Indholdsfortegnelse for Jan/Feb 2023 i SARIE

In my straat aan die onderkant van die Bo-Kaap in Kaapstad kry ’n kuierplek oornag ’n oormaaksessie. Ek gaan staan in die middel van die straat om die nuutgeverfde nartjie-oranje mure te bewonder. Die vensterrame skitter wit en aan die een kant rank ’n bougainvillea sommer wild oor die muur. Dis ’n mooi prentjie. Weg is die wasbleek gebou wat tydens die pandemie sy deure moes sluit en vir maande weggekwyn het sonder sy vrolike tafels en stoele. Nou sprankel als soos nuut. Oor die skielike oranje is ek allermins verras. Verlede jaar al het ons ’n fees van kleur begin sien. Gedaan van die inperking se beklemmende grys, wou almal weer die lewe aangryp en die betowering van helder skakerings herontdek. In dekor, mode, skoonheid, ontwerp. Die krag van…

Party dae word hy wakker en wonder hoe hy die res van sy lewe sonder haar gaan hanteer. André Schwartz probeer nog die stukke van sy hart heg nadat sy ma, Ina, in Maart op 89 oorlede is. “Sy was álles in my lewe, het niemand veroordeel nie. Dit was altyd net ek en sy. My pa is dood toe ek dertien jaar oud was.” Dis by Ina, wat byna elkeen van sy vertonings bygewoon het en sy grootste aanhanger was, dat hy geleer het om hom nie te bekommer oor die dag van môre nie, om die beste van elke dag te maak, vertel hy. Bekend as een van die grootste jintelmans in die Suid-Afrikaanse musiekbedryf, gemaklik en elegant in wit jeans, ’n ligblou hemp en lila tekkies, praat…

D ie vele gesigte van uitbranding: Jy het ’n kafeïen-skop nodig om soggens aan die gang te kom en vergryp jou aan suiker en stysel of sigarette en drank. Die hele wêreld irriteer jou: kollegas, familie, ander motorryers. Jyself! Jy wil net op jou bed lê en Netflix kyk, heeldag, aldag. Miserabel, moedeloos en op, bevraagteken jy elke lewenskeuse wat jy ooit gemaak het. As jy maar uit jou werk kon bedank – jy voel in elk geval soos ’n nul op ’n kontrak. Niemand dokumenteer uitbranding of werkstres in SA nie, skryf Karin Calitz, emeritus-professor in die regte aan die Universiteit Stellenbosch, in die Nelson Mandela-universiteit se joernaal Obiter (obiter.mandela.ac.za). Peilings elders in die wêreld toon egter uitbrandingsyfers van tot 76% – en vroue word die ergste geraak. Die…

Haar lewensverhaal is omtrent so dramaties soos die rolle wat sy vertolk . . . Gebore in Havana, Kuba, gaan aktrise Ana de Armas op 18 Spanje toe met al haar spaargeld, slaan ’n rol los as sepiester, en waag ná ses seisoene die sprong na Los Angeles terwyl sy skaars ’n woord Engels kan praat. Sy vertel as kind het sy op Sondae by bure flieks gekyk en tonele uit haar kop geleer. Op 12 het sy geweet sy wil aktrise word. Vir haar eerste Engelse rol in die Hollywood-fliek Knock Knock in 2015 het sy die woorde foneties geleer sonder om regtig te verstaan wat sy sê. Sy het Engels gaan leer, en rolle in War Dogs (2016), Hand of Stone (2016) en Blade Runner 2049 (2017) het…

Die eerste ding wat jou van hierdie besonderse huis opval, is dat die natuur die hoofrol speel. Die groot balau-houtdek wat oor die krans strek en bo die oseaan hang, laat jou een met die see en die fynbos voel. Hier bring die eienaars graag hul somerdae deur. Winters is ewe lekker wanneer die huis binne soos ’n knus houthut voel. Daar is drie vlakke, met twee slaapkamers op die onderste vlak en nog ’n slaapkamer in die soldervertrek. Hierdie kamer met sy A-raam-dak en rietjiesplafon is een van hul gunstelingvertrekke. As die vensters oopgegooi word, voel dit kompleet asof jy op ’n luukse skip vaar. Die huis is in die mooiste groen (Cape Moss van Plascon) geverf, wat ’n subtiele skakel tussen al die skakerings van die groen veld…

