveranderd gebly. Die dienste het nie aangepas om die veranderende graanmarkbehoefte aan graanvervoerdienste te akkommodeer nie. ’n Intermodale vervoeroplossing kan…

Die vraag na Boerbokvleis is steeds hoog te midde van ’n kommersiële aanbod wat landwyd te laag is om bokvleis volhoubaar in kleinhandelsafsetpunte te versprei. Veespekulante wat groot vragte vleisbokke koop, benut nog die vraag na bokvleis veral in die markte in KwaZulu-Natal en Gauteng. Mnr. Louis Pieterse van die plaas Mount Temple by Olifantshoop sê die beperkte aanbod van vleisbokke dra daartoe by dat dié vleisprys aansienlik hoër is as dié van lam. Tans behaal lewende Dorpers sowat R40/kg teenoor die prys van vleisbokke van R60–R65/kg. Hy verskaf onder meer vleisbokkarkasse aan ’n slagter in Gauteng wat spesialissnitte aan Joodse verbruikers verkoop. Die prys van bokvleis in Johannesburg se middestad kan tot R90/kg beloop. Spekulante kan lewende bokke op veilings teen tot R50/kg bekom, maar sowat die helfte van…

Op die onlangse inligtingsdag het mnre. Jannie Schutte en Herman Roux van Boland Bokboerdery pleidooie gelewer dat Boerbokvleis in kettingwinkels beskikbaar moet wees. Hulle sê daar is ’n groot aanvraag daarna. “Ons wil Boerbokvleis vestig as ’n eksklusiewe vleissoort wat in supermarkte en kettingwinkels gekoop kan word.” Te min Boerbokvleis word egter tans geproduseer om dit volhoubaar aan die mark te lewer. Volgens Schutte kort die bedryf iemand om oor die verkoop van Boerbokvleis met winkels te onderhandel, al is dit net aan sekeres en in beperkte hoeveelhede.…

Sy oom Dries Joubert het altyd gesê daar is baie geld te maak in die landbou, ’n mens moet net nie boer nie, vertel mnr. Stoffel Joubert. Dries het geglo boere staan die meeste van hul wins aan insetverskaffers af omdat hulle dit wat in die natuur beskikbaar is, doodmaak of uitroei en dan kunsmatig probeer vervang. Hy het byvoorbeeld nooit van onkruid gepraat nie, maar van kruide. Vir hom was elke plant waardevol met ’n rol in die ekologie, selfs plante wat algemeen as onkruid beskou word. Vandag is Dries se seun, mnr. Jan Joubert, en Stoffel vennote in die familieboerdery. Hulle pluk die vrugte van hul pa en oom se jare lange toewyding aan dit wat vandag herlewingslandbou genoem word. Stoffel se vrou, dr. Elsje Joubert, bedryf die…

Die aanlyn verkope van wyn in Suid-Afrika het sedert 2020 die hoogte ingeskiet. Die geleenthede om regstreeks aan verbruikers te bemark, raak net meer. Mnr. Peter McAtemney, hoof van Wine Business Solutions in Australië, het op die wyntoerismekonferensie wenke gegee om wynverkope ’n hupstoot te gee: ■ Wees oop. Dit klink eenvoudig, maar jou inkomste raak nie net meer elke dag dat jou kelderdeure oop is nie, daar is ook ’n vermenigvuldiger-effek. “Mense sal kom en vir ander van hul ervaring vertel. In Suid-Afrika het kelders wie se deur sewe dae van die week oop is, ’n inkomste van gemiddeld R10 miljoen, teenoor kelders wat slegs per afspraak oop is se inkomste van gemiddeld R800 000.” ■ Die ervaring is die produk. Werk saam met toeroperateurs en vorm vennootskappe met…

Vir beesvleisprodusente is voerdoeltreffendheid uiters belangrik. Voeding behels ongeveer twee derdes van die koste van ’n koei-kalf-produksiesiklus, en heelwat meer in gevalle waar die reproduksietempo laag is. Nadat die kalwers gespeen is, verteenwoordig voer nóg 60% van die koste om hulle vir slag voor te berei. Kommersiële voerkrale ondervind dat voerdoeltreffendheid die enkele grootste bepaler van winsgewendheid is. Dit is dan ook die rede hoekom voerkrale teen sekere rasse diskrimineer. In ’n land soos Suid-Afrika is voer ’n beperkende faktor in die meeste ekstensiewe vleisbeesgebiede. Dit is ook belangrik om te noem dat voerdoeltreffendheid gekoppel is aan die kweekhuisgasproduksie deur beeste. Doeltreffender beeste produseer minder kweekhuisgasse per kilogram produk. Die Landbounavorsingsraad (LNR) het in 2020 ’n proef gedoen om die winsgewendheid van sewe verskillende vleisbeesgenotipes of -rastipes (vier kruisings en…

