Indholdsfortegnelse for Aug/sep 2023 i Weg!

PIERRE SÊ Hier waar ek vanoggend by die venster van my studeerkamer uitkyk, koue hande gevou om ’n warm beker koffie, kan ek net-net ’n lagie sneeu op die hoogste kruin van Stellenbosch se Simonsberg uitmaak. Op die berge van die Vrystaat, Oos-Kaap en KwaZulu-Natal lê die sneeu véél dikker. Daar was selfs sneeu net suid van Windhoek! En in Johannesburg! Die hele subkontinent is aan die bibber. Dit voel asof iemand ons almal in ’n vrieskas toegesluit het. Dit het ook meer as net wyd gesneeu. Die Wes-Kaap en die Noord-Kaap het in een maand meer reën gekry as in ’n volle jaar toe die droogte erg gebyt het. Al lek my huis se dak op plekke waar dit nog nooit gelek het nie, kla ek nie. Pleks van…

Die insekkenner DUNCAN MACFADYEN antwoord: Hierdie groot, lomp insek is ’n koringkriek. Hulle kom algemeen in lae bome en bosse in halfdroë savanne voor, maar word ook dikwels op die grond gesien. Hulle is endemies tot Afrika en sowat 13 spesies is al beskryf. Die volwassenes is sowat 40 mm lank met ’n bruin lyf met stekels. Die kop, nekskild en bene is ’n pienkerige roomkleur tot ligbruin. Die oë en die lang voelhorings is rooibruin. Wanneer die koringkriekmannetjie die skild op sy toraks oplig, kan jy die oorblyfsels van sy vlerke sien. Hulle vorm ’n paar vliesagtige uitgroeisels wat oormekaar gevryf word om ’n harde, rasperagtige geluid te maak. Die wyfie het nie hierdie uitgroeisels nie en kan nie ’n geluid maak nie. Hulle gehoororgane is op die…

Haar wye glimlag en helder oë is in teenstelling met die handwapen op die jong rooikopvrou se heup. En ná ’n oomblik of wat in haar teenwoordigheid besef jy sy het jou reeds getakseer: Lengte, haar- en oogkleur, kleredrag, die soolpatroon van jou stapskoene ... en wat sy moontlik nie waarneem nie, sal die snuffelende en alte vriendelike woef rondom jou voete se lyftaal wel aan haar oordra. Anke Kruger de Rosner loop koeskoes onderdeur die akasiatakke. Dit was ’n geil somer wat alles laat oorgroei. Hier in die verre noorde is dit ook altyd warm. Maar vergeet vir eers die klimaat: Hoedspruit en omgewing se wildstropertemperatuur is in die rooi. Dis egter presies waar Anke wil wees: In die hitte van die stryd. “Miskien het ek te veel na…

MENSE SE LENSE STEPHEN PENSO Canon PowerShot G7 X STEPHEN SKRYF: Ek het hierdie foto by die hawe in Simonstad geneem. Dit was sowat tienuur die oggend, maar die lig was nogal swak en daarom het ek seker gemaak dat ek my teen ’n reling stabiliseer sodat ek ’n beter skoot kon kry. Die weerkaatsings op die water is van ’n sinkskuur wat buite sig na agter staan. Ek het net ’n bietjie ingezoem om die komposisie te kry waarna ek gesoek het, maar verder niks aan die foto verander of gemanipuleer nie. TOAST SÊ: Stephen se foto laat jou twee keer kyk na wat andersins ’n doodgewone hawetoneel sou wees. ’n Mens sou tipies hier die skuit beskou as hoofvoorwerp in die foto, maar die aweregse strepe en patrone…

STANLEY THE MILESTONES 1ℓ-KOFFIEFLES Daar is min dinge wat ’n kernoorlog sal oorleef: Kokkerotte, dalk ’n Toyota Land Cruiser 70 en waarskynlik die Stanley wat jy by jou oupa geërf het. Geen padvakansie of kampnaweek is afgerond sonder hierdie legendariese koffiefles nie. Die maatskappy maak nou al 110 jaar lank flesse, en die Milestone-reeks bring hulde aan sy ontwerpe uit die 1920’s, 1940’s en 1960’s. Ons gunsteling is die 1940 Garnet Gloss. Dit lyk behoorlik ouskool, maar bevat al die jongste tegnologie om jou koffie vir 35 uur warm te hou, en jou Oros sal ná 37 uur steeds yskoud wees. Terug by die huis kan jy die fles, beker en stopper in die skottelgoedwasser pak. R1 999 trappers.co.za WILLIAM MORRIS ECOFFEE 400 MLBEKER Die statistiek rondom weggooi-koffiebekers is skrikwekkend.…

