Indholdsfortegnelse for Spring 2018 i Weg! Platteland

Vyf jaar is ’n lang tyd. Wel, vir die meeste mense gebeur daar in vyf jaar baie dinge. Dink maar aan ’n kind: In dié tyd het hulle leer kruip en loop en toilet gebruik en babbel en streke aanvang. Hulle mond is vol tande (en kwinkslae) en hulle kan met jou ’n gesprek voer. Genugtig, hulle is al amper reg vir die skoolbanke! Die meeste mense het minder as vyf jaar opleiding nodig voor hulle gereed is om ’n lewenslange beroep te beoefen en (hopelik) ’n verskil te maak. En as jy dink hoe lank voel vyf jaar as jy sit met ’n president wat aanjaag… Natuurlik kan vyf jaar ook soos ’n vingerklap kan voel. Wel, beslis hier by Platteland. Kan jy glo dit was in die lente…

Seisoenskos: Resepte vir die hele jaar saamgestel deur Aletta Lintvelt Met hierdie uitgawe is Platteland amptelik vyf jaar oud! Om dié mylpaal te vier het ons kosredakteur, Aletta Lintvelt, meer as 90 van die gewildste en lekkerste voorgeregte, brood, happies, hoofgeregte, bykosse, nageregte, gebak en drankies gekies waarmee jy van elke seisoen ’n okkasie kan maak! Die boek sal vanaf middel September landwyd by goeie boekwinkels te koop wees, of bestel solank joune by winkel.weg.co.za. Nog goeie nuus is dat loot.co.za reeds voorafbestellings aanvaar – boonop teen ’n afslagprys!) R325 Human & Rousseau nb.co.za 021 406 3333 WEN 2: Seisoen Begin jou eie groentetuin deur Johan van Zyl en Peter van Noord Almal kan ’n organiese kostuin hê, dit maak nie saak hoe oud of ryk jy is en of…

Eenvoud, het oorle’ Koos du Plessis geskryf, is die vreugde van die lewe. “Dis gee en neem net wat daar is; dis dankbaar eet van elke skewe snytjie brood wat liefde is.” “Net so, ja!” prewel Antoinette. “Jaaa! Jaaa! Dis nés jy daar voorlees,” sê sy en knik-knik-knik haar kop ná byna elke woord. En dan, asof die agterdog van haar besit neem, ’n sug: “Dié gevleuelde gedagtes laat dit darem waaragtig idillies klink hier op Theefontein, nè.” In die middel van die leefvertrek van haar beskeie wit huisie het die kruietrooster pas ’n skinkbord op pote staangemaak. Nou dra sy uit die kombuis vier borde, messe en vurke aan, gevolg deur ’n potjie rys en ’n groter knaloranje kastrol met stukke stowekarooskaap en aartappels. “Dít is wat ons élke…

Clara Jordaan Kantoorbestuurder by die Elandsbaai-hotel Clara woon al 17 jaar op die dorp. “Ek het in Carletonville matriek geskryf, en toe sien ek in die Landbouweekblad hulle soek’n kroegdame op Elandsbaai. Ek het my CV gestuur, en toe ek my oë uitvee, is ek op die bus Kaap toe. Dit was vreeslik lekker, want hier was’n lekker groot groep jong mense en ons het vreeslik gekuier. Ek het vier jaar in die kroeg gewerk en toe swanger geraak. Toe besluit ek om Strand toe te gaan omdat my ouers intussen uit Transvaal soontoe getrek het. Ek was seker’n jaar of twee daar, maar ná’n gesprek met my man het ons besluit om terug te keer Elandsbaai toe.” Hoekom? Sy glimlag. “Ag, dis die mooiste plek! Hier lewe jy soos…

Van Wessels Kunstenaar en beeldhouer Van, wat voorheen in Simonstad gewoon het, het in 2003 saam met’n vriend op Elandsbaai gaan branderry toe hy op Redelinghuys beland en sien hoe goedkoop erwe is. Deesdae woon hy hier saam met sy vrou, Melissa, Engelsonderwyser op Piketberg, en hulle dogter, Sophia. Van, seun van die kunstenaars Martin Wessels en Hannetjie de Clercq, sê dit is vir hom mooi hier. “Simonstad was ook mooi, maar hierdie landskap is iets anders. Die plek het so’n frontiergevoel… Melissa het probeer teruggaan, maar’n mens raak geïrriteerd in die stad as jy 45 minute tussen Vishoek en Rondebosch moet ry.” Wat is lekker? “Die stilte. Die rus. In vergelyking met sê nou maar Elandsbaai en Piketberg is Redelinghuys baie meer nederig. Hier is maar plaaswerkers. Dis’n piepklein…

