Indholdsfortegnelse for 30 June 2022 i Landbouweekblad

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Politieke verskuiwing kom: ‘Landbou, kry eie planne gereed’ ■ Bakhandbeleid help nie vir laer kospryse nie ■ Sakeleier Niel Ungerer: ’n Oog vir ’n geleentheid ■ Sonpanele vir veel meer as net kragopwekking benut ■ Nuut! Beplan beter met gratis tegnologie ■ Villiersdorp-koöperasie ná eeu gereed vir die toekoms ■ Suiwel: Gebruik statistieke reg SPESIAAL ■ Landbou in die Oos-Kaap GESIN ■ Bak vir jou sak ■ Tuisonderrig: Lesse van die plaas…

“Ai, Karlien, ek sukkel tog so om mense te onthaal. Ek geniet die geselskap, maar teen die tyd dat ek ál my kos voorberei het, is ek pootuit,” skryf ’n moedelose leseres aan my. Ek meen die groot fout wat die meeste van ons maak as dit by onthaal kom, is dat ons té veel wil uithang. Ons berei ’n magdom kos voor – ’n voorgereg, twee of drie soorte vleis, vyf soorte bykos, drie soorte slaai en twee soorte nagereg. Ek jok nou nie, hoor! Ek moes al self deur so ’n ete sluk, en al gevolg wat dit gehad het, is dat ek nie gou genoeg by die huis en die botteltjie vrugtesout kon kom nie. Ek het deur die jare al deur eie ondervinding en ook deur…

DIE Working on Fire-program (WoF) het sy kommer uitgespreek oor die risiko vir veldbrande. Daar het vanjaar meer as ’n maand ná die einde van die winterreëngebied se brandseisoen, einde April, ernstige veldbrande in die omgewing van Somerset-Wes en Kaapstad uitgebreek. Die amptelike brandseisoen in die somerreëngebiede het op 1 Junie begin, en daar is vrese dat die digte plantegroei as gevolg van wydverspreide swaar reën die afgelope somer die lading van brandbare materiaal aansienlik sal verhoog. Dit kan bydra tot probleme om brande onder beheer te hou en kan hulle nóg moeiliker maak om te blus. WoF het ’n vroeëre waarskuwing herhaal dat klimaatsverandering daartoe lei dat brandseisoene langer word en dat die weerstoestande wat bevorderlik is vir die ontstaan en verspreiding van wegholbrande, meer uitermatig word. STAAN GEREED…

VIR boere is daar soet én suur aan die wysigingswetsontwerp op gelyke indiensneming, wat onlangs deur albei huise van die parlement goedgekeur is. Dié wetsontwerp maak voorsiening daarvoor dat die minister van arbeid en indiensneming numeriese teikens vir gelyke indiensneming kan stel vir alle ekonomiese sektore. Volgens die landbousakekamer Agbiz het die staat “baie ambisieuse” teikens aan die landbou gestel, maar een ligpunt is dat ondernemings met minder as 50 werknemers vrygestel is van die wet se indiensnemingsteikens. “Die departement van arbeid en indiensneming het reeds met die landbousektor in gesprek getree oor die voorgeskrewe teikens,” skryf mee. Annelize Crosby, hoof van regsintelligensie by Agbiz, en Thapelo Machaba, landbou-ekonoom en beleidsontleder by Agbiz, in ’n inligtingstuk. “Die teikens wat die departement skynbaar in gedagte het, is baie ambisieus en sal…

’N DIVERSIFIKASIEBESLUIT, wat noodgedwonge weens een van die ergste droogtes nóg geneem moes word, het aanleiding gegee tot mnr. Herman du Preez van Frangipani-boerdery se aanwysing as Agri Noordwes se Jongboer van die Jaar. “Die droogtes van die 1980’s het my pa, Manie du Preez, seergemaak. Hy het daarna ’n manier gesoek om te diversifiseer, weg van slegs mielie-aanplantings. Hy het daarom sy beesboerdery uitgebrei en met hoenders begin boer.” Die aanvanklike hoenderboerdery het bestaan uit 5 000 braaihoenders in ’n skuur. Nadat Du Preez jr. in 2002 gematrikuleer het, het hy verder by die boerdery betrokke geraak. Die aanvanklike koper van Frangipani-boerdery se hoenders, Henwill Chickens, is in 2001 gelikwideer. ’n Aantal boere, onder andere Manie, het die besigheid uitgekoop en aandeelhouers daarvan geword. Ná Manie se dood in…