Jy het dalk al gehoor van die Luiperdslenterstaproete waarop stappers vir vier dae in die Cedar Falls- private reservaat diep in die Baviaanskloof verdwyn... Maar nie almal van ons wil dae aaneen stap nie. Geen probleem, mik dan vir die 13 km lange Gabriel se Sirkelroete langs van die mooiste dele van die Luiperd-roete. Op dié roete kry ’n mens ’n goeie indruk van hierdie ongerepte streek wat deel uitmaak van die Kaapse Blommeryk. Die roete begin by die ontvangskantoor en volg vir ’n ruk die Luiperd se eerste skof in ’n ooswaartse rigting. Sommer gou klim ’n mens teen ’n klipperige tweespoor genaamd Kickstart Hill uit. Die pad is darem nêrens te steil nie en ná sowat ’n halfuur bereik jy ’n plato. Sowat 250 m ondertoe sien jy…

Waarom is bome belangrik? Natuurlike woude word al hoe kleiner soos bome afgekap word vir hout of om plek te maak vir dorpe wat groter word. Maar ons kan nie sonder bome klaarkom nie! • Bome – veral waar baie van hulle bymekaar staan, soos in ’n woud – skep blyplek vir ’n magdom diere, insekte, voëls, plante en swamme. • Bome is saam met alle ander plante die “stofsuiers” wat die lug rondom die Aarde skoonmaak. Hulle absorbeer die slegte gasse uit die atmosfeer wat aardverwarming veroorsaak. • Bome neem ’n gas genaamd koolstofdioksied op en gebruik dit om suurstof te maak en vry te stel – ’n gas waarsonder ons nie kan asemhaal nie. Ons noem hierdie proses fotosintese. HOE WERK FOTOSINTESE? Fotosintese het vier bestanddele nodig: sonlig,…

Vertel ons meer oor jouself. Ek is ’n Afrikaans-onderwyser by die Afrikaanse Hoër Meisieskool Pretoria. As die skool se tennisorganiseerder gaan ek ook af en toe op ’n toer in die kleine na plekke soos Bloemfontein, Bethlehem, Paarl en Mbombela. Ek is doodgelukkig as ek iewers heen kan ry. Jy het oor die jare heen al ’n paar Weg-rubrieke geskryf – waar kom jou liefde vir skryf vandaan? My kindertyd was vol wonderlike reise op afgeleë paaie en plekke en dié herinneringe is meestal die dryfveer agter my vertellings. My ma het tydens elke vakansie ’n dagboek gehou en toe ons kinders ’n pen kon vasvat, het ons dieselfde gedoen. My pa weer kon iets ongelooflik raak beskryf. Op skool in Meyerton was ek daardie kind wat baie van opstelskryf…

A Brief History of Black Holes Deur Becky Smethurst, Macmillan Sowat R350 in boekwinkels Soms as ’n mens na die sterre kyk, gee jou maag ’n snaakse draai. Wat presies is daar buite? Die idee van ’n swartkolk is angswekkend, veral as jy daaraan dink as ’n gravitasieput wat alles insluk wat dit te naby waag. Ontspan, sê die Britse astrofisikus Becky Smethurst in hierdie boek wat die geskiedenis van swartkolke bekyk. ’n Swartkolk is nie soos ’n stofsuier nie. Jy kan rustig slaap in die wete dat die Melkweg se swartkolk net die sonnestelsel daarrondom begelei. Daar is geen apokaliptiese scenario waar die aarde eendag in ’n swartklok sal verdwyn nie, skryf sy. Sjoe! Smethurst, wat ook ’n YouTube-kanaal genaamd Dr Becky en The Supermassive Podcast aanbied, is goed…

Dis vroegoggend op die stoep van ’n kothuis op die Blueberry Heightsplaas in Magoebaskloof. Doer lê die Iron Crown-piek reeds en warm bak in die suidweste. ’n Paar slukke koffie later verf die lig die Ebenezerdam goud, van die dennebome teen die wal tot by die watervlak. Al wat nog vir die son wag, is die blou krismisrose en pienk asaleas neffens die stoep. As jy van Tzaneen in die Laeveld oor die Magoebaskloofpas in die rigting van Haenertsburg ry, klim jy en jou tjor sowat 600 m teen die Wolkberg uit, verby wye waterstrome en woudreuse wat resies jaag die hemele in. Lug styg saam teen die berghange op wat ’n mikroklimaat van gereelde mis, stuifreën en ’n hoë reënval skep. Dis ideale toestande vir die bloubessies en kiwi’s…

