Indholdsfortegnelse for Oct/Nov 2022 i Weg!

PIERRE SÊ Hoe weet ’n mens jy’ t ’n goeie winter agter die rug? Wel, sedert ek by Weg werk, meet ek dit in tentdae. As jy meer dae in ’n tent geslaap het as in jou eie bed, het jy ’n uitstekende winter beleef! Die koeler maande is van die beste maande om ons buurlande te verken en in Junie kon ek in Namibië gaan stap, in Julie deur Zimbabwe en Botswana op ’n fiets toer (sien bl. 52) en in Augustus in die Chobe- nasionale park en die Moremi-wildreservaat gaan kamp. Dit was die beste balsem vir my siel. Teen dié tyd weet ons hoe mors kunsmatige lig (veral televisie-, rekenaar- en slimfoonskerms) met ons gesondheid. Maar ná ’n week van tentslaap onder die sterre, waar jy jou…

Die insekkenner DUNCAN MACFADYEN antwoord: Dis inderdaad ’n krapspinnekop (Thomisus daradioides). Die naam is afkomstig van hulle krapagtige manier van beweeg. Hulle lig nes ’n krap hulle voorbene as iets hulle bedreig. Die spinnekoppe het dikwels treffende kleure, wat wissel tussen wit, geel en selfs pienk. Hulle word sowat 10 mm lank en die mannetjies is gewoonlik kleiner as die wyfies. Nes ’n verkleurmannetjie beskik die krapspinnekop oor die vermoë om sy kleur te verander om by sy omgewing aan te pas. Hulle is hinderlaagjagters wat sit en wag vir prooi. Hulle gif werk vinnig in insekte en stel hulle in staat om prooi wat heelwat groter as hulle is, te vang. Hulle steek gaatjies in hulle prooi en suig die liggaamsvloeistowwe uit. Krapspinnekoppe kom algemeen in tuine voor en…

AFTREK PLEK Sedert ek laas by A Little Sossus Campsite was, het ’n nuwe bordjie verskyn: Sossusvlei Farmstall. Dit is vir my amper onmoontlik om by ’n padstal verby te ry. Veral in Namibië, want hier is nie baie padstalle nie. En daar gaan droëwors wees, dít kan ek jou wed. Ek draai in, en ontmoet vir Polla en Daléne Swanepoel. Wat verkoop julle als, vra ek terwyl my oë begin binne die vertrek rondtas. “Ons stock dinge wat ’n kampeerder dalk by die huis vergeet het, of vergeet het om op die dorp te koop,” sê Polla. Hier is van blikbekers en braairoosters tot hoede, lapsakke en selfs gehekelde kombersies (R300) – laasgenoemde handgemaak deur Daléne se ma. Daar is die Namibiese driekuns van ys (R15 per sakkie), hout…

Nuwe Geskiedenis van Suid-Afrika Deur Hermann Giliomee, Bernard Mbenga en Bill Nasson, Tafelberg R420 in boekwinkels Hierdie bygewerkte, tweede uitgawe van die gewilde Nuwe Geskiedenis van Suid-Afrika (2007) is nuut op die rak. Dis saamgestel deur drie groot kanonne – Hermann Giliomee, Bernard Mbenga en Bill Nasson – in Suid-Afrikaanse geskiedskrywing en ’n gedugte span navorsers en bekyk ons land se geskiedenis van die verskyning van die moderne mens in Afrika tot op hede – die vestiging van die Nederlandse kolonie aan die Kaap, die Mfecane, die Uniewording, apartheid en die nuwe demokrasie word onder meer onder die loep geneem en die skrywers poog om op“ ’n gebalanseerde, oorwoë en empatiese manier”’n perspektief op ons komplekse geskiedenis te bied. Elke afdeling word deur ’n blad vergesel wat jou ’n goeie…

ELEANOR HATTINGH Nikon D90 Sigma 105 mm f2.8-makrolens ELEANOR SKRYF: Hierdie is die grootste springspinnekopspesie in Suid-Afrika, die Hyllus treleaveni, Treleaven se springspinnekop. Ek het dié mooi wyfiespinnekop in die Marloth Park net buite die suidelike grens van die Krugerwildtuin afgeneem. Hierdie oulike monster het op my seun gespring wat doodbang is vir spinnekoppe! Sy het later op ’n protea gesit toe ek haar afgeneem het. Ek het ’n makrolens gebruik met die lensopening gestel op f8, die sluiterspoed op 1/320ste van ’n sekonde en ISO 400. TOAST SÊ: Die Sigma 105 mm f2.8-makrolens wat Eleanor gebruik het, is ’n goeie toevoeging tot jou kameratoerusting. Teen R9 000 is dit nie te duur nie en jou fotoneemmoontlikhede vergroot aansienlik. Die meeste van ons se aandag word opgeëis deur groot diere…