Produsente span sonenergie in om reënval (water), produksie-insette en arbeid deur middel van produksiebestuur en tegnologie in waardevolle stysel en olies om te skakel en jaarliks te oes. Opbergers hanteer en berg die oes veilig op deur energiebronne soos elektrisiteit, diesel en sonkrag te gebruik. Energie, as kostekomponent in hantering en opberging, neem drasties toe, maar die betroubare lewering van bekostigbare elektrisiteit neem jaar ná jaar af. Agbiz het op 31 Mei ’n werksessie aangebied waartydens kundiges, landboubesighede en die mynbousektor byeengebring is om ondersoek in te stel hoe maatskappye hul energiebehoeftes kan verseker. WATTER ROL SPEEL MUNISIPALITEITE? Munisipaliteite mag elektrisiteit binne munisipale grense versprei. Munisipaliteite wil hierdie eksklusiewe reg beskerm omdat dit ’n belangrike inkomstebron is. Salga voer aan dat as die verspreiding van elektrisiteit deur ander derde partye…

Die produksie van uie verloop vanjaar meer normaal as verlede jaar toe hoë reënval, veral in die noorde, die produksiesiklus versteur het. Produsente in die Bosveld en omgewing van Brits was in Februarie verlede jaar nie in staat om te plant nie. Toe dié streek se saaiery eers in Maart begin, het die vraag tot hoë pryse gelei. Teen die einde van die seisoen het ’n ooraanbod die prys laat tuimel. Mnr. John Herbert van die saadverskaffer Starke Ayres sê die heersende markpryse vir uie is sowat R5-R6/kg en vir rooi-uie dubbel soveel. Die mark vir rooiuie is nog beperk. Dit brei stadig uit namate verbruikers kookprogramme volg en nuwe resepte beproef. Die noordelike produksie met uiesaad duur tot Oktober en November. Die uie word vars bemark weens beperkte opbergingsgeriewe.…

■ RYRIGTING. Dit is beter om noordwes-suidoos te plant sodat die sonlig oorhoofs beweeg en nie van die kant af kom nie, meen die wingerdboukundige me. Rosa Kruger. Mnr. Chris Loubser, wingerdbestuurder van L’Ormarins op Franschhoek, het dit op die konferensie gestaaf. “Dit hang van jou helling af en soms maak windbreke dit moeilik, maar die afgelope paar jaar plant ons die rye van 280-310 grade. Dit beteken die druiwe hang in die skaduwee in die middel van die dag wanneer dit die warmste en die son direk bo die wingerde is. Soms kry jy dit selfs reg om jou druiwe twee keer per dag in die skadu te hê.” ■ OPLEISTELSEL. Australiese navorsing toon druiwe in ’n sprawl-stelsel kry minder hittegolfskade as dié in ’n VSP-stelsel danksy die sambreel-effek…

Ek kry soms die geleentheid om boere oor landboutegnologie toe te spreek. Dit is ’n paradoksale taak omdat dit terselfdertyd baie maklik en baie moeilik is. Dit is maklik omdat ’n mens baie nuwighede as die toekoms kan voorhou – van hommeltuie waarmee jy jou lande kan nagaan tot satellietbeelde waarmee jy jou opbrengs kan skat. Dan het jy nog nie eens begin om oor elektriese of outonome trekkers en robotte te praat nie. Aan die ander kant is dit ’n baie moeilike taak omdat ek nie wil klink soos een van daardie akademiese toekomsontleders wie se Google-vaardighede hul boervernuf oorskry nie. Wat hierdie taak bemoeilik, is die vraag: “Wat is tegnologie nou eintlik?” Vra tien mense, en jy sal tien verskillende antwoorde kry. Vir ’n kleinboer wat sy mielies…

STAAN VEILIG EN WERK OP STEWIGE LEER-STEIER Hierdie liggewig leer-steier-kombinasie is 100% van aluminium vervaardig, weeg slegs 16 kg en kan tot 130 kg veilig dra. Dit is sterk, duursaam en roesbestand en is ideaal vir masjinerietegnici, loodgieters, elektrisiëns, verwers en ambagslui. Weggevou pas dit in die laaibak van ’n halftonbakkie, en dit kan ewe maklik oopgevou en aanmekaar gesit word. Die staanplatform se hoogte kan op 50 cm, 70 cm of 100 cm gestel word. Die platform is geruit en glyvas. Daar is handvatsels vir op- en afklim en terwyl die persoon op die platform staan en werk. Die pote van die leer-steier is uitgesprei vir stabiliteit. Rubbervoetstukke keer dat dit gly of vloeroppervlakke krap. Die leer-steier word onafhanklik in Merrivale, Kwa-Zulu-Natal, vervaardig. Prys: Vanaf R10 235. NAVRAE: Butch…