GEBAKTE HOENDER MET KAPPERTJIESAAD ■ 12 hoenderstukke, dye en boudjies ■ 250 g knoffelbotter ■ Bossie vars pietersielie, gesnipper ■ 8 baba-uie, geskil en gehalveer ■ 110 g-flessie kappertjiesaad, met vloeistof ■ 180 g-pakkie ontpitte groen olywe, gedreineer ■ 500 g baba-aartappels, gehalveer ■ Sout en varsgemaalde swartpeper ■ 500 ml room ■ Hand vol vars koljander ■ Gerasperde skil van 1 suurlemoen Verhit die oond tot 200 °C. Druk die knoffelbotter onder elke hoenderstuk se vel in, maar wees versigtig dat jy nie die vel skeur nie. Strooi die pietersielie in ’n oondpan en pak die hoenderstukke en baba-uie bo-op. Gooi die kappertjiesaad met vloeistof oor die hoender, asook die olywe. Pak die baba-aartappels tussen die hoenderstukke. Geur met sout en peper. Bak oop vir 45 minute tot die…

Vier van die sewe seevoëlspesies wat endemies aan die Benguela-seestroom is, naamlik die brilpikkewyn, trekduiker, bankduiker en witmalgas, ding met die visbedryf om prooi mee en word as bedreig beskou. Die vermindering van prooi, soos sardyne en ansjovis, word as die belangrikste oorsaak beskou van die onlangse groot afname in die spesies se getalle. Namate die getalle verminder, verklein die broeikolonies ook, wat die spesies kwesbaarder maak vir siektes soos voëlgriep. Dít vererger die moontlikheid van totale uitwissing. Verskeie pogings word reeds aangewend om te verseker dat vis vir die voëls beskikbaar is. Só word visvang verbied op belangrike plekke waar voëls kos kry, gewoonlik rondom broeikolonies. Ekostelseldrumpels, waaronder visserybedrywighede nie toegelaat word nie, word ook toegepas. As die verspreiding van vis verskuif, word daar pro-beer om nuwe seevoël-broeikolonies te…

GAUTENG CARLETONVILLE KAALPLAATS (577), 197 ha, aan AN-ET-familietrust, van D.E. Jordaan, R1 300 000. KRAALKOP (147), 30 ha, aan M. Vierra, van J.P. Westerduin, R1 400 000. RIETFONTEIN (447), 940 ha, aan African Wealth Holdings (Edms.) Bpk., van Weisu Freight (Edms.) Bpk., R11 751 565. WONDERFONTEIN (103), 67 ha, aan Emmanuelle Farms (Edms.) Bpk., van R. Nanni, R980 000. ZWARTKRANS (172), 22 ha, aan S.P. Mothelesi, van S.P. Haasbroek, R1 075 000. NIGEL DE HOEK (411), 116 ha, aan Astral Operations Bpk., van Zingela Lodge BK, R4 715 000. PRETORIA KLOPPERSBOS (128), 21 ha, aan Swinegrow Farms (Edms.) Bpk., van Ruan Hubner Familie-trust, R6 500 000. KROKODILSPRUIT (290), 24ha,aanFortunePending Inv BK, van M.J.M. Britz, R3 500 000. KROMKUIL (99), 484 ha, aan Moretele- plaaslike munisipaliteit, van L.L. Makobe, R16 500…

SOUTH DEVON VRAAG NA KRUISTELING STEUN PRYSE Die stygende vraag onder kommersiële vleisbeesboere in Suid-Afrika en sommige van sy buurlande lei tot belowende groei vir die South Devonbeesras. Histories ’n dubbeldoelras, is die South Devon nou ’n aanpasbare, vrugbare en gespierde vleisbees wat sy goeie melkproduksie-eienskappe behou het tot voordeel van die speenkalfprodusent se doelwit om swaar kalwers te speen. Mnr. James Miller, ’n raadslid van die South Devonbeestelersgenootskap van Suid-Afrika, sê hierdie gunstige neiging oor die afgelope drie jaar is weerspieël met nasionale rekordpryse wat vir sommige South Devon-stoetbeeste behaal is. In 2020 is een South Devonstoetbul vir R135 000 verkoop. In 2021 was die gemiddelde prys vir aangetekende verkope van South Devon-bulle aan die land se kommersiële vleisbeesprodusente ’n gunstige R50 500 stuk. Gemiddelde pryse vir dragtige South…

“Most of them are young, competent, and ambitious about their futures.” The third season of our popular African Farming series has just hit our screens again in the month of April, on Mzansi Wethu (DStv channel 163), every Thursday at 19:00. Our new presenter, Tony Ndoro, takes us through this season as we travel across the country to meet Mzansi’s farmers and learn about their operations and the business of agriculture. We promise another exciting season with some of the top farmers in our country. Most of them are young, competent, and ambitious about their futures. To kickstart the third season, we feature young farmers like Keneilwe Raphesu, only 24 years old but already doing well and showing all the signs of a bright future, for herself and the country.…

WHAT IS THE BEST ADVICE YOU HAVE EVER BEEN GIVEN? Farming is a business, and one needs to treat it as such. Count every rand coming in and going out. Also, the best fertiliser is the farmer’s own footsteps – always be present in your business. IF THERE IS ONE THING YOU COULD HAVE DONE DIFFERENTLY, WHAT WOULD IT HAVE BEEN? I wish I had been involved in the education and training of farmers way before because I think I could have made an impact on land reform beneficiaries and reduced, even in a small way, the number of failed land reform farms. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS? I would credit Senwes and Grain SA, and many people in those organisations, with my success. I learned…