Maak biodiversiteit jou motto Plant’n magdom spesies saam eerder as net een (polikultuur versus monokultuur). Roteer is die beste geweer As jy in een bedding’n spesifieke plantsoort baie dig aanplant – dit maak nie saak of jy’n polikultuurheining het of nie – moet jy’n paar jaar wag voordat jy weer dieselfde gewas in daardie spesifieke bedding plant. Lewende grond Gaan organies te werk – sónder’n alewige gespit. Sintetiese stikstof maak nie net die grond oor’n lang tyd dood nie, maar die plante sal ook meer peste lok.…

Kry alles reg INKOPIELYS 2 lengtes (2,4 m elk) dennehoutplank van 22 x 144 mm 1 lengte (1,8 m) dennehoutplank van 22 x 144 mm 1 lengte (1,8 m) dennehoutplank van 22 x 96 mm 1 lengte (1,8 m) dennehoutplank van 44 x 44 mm (sien wenk) 100 houtskroewe van 4 x 35 mm 4 houtskroewe van 4 x 50 mm GEREEDSKAP maatband en potlood saag houtklampe elektriese boor skroewedraaier houtlym winkelhaak verstekbak (mitre box) skuurpapier So maak jy A Bou die bakke Saag die drie breë dennehoutplanke (144 mm) sodat jy nege lengtes van 550 mm het en ses lengtes van 188 mm. Smeer lym 1 aan die smal sykant van een van die lang stukke en klamp 2 en skroef dan’n ander lang stuk met sy breë kant…

Geellensiesmeer Geellensies (ook bekend as chana dhal of in Engels yellow split peas) word algemeen gebruik om die Indiese sop dahl te kook. Dit is heerlik voedsaam en ek was baie bly toe ek onlangs dié koue weergawe ontdek – dit is ’n lekker alternatief vir hummus. Genoeg vir 4 Bereidingstyd 10 minute Gaarmaaktyd 1 uur plus afkoeltyd JY BENODIG • 1 koppie (250 ml) geellensies• 3 koppies (750 ml) water• 1 salot, grofgekap• 2 knoffelhuisies, fyngedruk• ½ teelepel (2,5 ml) growwesout• 2 eetlepels (30 ml) olyfolie plus ekstra om voor te sit• 1 suurlemoen, in wiggies gesny• ’n knippie rooipeper• 4 sprietuie, gekap• ’n hand vol pietersielie, fyngekap• kraakbeskuitjies van jou keuse om voor te sit SO MAAK JY Gooi die lensies in ’n kastrol, gooi genoeg water in…

Dit was net voor sonop toe ek suidwaarts uit Cody in die Amerikaanse staat Wyoming ry. Ek het sleg geslaap, oor weke heen, omdat ek ontuis was by myself en geestelik verlore ná ’n lewenskrisis. Dié prairielandskap het my laat dink aan Namibië, veral daardie pylreguit klim noord uit die Gariep op pad na Grünau, met tolbosse en hier en daar ’n eensame springbok. Hier in Wyoming was dit net sagebrush (Amerikaanse byvoet) en ’n eensame pronghorn (Amerikaanse takbok). Daar is iets astraals daaraan om alleen op ’n onbekende langpad te reis: Die kajuit is soos ’n kokon om jou, die landskap abstrak. En toe vang my oog ’n naambord by ’n afdraaipad: Thermopolis – Hidden Paradise. En nét daar draai ek in. Halfpad deur ’n verlate vallei, die pad…

