Indholdsfortegnelse for July 2017 i Weg!

Is daar ’n silwer rand te vind in ’n droogte? Wanneer almal hoop op donker wolke en vet druppels reën? In my droë hoekie van die Boland waar dit nou amptelik winter is, maar die plaasdamme lyk soos Dooievlei in Namibië, vind ek vertroosting in die feit dat ek elke blommetjie en plant in my tuin die afgelope maande beter moes leer ken. Terwyl die vetplante, aalwyne, kruipvygies en kokerbome selfvoldaan en onafhanklik voortstu, moet die groentetuin, die lemmetjiebome en selfs die bloulelies met gieters stort- en kombuiswater gelawe word. Dis juis dié daaglikse sleurproses om die tuin aan die lewe te hou wat my opgewonde maak oor die blommestorie in vandeesmaand se uitgawe. Sê vir jouself die blomname in ons blommestorie hardop en dit klink soos ’n Leipoldtgedig: rooibobbejaantjies,…

JAN STRYDOM van Kaapstad vra: Watse insek is dit ? Dit lyk soos ’n kruising tussen ’n stokinsek en ’n bidsprinkaan? Die insekkenner DUNCAN MACFADYEN antwoord: Dis ’n stick mantis (Hoplocorypha spp.), ’n mediumgroot bidsprinkaan van sowat 40 mm lank. Hulle is uitstekende nabootsers. Hulle gebruik hulle kamoeflering om prooi in ’n hinderlaag te lei. Die kalant op die foto is besig om ’n ensign wasp (Evania spp.) te jag. Dié perdebye kom algemeen voor in huise, want hulle teer op kakkerlakke. DEBORA HAMMANN van Centurion vra: Ek het hierdie mooi wurm gekry toe ons in die Dinokeng-wildreservaat gestap het. Weet iemand watse wurm dit is en waar hulle voorkom? Is dit ’n soort brandwurm? Die insekkenner DUNCAN MACFADYEN antwoord: Dis die larwe van die tarentaaltjie (Hamanumida daedalus). Die larwe…

Rwanda lê net ’n piesanglengte onder die ewenaar, en wanneer ons die land binnery van Tanzanië se kant af, word dit dadelik groener buite die venster van die Fortuner: ryslande waar mense onder kleurryke sambrele rondbeweeg, piesangplantasies en groentetuine op elke bewerkbare lappie grond. Rwanda is kleiner as Lesotho, en net so bergagtig, wat beteken dat jy gedurig oor bergpasse of met kronkelende paaie langs ry. Dit is raar om vir selfs ’n halwe kilometer gelyk en reguit te kan aanstoot. Rwanda is egter ook rofweg vyf keer meer digbevolk as Lesotho; dus is vinnig ry buite die kwessie, want jy moet die mooi teerpaaie dikwels met tientalle voetgangers en fietsryers deel. (Ons het iewers selfs Rwanda se nasionale fietsryspan sien oefen.) Besoekers aan Rwanda kan getuig van hoe skoon…

CHRIS OOSTHUIZEN EN RYAN REISINGER Chris (foto bo) en nog ’n navorser, Nico de Bruyn, het onlangs ’n boek met die titel Pain Forms the Character geskryf. Die boek vertel die storie van 40 jaar se robnavorsing op Marioneiland en die welbekende katuitwissing. Beskikbaar by marionseals.com Baie mense dink Kaap Agulhas is die suidelikste deel van Suid-Afrika. Daar is egter ’n paar eilande op pad na Antarktika wat ook Suid-Afrikaanse gebiede is... dis nie veel meer as speldeprikkies in die wye Suidelike Yssee nie. Die vulkaniese Prins Eduard-eilande en die see rondom dit  is die tuiste van ’n paar honderdduisend seeroofdiere, waaronder pikkewyne, albatrosse, stormvoëls, robbe en moordwalvisse. Dié eilande het nie permanente (menslike) inwoners nie, maar mense gaan kuier wel: Die departement van omgewingsake bedryf ’n wetenskapstasie op…

Flesse SÓ HET ONS GETOETS Ons het elke fles met vuurwarm water (95 °C) volgemaak en plat neergesit. Elke vier uur het ons 300 ml in ’n blikbeker geskink en die watertemperatuur met ’n digitale termometer gemeet. Die flesse (almal 1 liter) en blikbeker is nie vooraf verhit nie en die toets is teen kamertemperatuur gedoen. Natural Instincts Hierdie fles het ’n billike prys, maar ongelukkig het hy die swakste gevaar in ons toets. Sommer dadelik nadat die prop toegedraai is, kon jy voel hoe die wand effens warm raak. Dis nie ’n swak fles nie, want hy sal jou koffie darem agt uur lank warm hou. Maar drink dit liefs deur die dag op – teen vanaand smaak dit soos lou badwater. Bekervolume 170 ml Temperatuurtoets 79,9 °C (4…