Optimale besproeiing en die besparing van water en energie was die hoofklem van die 24ste konferensie van die Suid-Afrikaanse besproeiingsinstituut (Sabi) in Gqeberha. Voorleggings van talle maatskappye was gemik op groter doeltreffendheid. Vir vorige artikels in die omvattende aanbieding by bit. ly/3zAUz32 , bit.ly/39qwn90 en bit.ly/3xR O N Zo, besoek Landbou.com. GPS EN HOMMELTUIE Mnre. Daniel Read en Chris Keightley van Optron het van die jongste opmeettoerusting en werkswyses gewys. Hommeltuie bied die voordeel dat groot oppervlaktes vinnig opgemeet kan word. Danksy nuwe tegnologie, soos die kombinasie van Lidar (waar laserpulse gebruik word om afstand te meet) met korreksie van ’n GPS-basisstasie, kan ’n grondoppervlakmodel met akkuraatheid van 100 mm tot 200 mm gegenereer word in vergelyking met ’n GPS met intydse korreksie wat tot 15 mm akkuraatheid kan gee.…

Julle het al drie verskillende agtergronde en ervaring. Hoe het die idee vir ’n jenewerstokery ontstaan? Ons hou al drie baie van jenewer. Hoef ons meer te sê? Ons het jare gelede by ’n vrolike aandete met die idee vir ’n appelgebaseerde jenewer vorendag gekom, en sommer daardie aand die naam uitgedink. Toe ons ’n jaar later hoor die Elgin Railway-mark gaan oopmaak, het ons besluit om ons sake in orde te kry. Ons het jenewerstookkursusse in Johannesburg en op Stellenbosch bygewoon en baie ure se opleiding by meesterstokers gekry. In 2018 het ons die besigheid begin. Ons is ’n klein stokery in die hartjie van die Elgin-vallei, waar ons boetiek-jenewer met vars produkte uit die vallei stook. Ons wou ’n unieke produk skep wat die essensie van ons vallei…

In 65% van die distrikte in die Vrystaat waar grondtransaksies groter as 10 ha vir die 12 maande tot Mei vanjaar geregistreer is, was daar ’n gunstige prysneiging. Pryse het veral by Senekal (21%) gestyg. Dit het met 18,6% gedaal by Odendaalsrus, met 14,6% by Philippolis en met 10% by Koppies. In die betrokke tyd is 651 ooreenkomste in 41 distrikte gesluit. In die proses is 292 661 ha teen R3,344 miljard verhandel. Ten opsigte van die registrasie van transaksies vir plase van verskillende groottes, lyk dit soos volg (verlede jaar se syfer is tussen hakies): kleiner as 50 ha, 11% (10%); 50-150 ha, 16% (15%); 150-300 ha, 24% (25%); 300-450 ha, 19% (19%); 450-600 ha, 8% (10%); groter as 600 ha, 22% (21%). In die TABEL hierby is ’n…

DIE term “leefstylsiekte” is ’n onregverdige manier om diabetes te bestempel, want dit word dikwels veroorsaak deur faktore buite mense se beheer. Wat gebeur as jy geen sê in jou gene het nie, of as jy net geprosesseerde kos kan bekostig? Tipe 2-diabetes neem vinnig toe in Suid-Afrika – in 2010 het 4,5% van Suid-Afrikaners dié siekte onder lede gehad, en in 2019 was dit 12,7%. Volgens nuwe navorsing is sowat 8% van mense met diabetes onbewus daarvan dat hulle dit onder lede het. Navorsing toon ook dat om eerder groente en vrugte as geprosesseerde kos te eet, kan help keer dat mense dié soort diabetes ontwikkel. Die groep Sweet Life, wat voorspraak vir diabete maak, noem die geval van ’n 60-jarige skaapskeerder van Jansenville in die Oos-Kaap wat ná…

12,6 miljoen Opkomende swart kontrakboere produseer tans op enige gegewe tyd gemiddeld 12,6 miljoen hoenders, en dit sal in die komende jaar toeneem tot 16 miljoen. Sedert 2020 kon swart hoenderboere 79 hoenderhuise ter waarde van R355 miljoen bou. Die bedryf het ’n verdere R1,14 miljard belê om markte vir dié produkte te kry, grootliks danksy tariewe wat ingestel is om die mark teen goedkoop invoer te beskerm. Lees meer op bl. 22. – SA Pluimveevereniging 0,7% Die bruto binnelandse produk (BBP) van lande in die G20-groep het in die eerste kwartaal vanjaar met net 0,7% gegroei op ’n kwartaalgrondslag, teenoor 1,3% in die laaste kwartaal van 2021. Dit is hoofsaaklik aangedryf deur swakker ekonomiese groei in Amerika, waar die BBP met 0,4% gedaal het teenoor die vorige kwartaal. Suid-Afrika…