Zubeida Dindar Oud-inwoner Toe Zubeida se man, Cassim, haar ná hulle troue in 1965 Chrissiesmeer toe bring, was sy ietwat geskok. “Ek het in Vereeniging grootgeword en dit was die eerste keer dat ek hier gekom het. Ek het gedink: ‘O aarde, waar het ek nou beland!’Dit was vir my eensaam en ek het na my ma en suster verlang. Maar ek het ’n goeie man gehad (hy is in 2012 oorlede) en hy het dit vir my beter gemaak. En kyk, nou bly ek nog hier. Ek is regtig gelukkig en rustig hierso.” En sy is so deel van Chrissies soos die mere, want oral waar jy kom, vra mense: “Het jy al vir Jubi ontmoet?” Haar skoonpa het Florence Wholesalers net buite die dorp al in 1943 begin.…

Anita Lalor Eienaar van die Cape Robin-gastehuis Anita en haar man, Brendan, het sedert 1976 altesame 26 keer getrek – van Upington na George na Colesberg na die Paarl na Alberton na Kimberley na Clanwilliam na Ladismith, van waar hulle sewe jaar gelede Leipoldtville toe getrek het. Hier, sê sy, wil sy nie weggaan nie Sy mis wel haar seun, Erin, wat in Switserland woon, veral nadat haar dogter, Frances, aan wie sy’n nier geskenk het toe dié in st. 9 was, drie jaar gelede op 33-jarige ouderdom oorlede is. “Sy het siek geword nadat hulle’n snytjie in haar tandvleis moes maak en die een aaklige ding op die ander gebeur het, totdat haar haar organe begin ingee het. Snaaks genoeg was dit haar nier wat tot heel laaste gewerk…

Elandsbaai-hotel Platteland het in kamer 16 tuisgegaan – dit is die gunstelingkamer van die ontvangspersoneel – en inderdaad is dit kompak dog gerieflik met’n mooi uitsig oor die see. Ons het lekker seekos – calamari, vars stokvis en garnale – geniet vir aandete, en die ontbyt was stewig genoeg om ons deur die dag te dra. Hunterstraat 1 elandsbayhotel.co.za info@elandsbayhotel.co.za 022 972 1640 Vensterklip en die Rooi Stoor-padstal Hierdie twee geboue tussen die R366 (die Elandsbaai-Redelinghuys-pad) en Verlorenvlei kan’n mens kwalik miskyk. Ons was nie by die restaurant in nie, maar in die Rooi Stoor kan’n mens lekker snuffel tussen al die mooien ougoed. Moenie vergeet om heerboontjies in jou mandjie te pak nie! • Vensterklip vensterklip.co.za info@vensterklip.co.za 022 972 1340 • Die Rooi Stoor-padstal Die Rooi Stoor Padstal –…

JY BENODIG SÓ MAAK JY Gebruik die wingerdlote om’n krans te vorm waarin die glasbak sal pas – nat wingerdlote vleg heelwat makliker as droë lote. As jy klaar die krans gevleg het (so dik of dun soos jy dit verkies), moet jy ook’n paar dwars-en kruislote onderaan die krans vasmaak of invleg sodat die bak gemaklik in die krans kan “sit”. Bind nou vier stukke ewe lang tou regoor mekaar en ewe ver uit mekaar aan die krans vas. Trek die vier stukke tou na mekaar toe en maak’n knoop ongeveer 10 cm bo die krans. Steek stukkies vrugte deur die draad en maak die draad met’n hakie aan die knoop in die tou vas. Bind die krans met die boonste deel van…

In my ma se tuin in Kaapstad is’n groot bedding waar veelkleurige spinasiebeet en statige krulkool tussen een-en meerjarige blomplante floreer. Hier land en styg die bestuiwers in hulle hordes op, kompleet soos op O.R. Tambo. Uie, artisjokke en eiervrugplante is ewe gelukkig in dié mooi randbedding waar heuningblommetjies en tiemie die prentjie afrond. Ertjies klouter teen die tipistellasies uit wat my ma in potte in die bedding staangemaak het (om meer gryswater te kry) en later in die seisoen, digby die sonneblom-langerate, vat die potte tamaties oor. Pers basilie gedy, en’n hanetree weg lok die plakkies (Cotyledon orbiculata) suikerbekkies en tiptolle. En as jy mooi fyn kyk, sal jy dalk selfs’n verkleurmannetjie gewaar met een of albei kraalogies stip op’n sappige gevlekte vrugtekewer. Dít is die plantmaats-konsep op sy…