’N STUDIE oor die ekologiese skade wat 160 lande in die afgelope 50 jaar veroorsaak het, het bevind Amerika en Europa is die grootste sondaars. Amerika was verantwoordelik vir 27% van die wêreld se oorgebruik van hulpbronne, gevolg deur die Europese Unie (Brittanje ingesluit) met 25%. Ander ryk lande, onder meer Australië, Kanada, Japan en Saoedi-Arabië, was saam vir 22% verantwoordelik. China was vir 15% verantwoordelik, maar die armer lande van die Globale Suide was saam vir net 8% van die oorgebruik verantwoordelik. Die studie se bevindinge is in die vaktydskrif Lancet Planetary Health gepubliseer. Prof. Jason Hickel van die instituut vir omgewingswetenskap en tegnologie in Barcelona, Spanje, sê hulle was geskok oor die skaal van die hoë-inkomstelande se bydrae. “As hulle nou volhoubare vlakke moet bereik, moet hulle hul…

2 600 MW Mnr. Gwede Mantashe, minister van minerale hulpbronne en energie, het vroeër vandeesmaand ’n nuwe bodvenster vir die verkryging van 2 600 MW hernubare elektrisiteit van onafhanklike verskaffers aangekondig, wat Suid-Afrika se elektrisiteitsverkryging op dié manier op sowat 7 800 MW te staan sal bring. Daar is reeds geruime tyd druk op Mantashe om op dié manier kragvoorsiening te verhoog. — Business Day 641 Daar is in Maart 641 trekkers verkoop, wat 5% meer is as die 611 wat in Maart 2021 verkoop is. In die eerste drie maande van vanjaar is 1 995 trekkers verkoop, wat 15% meer is as die 1 741 wat in die ooreenstemmende tyd in 2021 verkoop is. Daar is 43 stropers verkoop, teenoor 29 in Maart 2021, wat ’n styging van 48,3%…

BEK-EN-KLOUSEER: VERSPREIDING KAN GEKEER WORD Die veiligheidsnet wat veronderstel was om die verdere uitbreking van bek-en-klouseer te voorkom, is klaarblyklik vol gate. Dit kan egter reggestel word deur bestaande maatreëls streng toe te pas. Die jongste uitbreking van dié siekte in Gauteng, Noordwes en die Vrystaat kan waarskynlik toegeskryf word aan die onwettige vervoer van besmette diere vanuit oostelike gebiede in Suid-Afrika waar maatreëls en die nodige soneomheinings nie in orde is nie. Die onmiddellike gevolg hiervan was dat China ’n verbod geplaas het op die invoer van diere met gesplete kloue en hul produkte, soos wol, vanuit Suid-Afrika. Suid-Afrika voer sowat 80% van sy wol na China uit, ter waarde van sowat R4,8 miljard. Hierdie gebeure raak die hele Suid-Afrikaanse ekonomie wat probeer om die skadelike gevolge van covid-19-regulasies…

IN dieselfde week dat bek-en-klouseergevalle uitgekring het na die Vrystaat en die siektebeheergebied in KwaZulu-Natal drasties vergroot is, was een ligpunt dat die regering eindelik ingewillig het om private hulp met inentings in die siektebeheersones te aanvaar. Dit volg op ’n krisisvergadering oor die uitbrekings op 5 April by Bothaville in die Vrystaat. As inentings in die beheersone ook deur private veeartse gedoen kan word, kan die probleem vinniger en beter aangepak word, het mnr. Dewald Olivier, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Voerkraalvereniging, gesê. “Dit is die bedryf se grootste begeerte; ons wil net toegelaat word om te help.” “Dit is ’n skouspelagtige gemors en julle kan my só aanhaal,” het dr. Mpho Maja, direkteur van dieregesondheid van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, op dieselfde vergadering gesê.…

TERWYL die lewendehawe-identifikasie-en-naspeurstelsel (LITS) steeds sloer, het Agri Oos-Kaap besluit om in te spring om sy eie platform bekend te stel. Die naspeurstelsel het ten doel om diere “van die plaas tot by die vurk” na te kan spoor, ook as oplossing vir die huidige biosekerheidsrisiko weens onder meer beken-klouseer. Die platform is op die Bathurst-landbouskou bekend gestel. “Die hoofdoel is om te voorkom dat produksie tydens uitbrekings tot stilstand kom. As bek-en-klouseer nou in die Oos-Kaap uitbreek, sal ons alles moet toemaak, diere in kwarantyn plaas en veilings opskort. Dit sal ’n reuse-impak op boere hê,” sê mnr. Günther Pretorius, bestuurder van hulpbronne en ekonomie by Agri Oos-Kaap. SÓ WERK DIT Die stelsel bestaan uit ’n aanlyn platform waar boere hul eie profiel kan skep om hul vee daarop…

GRAAN sal nooit weer so goedkoop opgeberg kan word soos vanjaar nie, en die omgewing van opberging moet verbeter. Só het mnr. Wessel Lemmer, hoofbestuurder van Agbiz Graan, op die simposium van die Graanhanteringsorganisasie van Suid-Afrika (Gosa) in Mosselbaai gesê. Hy het gewaarsku dat die koste van graanopberging aandag moet kry, anders gaan dit die graanbedryf knou. Om die omgewing te verbeter, is ’n meetinstrument nodig, en in dié verband is die graanopbergingskoste-indeks (GSCI) geskep weens kommer oor die gebruik van die produsenteprysindeks (PPI) om die tarief vir opberging vas te stel. “Op kort termyn is die PPI baie meer onstabiel as die koste van graanopberging. Die PPI is ’n gemiddelde syfer wat baie van die koste van opberging nie meet nie. Ons koste is baie hoër. “Groot stygings word…