Daar is sekere dinge wat ’n mens dadelik wil ervaar wanneer jy in ’n luukse sportnutsvoertuig soos die Mitsubishi Pajero Sport klim. Jy wil gemaklik sit, en dit moet voel asof als van rathefboom tot flikkerligarmpie gemonteer is met jóú in gedagte. In die kajuit moet dinge stylvol lyk en goed afgewerk wees. Die stikwerk van die Pajero Sport-stuurwiel se leeroortreksel voel dadelik goed onder jou palms. Die groot raakskerm lê netjies weggesink in die kontrolepaneel – nie asof dit later aangeplak is nie – en jou foon verbind sonder moeite. Die Pajero Sport doen al dié dinge reg, en gee dan boonop vir jou ’n goeie skoot woema wanneer jy op die snelweg klim, want die 2.4 ℓ-dieselenjin praat met groot sekerheid (maar sonder ’n geskal) wanneer jy die…

Teen die hange van Groenberg naby Wellington, daar waar imposante pieke oor alles benede wag hou, lê ’n plaas genaamd Welvanpas wat al sedert 1704 aan dieselfde familie behoort. Die omgewing is net so boeiend soos die plek se geskiedenis: Hier’s stukke inheemse woud, ’n rivier, ’n waterval, plate fynbos, heuwels begroei met wingerd... en ’n koffiewinkel met waarskynlik die lekkerste wortelkoek in die ganse Boland! Of jy nou in familiestambome, geskiedenis, fotografie, sampioenpluk, fietsry, wynproe of voëlkyk belang stel of sommer net ’n entjie wil kom stap – Welvanpas is die regte bestemming. ’n Franse Hugenoot genaamd Pierre Mouji (van die stad Calais) was die oorspronklike eienaar. Sy oudste dogter, Marie, trou toe in 1704 met Francois Retief en dié paartjie word die stamouers van die Retiefs in Suid-Afrika.…

LUIPERD VANG ROOIBOK, KRUGERWILDTUIN Ek en my seun, ook Pieter, het op 2 Desember 2020 die oggend van Onder-Sabie af met die S21-roete weswaarts gery. Iemand het ons gestop en vertel dat leeus langs die S65 en wildehonde langs die S1 gesien is. Ons besluit toe om deur te druk na die S65, wat die H1-1 met die S1 verbind, suidwes van Skukuza. Pieter het bestuur en ek het links agter gesit – ons is albei kranige wildlewefotograwe. Hy skiet met ’n Nikon D750 met ’n Sigma 60-600 mm-lens en ek met ’n Canon Powershot SX60 HS. Ons was ’n ent ver op die S65 toe iets skielik uit die bosse reg voor ons kar verbybeweeg. Met eerste oogopslag – dit het só vinnig gebeur! – het ons gedink dis…

Teen laatmiddag is Letaba op sy beste. ’n Olifant stap voor die ruskamp in die rivier af en swaai sy slurp stadig heen en weer. ’n Krokodil glip geruisloos die water in. ’n Seekoei nurk. ’n Reier waad kniediep op soek na paddas. Dis windstil. Só stil dat jy ’n mopanieblaar kan laat val en dit sal reg voor jou voete land. En alles is in ’n goue gloed gebaai – daai spesiale tint wat skynbaar slegs in die Kruger en nêrens anders op aarde bestaan nie. Biep! versplinter ’n elektroniese gepiep die oomblik. ’n Middeljarige man in ’n lycra-broekie kom om die hoek van ons rondawel te voorskyn. Sy drafskoensole plof met harde slae op die grond en hy sluk gulsig aan die Laeveld-lug. Hy klink soos ’n buffelbul…