Pak choi-roerbraai Ek het die eerste keer met roerbraaitofu kennis gemaak toe ’n veganis dit vir my as ontbyt voorgesit het. In hierdie resep word die tofu in die plek van eier gebruik – die tekstuur bly dan sag en dit smelt behoorlik in die mond. Met pak choi kan jy dit vir ontbyt geniet op roosterbrood, maar dit is enige tyd van die dag lekker. Genoeg vir 4 Bereidingstyd 10 minute Gaarmaaktyd 15 minute JY BENODIG • 400 g ferm tofu• 2 teelepels (10 ml) olyfolie• 1 ui, fyngekap• 2 knoffelhuisies, fyngedruk• 150 g pak choi, skoongewas• 1 bossie grasuie, fyngekap• 50 g pistasieneute, grofgekap SÓ MAAK JY Sit die tofu tussen twee borde met ’n gewig bo-op sodat die vog kan uit loop. Wanneer dit behoorlik gedreineer het,…

Die meeste moderne badkamerkassies kreun onder ’n verskeidenheid produkte uit die supermark wat ons gebruik vir persoonlike higiëne én ’n bietjie bederf – dinge soos tandepasta, seep en ander lyfprodukte soos badsout en lyfskropmiddel. Dis produkte wat ons almal nodig het en wat elke maand op ons inkopielys pryk. Tog bevat die meeste van dié produkte bestanddele wat skadelik kan wees – nie net vir die omgewing nie, maar ook vir ons gesondheid. “Is dit nie ironies nie dat die basiese produkte wat ons gebruik om onsself skoon en mooi te maak ons gesondheid kan benadeel?” vra Leani van Zyl, ’n groenaktivis en natuurliefhebber van Pringlebaai in die Kaapse suidkus. Leani is ’n vegetariër wat jare gelede die etikette van huishoudelike skoonmaakmiddels vir diereprodukte begin fynkam het. Met ’n bietjie…

Vanjaar was die derde jaar dat ons ons gewilde broodbaken kaasmaak-werksessies aangebied het, en Annelien Pienaar, boervrou en baasbrein agter die blog en kookboek Boerekos met ’n Twist, het die lesers weer vuur en vlam gehad. Ná’n leersame dag vol harde werk, goed kuier en lekker eet is almal huis toe met net een doel voor oë: Om sélf brood te bak en sélf kaas te maak – sonder enige kleur-, geur-of preserveermiddels. Heerlike, heilsame kos wat niemand siek maak nie. Broodbak, Hartbeespoort 6 Julie Heel agter van links staan Baz Shaw, Annemari Arnoldi, Tertia Minnaar, en Lizzy Jacobs. Agter is Melinda Boyers, Francis Smit, Anne-Mari Smit, Elzabe Smit, Marie Jordaan, Christine Benade, Mimmie van Zyl, Francois Viljoen, Herculene Arnoldi, Denise Meyburgh, Lizelle Botha, Maria Wernberg, Anthoni Botha, Roelien van…

KWAZULU-NATAL Midlands- literêre fees, Howick 1 & 2 September Dié twee dae van fassinerende sprekers, voorlesings en gesprekke met skrywers is dalk net wat jy nodig het om jou eie kreatiwiteit ’n hupstoot te gee. WAAR? Fern Hillhotel. TYD 09:0017:00. PRYS R60 per sessie; R200 vir die hele naweek. KONTAK Midlands Literary Festival midlitfest@gmail.com GAUTENG Genealogie-en-familieerfenisfees, Pretoria 8 September Wonder jy waar om met jou familienavorsing te begin? Kom kuier in Erfenismaand by die elfde saamtrek van familiebonde en genealogiese verenigings en navorsers. WAAR? Atrium, Lanciastraat, Lynnwoodrif. TYD 08:3014:00 KONTAK isabelgroesbeek.wix.com/expo Families Info SA WES-KAAP Veldblommeskou, Darling 14-16 September Veldblomme kraai koning by dié skou. Daar is ook kos, musiek, trekkerritte en demonstrasies. WAAR? Darlinggholfklub, Jakarandastraat. TYD 09:0017: 00 (Vrydag & Saterdag); 09:0015: 00 (Sondag). PRYS R60 p.p. (R40 vir…