PAS JOU GROND OP ’n Ekstensiewe veeboer boer hoofsaaklik met diere, plante, grond en water. In die algemeen is die Suid-Afrikaanse boer se diere van hoogstaande gehalte. Ons boere is van die beste telers ter wêreld. Minder het ’n passie vir hul veld en die plante op hul grond. Baie onttrek meer water aan die grond as wat hulle terugsit. Die grootste probleem lê by die bestuur van die grond. Dit is seker die rede dat die drakrag van die grond daal, al skyn dit asof die reënval styg en die bedekking verbeter. Die gesondheid van die grond is baie belangrik. As dit by grond kom, gaan dit eerstens oor die hoeveelheid. Dit verg eeue om nuwe grond te vorm. Rotslae moet verweer om grond te vorm. Wind- en watererosie…

DIE koejawelbedryf is op hete kole om nuwe koejawelkultivars te toets, maar word deur burokratiese rompslomp by die Landbounavorsingsraad (LNR) gepootjie. Bome vir drie belowende seleksies – MS44, TSG2 en H6-T41 – is reeds vermeerder en gereed om by vier produsente uitgeplant te word vir verdere evaluasie. “Ons is egter van die LNR afhanklik vir die teling van nuwe kultivars. Ons het in Mei met die LNR vergader om toestemming te kry om die seleksies uit te plant, maar ten spyte van beloftes wag ons steeds daarvoor,” het mnr. Jacques Jordaan, uitvoerende hoof van die Koejawelprodusentevereniging (KPV), op die jaarvergadering op Simondium gesê. “Ons probeer ons bes om die seleksies uit te kry terwyl dit nog planttyd is.” Die koejawelbedryf het die afgelope paar jaar baie aandag gegee aan die…

DIE pluimveebedryf was vanaf 15 Junie onbeskerm teen storting van sekere hoendersnitte uit vyf lande totdat teenstortingstariewe daarvoor afgekondig word. Voorlopige teenstortingstariewe van tot 265% het die bedryf sedert 17 Desember 2021 beskerm teen stukke aan die been uit Brasilië, Denemarke, Ierland, Pole en Spanje, asook borsvleis uit Brasilië. Dié tariewe het op 14 Junie verval. Mnr. Izaak Breitenbach, hoofbestuurder van die braaihoenderorganisasie van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV), het gesê volgens hul inligting het die kommissie vir internasionale handelsadministrasie (Itac) sy ondersoek afgehandel. Die volgende stap is dat mnr. Ebrahim Patel, minister van handel, nywerheid en mededinging, ’n aankondiging doen en die finale tariewe in die Staatskoerant afkondig. “Ons verwag dat die minister enige tyd van nou af ’n aankondiging sal doen. Hy het 60 dae tyd om dit te…

Landbou-uitvoer het in 2021 ’n nuwe rekord van R178 miljard behaal. Dit dra bykans die helfte by tot die Suid-Afrikaanse landbou se bruto inkomste. Hierdie prestasie is behaal ondanks die feit dat die Suid-Afrikaanse kommersiële landbou vergeleke met die lande waarmee hy meeding, van die minste staatsondersteuning ter wêreld kry. Daarteenoor het die invoer van landbouprodukte gestyg tot R101 miljard, wat beteken dat die landbousektor ’n netto verdiener van buitelandse valuta vir die plaaslike ekonomie is. Die ander uitstaande feit is dat Suid-Afrika waarskynlik die enigste land in Afrika is wat ’n netto uitvoerder van landbouprodukte is. Dit is welbekend dat Afrika suid van die Sahara die streek met die meeste honger mense is en dat honger aan die toeneem is. Dit kom te midde van ’n wêreldvoedselkrisis wat besig…

Die produksie van en handel in bloubessies styg wêreldwyd. Produksie het veral vanaf 2010 tot 2019 drasties gestyg vanaf 439 000 ton tot bykans 1 miljoen ton tans om tred te hou met die groeiende verbruikersvraag. Sowat 40% daarvan word in die Suidelike Halfrond geproduseer. Mnr. Pieter Zietsman, Top Fruit se bestuurder vir bessies, sê in Suid-Afrika groei die produksie vinnig. Altesame 2 826 ha is onder bloubessieboorde, waarop sowat 25 000 ton jaarliks geproduseer word. In 2014 was dit 1 792 ton. Na raming sal Suid-Afrika sowat 3 440 ha in 2025 onder bloubessieboorde hê. Bloubessies raak vinnig gewild vir hul smaak en gesondheidsvoordele, en verbruikers raak bewus van die voordele. Veral vars bloubessieverbruik styg vinnig. Zietsman sê die bemarking van bloubessies het in die afgelope drie jaar ook…