GESOGTE STER VIR 4DE SA SJEF! Thinus van der Westhuizen (regs), ’n oud-Pretorianer en -leerder van die Hoërskool Menlopark, het ons trots gemaak deur die 4de* SA sjef te word wat ’n gesogte Michelinster losslaan. Thinus is hoofsjef by die Japannese 99 Sushi Bar & Restaurant in Aboe Dhabi. Michelin-inspekteurs, wat die restaurant in die geheim besoek het, het veral die finesse en presisie van die geregte geprys. Oor dié onverwagte prestasie kan Thinus nie ophou glimlag nie! Sy groot droom? Om eendag terug te kom SA toe en hier met sy talente te woeker. VIVA MAGENTA is die kleur vir 2023, volgens Pantone. Lees Michélle se redakteursbrief op bl. 6. LIG EN ROOSMOOI Die Robertsonvallei is bekend vir sy perde, rose en wyn. Robertson Winery, wat in 1941 begin…

Wees gegroet. Hierdie skrywe begin met pyn, maar eindig hopelik met vreugde of uitkoms. Nadat ek vir dekades nie na my liggaam of lyf (Ek weet nie altyd wat om hierdie gekneusde voertuig te noem nie!) geluister het nie, praat hy nou hardop met my, nie in Afrikaans of Frans of blommetaal nie, hy tugtig my met pyn. Daar is hoofpyn (ná ’n nag van tande kners), rugpyn (ná ’n toer vol hotelbeddens), skouerpyn (té lank voor die rekenaar), beenpyn (ure in die motor), lae borspyn (bekommernis), hoë borspyn (vrees), toonpyn (hoë skoene op die verhoog) en nekpyn (aan die slaap raak met ’n boek op die gesig). Nou is daar ’n nuwe pyn, hierdie een verskyn dikwels op ’n arm, maar hy beweeg ook rond. Dis ’n sirkelvormige pyn,…

Op haar 100ste verjaardag in 2015 wou Georgina Harwood van Kaapstad nie ’n verjaardagkoek of ’n partytjie hê nie. Sy het eerder met ’n valskerm uit ’n vliegtuig gespring. Navorsing wys ons is gesonder as ooit tevore. Ons het meer tyd as vorige generasies – nagenoeg nog 20 jaar ná aftrede – om produktief te wees en vervullende dinge te kan doen. Volgens navorsers aan die Yaleuniversiteit se mediese skool kan jy tot 7,5 jaar langer leef as jy positief dink oor ouer word. Met statistieke wat voorspel een uit elke drie mense wat vandag gebore word, sal ouer as 100 word. “Jou gedagtes is ontsettend belangrik as dit by fisieke gesondheid kom,” beaam Marlaine Pienaar-Vice, ’n Paarlse sielkundige. “Wanneer jy positief dink, skei jou liggaam goedvoelhormone soos serotonien en…

HIEROOR PRAAT ONS Toekomsfiksie [toe·koms·fik·sie] ’n Sambreelterm vir spekulasiefiksie, wetenskapfiksie en fantasie. Soms voel dit asof die lewe nie méér onseker en onvoorspelbaar kan wees as nou nie – ons leiers het voete van klei, die ekonomie wankel, die oorlog woed voort, ’n potensieel gevaarlike asteroïed is in November hier verby (“naby” in kosmiese terme) en nog een is op pad, en selfs koningin Elizabeth, ’n baken van stabiliteit, het ons ontval . . . Jy kan jou dan kwalik indink dat daar mense is wat ’n lewe daaruit maak om nog erger toekomswêrelde te verbeel. Maar toekomsfiksie is wêreldwyd gewilder as ooit en meer as net ontvlugting van ’n moeilike werklikheid – dié genre gee dikwels ook moontlike antwoorde op kwessies waarmee gewone mense worstel. “Ernstige fiksie laat ’n…

RIVIERA-SJIEK Doen stylvol inkopies in jou swembroek met die toevoeging van ’n blinkerbroek en ’n kantbaadjie. Eenstuk-swembroek met ’n kaartpatroon (R3 199), Seafolly. Beige wyepypbroek met blinkers (R1 099), Zara. Wit kantpatroon-baadjie van katoenmengelstof (R1 699), Zara. Goue blomhalssnoer met diamanté-detail (R280), Lovisa. Tweed-keps met goue ketting-detail (R219), Foschini. GROOTTESSwembroek:8 – 14Broek:XS – XLBaadjie:XS – XL SOMERLEWE BL. 70 Kuier saam met vriende in ’n gemaklike oorgroot hemp bo-oor ’n bikini-top. Bikini-top met luiperdvelpatroon (R250), Foschini. Groen-en-wit gestreepte hemp (R1 499), Country Road. Beige-enbruin romp (R699), Zara. Kunssuèdehakskoene met luiperdvelpatroon (R459), Woolworths. Geel kunsleerhandsak met handvatsels van kunsbamboes (R1 399), Aldo. Sonbril met reghoekige lense (R125), Foschini. GROOTTESBikini-top: 6 – 20Hemp: 4 – 16Romp: XS – L ROMANTIESE AAND Dra kant en satyn saam met ’n swembroek vir ’n sensasionele…