Kathorlosies R350 elk Opbrengs gaan aan Capetonians Against Animal Abuse caaa.org.za (Cindy Washington cindy@caaa.org.za) 082 955 6194 Blue Bee Cocktail Syrup in die geure Passion Fruit, Rose Geranium en Red Fig (750 ml, maak 8 l) R180 per bottel Blue Bee bluebee.co.za Waterkraffie R150 Glas R55 Poetry poetrystores.co.za Bela Design-wierookbrander met koperstaander vir wierook aan die binnekant R950 Sans sanscommunity.com Tuinvurkie en -grawer R68 elk Starke Ayres-tuinsentrum starkeayresgc.co.za Emalje-oondbak R100 Checkers checkers.co.za 021 980 4000 (hoofkantoor) Groen mandjie vanaf R260 Plantify plantify.co.za Houer vir teesakkies R289 Starke Ayres-tuinsentrum starkeayresgc.co.za Living Spring- ekovriendelike skottelgoedblokkies (28 per pak) R70 Living Spring livingspring.co.za 023 347 3460 Viltdonkie R390 Baraka Gifts & Decor barakashop.co.za 021 425 8883 Living Spring- ekovriendelike waspoeier laat geen residu wat jou vel kan irriteer nie en is geskik vir…

R580 000 Dié sandsteenhuis het 3 slaapkamers, 2 badkamers, ’n sonkamer en ’n kaggel in die sitkamer – en staan op ’n reuseerf van 2 308 m². R1 696 000 ’n Netjiese huis met 4 slaapkamers (plankvloere en groot kaste), 2 badkamers en ’n baie ruim kombuis en leefvertekke (teëlvloere). Hier is ook ’n dubbelmotorhuis en yslike grasperk op die erf van 2 087 m². R 5 618 000 Hierdie plaas van 342 ha is naby die dorp. ’n Spruit loop deur die veld én daar’s ’n fontein. Geboue sluit in ’n vyfslaapkamerhuis, skuur en melkstalle.…

Henry Ford, die vader van Fordvoertuie, het ’n belangrike rol gespeel in die geboorte van braaibrikette soos ons dit vandag ken. Omdat massas hout destyds nodig was om onder meer die raam, wielspeke en paneelbord van die Model T te vervaardig, wou Ford graag sy eie houtplantasies en saagmeule hê. Maar dié meule het ook heelwat afval in die vorm van takke, saagsels en stompe geproduseer waarmee iets gedoen moes word. Orin F. Stafford, ’n skeikundige aan die Universiteit van Oregon, het ’n metode ontwerp om saagsels, teer en mielieblom in brikette saam te pers, en teen die jare dertig het Ford in Amerika selfs “moderne” piekniekstelle met brikette en ’n braairooster by sy motorhandelaars verkoop!…

1 Jy moet glo in jouself. Jy moet glo in my en my kennis. Jy moet glo in die medisyne van die veld wat ek vir jou aanmaak. Jy moet gló jy gaan gesond word. As jy al hierdie glo’s saamgooi, het jy tríppelsterkte medisyne. 2 Vrees is ’n lelike ding. Vrees maak ’n mens siek, dodelik siek. 3 Maak vrede met alles en almal, maar vernaam met jouself en jou verlede. Gedane sake het geen keer nie. 4 Vergewe. Vergewe jouself, vergewe ander mense – jy sal dadelik baie ligter voel. 5 Ons leef te veel in ons kop en ons maak te min ons hart skoon. Die hart of die kop is waar die meeste siektes begin. 6 Die Bybel is reg: ’n Sagte woord keer die grimmigheid…

Johnies Algemene Handelaar John van den Berg se mooi ou winkel wat al in 1898 gebou is en nog so netjies lyk soos’n eeu gelede, het kruideniersware, ysterware en iets van alles. Die winkel is Maandae, Dinsdae en Woensdae oop van 07:30-13:00 en dan weer van 14:00-17:30. Vrydae is dit dieselfde ure, maar hy sluit eers om 19:00. Saterdae is hulle van 08:00-13:00 oop en Sondae van 09:30-12:30. Donderdae, aankopedag, is die winkel gesluit. 084 568 4391 Cape Robin-gastehuis Platteland het heerlik gebly in’n selfsorghuisie wat Anita Lalor onlangs ingerig het. Dis stil, dis veilig, die huisie is goed en smaakvol ingerig met van Anita se eie kwiltwerk… en Anita is gawe geselskap (sy stuur jou graag huis toe met steggies uit haar welige tuin). airbnb.com (Tik in die soekbalkie…