KEN NDLOVANE SÓ UIT • Hy kom in die noorde van die wildtuin voor. • Daar is ’n gaatjie so groot soos ’n 10c-stuk op sy regteroor. • Boaan sy regteroor is twee vlak U-vormige kepies. • Sy regtertand is meer reguit en langer as die linkereen wat geboë is en dus korter lyk. • Vir die wat kan fyn kyk: Ndlovane het baie min sterthare! Kruger maak slagtandolifante bekend Bly te kenne, Ndlovane! Dié bul (foto links) is een van 12 olifante wat onlangs deur die Krugerwildtuin aangewys is as slagtandolifante (tuskers). Wat op aarde is ’n slagtandolifant? Kirsty Redman, koördineerder van die projekkomitee, verduidelik. Wanneer “kwalifiseer” ’n olifant? Die diere word in twee fases geïdentifiseer: eers as moontlike slagtandolifante wanneer die ivoor tussen 1 m en 1,5 m van die liplyn af uitsteek.…

Waar kom jou liefde vir die buitelewe vandaan? Dit was maar nog altyd daar. Ek het in die Drakensberg by Cathedral Peak grootgeword – my pa was ’n bosbouer daar. Ons het later drie jaar in Idaho (Amerika) gebly en toe op ’n plaas in die Oos-Kaap. Ek is al so lank as wat ek kan onthou, lief vir diere en wilde plekke. Wat behels die werk? Die trust werk om wilde spesies en gebiede te bewaar. Die natuur word bedreig deur mense wat onverantwoordelik optree – gewoonlik as gevolg van gierigheid of onkunde. Ons probeer mense bewus maak van ons werk deur te verduidelik hoe die mens sal swaarkry sonder dié natuurlike hulpbronne, maar die fokus bly op die beskerming van die natuur. Hoe lyk ’n tipiese werksdag? My…

Jy moet minstens een keer in jou lewe Hel toe gaan. En as jy eers self hierdie afgesonderde plek ervaar het, sal jy weer én weer wil terugkom. Hier vat iets pos in jou binneste,’n rustigheid wat dikwels verbloem word deur die daaglikse gejaag na wind en wins van die sogenaamde regte lewe. Dit begin reeds wanneer jy teen die Swartbergpas wat Prins Albert en Oudtshoorn met mekaar verbind, uitkruie tot by die Gamkaskloofbordjie, waar jy afdraai op die enigste pad Hel toe. Hierdie Otto du Plessis-pad is in 1962 geopen en het die Hel – sedert die 1830’s ’n geslote boeregemeenskap met min kontak met die buitewêreld – onherroeplik verander. Die Hel het binne 20 jaar leeggeloop, want met die nuwe pad kon klowers omliggende dorpe en stede maklik…

Nartjiepoeding Vir 4-6 Voorbereityd 20 minute Baktyd 50 minute Baie mense ken lemoenpoeding, maar het jy al ’n nartjiepoeding gemaak? Dié bly een van my gunstelinge omdat dit nie te ryk of te soet is nie. Dis lig – byna soos ’n soufflé – maar ook souserig. En as jy van ’n suurder smaak hou, kan jy die helfte van die nartjiesap met suurlemoensap vervang. Jy benodig Só maak jy 1 Voorverhit die oond tot 170 ºC en smeer ’n 22 x 22 cm-bak met botter. Kry ’n groter oondpan gereed en kook solank ’n ketel water. 2 Verroom die botter, suiker en nartjieskil tot lig gekleur. Klits dan die eiergele een vir een daarby. 3 Voeg die room by en klits dan…

TRANS-BOTSWANA HOE LANK IS DIE TOER? 11 dae, 10 nagte WANNEER? 1-11 September 2017 12-22 September 2017 1-11 Junie 2018 15-25 Augustus 2018 1-11 September 2018 12-22 September 2018 DAG 1 Ons kry mekaar in Letlhakane, Botswana, en kies dan koers op ’n sandspoorpad tot op die plat vlaktes van die Makgadikgadipanne, waar ons ’n nag op die Kubu-eiland deurbring. DAG 2 ’n Sonsopkoms oor die panne saam met jou koffie en beskuit is iets wat fotograwe nie sommer sal vergeet nie. Ná ontbyt stap ons óm die eiland met sy interessante rotsformasies en reuse-kremetartbome. Dan mik ons noordwaarts op ’n tweespoorpad al langs die panne. Ons bestemming – ’n kampplek buite Maun. DAG 3 Ons bring die oggend in Maun deur, waar ons inkopies doen en tenke volmaak. Jy…

STAP OF TRAP IN JONKERSHOEK Dié bergreservaat lê in ’n vallei skaars ’n klipgooi uit die dorp. Kom stap die maklike 6,4 km-roete (uit en tuis) al met die Eersterivier langs verby Eerste Waterval tot by Tweede Waterval (albei met ’n plaspoel) of die meer uitdagende Swartboskloofpad (7 km uit en tuis) teen die berghang uit en deur ’n inheemse woud. Jy kan ook bogenoemde twee roetes saamsnoer in ’n langer roete, of die Panoramaroete (17 km) tot heel bo-op Guardianpiek volg en dan via Tweede Waterval terugkeer. Jonkershoek het ook ’n 45 km lange netwerk van bergfietspaaie wat wissel van makkerige plantasiepaaie tot smal spoortjies waarlangs dapper trappers teen die berghellings kan afjaag. Waar?Aan die bopunt van Jonkershoekweg. Koste? Stap: R40 p.p. (R20 per kind jonger as 12, maar…