Dr. Wiehann Steyn, hoofbestuurder van Hortgro Science, sê die stompkopkewer het nog nie ’n regstreekse impak op die sagtevrugtebedryf nie. “Dit het versprei na ’n paar kommersiële sagtevrugteboorde rondom Somerset-Wes, waar dit voorheen nog net op ornamentele bome voorgekom het. Sagtevrugtebome in huistuine is voorheen besmet. Daardie bome was waarskynlik onder stres en nie verteenwoordigend van gesonde bome in ’n boordopset nie.” Hy sê volgens navorsing van US kan die swam Fusarium euwallaceae waarvan die kewer leef, wel in sagtevrugtebome oorleef. Steyn meen ’n gekoördineerde aanslag is nodig aangesien huistuine, straatbome en natuurlike plantegroei geraak word en bydra tot die verspreiding daarvan. Hortgro bring tans ’n stompkopkewer-bestuurskomitee vir die sagtevrugtebedryf byeen.…

Mnr. Phillip Retief, besturende direkteur van die Van Loveren-groep buite Robertson, meen arbeidsmigrasie is ’n groter probleem wat iets meer gaan verg as ’n ontleding op ’n rekenaar. Die kwotavoorstel gaan nie die probleem op grondvlak oplos nie. “Elke distrik, dorp en provinsie tesame met sy landbousektore het eiesoortige werklikhede. ’n Sambreelbenadering kan tot groter probleme as oplossings lei.” Hy sê immigrasie is reeds ’n maatskaplik-ekonomiese kwessie, met tweede ekonomieë wat in woongebiede tussen landsburgers en buitelanders ontstaan het. “Indien meer as 5 000 buitelanders (wettig of onwettig) met uitgebreide families reeds in ’n relatief klein Bolandse dorp 2 000 km van die naaste landsgrens af ’n heenkome gevind het, is dit duidelik dat die departement van binnelandse sake, saam met swak grensbeheer en polisiëring, die oorsaak van hierdie probleem…

Die georganiseerde landbou sal die aanslag op sy benadering moet afweer en seker maak dat die landbou se stem op alle forums gehoor word. Dit is ook nodig dat boere self die anti-diereboerdery-argumente moet ken en verstaan sodat hulle tot debatte daaroor kan toetree. Die aanval op die veebedryf word hoofsaaklik op drie terreine gevoer, naamlik die vrystelling van kweekhuisgasse, diëte wat plant- of diergegrond is, en dierewelstand. VRYSTELLLING VAN KWEEKHUISGASSE Klimaatsverandering as gevolg van die vrystelling van kweekhuisgasse is tans die belangrikste punt op internasionale agendas. Die verbranding van fossielbrandstof dra die meeste tot die vrystelling van kweekhuisgasse in die atmosfeer by. Die vervoer- en vervaardigingsbedryf is as die grootste skuldiges uitgewys. “Gelukkig” vir dié besoedelende bedrywe het daar in 2006 ’n verslag van die Verenigde Nasies se Voedsel-en-landbou-org…

Die staptog van ses weke, versprei oor drie jaar, deur die K ruger wildtuin strek van Crooks Corner in die noorde tot by die Malelane-hek in die suide. Jy dra alles saam en waar jy die aand kom, slaap jy. Ons het pas deel drie van Mopani tot by Olifantskop klaargemaak. Dit was verreweg die moeilikste deel tot dusver, maar ook die mooiste. Vir die vorige twee kere is baie goed beplan. Alles is geweeg en ons het presies geweet wat ons inpak. Hierdie keer was daar egter bitter min beplanning, want ons weet mos nou al hoe. Twee dae voor ons moes vertrek, het ons skielik begin rondval om te kyk wat ons gereël kon kry. Met geldsake is mense dikwels verbaas om te sien hoe swak hul situasie…

BEESVLEISLASAGNE Egte Italiaanse bolognese word ure lank stadig geprut om die ryk tekstuur daaraan te gee. Jare gelede het ek ’n Italiaanse kookkursus bygewoon waar die sjef vir ons ’n onkonvensionele kortpad gewys het as jy ’n ryk en fluweelagtige bolognese in die fraksie van die tyd wil maak. Die geheim? ’n Paar lepels hoenderlewerpatee. Dit klink dalk vreemd, maar dis ’n kombuiskortpad wat ek gereeld gebruik. Die sous is perfek om lasagne mee te maak of oor enige pasta te skep. Boonop vries dit goed. Vleissous ■ 30 ml olie ■ 1 ui, gekap ■ 2 knoffelhuisies, gekap ■ 500 g maalvleis ■ 15 ml worcestersous ■ 15 ml tamatiepasta ■ 1 blik (410 g) gekapte tamaties ■ Tamatieblik vol water ■ Sout, varsgemaalde swartpeper en suiker ■ 5-10…

