Indholdsfortegnelse for November 2018 i Tuis

Niksdoen is ’n kuns, en volgens my ’n talent waaraan ons almal moet slyp. Ek bepleit nie luiheid nie – inteendeel! Dink bietjie: Hoeveel keer het jy al van agter jou lessenaar opgestaan, of kombuis toe gestap, of die yskas oopgemaak – en daar gekom, kan jy glad nie onthou wat jy wou doen nie. Information overload se skuld, die las van ons tydgleuf. Want op jou pad na wat dit ook al was wat jy op daardie oomblik wou doen, was daar waarskynlik ’n snelweg vol ander gedagtes wat deur jou kop geflits het: dinge wat jy moet onthou, besluite waaroor jy wroeg ... Als “geraas” wat jou brein besig hou en jou gedagtes laat verdwaal in die breëbaansirkels van jou kop. Ook geen wonder nie. Danksy die tegnologie…

Uit lapland Biggie Best se nuutste lapreeks, Book of Florals (vanaf R380/m; 140cm breed), het die mooiste motiewe in ’n verskeidenheid kleure vir elke styl. Kyk aanlyn of loer in by die nuwe Biggie Best-winkel wat in Oktober in die Tygervallei-winkelsentrum oopmaak. Besoek biggiebestwebshop.co.za . SKEP, INNOVEER! BESIGHEID Lulasclan WIE Bonolo Helen Chepape WAAR Mafikeng HAAR WERK Bonolo, ontwerper en eienaar van Lulasclan, ’n kreatiewe dekor-konsultasiediens wat pasgemaakte tekstielware verkoop, put baie inspirasie uit haar grootwordjare en kuiers by haar ouma se huis in Limpopo, waar sy altyd omring was deur musiek, kuns en stories. Sy het ook in haar ma se snoepie-motorhuis gewerk, wat haar ondernemingsgees aangewakker het. “Tussen die klante deur het ek my illustrasievaardighede geslyp; ek kon vir ure sit en teken!” sê Bonolo.…

• Betroubaarheid Borde wat korrek geïnstalleer is, bly doeltreffend vir die volle lewensduur van die gebou. • Veelsydigheid IsoBoard is die enigste hitte-isolasie wat met sukses onder vloere, in mure, en as plafonne en dakvoering gebruik kan word in nuwe sowel as bestaande geboue. • Gesondheidsvoordele Die borde is nie-toksies, vogbestand en moedig nie algegroei aan nie. • Kostedoeltreffendheid Die geïnstalleerde koste van IsoBoard is van die laagste van alle hitte-isolasieoplossings. • Duursaamheid Bykans elke bestaande installasie met IsoBoard, wat reeds sedert 1995 plaaslik vervaardig word, voldoen steeds aan die aktiewe spesifikasies, wat beteken die hitte-isolasie presteer onbepaald teen die beloofde vlakke en hoef nie vervang te word nie. • Veiligheid IsoBoard laat nie vlamme versprei nie. Tydens ’n brand word die materiaal sagter en krimp dit weg van die hittebron, soos talle brande in huise…

Elke jaar is ons verstom deur die gehalte en vindingrykheid van ons lesers se opknapprojekte – en vanjaar, die 10de bestaansjaar van die kompetisie, is geen uitsondering nie! Regruk met Flair 2018 spog met puik deelnemers, en almal ding mee om die gesogte titel van Opknapper van die Jaar. Ons het die top-5 inskrywings noukeurig deurgewerk, en nou hang alles af van hul onderhoude met ons beoordelaars by die Regruk met Flair-galageleentheid op Saterdag, 20 Oktober by die Pearl Valley-konferensiesentum op die Val de Vie-landgoed, Paarl. Hou dop! So lyk die finaliste (in geen bepaalde volgorde nie): WIE Nadia en Enries Botha WAAR Mowbray, Kaapstad WAT Solderwoonstel KOSTE R244200 WIE Talia en Nick Botha WAAR South Hills, Johannesburg WAT Kombuis KOSTE R48 892 WIE Daniela en Willie Gouws WAAR Plettenbergbaai,…