Affi Plaas Country Bed & Breakfast Jors en Nolene White is die gawe gasheer en-vrou wat hier die septer swaai. Jors maak kos vir troues en partytjies – ware Weskus-lekkernye soos mosselpasteie, snoekbobotie, kerrievis, lasagne, hoenderpasteie, melktert. En Vrydae bak Nolene brood – rooibos-en-heuningbrood en rosyntjiebrood – bestel Woensdag al. Platteland het oorgeslaap in een van die keurige kamers van Affi Plaas en heerlik gebly en gekuier – en goed weggelê aan Jors se wildspastei. Minnaarstraat 1 Affi Plaas Country Bed & Breakfast 022 962 1616, 076 686 6017 (Nolene) of 072 133 5926 (Jors) Sandveld Algemene Handelaar Die beskeie winkel regoor die polisiekantoor waar Alta Joubert op 83 nog elke dag basiese kruideniersware verkoop en tussendeur’n pen byderhand het om aan haar skryfsels te werk. 022 962 1999 Sandveld…

BOEKE • Ecovillages: A Practical Guide to Sustainable Community deur Jan Martin Bang • Creating a Life Together: Practical Tools to Grow Ecovillages and Intentional Communities deur Diana Leafe Christian • Utopia Drive: A Road Trip Through America’s Most Radical Idea deur Erik Reece VIDEO’S Gaan na ted.com vir’n hele paar praatjies oor doelgerigte gemeenskappe. WEBWERWE • ic.org – Fellowship for Intentional Community,’n Amerikaanse internasionale gids van gemeenskappe en ander hulpbronne soos’n digitale joernaal • eurotopia.de–’n Gids met Europese gemeenskappe • ecovillagecollective.org – Eco Village Collective, Kaapstad LEER, KUIER OF HELP • Findhorn – findhorn.org • bergendal.co.za (permakultuur, natuurlike boumetodes en internskappe) • ecohoneyville.wordpress.com (sluit aan of word’n vrywilliger) • wwoof.org.uk (“World Wide Opportunities on Organic Farms”) • farm.camphillhermanus.org.za (besoek of word’n vrywilliger) • lynedochecovillage.wordpress.com (loer in vir’n toer of…

Heinings en lanings Plant rondom’n baie groot groentetuin’n verskeidenheid spesies wat op verskillende tye van die jaar blom – dié plante sal’n heining vorm waar talle voordelige insekte hulle intrek sal neem. Dié insekte sal dan van daar af oorlog sal voer teen die peste wat jou gewasse aanval. Saai of plant ‘lukraak’ Plant roofdiervriendelike plante – of strooi hulle saad – in al jou gemengde tuinbeddings. Plant’n ‘buffet’ in stroke Plant jou ‘buffet’ in stroke tussen verskeie rye teikenplante (die plante wat die goggas moet uitlos).…

Die beste Griekse slaai Moeë ou icebergslaaiblare, tamaties wat verby hulle fleur is, smaaklose feta, pap olywe… Klink dit bekend? Ons meen ’n Griekse slaai kán mense laat jubel. Sien my wenk teen die einde om aan hierdie resep ’n ekstra dimensie te verleen. Genoeg vir 6 Bereidingstyd 15-20 minute JY BENODIG • 1 middelslag-rooiui, in dun skyfies gesny• ½ Engelse komkommer, in die lengte middeldeur gesny, pitjies uitgeskraap en in skyfies van 1 cm gesny• Ina Paarman se Groenuigeursel• ¼ koppie (60 ml) Ina Paarman se Rooiwynvinaigrette of Griekse Slaaisous met verminderde olie• 2 eetlepels (30 ml) gekapte vars origanum, of gebruik 2 teelepels (10 ml) droë origanum• 12 klein rooiryp wingerdtamaties, middeldeur gesny• ¼ koppie (60 ml) vars mentblare, kleiner geskeur• 1 cos- of romaineslaaikop, in hapgrootte stukkies…