’n Identiteitskrisis is ’n aardige ding. Ons het ’n hanslam op die plaas gehad wat gedink het hy is ’n hond. Hy het karre gejaag en baie ander vreemde dinge gedoen. Eers was dit baie snaaks, want lammetjies is cute, maar nie vir lank nie. Die tyd het hom ingehaal. Toe ons weer sien, was hy ’n groot skaap – wat gedink het hy is ’n hond. Een van sy slegte gewoontes as groot skaap was om by die tente van die mense wat by die rivier kampeer, in te stap en hul kos te steel. Daar was tekens dat hy in daardie stadium besig was om oor die hele hond-ding te kom. Sy nuwe fase was egter veel erger. Ek vermoed hy het nou begin dink hy is ’n…

Ek is bly en dankbaar dat ek ’n kerkmens is en nie ’n kerkmuis nie. Armoede in sy uiterste vorm is sleg, sommer baie sleg. Ek het nie ondervinding daarvan nie, maar ek kan my voorstel hoe dit moet wees as jy nie weet wat jy môre gaan eet of drink of waar jy gaan slaap nie. Daarom wil ek herhaal: Ek is dankbaar ek is nie ’n kerkmuis nie. Maar ek moet my haas om ook te sê: Ek is dankbaar dat ek nie die juk van rykdom moet dra nie. Regtig? Is ek eerlik as ek dit sê? Wil ek nie lekker ryk wees nie? Wil ek eerlikwaar nie een van die “vetkatte” wees nie? Hoeveel mense sou ek nie kon bly maak nie? Maar sal ek dit…

Suid-Afrika se dieregesondheidstatus plaas ’n demper op die vraag na vleisbokke. Sedert die land sy status as vry van bek-en-klouseer verloor het, kan Boerbokke, soos ander lewende hawe, nie uitgevoer word nie. Ten spyte van die groot vraag in die buurlande, soos Namibië en Botswana, en elders in Afrika, is dit veral ramme wat plaaslik traag verkoop. Mnr. Kobus Lötter, ’n raadslid van die Suid-Afrikaanse Boerbok-telersgenootskap, sê daar is ’n ooraanbod van ramme op die mark wat die prys benadeel. “Ooie is egter nog duur en die die vraag na diere van gehalte is hoog.” Hy bespeur kopersweerstand, afgesien van die enkele uitskieterpryse op veilings. Hy is ook ’n lid van die landwye telersgroep Doornpoort Genetics wat in Maart ’n veiling op Bela-Bela in Limpopo aangebied het. Dié veiling is…

‘Dit voel of hulle nie regtig ’n oplossing soek nie, want hulle vee ons voorstelle van die tafel af.’ MNR. MARK BARNARD, inmaakvrugteboer, oor voornemende kopers se onderhandelinge met Tiger Brands oor die sluiting van Langeberg & Ashton Foods. Bl. 15 ‘Ek dink hulle wil mnr. Gace as voorbeeld gebruik en gaan in die algemeen strenger word.’ MNR. SJ VAN RENSBURG, konsultant by Integrated Water Use License Application Management, oor die watertribunaal se bevel dat dié boer van KwaZulu-Natal sy dam wat onwettig opgerig is, moet afbreek. Bl. 17 ‘Die kinders wat honger gaan slaap, het van 41% in 2004 tot 6% in 2020 gedaal.’ MNR. LEON DE BEER, hoofbestuurder van die Nasionale Wolkwekersvereniging, oor leefstylverbeterings onder kommunale boere sedert die wolverbeteringsprogram van stapel gestuur is. Bl. 20 ‘Tot 33%…

Om oorsee te reis, is by tye ’n ietwat onrusbarende manier om ’n bietjie perspektief te kry op ons dikwels onbestendige bestaan aan die suidpunt van Afrika. Soos nou onlangs weer, toe ek met my gesin na Londen, Brittanje, moes reis. Die eerste pynlike kennismaking met die werklikheid van Suid-Afrikaner wees, is natuurlik wanneer jy jou eerste koppie koffie met ran-de op die Gatwick-lughawe koop. Teen die tyd dat jy R200 vir twee Guinness-biere in ’n gesellige Ierse kroeg betaal terwyl die Stormers en Bulls mekaar aanvat, het jy al opgehou om die omskakeling in jou kop te doen. Heimlik troos jy jouself daaraan dat Suid-Afrika se uitvoerboere ten minste munt slaan uit jou finansiële onvermoë om daardie derde bier te kan koop! Op pad terug na ons verblyfplek ná…