“Hier sit ons nou verstrooi, ver weg van die land, soos ou dryfhout in die skuim geslyp op diaspora se strand”– só sing Draadhond se voorsanger en liriekskrywer Anton Barnard. Anton woon in Duitsland, en sy groepmaat S.C. Pienaar op Oudtshoorn. Elke skrikkeljaar kom hulle bymekaar en neem ’n paar liedjies op, gerig op hulle “mense”, wat insluit “nomade, burgers van die aarde”en “buitekamer rock stars”, aldus die opruiende “Die Ketting”. Die musiek raak lekker rof en onbeskof (’n kragwoord skiet soms op soos ’n klippie wat ’n sterretjie maak teen jou voorruit), en jy sal plek-plek kan head bang op die ritme van ’n liedjie soos die prettige “Ek is gekant teen sokkiejol”, maar elke snit het iets dieper om aan te herkou lank nadat die luidspreker in jou…

Fotografie het oor die laaste paar jaar heeltemal verander. Jou selfoonfoto’s kan nou kers vashou vir enige kompakte kamera wat jy in 2012 gekoop het. DSLR-kameras, die soort wat “kliek” wanneer jy ’n foto neem, is amper ook al op die ashoop. Deesdae is dit die kleiner, ligter spieëllose kameras met digitale beeldsoekers wat van die rakke af vlieg. Die redigering en deel van foto’s het ook verander: Jy kan ’n foto neem van ’n bloukuifloerie by die Pafuri-piekniekplek in die Kruger, van jou kamera na jou foon stuur, die kleure verstel en aanlyn deel terwyl die voël nog steeds in die boom koer. Dis dus te verstane dat om ’n kamera te koop ingewikkeld geword het. Ons het ’n kort gids saamgestel om te help: Hier is sewe kameras…

Wat maak oom Ollie daar? Ek en my vrou, Anesca, het onlangs saam met ons goeie vriende Bertus en Inalene Nel en ons kinders vir drie nagte kamp opgeslaan by Xakanaxa in die Moremi-wildreservaat. Dit was ons eerste besoek aan Botswana en ook ons eerste kampervaring op ’n staanplek wat nie omhein is nie. Ons het mooi aan die kinders verduidelik dat wilde diere in ons kamp kan inkom en dat hulle nie bang moet wees nie, en net naby ons en doodstil moet bly. Hierdie ou grote het eendag by die kamp kom kuier en ek het eers nadat ek die sluiter gedruk het, gesien dat van die kinders – Emma Nel (6), Anneke Nel (10) en Leanke Loots (8) – onder die kamptafel ingekruip het met sy aankoms.…

KORTLIKS Jou vakansie is beplan en bespreek en dan onthou jy skielik: Die karlisensie verval binnekort! Geen probleem, hernu die lisensie op WhatsApp met die nuwe platform ChatBack. Só werk dit: • Gaan na www.chatback.co.za • Stoor die nommer ( +27 66 202 6685) as ’n kontak op jou selfoon en stuur via WhatsApp ’n boodskap na dié nommer toe. (Indien jy die webwerf op jou skootrekenaar besoek, kan jy ook met jou selfoon ’n foto neem van die QR-kode wat op die skerm verskyn; dit sal jou ook na ’n gesprek op WhatsApp lei. • Beantwoord die vrae wat gestuur word. Daarna sal jy ’n kwotasie ontvang vir die bedrag wat jy met jou kredietkaart kan betaal – dis ’n veilige transaksie. • Sodra die betaling voltooi is, stuur…

Jupiter en sy mane Hierdie tyd van die jaar is Venus nie sigbaar nie omdat dit in die gloed van die Son verskuil is en Mars kom eers in die oggendure op. Dit gee Jupiter die kans om vir ’n slag die hoofrol in die nagruim te speel. Jupiter is vanaf Oktober in “opposisie”, wat beteken dit kom met sonsondergang in die ooste op en is dus heelnag sigbaar. Dit is tans die helderste “sterretjie”in die naghemel en daarom maklik om te vind. Dit bied ’n ideale geleentheid om Jupiter en sy helder maantjies dop te hou. Galileo Galilei was 400 jaar gelede die eerste persoon om ’n teleskoop na Jupiter te korrel en ontdek toe vier helder mane wat daarom wentel. Ons verwys vandag nog na hulle as die“Mane…