HELDER KLEURE Die gewilde “dopamine dressing”-modegier spoel nou ook oor na jou naels. Daarom is helder skakerings wat onmiddellik jou gemoed lig en jou laat goed voel, in die kol. “Kliënte is meer waaghalsig en wil graag helder kleure op hul naels dra,” sê Gina Steyl, eienaar van die plaaslike salongroep The Laserlab. Opgewekte naelkleure soos helder pienk, oranje en blou is gewild, sê sy. Vyl jou naels amandelvormig vir ’n dramatiese, elegante voorkoms of kort en vierkantig vir ’n meer klassieke styl. Onthou ook, helder naelkleure wys maklik splinter-of smeermerke. Dis ’n goeie plan om ’n jel-manikuur te kry omdat dié naelkleur langer hou. FRANSE MANIKUUR MET ’N KINKEL Dié manikuur bly ’n gewilde naelvoorkoms. Die kenmerkende wit naelpunte en ’n sagpienk of deursigtige bolaag is tydloos. Daar is…

verbly AARBEIJOGURTROOMYS (bl. 93) Jy het nie ’n roomysmasjien nodig om self roomys te maak nie. En tuisgemaakte roomys verbly gou harte danksy die ekstra bietjie moeite wat daarin gaan. genoeg vir 6 • 500 ml water • 200 g (250 ml) suiker • sap en gerasperde skil van 3 suurlemoene • 500 ml dubbeldik jogurt • 10 ml vanieljegeursel • 400 g bevrore aarbeie Verhit water, suiker, sap en skil van suurlemoene tot kookpunt en roer tot al die suiker opgelos het. Verwyder van die hitte. Voeg jogurt, vanieljegeursel en aarbeie by en pols met ’n staafmenger tot ’n gladde mengsel. Gooi mengsel in ’n vriesbestande bak en plaas in die vrieskas. Roer elke 15 minute met ’n draadklitser tot die mengsel dik en romerig is. Smeer gelyk en…

Selfs in ’n kompakte huis soos in Misty Cliffs (sien bl. 102) is dit gerieflik om in ’n slaapkamerhoek ’n ekstra sitplek in te rig waar jy kan lees of sommer net ontspan. Sorg dat dit naby ’n venster is vir natuurlike lig deur die dag. Indien jy saans wil lees, is die Flowerpot-lamp deur die ontwerper Verner Panton ’n mooi toevoeging. Soortgelyke tafellampe is beskikbaar by Weylandts.…

Hoekom Amerika? Ons het eers oorweeg om Nieu-Seeland toe te emigreer, maar dit het nie uitgewerk nie. Min het ons geweet die Here het ander planne vir ons. In Suid-Afrika was ek en my man, Philip, bestuurders by ’n kinderhuis op Lephalale (Ellisras), waar ons vrywilligers van reg oor die wêreld ontmoet het. ’n Vrou in een van die spanne van Amerika af het gewerk vir ’n immigrasiemaatskappy en ons het haar ons storie vertel. Ons het Amerika nooit as opsie oorweeg nie, maar van daar af het deure vir ons oopgegaan. Dit was ’n baie lang proses, maar ons is nou reeds drie jaar hier en dit was beslis die wag werd gewees. Philip doen instandhouding by die Grace Church en ek werk by ’n kruidenierswinkel. Wat maak Amerika…

steeds verlang ek om weer kniehoogte neffens jou te stap die stil sekerte van jou aanraking op my hoof Uit Clinton V. du Plessis se gedig “Leemte” in die bundel I Wish I’d Said Vol. 5, onder redakteurskap van Johann de Lange (Naledi, R250) The Only Woman Immy Humes (Phaidon, R520) Dié dokumentêre rolprentmaker was gefassineer deur groepfoto’s van kunstenaars waarop daar telkens een vrou tussen ’n klomp mans verskyn. “Skilders, skrywers, filmmakers, al die mans met net een vrou – kunstenaars het duidelik ’n ding daarvoor gehad,” skryf sy in die voorwoord. Toe gaan soek sy wyer na sulke groepfoto’s en voilà! Dieselfde verskynsel het hom voorgedoen in die wetenskap, geneeskunde, musiek, politiek, aktivisme, regte en opvoedkunde. Deur die jare het sy aanhou foto’s versamel omdat sy bly wonder…