PROJEKGIDS Harde werk 4/10 Vaardigheidsvlak 3/10 Tyd nodig 1 tot 2 uur (droogtyd uitgesluit) Maak dit vir onder R850: Hout R460; sand, sement en stene R380 (verf en vernis uitgesluit) Wat jy nodig het INKOPIELYS • 60 bakstene• een sak sement• twee sakke sand• ’n 600 x 600 mm-plaveisteen, middeldeur gesny (fondasie)• twee stewige planke (1 500 x 220 x 50 mm) GEREEDSKAP • maatband• merkpen• graaf• waterpas• kruiwa• boutroffel• rubberhamer• spons Projeknotas • Ons bankie is ± 1 700 x 660 mm groot; pas jou mate en materiaalhoeveelhede aan indien joune groter of kleiner is. • Beplan vooraf waar jou bankie moet staan. • Maak seker dat die oppervlak gelyk is alvorens jy begin bou. • Toets jou bouwerk deurgaans om seker te maak dis waterpas. So maak jy…

Deur die blare Maite Marumo van Kaapstad skryf Die blare van my jong avokadoboom was gesond en blink voor ek dit in ’n pot oorgeplant het. Nou is daar bruin kolle op. Wat kan die probleem wees? JJ antwoord Dit kan die begin wees van ’n swamsiekte genaamd antraknose. Spuit jou boom met Mycoguard en herhaal ná 10 dae. Maak seker jy spuit die grond ook. Luister Saterdae om 07:40 saam na JJ se Groen Vingers-tuingeselsies met Derrich Gardner in sy program Brekfis met Derrich op RSG. E-pos tuine@tuis.co.za…

Die eienaars van die diere wie se foto’s hier verskyn, wen ’n nuwe Deluxe Car Seat Hammock vir honde of ’n middelslag-Cosy Cup vir katte van Wagworld (wagworld.co.za, ook te kry by voorste veearts- en troeteldierwinkels). Die Cosy Cup met sy snoesige koraalvlies bied lêplek vir klein diere. Die Duluxe Car Seat Hammock het kante wat kan toerits om jou karsitplekke en -deurpanele te beskerm. Stuur jou foto’s (minstens 2MB elk) en kontakbesonderhede na troeteldiere@tuis.co.za. Sien ons kompetisiereëls op bladsy 129.…

Daar is 69 inheemse Lobelia-spesies, waarvan Lobelia erinus een is. Lobelia ( Lobelia erinus ) Dié pragtige inheemse blommetjies lyk op hul mooiste in ’n pot, hangmandjie of voorlangs in ’n bedding. Plant ’n groot groep van dieselfde kleur bymekaar vir die meeste trefkrag. Dit lyk ook mooi langs ’n tuinpaadjie om dit te versag. Buiten die diepblou lobelias is hulle ook in ligblou, pers, wit, roos en karmosyn te kry. Die meeste het wit vlekkies in die middel van die blom. Koop ’n sespak met saailinge of saai saad in die herfs of lente in goed gedreineerde, verkieslik effens sanderige, grond. Dit blom oorvloedig van Oktober tot Maart. Lobelias groei maklik oraloor in die land as ’n eenjarige somerplant. Hou goed nat in die groeiseisoen. Plantgids Halfskaduwee…

Suurlemoendroom Dis moeilik om met die immergewilde suurlemoen-meringue-kombinasie te probeer meeding in die tert-arena, maar dié ligte skuimpoeding-tert kan sy man staan. Genoeg vir 1 groot tert • Bereidingstyd: 30 minute plus stoltyd • 200 g semelbeskuitjies, fyngemaak • sowat 100 g botter, gesmelt SUURLEMOEN-MOUSSE • 1 sakkie (15 ml) poeiergelatien • 3 groot eiers, geskei • 170 g (200 ml) strooisuiker • ’n knippie sout • 125 ml vars suurlemoensap • 5 ml gerasperde suurlemoenskil • 250 ml room, styfgeklits 1 Meng die koekiekrummels met genoeg botter om die krummels aan mekaar te laat kleef en voer ’n tertbak daarmee uit sodat dit ’n dun kors vorm. Maak seker dis eweredig versprei en nie dikker in die hoekies nie. As jy wil, bak dit vir 5 minute teen 180 °C in ’n voorverhitte oond om ’n bros resultaat…