Daar is toenemend druk op die regering om in te meng in die landboumark en weer te begin om landboubemarking te reguleer. Dit sal insluit die beperking op uitvoer (van byvoorbeeld mielies) om groter hoeveelhede in die binnelandse mark te hou en sodoende pryse laer te druk. Dit sal dan ook die aanloop wees na ’n verdere beheer, soos prysbeheer, soos onlangs in die covid-19-grendeltyd gesien is met die prys van byvoorbeeld knoffel en gemmer. In die grendeltyd is die uitvoer van wyn ook ’n tyd lank verbied. Skynbaar het die Nasionale Meulenaarskamer (witmielies en koring) besluit om ’n versoek te rig tot die regering om ’n perk te plaas op mielie-uitvoervolumes. Die rede is, onder meer, dat ander lande begin het om ’n perk op landbou-uitvoer te plaas, wat…

Goeie appelvolumes word vir die 2022-seisoen verwag. Uitvoer word geraam op 47,5 miljoen ekwivalente kartonhouers van 12,5 kg. “Dit sal ’n toename van 6% teenoor 2021 wees,” sê me. Mariëtte Kotze van die Hortgro. Sowat 45% van die totale appelproduksie word uitgevoer, 24% word plaaslik bemark en 31% verwerk. Sowat 27% gaan na Wes- en Oos-Afrikalande, terwyl 27% na die Verre Ooste en Asië gaan. Sedert China in 2015 Suid-Afrikaanse appels invoer, het appeluitvoer jaarliks gegroei. Indië is ook ’n belangrike mark. Die bedryf werk tans aan ’n proses om kouebehandeling deurlopend toe te pas wat groter uitvoervolumes na Indië sal bewerkstellig. Ekstra geld via die bedryf in markontwikkelingsprogramme word na hierdie mark gekanaliseer om dit uit te brei. Suid-Afrika se totale appelproduksie in 2020 was 991 252 ton, maar…

VERSKEIE Suid-Afrikaanse universiteite het onlangs inisiatiewe bekend gestel wat tot voordeel van die Suid-Afrikaanse landbousektor kan wees. Die Universiteit van Fort Hare (UFH) het sy gesamentlike mariene laboratorium vir bio-ekonomie en bio-ontdekking bekend gestel om die farmaseutiese potensiaal van seeplante, soos rooialge, te bekyk. Navorsers wat daarby betrokke is, sal verbindings wat nog nie voorheen aan onderwaterplante onttrek is nie, isoleer en bestudeer in die hoop dat hulle algemene siektes soos diabetes en kanker kan genees. Studies op rooialge word reeds by UFH gedoen. Die moontlikheid om weldra daarmee in die Oos-Kaap te boer, gaan ook ondersoek word. Sodoende kan ’n farmaseutiese en landbouverwerkingsekonomie in die streek gevestig word wat op mariene lewe gegrond is. Die UFH het die nuwe laboratorium begin saam met die Suid-Afrikaanse instituut vir akwatiese biodiversiteit…

Daar is steeds die moontlikheid van ’n verbod op alkoholverkope in die toekoms. Dus is die stryd nog lank nie verby nie. Dít is die boodskap van me. Patricia Pillay, uitvoerende hoof van die biervereniging van Suid-Afrika (Basa), wat die mikrobrouery-vereniging van Suid-Afrika, Heineken SA en SA Brouerye verteenwoordig. “Ons meen die kwessie is belangrik genoeg om hof toe te neem. Sodoende wil ons enige irrasionele verbod op alkoholverkope in die toekoms voorkom. Só ’n verbod sal die laaste spyker in die doodskis wees van duisende besighede wat skaars die vorige streng inperkingsregulasies oorleef het.” Basa het die hooggeregshof in Desember 2021 genader om die vier alkoholverbiedings, wat sedert die begin van die covid-19-pandemie ingestel is, as irrasioneel en ongeldig te verklaar deur die toepassing van die Wet op die…

Alle mense hou van wen, maar ons haat verloor aansienlik meer as wat ons van wen hou. My dogter is ’n goeie voorbeeld hiervan. Haar vrees dat sy nie goed sal wees in iets nie, maak dat sy nie eens probeer nie. Dit het meer as twee jaar gekos om haar te leer skubaduik. Dit was nie omdat sy bang was dat iets sal gebeur nie, maar eerder dat sy nie so goed soos haar boeties daarin sou wees nie. Uiteindelik het Geoffrey as duikinstrukteur by Ponta Malongane daarin geslaag om haar vertroue te wen, en nou is skubaduik ál wat sy wil doen. Hierdie vrees om nie sukses te behaal nie of om te verloor, het ’n groot invloed op hoe mense met beleggings omgaan. Omdat ons so bang…