BOEKUITTREKSEL Sien bl. 142 Op pad na Moormansgat vertel die verhaal van Billy Foster en genl. Koos de la Rey. Uit verskillende karakters se perspektiewe bekyk Chris Karsten hoe gebeure in Suid-Afrika tussen 1882 en 1915 gelei het tot die verband tussen De la Rey se dood en die Fosterbende. Oor die foto waarop sy hoofkarakter, Helena, as baba verskyn, verduidelik hy: “Die koerantfoto van September 1914 van die aankoms van Billy Foster se vrou, Peggy, by die Kensingtonkoppie is vir my ’n roerende visuele en emosionele beeld van waaroor alles gaan en van die verhaal wat ek wou skryf. Die grootste raaisel destyds terwyl ek met navorsing besig was, was natuurlik: Wat het geword van daardie baba in haar ma se arm? Gelukkig kon ek toe ’n klein leidraad…

A Accessorizeaccessorize.comAldo 010 300 6888, aldoshoes.co.za C Country Road 086 002 2002, woolworths.co.za F Forever New 087 164 8549, forevernew.co.zaFoschini 086 083 4834, foschini.co.za H H&M 086 069 0707, hm.com/za L Lovisa 011 268 0257, 021 551 1051 M Mr Price 064 584 1000, mrp.comMRP Home 080 021 2535, mrphome.com O Old Khaki 086 044 4429, oldkhaki.co.za P Pichulik 072 104 9544, pichulik.comPoetry 086 055 5529, poetrystores.co.za S Seafolly 010 226 9314, 021 419 6303, seafolly.co.zaSwarovski 021 551 3811, 087 150 6815, swarovski.com T Trenery 086 002 2002, woolworths.co.za W Wanderland Collective 079 466 7658, wanderland.co.zaWatch Republic 087 095 7235, watchrepublic.co.zaWitchery 086 002 2002, woolworths.co.zaWoolworths 086 002 2002, woolworths.co.za Z Zara 011 302 1500, 021 446 8700, 031 536 6440, zara.com/za…

III In November 1918 – 3 maande voor my 5de verjaardag op 14 Februarie – klim ek en antie Cissy by Parkstasie op die trein Grahamstad toe. Oupa John en ouma Elizabeth kon nie saamgaan nie; Oupa moes gewerk het en Ouma was siekerig en bang vir haar bors, met dié dat die Spaanse griep ook in die Unie kom maai het, baie erg in Swart Oktober. Daardie treinreis duik ook in ons latere gesprekke op, en waar my geheue flou is, vul antie Cissy aan. Ek het verstaan dat ons net vir ’n kuier gaan, by Ouma se Marxfamilie. Ek dink dié wanindruk was aspris, seker om my nie te ontstel nie. Ons is 2 dae op die trein, met Poppy op my skoot. Algar moet maskers oor mond…

WEN 10 SARIE LESERS WEN 5 gelukkige SARIE-lesers kan elk die boek Doolhof deur Rudie van Rensburg (Queillerie, R330) wen. Omstrede oud-politikus en skatryk sakeman Armand Deysel is vermoor, en Kassie en Rooi moet agter die kap van die byl kom. Gou het hulle nie minder nie as ses verdagtes. Intussen is ’n Britse ondersoeker op die spoor van die waardevolle Doolhof-halssnoer, en ’n platsakman wat sy selfrespek moet herwin, steier telkens terug van ’n onsimpatieke samelewing se dwarsklappe. Kassie en Rooi pak hul moordondersoek sonder veel forensiese rugsteun aan, en al die verdagtes hardloop kringe om hulle. Gaan iemand dié keer vir Kassie ore aansit – en met die perfekte moord wegkom? Nog 5 SARIE-lesers kan elk Die lewe wat ek jou gegee het deur Helena Hugo (Lux Verbi,…

As iemand my vra watter soort literatuur ek verkies, het ek nie ’n klinkklare antwoord nie. Gewoonlik is die boek waarmee ek besig is, my gunsteling. Want ek lees voor die voet álles wat oor my pad kom – en ek hou van alles. Ek lees poësie en raak in vervoering oor die vakmanskap van die woord. Ek lees ’n roman en is verwonderd oor die verbysterende reikwydte van die menslike gees, en die skrywer se vermoë om daardie reikwydte in soveel delikate nuanses oor te dra. Ek lees historiese fiksie, en dan die fassinerende geskiedenis wat daardie fiksie gevoed het. Ek lees geskiedenis, verál die geskiedenis van die Tweede Wêreldoorlog. Ek lees biografieë en politieke kommentaar. Ek lees koerante en tydskrifte, advertensies en die lirieke van musiek. Ek lees…