Op Michèle se kortmouhemp is ses voëltjies in volkleur geborduur: hoephoep, knysnaloerie, rooikeelbyvreter, kuifkopvisvanger, tarentaal en wat na ’n grootrooibandsuikerbekkie lyk. Wanneer ek ’n opmerking daaroor maak, kyk sy half verbaas na haar hemp – sy dra hierdie hemp duidelik só gereeld dat dit niks vreemds is nie. Ons sit op die groot stoep van hulle huis in die Kokanje-aftreeoord buite Modimolle in Limpopo. Strykdeur ons gesprek hoor ’n mens voëls in die agtergrond. Op die muur agter hulle is ’n plakkaat waarop die voëls wat al in Kokanje opgeteken is, uitgebeeld word. Twee ander plakkate beeld die aftreeoord se skoenlapperspesies en grassoorte uit. Om hulleself besig te hou, speel Warwick en Michèle, wat al 29 jaar getroud is, wat hulle noem veranda birding. “Die reël is dat jy ten…

Peri-peri-hoendersosaties met tzatziki Vir 6Voorbereityd 30 minute plus oornag marineertydGaarmaaktyd sowat 15 minute Jy benodig • 12 hoenderdyfilette • sout en swartpeper na smaak VIR DIE MARINADE • 3 eetlepels olyfolie • 1 teelepel rissievlokkies • 2 Thai-brandrissies, fyngekap • 2 teelepels fyngekapte vars knoffel • 1 suurlemoen (of 2 lemmetjies) se sap • 2 teelepels gerookte paprika • 1 teelepel gedroogte oreganum VIR DIE TZATZIKI • 1 groot komkommer, in klein blokkies gesny • 1 teelepel sout • 1 knoffelhuisie, fyngekap • 1 koppie dik, ongegeurde jogurt • 8 vars mentblare, gekap • 1 klein suurlemoen se sap en gerasperde skil • swartpeper na smaak Só maak jy 1 Meng al die marinadebestanddele saam en vryf die hoender goed daarmee in. Laat dit oornag in die yskas staan om…

Die ganse landskap rondom Vryheid is grasgroen in die somer. Van doer bo teen die berghange, én hier onder in die valleie waar die mielies dig teen mekaar in die son staan en bak. Dié tonele verwelkom my by Oldeani, die plaas van Gail en Dieter Muhl. Dieter se familie aan sy ouma se kant het destyds ’n koffieplantasie besit by Oldeani, ’n plekkie naby die Ngorongoro-krater in Tanzanië. Sy pa se kant van die familie het laat in die 1800’s as Duitse sendelinge na Suid-Afrika gekom. Teen 1920 het sy oupa in die Vryheid-distrik begin boer en vandag is Gail en Dieter se seun, Kelvin, al die vyfde geslag hier. Al hierdie stories gesels ons rondom die kombuistafel oor ’n koppie koffie. Ek het gisteraand in hulle netjiese selfsorgkothuis…

Taitavalk GEWIG 315 g* | LENGTE 27 cm Die taitavalkie kom in ’n paar Afrika-lande voor, maar hier by ons is dit ’n krities bedreigde spesie. Wetenskaplikes weet net van sowat 50 nesplekke in Mpumalanga en Limpopo waar dié voël nog broei – gewoonlik teen ’n hoë krans tussen oewerbome. Die valk kry sy naam van die Taita-heuwels in Kenia, waar navorsers hulle die eerste keer gesien het. Hy jag meestal met sonsopkoms en teen skemeraand en hy hou veral van klein voëls – dié vang hy sommer uit die lug uit!* Dis soveel soos ’n blikkie Coke waaruit jy een sluk geneem het. Blouvalk GEWIG 248 g | LENGTE 30 cm Blouvalkies hou dikwels in groot swerms en maak graag nes in bome of rietbeddings. Wanneer hy iewers op…

Die Kaapse Skiereiland? Tsitsikamma? Glo dit of nie, maar dis die Oranjerivier. Dié foto is laatmiddag geneem by Geelkrans, ’n gewilde uitkykpunt naby Vioolsdrif in die Noord-Kaap. Die kampplekke langs hierdie deel van die Oranje – The Growcery, Fiddlers Creek, Orange River Rafting Lodge en die Oewerbos River Camp – is bekende vertrekpunte vir roeigroepe. Dis ook uitstekende oornagplekke vir Suid-Afrikaners wat op pad is na Namibië. Diegene wat met ’n 4x4 die wildernis van die Richtersveld-wêrelderfenisgebied rondom Eksteenfontein gaan verken, kan eers hier langs die rivier asemskep.…