Spinasie-en-fetapastei Hierdie lekkerte is my weergawe van ’n Turkse Börek-pastei. Jy kan die spinasievulsel gewoonweg tussen dubbellae fillodeeg in ’n groot oondbak bak en in blokke voorsit, maar ek is mal oor die drama van die spiraalvorm. 1 Kies groen Kap 1 ui fyn en braai tot glansend in 5 ml olyfolie. Kook 400 g aartappels tot gaar, dreineer en maak fyn. Blansjeer 400 g spinasie en ’n klein hand vol sagte kruie soos origanum en dille saam, en kap fyn. Krummel 3 wiele fetakaas en voeg dit saam met 125 ml gerasperde parmesaankaas by en geur mildelik met sout, peper, neutmuskaat en gedroogde brandrissie. 2 Gompot Klits 1 groot eier, 30 ml olyfolie en 45 ml volvetjogurt saam – dis waarmee jy die deeglae aan mekaar gaan plak. Verdun…

WENBRIEF My eie huisie Nicky O’Connell van Centurion skryf Daar’s ’n mooi Afrikaanse gedig deur HA Fagan met die titel “Ek het ’n huisie by die see”. My huisie is nou wel nie by die see nie, maar dit staan wel op ’n sterk rots van liefde. Toe ek my huis gekoop het, het ek beloftes gesien waar ander net probleme kon sien. Die “tuin” was speelplek vir rotte bedags en snags was die plafonne hul lêplek. Die plek was lelik verwaarloos, maar ondanks almal se waarskuwings het ek dit my eie gemaak. My huisie, wat destyds net ’n plek van vae beloftes was, is nou ’n plek waar drome waar word. My woning is nog ver van klaar, maar met al die oulike idees in Tuis vorder ons goed. In…

Van bo tot onder Toe sy twee jaar gelede haar kombuis opknap, het die Kaapse ontwerper Heidi van der Westhuizen klassieke wit kaste met houtblaaie gekies. Vir trefkrag met dubbele oemf! het sy toe haar eie vinielteëls in eklektiese ontwerpe nie net op die spatpaneel agter die stoof nie, maar ook teen die skopplaat onder die kaste geplak. “Viniel is lekker omdat ek dit gereeld kan afwissel,” sê sy. “Dis nie vir ewig nie!” Swart op wit Jeanette Oosterhuis van Milnerton beskryf haar styl as klassiek en sê sy verkies ’n neutrale kleurpalet van grys, wit en swart vir haar huis. Toe sy ’n stylvolle badkamer op ’n knap begroting moes inrig, het haar ma plakpapier van De Waal Art pleks van teëls voorgestel. “Die muur het nou presies die…

1 IsoBoard kan met waterbasisverf en -houtbeits behandel word om by jou kleurskema te pas. 2 Wanneer jy ’n plafon vervang, kan jy die bestaande plafon behou en IsoBoard eenvoudig direk daaronder installeer – ’n vinnige, permanente oplossing met die minste moeite of gemors! 3 Aanliggende borde knip met tong-en-groefrande aan mekaar, wat installering vergemaklik en ’n aaneenlopende hitte-isolasielaag verseker. 4 Wanneer jy ’n IsoBoard-plafon insit, is kleefmiddel en versteekte knippe by die verpakking ingesluit.…

Watter geldspaarwenke het jy vir ander opknappers? Doen voorbereiding soos om mure te kap vir teëlwerk of om die Polyfilla aan te wend voor die teëllêer en verwer opdaag. Wat sou jy volgende keer anders doen? Ek sou laaie langs die stoof sit vir kookgereedskap. Waar kry jy jou idees? Koffiewinkels, restaurante, ou Tuise en Pinterest. Enige ander wenke? Maak seker jy het genoeg kragpunte; ons het uittrek-kragpunte ingesit. Wat geniet jy die meeste van die voltooide projek? Ek hou van die oop kombuis. Daar is genoeg plek dat almal saam kan kook en dit voel of die kombuis die hart van die huis is. Wat’s volgende? Ons wil die buitekuier-area oordoen en ’n boma bou. Totaal: R57 800 MATERIAAL Spenskaste 6 000 Ligtoebehore 1 500 Bakstene, sement en epoksi…

Rofstoeiers Mienkie die Jack Russell en Tash die Viszla kerjakker in die tuin. – Lizel du Venage, Gravelotte, Limpopo Moederhen Cara hou ’n ogie oor die volstruiskuikens. – Zandra van der Berg, Vanwyksdorp Hoog in die takke Rambo verken die wêreld van bo af! – Min le Roux, Kaapstad Boekwurm Woozle die optelkat het goeie smaak as dit kom by leesstof. – Sacha Peinke, Oos-Londen Yskoud ’n Koue bederfie hou Ivy besig. – Stephanie van Heerden, Pretoria Opstaantyd! Simba probeer sy bes om Charlie wakker te maak. – Melinda Fryer, Calvinia…