Net nege en Giulia le Roux volg reeds in haar oom Nataniël se spore – met haar eie boek. Sy is die jongste gepubliseerde skrywer in Frankryk. Giulia het Cinq plumes perdues (“vyf verlore vere”) by die kombuistafel geskryf toe sy maar sewe en ’n half was, vertel haar pa, Erik. Frankryk se boekemark is baie mededingend, maar Erik het in Nantes ’n uitgewer opgespoor. Hy wil ook die boek vir die SA mark laat vertaal – as dit van hom afhang, in ál 11 tale! “As ’n sewejarige die boekie kan vashou en besef iemand van sy ouderdom het dit geskryf, kan dit ’n positiewe invloed hê,” sê hy. Giulia se belangstelling in stories was van vroeg af opvallend. Sy skryf gereeld die huis se “koerant” – met berigte…

Met haar “ek kan”-ingesteldheid wil sy die nuwe jaar aandurf. “Ek wil myself nie meer terughou nie. As iets te moeilik is, moet ek net aan meer kreatiewe maniere dink om dit makliker te maak, want ek weet ek kan.” Aktrise Reze-Tiana Wessels is optimisties en glo dat sy in staat is om enigiets te vermag. Daar is verskeie prestasies waarop sy trots is. Een daarvan is haar rol as Nina de Wet in die nuwe kykNET-telenovelle Diepe waters. “Dis beide ’n uitdaging én vreugde om nuwe karakters te vertolk wat heeltemal die teenoorgestelde is van wie ek as mens is.” Om in die vermaaklikheidsbedryf kop bo water te hou is ’n fyn spel van aanhou en uithou. Maar só ook in haar persoonlike lewe, erken Reze-Tiana. “My ma se…

(YS)LIK PRETTIG Die Zoku Fish Slow Pop-vorms bied ’n prettige manier om yslollies met ’n kinkel te maak. Die vorms sluit ses seewesens in – ’n haai, seekat, walvis, anemoonvis, poffervis en selfs ’n diepseeduiker. Die ysstokkies bevat detail van hul skelet en stert. Die vorms is ideaal vir gewone ys- of jogurtlollies en boonop het dit drupskerms om taai vingers te voorkom. R499 by Yuppiechef MARZANNE HOU VAN Die plaaslike handelsmerk Schattig, wat bekend is vir hul gedrukte ontwerpe en geskenke, spog met ’n nuwe toevoeging tot hul produkte – mooiste bokswyn! Die unieke verpakking is deur fotograaf Nelia Bester ontwerp. Daar is drie wyne beskikbaar in die reeks: Cabernet Sauvignon/Shiraz (R165), Chenin Blanc/Sauvignon Blanc (R145) en Rosé (R145). Die tweeliter-bokswyne is aanlyn beskikbaar by schattig.co.za BRING DIE…

“Ek glo dat alles wat ek nou doen en aanpak en die ideale waarna ek streef, uiteindelik sal gebeur. Dis net ’n kwessie van tyd wanneer hierdie dinge bymekaar sal kom.” Vir akteur Maurice Paige, bekend vir sy rol as Tyron in die kykNET-sepie Suidooster, is dit belangrik om geduldig en konsekwent te wees, want hy glo dís die sleutel tot sukses. “Ek is baie optimisties daaroor om uiteindelik in die regisseurstoel by Suidooster te kan inskuif. Daar is ’n paar produksies wat ek op die planke wil bring. En ek beoog om hierdie jaar ’n kortfilm te doen.” Dit verskaf hom groot vreugde om vir mense stories te vertel waarin hulle kan glo en waarmee hulle hul kan vereenselwig. Een van sy gunsteling-herinneringe is die…

Daisy Darker, Alice Feeney (Macmillan, R340) Ná meer as ’n dekade is die Darkers weer onder een dak saam op hul eksentrieke matriarg, Nana, se tagtigste verjaardag. Sy glo vas dis haar laaste, want ’n fortuinverteller het hoeka haar dood op hierdie datum voorspel. Voordat sy haar kop in vrede kan neerlê, het sy egter ’n paar appeltjies te skil. Die lees van haar testament wek konsternasie onder haar gaste en bring hul ware aard na vore. Daisy is die aspoester- tjie deur wie se oë ons die ongure familie leer ken. Sy is haar ouma se witbroodjie en van kleuterjare af is Nana se verbrokkelende gotiese huis op ’n afgeleë eiland die enigste plek waar Daisy geluk ken. Die eerste lyk word teen middernag ontdek, maar vasgekeer deur die…