Die kosblogger Elmarie Berry se kosstyl kan beskryf word as boerekos met ’n sterk Libanese invloed – danksy haar Libanese ouma. In Kosbaar, Elmarie se eerste pragkookboek, is daar nostalgiese gunstelinge soos roosterkoek en melktert. Party kry ’n nuwe baadjie, soos malvapoeding met ’n pinotage-sous, gebakte patat met za’tar-speserye, en stadig geroosterde lamsblad met jogurtplatbrood. Elmarie het in Bloemfontein grootgeword en van kleins af was kos “in haar bloed” en die kombuis haar “troon”. Reeds op 15 het sy haar eerste klas by ’n kookskool gehad. Heelwat kookkursusse het gevolg en sy het verskeie draaie in restaurant- en hotelkombuise gemaak waar sy die fynere kunsies van kosbereiding aangeleer het. Vandag is sy ’n gerekende blogger, kosstilis en -fotograaf. Vir my is Kosbaar nie alleen visueel die mooiste plaaslike kookboek wat…

Het jy dalk onlangs iewers in die Wes-Kaap tekens van luiperds (soos mis of spore) raakgesien en afgeneem, of luiperdfoto’s verkry danksy kameras wat op jou grond gestel is? Tot 20 April 2022 kan jy deur die Cape Leopard Trust (CLT) se Spot, Snap, Submit Lucky Leopardkompetisie pryse daarmee wen. Vir nog inligting, besoek bit.ly/SpotSnapSubmit . Te laat vir die sperdatum? Luiperd-inligting is altyd welkom en kan gestuur word na e-pos research@ capeleopardtrust.org.za of by app.capeleopard.org.za opgelaai word. Alle inligting word gevoeg tot die CLT se Wes-Kaapse luiperddatabasis, wat reeds by die 3 000 waarnemings bevat.…

In daardie stadium was ek in bevel van die Ganskuil-polisiestasie, nie ver van Northam nie, en ons wou nie afsteek op só ’n geleentheid nie. Ons oudste dogtertjie, Maréne, was ses, Cobus, ons seuntjie, was vier en Helga, die jongste, was twee jaar oud. Stowwerige paaie was daardie jare verskriklik, maar sonder slaggate, en daar is gereeld met die aankoms by die kerk eers gestortbad en verklee. Cobus het ernstige sinusprobleme as gevolg van die stof gehad en was daardie dag weer in een van sy nukkerige buie. Maréne het weer, vandat sy die eerste keer in die kerk was, nie die vrede vertrou nie en gehuil. Haar eerste kerkskok was die dag toe ons gesin op Rustenburg in ’n kerk agter ’n tannie met ’n yslike hoed gesit het.…

Meegaande statistieke toon ’n ontleding van grondtransaksies groter as 10 ha in Mpumalanga, die Noord-Kaap en Noordwes vir die twaalf maande van verlede Maart tot Februarie vanjaar. In die Noord-Kaap is 213 transaksies in 19 distrikte gesluit. Dit het 400 590 ha teen R1,892 miljard behels. Daar is ’n verbetering by 78% van die distrikte met gunstige prysneigings. By Calvinia het pryse met 17,2% gestyg en by Fraserburg met 14,8%. Daar was altesaam 666 transaksies in 13 distrikte in Noordwes. Dit het 223 802 ha teen R2,496 miljard behels. ’n Verbetering in grondpryse is opmerklik in 5 distrikte (35%). Pryse by Vryburg het met 15% gestyg, terwyl dit met 10,9% gedaal het by Wolmaransstad. In Mpumalanga was daar 344 transaksies in ses distrikte. Dit het 72 621 ha teen R2,672…

Biosecurity is critical for everyone involved in livestock production. It’s especially important considering the contribution of agriculture to livelihoods in South Africa. It’s also widely reported that more than 70% of the world’s poorest countries rely on livestock for survival. When stakeholders in the red-meat value chain, particularly primary producers, hear the word “outbreak” we justifiably panic. The devastation brought about by a livestock disease of major economic importance like foot-and-mouth disease (FMD) is familiar to many South African livestock farmers. (There are currently outbreaks in the North West, KZN and Limpopo.) The question is, what have we missed in recent countrywide engagements on biosecurity? Hasn’t Covid-19 raised the bar on biosecurity enough to transfer some of the learnings into our daily livestock production practices? We will focus on FMD…

‘Dit is ’n skouspelagtige gemors.’ DR. MPHO MAJA, direkteur van dieregesondheid by die departement van landbou, landelike ontwikkeling en grondhervorming, oor die snelle verspreiding van bek-en-klouseer weens die onwettige vervoer van diere. Bl. 15. ‘Ons het ál die werk gedoen wat ons moes en die fluitjie geblaas, maar nou doen die owerhede niks verder aan die status nie.’ MNR. HANS TERBLANCHE, ’n Brahman-boer en veilingsagent, oor die staat se gebrek aan optrede nadat ’n veilingskraal by Onderstepoort in kwarantyn geplaas is weens onwettig vervoerde beeste uit die beheergebied in Limpopo. Bl. 14 As bek-en-klouseer nou in die Oos-Kaap uitbreek, sal ons alles moet toemaak, diere in kwarantyn plaas en veilings opskort. Dit sal ’n reuse-impak op boere hê.’ MNR. GÜNTHER PRETORIUS, bestuurder van hulpbronne en ekonomie by Agri Oos-Kaap, oor…