Jou tuin in November Deur Kay Montgomery Dié maand ... • Hou die tuin kleurvol deur plante wat verby hul fleur is, uit te haal en die oop kolle te vul met somerblommende jaarplante. • Bemes somerblommende bolle een keer ’n maand met ’n kommersiële bolvoedsel. • Plant wit, pienk en rooi beddingbegonias langs paadjies vir ’n strook helder kleur, om ’n kronkelende beddingrand te definieer of langdurige kleur in potte te verskaf. • Hou jou grasperk gesond deur die grassnyer se lemme hoër te stel maar meer gereeld te sny. Bemes met kommersiële grasperkvoedsel en maak agterna goed nat. • Saai slaaigewasse elke twee weke sodat jy altyd vars, jong blare het om te pluk. Gooi ’n laag strooi tussen rye om water in die grond te behou en…

OP DIE KASSIE In Sarah Off the Grid (seisoen 1 begin 13 November op The Home Channel, kanaal 176 op DStv) pak die ontwerper Sarah Richardson haar uitdagendste taak nog: Sy wil ’n gesinshuis onafhanklik van munisipale krag en water skep. Dit kos slim ontwerpkeuses om ’n ekovriendelike huis te bou wat aan die hele gesin se behoeftes voldoen. Kyk hoe Sarah, haar man en twee jong dogters ’n “groen” ruimte inrig wat hulle vir jare sal kan geniet. GREYTON ARTWALK 16–18 November: Greyton Kunsliefhebbers kan uitsien na ’n naweek vol kreatiewe inspirasie op die prentjiemooi Wes-Kaapse dorp Greyton. Verskeie venues en private huise sal in galerye omskep word en op Saterdag die 17de kan die jongspan deel in die pret by die verfsessies. Skakel 082 495 4019 of e-pos…

WIE WOON HIER? Warren en Emma Rasmussen, hul dogter, Lula (9), en die Tonkanese katte Noodle en Boo WAAR Observatory, Kaapstad GROOTTE 250m² Emma Rasmussen het negentien jaar terug in Kaapstad kom kuier, maar het nooit kon dink die Moederstad sou haar tuiste word nie. In 1999 het Emma, ’n gebore Brit, Suid-Afrika toe gekom om die nuwe millennium saam met vriende in te lui. Dié opgewekte advertensiebestuurder het gou haar hart verloor op Kaapstad se kulturele diversiteit, gewoel en natuurskoon – nommerpas vir ’n avontuurvraat soos sy. Dit was nie net die stad wat haar hart gesteel het nie; Warren, ’n fotograaf, het ook haar voete onder haar uitgeslaan. Jare later, toe hulle begin uitkyk vir ’n gerieflike gesinshuis waar hulle met hul jong dogter, Lula, kon nesskop, het…

Om koel te bly deur die warmer maande was nog nooit so bekostigbaar nie! IsoBoard bied jou ’n isolasie-oplossing vir nuwe én bestaande geboue – en dis een wat jy maklik self kan installeer. Nou kan jou huis enige temperatuurskommelings sonder moeite hanteer en kan jy jou leef- en werkruimtes gemaklik hou vir die volle leeftyd van die gebou! Hierdie omgewingsvriendelike oplossing vir hitte-isolasie, wat geskik is vir al die verskillende dele van jou huis, is net so veelsydig as wat dit doeltreffend is. Hitte-opname in woonhuise geskied grootliks deur die dakstruktuur. Geïsoleerde plafonne vertraag hittevloei na die leefvertrekke in die somer, terwyl dit hitte wat in die winter binnenshuis opgewek word, behou; só bly jou leefomgewing deurentyd gemaklik. Met IsoBoard het jy ’n paneel waarmee jy die toppunt van…

WIE WOON HIER? Malan Botes, Suzette Strauss-Botes en hul honde, Jasper en Ella WAAR Jamestown, Stellenbosch GROOTTE 155m² Sy het op Calvinia in die Karoo grootgeword, hy is van Stellenbosch in die Wynland. Soos die noodlot dit wou hê, het Suzette op Stellenbosch gaan studeer, waar sy en Malan by dieselfde restaurant gewerk het. Hulle het gou vriende geword en uiteindelik verlief geraak. Toe die tyd kom om hul droomhuis te bou, was die gewilde Bolandse dorp ’n natuurlike keuse vir die Botese. Hulle het besluit op Jamestown, net buite Stellenbosch. “Daar heers so ’n lieflike gemeenskapsgevoel in dié buurt – dis ’n deel van die dorp wat nou vinnig gewild word!” sê hulle. “Dis wonderlik hier en ons wil nêrens anders woon nie.” Die paartjie het hul 419m2 -erf…