APPÈLHOF GEE DLAMINI-ZUMA, RAMAPHOSA PAK SLAE OOR TABAKVERBOD Suid-Afrikaanse tabakboere en ander belanghebbendes in die wettige tabakwaardeketting juig oor ’n onlangse uitspraak deur die appèlhof oor die tabakverbod wat tydens die covid-19-inperking ingestel is. Die appèlhof handhaaf die uitspraak van die hooggeregshof in Kaapstad dat die regering se verbod van vyf maande op die wettige verkope van tabakprodukte tydens die covid-19-grendeltyd in 2020 in stryd met die Grondwet en ander wette was. Die respondente was dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, minister van samewerkende regering en tradisionele sake, en pres. Cyril Ramaphosa. Die applikante was onder meer British American Tobacco Suid-Afrika (Batsa), die Suid-Afrikaanse Tabaktransformasie-alliansie (Satta) en die Swart Tabakboerevereniging (STBV). Luidens ’n verklaring deur mnr. Francois Rossouw, uitvoerende hoof van die Suider-Afrikaanse Agri-inisiatief (Saai), sal Suid-Afrika se tabakwerkers, -boere en -verwerkers moontlik…

1 ZIMBABWE Sanddamme bring uitkoms In die droë suide van Matabeleland-Suid het die oprig van sanddamme in die lope van die Sankazane- en Nhwalirivier uitkoms vir boere en dorpenaars gebring. Dié damme is groter weergawes van die putte wat inwoners al eeue lank in die sand van rivierlope grawe om water daaruit te kry. Met die hoër sandvlakke van ’n sanddam word meer water in die sand opgeberg. By Sankazane lewer dié eenvoudige sand-en-sementwal drinkwater en besproeiingswater vir ’n groentetuin, en by Nhwali het ’n poel met visse gevorm waaruit inwoners visvang. Ander inwoners is teleurgesteld dat dié eenvoudige strukture nie meer water hou nie. – New Frame 2 OOS-AFRIKA Hongersnood dreig Nagenoeg 7 miljoen stuks vee het reeds gevrek in Ethiopië, Kenia en Somalië in die droogte…

MNR. IAN CUNNINGHAM (37), ’n sagtevrugte-en-wyndruiweboer van Elgin en Villiersdorp, is Agri Wes-Kaap se Jongboer van die Jaar. Cunningham het aanvanklik in die finansiële bedryf gewerk en in 2013 begin boer. Hy sê die moeilike geboorte van sy eerste seun in 2018 het hom met sagter oë na boerdery laat kyk. Hy het ook meer holisties na die landbou en die rol wat dit in die samelewing speel, begin kyk. Hy sê die feit dat hy as wenner aangewys is, is eintlik te danke aan sy personeel. “Ek is net die rentmeester. Ek het my hand op die stuurwiel, maar eintlik is dit hulle wat die werk doen. Indien ’n boer na sy mense omsien, maak die lojaliteit en vertroue wat jy by hulle kry, alles die moeite werd.”…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 2,9%, of $8,64/t (R138,66/t), tot $304,99/t (R4 895/t) gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 17%, of $44,21/t (R709,51/t) hoër. Verwagte pryse: Julie – $289,44/t (R4 645/t), Desember – $288,33/t (R4 627/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 3,4%, of R149/t, tot R4 555/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geelmielies het met 3,4%, of R151/t, tot R4 631/t gestyg. Op ’n jaargrondslag is witmielies 48,1%, of R1 480/t, duurder, terwyl geelmielies 44,3%, of R1 421/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Julie – R4 569/t, Desember – R4 736/t. Verwagte geelmieliepryse: Julie – R4 660/t, Desember – R4 827/t. INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 0,2%, of $0,95/t (R15,25/t), tot $392,24/t (R6 295/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 60,7%, of…