Landbouweekblad is onlangs deur goeie vriende in die lewendehawe-veilingsbedryf voor stok gekry oor ’n prikkel op die voorblad van 7 April. Dit lees dat “misdadige veeagente” vervolg sal word indien hulle diere sonder magtiging uit hoërisikogebiede vervoer. Terwyl die onverbiddelike sentiment agter vervolging een is wat duidelik, herhaaldelik en met reg deur die veebedryf self genoem is, het die betrokke nuusberig nie na spesifieke veeagente verwys nie. Met die beskrywing van “veeagente” wat redelik wyd getrek kan word, is die aantyging dat dit geïnterpreteer kon word as ’n verdagmakery van die hele veilingsbedryf. Dit was natuurlik nooit ons bedoeling nie. Om dan nog vriende onnodig die harnas in te jaag te midde van ’n volslae bedryfskrisis, is iets waaroor Landbouweekblad vanselfsprekend spyt is. Afslaers is uiteraard streng oor biosekerheid. Enige…

Rusland se inval in Oekraïne wys opnuut hoe belangrik dit is om Afrika se eie voedselproduksie te bevorder en in klimaatsaanpassing vir die landbou te belê. Die Afrika-ontwikkelingsbank en vennote beoog om $1 miljard (R14,6 miljard) te mobiliseer om die produksie van koring en ander gewasse in Afrika te bevorder. Dr. Patrick Verkooijen, uitvoerende hoof van die wêreldsentrum vir aanpasbaarheid (GCA), me. Anne Beathe Tvinnereim, Noorweegse minister van internasionale ontwikkeling, en dr. Akinwumi Adesina, hoof van die Afrika-ontwikkelingsbank, skryf in ’n meningstuk dat Rusland se inval in Oekraïne Afrika se afhanklikheid van invoer ontbloot. Die konflik het voedselpryse die hoogte in laat skiet (dit is nou op die hoogste vlak in byna 50 jaar), terwyl 283 miljoen mense op die vasteland reeds honger ly. Ingevoerde koring verteenwoordig sowat 90% van…

LAAT somerreën vroeg in April en selfs later kan toestande bemoeilik wanneer veral sonneblom en sojabone stroopgereed is. Landerye is plek-plek steeds nat ná die oormaat reën wat in Desember en Januarie voorgekom het, en veral in die Vrystaat en Noordwes kan verdere skade voorkom. “Reën word nog verwelkom in die oostelike produksiegebiede omdat dit die afgelope weke redelik droog was, maar dit gaan ook probleme skep as die reën in April en Mei aanhou,” sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige. “Die nat toestande kan siektes soos kopvrot en Fusar ium by grane laat voorkom. Graanboere kan dus sukkel om te stroop en dit kan lei tot gehalteprobleme.” Van den Berg sê die koeler verwagte toestande kan ’n impak uitoefen op pitgewig, wat tot gevolg kan hê dat…

DIE Afrika-ontwikkelingsbank en vennote beoog om $1 miljard (R14,6 miljard) te mobiliseer om die produksie van koring en ander gewasse in Afrika te bevorder. Dr. Patrick Verkooijen, uitvoerende hoof van die wêreldsentrum vir aanpasbaarheid (GCA), me. Anne Beathe Tvinnereim, Noorweegse minister van internasionale ontwikkeling, en dr. Akinwumi Adesina, president van die Afrika-ontwikkelingsbank, skryf in ’n meningstuk dat Rusland se inval in Oekraïne Afrika se afhanklikheid van invoer ontbloot het. Dit wys opnuut hoe belangrik dit is om die vasteland se eie voedselproduksie te bevorder en in klimaatsaanpassing vir die landbou te belê. Terwyl die konflik in Oekraïne onmeetbare lyding en verwoesting daar veroorsaak, dreig dit volgens die skrywers ook om ’n stil katastrofe in Afrika te veroorsaak. Die konflik het voedselpryse die hoogte laat inskiet, terwyl 283 miljoen mense in…

DIE Brasiliaanse vereniging van diereproteïenprodusente (ABPA) is ontevrede daaroor dat die indruk gewek word dat hulle hoendervleis in Suid-Afrika stort. Die ABPA sê Brasilië voer na meer as 140 lande uit. “Suid-Afrika is die enigste land wat dié narratief teen Brasilië skep,” sê mnr. Luis Rua, ’n ABPA-verteenwoordiger. “Ons meen dit is baie onregverdig. Ons weet ons stort nie ons hoendervleis in Suid-Afrika nie,” sê hy in ’n verklaring wat in Suid-Afrika versprei is deur ChickenFacts, wat deel is van die vereniging van vleisinvoerders en -uitvoerders (Amie). ChickenFacts sê hy het onderhoude met Brasiliaanse pluimveeprodusente gevoer om ander sienings te kan bied. “In 2011 (met ’n vorige stortingsondersoek) het ons bewys dat ons nie ons hoendervleis stort nie. Ons hoop dat ons die geleentheid sal hê om dit weer te…