1 Die kaste is versigtig uitgehaal sodat dit aangepas en weer in die nuwe kombuis gebruik kon word. 2 Twee mure is uitgebreek om ’n oopplanruimte te skep en die kombuis se grootte te verdubbel. 3 ’n Groot eiland is met rooi stene gebou, al die ou muur- en vloerteëls is afgekap en ’n nuwe sementvloer is gegooi. 4 ’n Kontrakteur het die beton-werkblad gegiet met plek vir ’n ingeboude gasstoof en groentewasbak. 5 Daarna het die Britze die ander werkblaaie self gegiet. Staalplate is as basis vir die beton gebruik en die blaaie is uiteindelik verseël met Stevensons DuraChem Epoxy, ’n hitte- en chemikalie-bestande middel wat ’n harde, glasagtige bolaag vorm. 6 ’n Stutmuur is uitgebreek en ’n I-balk is geïnstalleer, waarna nuwe IsoBoardpanele reg onder die dak ingesit…

PROJEKGIDS Harde werk 1/10 Vaardigheidsvlak 1/10 Tyd nodig 1 dag Maak dit self vir R1620: krale R770, draadlampskerm R850 Wat jy nodig het INKOPIELYS • houtkrale in drie groottes: 30 mm (1,5 kg); 25 mm (1 kg); 10 mm (1 kg) • koperdraad-lampskerm • dun draad GEREEDSKAP • sykniptang • langbektang Projeknota • Vra ’n elektrisiën om jou kandelaber te bedraad en te installeer. So maak jy 1 Meet die lengte van die bopunt van die lampskerm tot die middelste sirkel, tel sowat 5cm by en knip 26 stukke draad van dié lengte. (Daar is 26 spasies tussen die vertikale drade op ons lampskerm; pas joune volgens jou lampskerm aan.) 2 Maak een punt van die draad aan die lampskerm se middelsirkel vas en ryg die houtkrale daaraan. Ons het…

Die volle prentjie Alicia Lubbe van Johannesburg vra Ek het ’n skildery by my oorlede ouma gekry, wat dit op haar beurt by oudstaatspresident H.F. Verwoerd gekry het. Volgens oorlewering het die kunstenaar Gert van der Walt talle werke vir die Verwoerds geskilder en het tannie Betsie Verwoerd dié een vir my ouma gegee. Is daar enige inligting wat dié bewerings kan staaf, en wat sou die waarde van die skildery wees? Suzanne Duncan van Stephan Welz & Co. antwoord Ons verwysingsbron van Suid-Afrikaanse skilders en beeldhouers, wat taamlik omvattend is, bevat geen inligting oor Gert van der Walt nie. Omdat hy nie ’n welbekende skilder is nie, sal sy werke ongelukkig nie veel op ’n veiling haal nie. Dit lyk of die datum langs sy handtekening “60” is,…

Louise Vosloo van Pretoria skryf Ek het agtergekom my corgi se asem ruik sleg noudat sy ouer word. Moet ek haar tande begin borsel? Ashleigh Sanderson, ’n handelsmerkbestuurder vir Pedigree, antwoord Al ruik jou hondekind se asem in die reël nie soos ’n bossie blomme nie, kan dit ’n teken van tandvleissiekte wees as daar ’n klankie is wat jou asem wegslaan. Ongelukkig kan jou hond nie vir jou sê wanneer daar iets fout is nie, so die onus rus by jou as eienaar om vas te stel wat makeer. Navorsing toon dat vier uit vyf honde ouer as drie jaar ’n tandvleissiekte het; dit word veroorsaak deur ’n opbou van plaak en tandsteen rondom die tandvleislyn. Die goeie nuus is: Dié syfer kan verminder word deur ’n doeltreffende…