DIE feit dat kinders steeds op dieselfde manier skoolgaan as in die verlede, het hulle aangespoor om Die MOS-stelsel vir toekomsgereedheid te ontwikkel, sê mnr. Roedolf van der Westhuizen, uitvoerende hoof van Die MOS-Inisiatief. As boere is een van die grootste voorregte die pragtige dele van Suid-Afrika wat ’n mens “kantoor’’ kan noem. Daar is byvoorbeeld die subtropiese vrugtebedryf in die Laeveld, die lang gras van die Bosveld se wild- en gewasboerderye, of Witrivier se tropiese vrugte, makadamianeute en groente. Histories sou dit egter gereeld vir boerefamilies nodig wees om hul kinders na kosskole in omliggende stede te stuur om gehalteonderrig en -opvoeding te verseker. Daardie dae is verby – met MOS-Wêreldwyd, Suid-Afrika se Afrikaanse aanlyn tuisskool van die toekoms, kan kinders nou in die gemak van hul ouerhuis topgehalte-onderrrig…

Hoe kry julle dit reg om regdeur die jaar preie te verbou? Dit is nie maklik om enige gewas, veral preie en babagroente van gehalte, regdeur die jaar in ’n enkele klimaatsone te verbou nie. Babapreie verkies sanderige leemgrond en ’n koel klimaat, dus is die besige Desember en die warm, droë weer ’n kwessie. Ons produseer preie by Skeerpoort en Brits. Hoewel dit naby aan mekaar is, is daar groot temperatuur- en humiditeitsverskille. Hoe lank is die produksiesiklus? Dit is taamlik kort, sowat 16 weke van ontkieming tot oestyd in die somer. In die koeler wintermaande duur dit 26 weke. Is dit ’n spesifieke kultivar of jou produksiepraktyke wat babapreie oplewer? ’n Bietjie van albei. Ons het proewe en navorsing gedoen oor die kultivars wat die geskikste vir die…

GAUTENG NIGEL GEIGERLE (238), 167 ha, aan Namutoni-boerdery (Edms.) Bpk., van S.M. van Dyk, R1 600 000. CARLETONVILLE MONS (80), 87 ha, en SYFERFONTEIN (81), 599 ha, aan Henlo 131 (Edms.) Bpk., van H.J. Viviers, R11 200 000. KWAZULU-NATAL PIETERMARITZBURG DRIEFONTEIN (1093), 21 ha, aan D.C. Haupt, van E.H.E. Rohrs, R1 400 000. LIMPOPO BURGERSFORT PARIS (206), 20 ha, aan Star Chestnut Farm (Edms.) Bpk., van High Speed Holdings (Edms.) Bpk., R1 800 000. THABAZIMBI FAURE (72), 193 ha, aan Genade 204 (Edms.) Bpk., van M.J. Potgieter, R3 500 000. LANGKLOOF (285), 281 ha, aan N. Vermeulen, van A.J.J. Botes, R3 800 000. LEEUWDRIFT (78), 323 ha, aan Enzenlox Mooihoek (Edms.) Bpk., van A.D. en Z.J.H. van der Walt, R5 990 000. MPUMALANGA NELSPRUIT DOORNHOEK (236), 562 ha, en GELUK…

KONFERENSIES 25-29 JULIE: 57ste kongres van die Weidingsvereniging van Suider-Afrika, Aldam-vakansieoord, Ventersburg. E-pos: info@grassland.org.za BOEREDAE 9 JULIE: Boeredag, Vanrhynsdorp. Seugnet Zandberg, 072 697 5300. 19 AUGUSTUS: 40ste jongooikuddedag, aangebied deur Agri Malmesbury se skaapstudiegroep. John Dürr, 082 652 1715. VERGADERINGS 16 NOVEMBER: Sauvignon Blanc SA, tegniese seminaar, www.sauvignonblanc.com FEESTE, EKSPO’S 24-26 JUNIE: 20ste Kirkwoodwildfees. E-pos: wildsfees@ kirkwood.co.za, web: www. wildsfees.co.za 25 JULIE: Inskrywings open vir Sauvignon Blanc SA Top-10-kompetisie, www.sauvignonblanc.com 12-13 AUGUSTUS: Wes-Kaapse Landbouveterane-ekspo, Villiersdorp. Hennie Richter, 073 391 8495 of 022 451 2692; e-pos: sekr.wk@ telkomsa.net 12 OKTOBER: Prysoorhandiging, Sauvignon Blanc SA Top-10. 21 OKTOBER: Prysoorhandiging, Landbouskrywers SA Xhariepstreek. Web: www.agricultural writerssa.co.za 27-30 OKTOBER: Langkloofbloeiselfees, Joubertina. E-pos: riaan@bokmakierietrust.co.za 11 NOVEMBER: Landbouskrywers SA nasionale prysoorhandigingseremonie, www.agricultural writerssa.co.za SKOUE 27-30 JULIE: Lutzville. Rika Prins, 083 398 0899; lutzvilleskou@ gmail.com 25-27 AUGUSTUS:…