Plase koop dikwels ten duurste “veesiektes in” wanneer diere sonder sigbare probleme gekoop word, maar onderliggende swamme, parasiete en virusse na hul nuwe tuiste bring. Daarom moet stoettelers sorg dat hulle slegs vee van uitmuntende gesondheid aan hul medeboere verkoop. Só het dr. William van Zyl van die Wellington-dierehospitaal op ’n inligtingsdag van die Wes-Kaapse Boerbokklub naby Wellington oor biosekerheidskwessies gesê. “Boere gee te min aandag aan biosekerheid.” Risiko’s vererger veral wanneer intensief met Boerbokke, skape en ander diere geboer word. Van Zyl meen drie beginsels moet streng toegepas word. Daar moet gekeer word dat siektes op plase inkom, dat dit reg oor ’n plaas versprei, en, indien dit gebeur, dat dit na ander boere “uitgevoer” word. Diere se immuunstelsels kan help om virusse en parasiete te bekamp. Dit kan…

■ Die vier alkoholverbiedings het plaaslike brouerye gedwing om vir 161 dae oor ’n tydperk van 16 maande te sluit. ■ Teen Januarie 2022 het 30% van die brouerye wat lede van die mikrobrouery-vereniging van Suid-Afrika is, permanent hul deure gesluit. Daar is tans 180 mikrobrouerye in die land. ■ Die alkoholverbiedings het ook ’n groot impak op biertoerisme gehad. Veral kantiens (taverns) in townships is hard getref met baie wat nie kon voortbestaan nie. ■ Volgens Basa het dit bygedra daartoe dat 165 000 mense in die alkoholbedryf reeds hul werk verloor het. ■ Die drankbedryf dra 1,1% by tot die bruto nasionale produk. Bier maak volgens Basa 70% van die totale drankverkope in Suid-Afrika uit. ■ In 2020-’21 het die alkoholbedryf 14,7% van geprojekteerde verkoopsvolumes verloor – altesaam…

Voor die covid-19-pandemie was die wynbedryf só verstok met ou tegnologie dat mnr. Paul Mabray, uitvoerende hoof van Pix in Amerika, bekommerd geraak het die bedryf staar digitale Darwinisme in die gesig. “Vreemd genoeg, dit was hierdie swart swaan, die covid-19-tragedie, wat aan ons ’n kans gegee het om vooruit te gaan. Die geskiedkundige bedryf is in die toekoms in gewerp. Die een oomblik was baie van ons nog op perdekarre en moes ons vinnig leer motor bestuur, en die volgende oomblik moes ons stralers vlieg,” het hy op die wyntoerismekonferensie op Boschendal by Franschhoek gesê. Volgens hom gaan dinge nog vir ’n hele ruk lank fast and furious wees, maar hy beskou dit ook as die goue era van aanlyn wynverkope. “Dit is die begin van iets nuut en…

Fungi is oral – van die grootste lewende organisme ter wêreld tot die mikroskopiese drade van mikorisa. Die diversiteit is oneindig. Daar is tot dusver 144 000 spesies van hierdie organismes bekend en sekerlik nog baie meer wat mettertyd amptelik aangeteken gaan word. Dit is dus geen wonder dat wetenskaplikes dit ’n koninkryk van organismes noem nie. Fungi het ’n magdom funksies en baie nuwes word daagliks ontdek, van grondfunksies tot benutting in mediese produkte. Kom ons kyk ’n bietjie na die meer bekende funksies van hierdie wonderbaarlike organismes. AFBREEK VAN ORGANIESE MATERIAAL Fungi is saam met bakterieë verantwoordelik vir die afbreek van organiese materiaal. Letterlik alle organiese materiaal is ter sprake – van dooie diere en boomstompe tot chemiese stowwe en alle afval. Fungi is selfs al gebruik om…

Die JC Braunvieh-stoetery se bydrae tot die prestasie van en toekenning aan N 12-29, wat as vanjaar se Braunvieh-Elite-koei aangewys is, is gering. “Ons het net reg gekoop op Eduan Braunvieh se produksieveiling in 2021. Eduan het die harde werk gedoen. Geluk aan hulle,” sê mnr. André Reitsma, eienaar van JC Braunvieh. Sy stoetery is relatief jonk vergeleke met kuddes wat tot 80 jaar oud is. Hy besit nie grond nie – hy huur weiding by Boetsap en boer om ’n deel van die aanteel op ’n plaas by Petrus Steyn. Die Braunvieh is baie aanpasbaar en kom in al nege provinsies van Suid-Afrika voor. Reitsma se doelwit is om die vroulike diere se gehalte te verbeter en op die sterk eienskappe van die ras te konsentreer, veral op vrugbaarheid,…

Dikwels is boere nie seker hoeveel water in ’n tenk is nie. Dan word daar teen die wand geklop en geluister, en geraai hoe vol die tenk is. Sulke raaiwerk is dikwels ver uit die kol. Wanneer dit oor beskikbare suipwater vir diere, asook vir besproeiing gaan, moet ’n mens presies weet hoe vol ’n tenk is, sê mnr. Etienne Zeeman van die plaas Leeurivier by Swellendam. Hy het ’n melkboerdery met sowat 400 Jerseykoeie. Water is vir hom noodsaaklik en hy moet presies weet hoe lyk die watervoorraad in tenke vir sy diere. “As ’n mens nie jou tenkwatervlakke kan meet nie, weet jy nie hoeveel water jy daarin het nie. “By damme is dit makliker om die hoeveelheid water te bepaal, maar om te weet presies hoeveel water…