WIE WOON HIER? Willem en Laurette Esterhuyse WAAR Langstrand (tussen Swakopmund en Walvisbaai), Namibië GROOTTE VAN KUNSGRAS-DEEL 40m² ’n Huis in die woestyn en net ’n klipgooi van die strand klink dalk eksoties – en dit ís ook. Maar as jy ’n grasperk wil hê, is dit ’n heel ander storie. “Daar was heeltyd sand in ons huis,” vertel Laurette, “veral met ons twee Staffiekinders, Josef en Sofia, wat graag in die sand rol. Dit het soms vir my gevoel ek vee Duin 7 – die hoogste duin in Namibië, hier tussen Swakopmund en Walvisbaai – by die huis uit! Aanvanklik het Laurette en Willem gras geplant, maar dit het ’n fortuin aan water en oplossings gekos om aan die lewe te hou. “Dit wou nou maar eenmaal nie floreer…

V: Ek kom agter die kewers kuier net op ’n paar van my rose, soos ‘Lemonessence’, maar ignoreer die ander blomme. Hoekom is dit so en wat kan ek daaromtrent doen? Daar word vermoed dat kewers geel blomme verkies. Dit mag so wees, maar dis die spesifieke geur wat hulle lok. Kewers kan ’n geur kilometers ver ruik en dit gou opspoor. As jy nie wil spuit nie, kan jy water in ’n emmertjie gooi en ’n bietjie olie daarin gooi, wat bo-op sal dryf. Stap tussen jou rose deur en hou die emmer onder ’n aangetaste blom; skud die blom sodat al die kewers in die water val. Die olie sal die kewers onder die wateroppervlak hou sodat hulle versuip. As jy jou rose met Ludwig’s Insect Spray spuit…

Gnocchi met engelvis en ertjiepesto Onder R125 • Genoeg vir 4 • Bereidingstyd: 25 minute Gaarmaaktyd: 15 minute • 300 ml bevrore ertjies, ontvries • ’n hand vol vars basilie of 30 ml basiliepesto • 250 g mediumvet-roomkaas • sap en gerasperde skil van 1 suurlemoen (of na smaak) • sowat 500 g gnocchi • 15 ml elk olie en botter • 4 porsies engelvisfilet, drooggedruk 1 Giet kookwater oor die ertjies en laat dit stoom vir 5 minute of tot net sag. Dreineer en meng met die kruie, roomkaas en suurlemoensap en -skil. Pols met ’n staafmenger tot ’n growwe pesto en geur na smaak met sout en peper. 2 Kook die gnocchi in soutwater totdat die happies dryf (volg die aanwysings op die pakkie), skep met ’n gaatjieslepel uit die water en meng warm…

By-kos Heuninglekkers R49,99, woolworths.co.za SKINK ’N GLASIE Vondeling se Rurale Blanc de Noir 2015 (R265; vondelingwines.co.za ) is gemaak van heel trosse organiese (ongesertifiseer) pinotage-druiwe – en omdat dit so ’n arbeidsintensiewe proses is, is daar net 1200 bottels gemaak! Dis vars en volrond sonder om te soet te wees, met ’n subtiele salmpienk kleur en komplekse geure van rooi bessies met ’n tikkie speserye. Tjorts! Piekniek in styl Katie Alice Festival Folk Pressed Bamboo-eetborde R99 elk, yuppiechef.com Geur in ’n kits! Vir maksimum geur word Barilla Basil Pesto-sous (vanaf R39,99, pnp.co.za en spar.co.za) gebottel op dieselfde dag as wat die basilie gepluk is. Op ’n mespunt Elke goeie kok kort ’n goeie mes! Die Santoku Chef’s Knife het ’n effens breër lem as die deursnee-sjefsmes, en…

My oudste sus het ’n standaard-antwoord wanneer jy vra hoe dit gaan: “drie sakke vol”. Rommel, bedoel sy. Want sy spring-clean. Al vir twee jaar lank. Sy’t begin toe sy afgetree het ná ’n leeftyd van hard werk. Regtig hard. En sy’s behoorlik opgebruik, sê sy, want sy voel dit aan haar lyf. Buiten die rug en knieë, pyn omtrent elke knokkel in haar agt-en-sestigjarige liggaam. Sy’t in die stoorkamer begin. Eerste was bokse vol tydskrifte en ou boeke – onder meer skoolboeke van 60 jaar terug. Alles is in ’n swartsak ingeboender vir herwinning. Maar haar man wil ’n oorval kry. Dis bleddie familie-erfstukke, roep hy ontsteld. “Erfstukke se voet,” kap sy terug. “Voorgeskrewe geskiedenis uit daai tyd – Jan van Riebeeck en die Groot Trek drie maal oor…