Op die Kaapse Skiereiland word Houtbaai van Noordhoek geskei deur Chapmanspiek (593 m). Die meeste mense is tevrede om met die Chapmanspiekpad aan die voet van die berg langs tussen die twee buurte te ry, maar dis ook moontlik om tot bo te klouter – die 3 km-paadjie behoort jou sowat 90 minute lank besig te hou. Die avontuurtoergids Justin Hawthorne het ’n vry dag gehad en wou dit goed benut. Die weer was perfek en dié toneel het op hom gewag toe hy bo kom: Noordhoekstrand wat omkrul tot by Kommetjie, met die Slangkopvuurtoring in die verte. Dis jammer foto’s kan nie reuke vasvang nie, want Justin sê die kenmerkende reuk van boegoe het dié oomblik nog meer besonders gemaak.…

Waarom miere, en waarom nou? Ek stel al sedert my kinderjare belang in miere. En ek gebruik ’n mier as logo op my kaarte. Ek is al baie jare gefrustreerd met die gebrek aan ’n toeganklike gids tot plaaslike miere. Daar is webwerwe met baie foto’s van dooie miere en lang tegniese beskrywings van hulle kenmerke, maar niks om ’n amateur, ’n opvoeder of selfs ’n professionele persoon van hulp te wees nie. Hoekom is mense meestal mislik met miere? Baie mense verstaan nie dat die web van lewe op Planeet Aarde omvangryk en fyn verweef is nie, en elke klein deeltjie speel ’n rol om die groot geheel aan die gang te hou. Miere in jou huis, veral in die konfyt of suiker of oorskietkoek wat jy vergeet het…

Wanneer jy op Vivo is, is jy ín die Bosveld. Die ordéntlike Bosveld, waar bakkies regeer, doringbome blom, wildheinings hemel toe staan en gewere saamry veld toe. Ja, in die winter is dit jagwêreld, en by die Vivo-vleismark kan jy wildsbiltong (R166,90/kg) koop om jou spenskas vol te pak vir die maer maande. Beesbiltong kos R270/kg, beesdroëwors R210/kg en die gewilde babelasdroëwors (cabanossi met ’n rissiegeursel – koop meer as wat jy dink jy nodig het!) R210/kg. ’n T-beenskyf kos R128,90/kg. Hier is ook ’n verskeidenheid varkvleisprodukte en dis veral lekkernye soos die oepsies en die gevlegte varkspeksosaties wat as braaivoorgereg jou buurman gaan jaloers maak. Hout, houtskool en braaitange is te koop, asook Bergh-souse (jy sal dit ken as jy in Limpopop bly) soos Kranskop-rooipepersous en Wolkberg- en Ysterberg-blatjang…

Is jy effe teë gedrink aan shiraz of merlot? Hier is ’n paar minder bekende maar heerlike nuwe variëteite om hierdie winter te probeer. Daar is altyd die kans dat ’n mens ’n fout kan maak wanneer nuwe druifstokke ook al geplant word. Die een lyk immers baie soos ’n ander totdat die druiwe begin groei. Dit is wat in 1973 in die Klein-Karoo gebeur het: Die Nel-familie van De Krans het gedink hulle plant shiraz terwyl hulle eintlik tinta barocca geplant het. In 2004 het dieselfde weer gebeur, toe hulle per ongeluk tinta amarela pleks van tinta roriz geplant het. Tinta barocca en tinta amarela is al twee portdruiwe, en pryswennerwyne in ’n portstyl is daarna by De Krans gemaak. Dit was dus nie tevergeefs nie. Nou is daar…

TRANQUILLITY SAFARI LODGE & SPA As jy jou in die oorvloeiswembad tuismaak, val die water tot ín die bosveld, met ’n klein watergat waar kameelperde, koedoes en ander vierpotiges gereeld draai. Dié lodge maak voorsiening vir elke voorkeur. Hier kan ’n safaritent oopgerits word sodat jou massering (dit begin by R495) letterlik in die bos gedoen word, óf jy kan op ’n wildrit gaan (R220 p.p.) Julle ry die Welgedacht- private wildreservaat binne, wat ook die Kevin Richardson-wildpark huisves. Geriewe Hier is vyf ruim chalets en drie kleiner en meer basiese boskampkamers vir dié wat van kamp hou, maar nie lus is vir tent opslaan nie. Die kamers het elkeen ’n klein en suite-badkamer en deel kombuisgeriewe. Hier is ook ’n paar staanplekke met kragpunte. Die lodge se restaurant is…