Die Cape Leopard Trust (CLT) het bewusmaking oor luiperds in die Wes-Kaap verskerp danksy alles van omgewingsonderrigprogramme by skole en wilderniskampe vir skoliere tot ondersteuning aan boere, werksessies vir plaasbestuurders en werkers, en praatjies vir die publiek. Onlangs is ’n kinderboek, Voetspore in die fynbos, in Afrikaans, Engels en Xhosa bekend gestel. Dit is te koop deur die CLT se aanlyn winkel. Gratis voorlesings daarvan, asook eksemplare vir braille-lesers, kan by capeleopard.org.za/ education/book-downloads afgelaai word. Vir raad aan Wes-Kaapse grondeienaars oor die hantering van luiperds, kontak dr. Chavoux Luyt per e-pos: communityoutreach@ capeleopard.org.za. Vir algemene navrae oor CLT-werksaamhede, stuur e-pos na clt@capeleopard.org.za…

Mense wat met getalle speel, kan soms tot onverwagte gevolgtrekkings kom. Dit kan bedrieglik wees; dit kan raaiselagtig wees. Die getalle-simboliek het al baie skrifuitleggers oor baie jare besig gehou en steeds is daar nie klaar gepraat nie. Een plus een is nie altyd twee nie en twee plus twee is nie altyd vier nie. Dit sal afhang van die inhoud en betekenis wat jy aan die getalle gee. Toe iemand gevra is: “Hoeveel is een plus een?” het hy met ’n teenvraag gekom. “Sê my eers, wie’s die een en wie’s die ander een?” ‘Maar in al hierdie dinge is ons meer as oorwinnaars deur Hom wat ons liefgehad het.’ In my studentejare was daar die bekende grapjas Koos Meyer oor wie menige staaltjie die rondte gedoen het. Daar…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 25-29 JULIE: 57ste kongres van die Weidingsvereniging van Suider-Afrika, Aldam-vakansieoord, Ventersburg. E-pos: info@grassland. org.za BOEREDAE 4 MEI: Skaapboeredag met Neill Powell en Pieter Möller, Prieska. Aangebied deur Oranjerivier Voere. 082 808 4129. 19 AUGUSTUS: 40ste jongooikuddedag, aangebied deur Agri Malmesbury se skaapstudiegroep. John Dürr, 082 652 1715. KONGRESSE 2 JUNIE: Mpumalanga Landbou, Badplaas Forever Resort. Petro Geyer, 066 035 1231. VERGADERINGS 10 JUNIE: Agri-Expo-ledeskouevergadering, www.agriexpo.co.za 16 NOVEMBER: Sauvignon Blanc SA, tegniese seminaar. Web: www. sauvignonblanc.com GHOLFDAE 13 MEI: Op die plaas-gholfdag, Morgenzon-gholfklub. Aangebied deur die Morgenzon-landbou-akademie. Gawie, 073 855 2321. FEESTE, EKSPO’S 23-24 APRIL: SA Kaasfees Opwip-piekniek, Groote Postwynlandgoed, Darling. 30 APRIL - 2…

A mos Njoro dreamt of becoming a teacher but did not have the money to pay for college. This setback turned into a blessing as it put Amos on a path to a successful career in agriculture. His first job was as an extension officer for the former Bophuthatswana government-owned agribusiness, Agrico. He later became a government extension officer in the North West province where he worked until 2001 before joining the giant agribusiness, Senwes, in Klerksdorp. “I worked for Senwes for four years before Grain SA recruited me to become the provincial project coordinator for their Emerging Grain Farmer Development Programme for North West, Free State and Gauteng provinces,” Amos recalls. The good work and the success rate of farmers in the Grain SA programme prompted the Gauteng Department…

Keneilwe completed the 18-month Sernick Emerging Farmers Programme at the Sernick Group’s farm in Edenville outside Kroonstad, Free State. The Sernick Group runs this programme in partnership with the Jobs Fund at National Treasury, and aims to develop emerging cattle farmers into profitable commercial cattle farmers. It focuses on animal production – from animal health and nutrition to animal selection, feed lotting and veld management. It also includes business courses, such as marketing and financial management. The farmers receive SETA-accredited training and an opportunity to exchange their old stock with good-quality cattle that fetch higher prices. “I’ve been part of the Tier 2 group where the emphasis is on herd development and maintaining a healthy cash flow,” explains Keneilwe. Keneilwe has transformed her dad’s herd from 55 mixed-breeds to 80%…

WHAT IS THE BEST ADVICE YOU HAVE EVER BEEN GIVEN? When you are young and have something that you feel you must accomplish, go for it. There is nothing worse than waking up one day after forty and realising that you never took steps towards your aspirations. Live without regrets. Remember, you can always start over, just hold yourself accountable. I learnt this from my university professor and my head of department at the Technology Innovation Agency. IF THERE WAS ONE THING YOU COULD HAVE DONE DIFFERENTLY, WHAT WOULD IT BE? I sincerely believe I did the best I could with the resources and knowledge I had. WHAT HAS BEEN YOUR SINGLE BIGGEST SUCCESS TO DATE? In the last two years, we have positively impacted on more than 300 [land…