In September 2020, ná die Covid-19-inperking, het ek en my vrou, Teresa, besluit dat ons dringend ’n bietjie moet wegkom. Ons is vir twee weke Krugerwildtuin toe en het in die Onder-Sabie-, Skukuza-, Balule-, Olifantsen Mopani-kamp gebly. In hierdie tyd het ons 15 verskillende luiperds gesien, onder meer tussen Skukuza en Onder-Sabie, ook naby Krokodilbrug en Mopani. Ons het ’n paar aande by Olifants gebly. Een oggend het ons soos die vorige dag met die H1-4 in die rigting van die Satara-ruskamp gery. Daar was nie veel te siene nie, en ons het by Satara omgedraai. Sowat halfpad tussen Satara en Olifants het ons ’n paar motors sien staan en by hulle stilgehou.Daar was ’n jong luiperdwyfie wat eers lê en rus het, maar later rondbeweeg het om haar gebied…

Ag, sal jy nou ophou?! Ek en my man, Johan, en ons drie kinders het tydens die Maart-skoolvakansie vir ’n week in die Krugerwildtuin gekamp. Dit was die eerste keer wat my man in die park gebly het en ons was nie teleurgesteld nie. Dit was ’n skouspelagtige week en een van ons hoogtepunte was hierdie mikstertbyvanger wat ’n bruinslangarend geïrriteer het – ons het hulle naby Skukuza gesien. Ons het vir byna twintig minute gesit en kyk hoe die mikstertbyvanger die arend pla... dit het selfs op die arend se kop gaan sit! MELISSA WERTH, Johannesburg SKRYF AAN ONS EN WEN! Melissa wen ’n Zartek ZA-476-LED-kollig ter waarde van R2 350. Hierdie kollig is herlaaibaar en lewer ’n sterk ligstraal van tot 6 300 lumens oor ’n afstand van…

In April 2017 het Scott en Ammie Pringle en hulle kinders Isabella (18) en Bennett (17) van hulle plaas in die Oos-Kaap na Tafelberg in Kaapstad begin stap. Weg het met hulle gesels. Wie se idee was dit om van die Winterbergomgewing tot op Tafelberg te stap? Scott: Die saadjie is geplant toe ek in 2016 twee weke lank by Ammie se neef en dié se vriend in Namibië aangesluit het vir die laaste skof van hulle motorfietstoer wat in Londen begin en oor die lengte van Afrika gestrek het. Ons het twee weke met motorfietse gery: Die belewenis het my fisiek en geestelik wakkergeskud. Ek het teruggekeer huis toe met ’n groot behoefte om iets uitsonderliks, iets ánders saam met Ammie en ons kinders te ervaar. Daarna het die…

KOS Yskassjokoladekaaskoek Vir 1 kaaskoek Voorbereityd 20 minute, plus 3 uur verkoeltyd Gaarmaaktyd 5 minute Jy benodig • 1 pakkie (130 g) Oreo-koekies, verkrummel• 3 eetlepels botter, gesmelt• 1 eetlepel gelatienpoeier• 1 koppie room• 100 g donkersjokolade, gesmelt• 2 houertjies (230 g elk) mediumvet-roomkaas• ½ koppie versiersuiker• 2 eetlepels kakaopoeier• Maldon-seesoutvlokkies VIR DIE VERSIERSEL • 100 g melksjokolade• ¼ koppie room• bessies, sjokoladeballetjies en ’n Flake-sjokolade Só maak jy 1 Voer die bodem van ’n 22 cm-losboomveerklamppan met bakpapier uit en smeer die kante goed met botter. Meng die koekiekrummels en botter en druk die mengsel stewig op die bodem van die pan vas om ’n kors te vorm. Hou dit in die yskas tot benodig. 2 Meng die gelatien en 30 ml water in ’n bakkie en laat staan…

Dié lekker plek lê diep in KwaZulu-Natal in die Tugelariviervallei. Mark en Linda Calverley het die eiendom in 1983 bekom en stadig maar seker ontwikkel tot wat dit vandag is. Deesdae bestuur hulle seun, Peter, en sy vrou, Jenny, Zingela. Ongeag jou begroting, hier sal jy ’n blyplekkie kry wat jou smaak pas. Hou jy van wild kamp? Mik vir Warthog Island – dis gesluit wanneer die watervlak te hoog styg! As jy ’n bietjie meer gerief verkies in die vorm van ’n kombuis en ’n kragprop, bespreek dan ’n staanplek in die hoofkampterrein. Die meer formele akkommodasie-eenhede lyk almal verskillend en smelt mooi saam met die veld en ruwe berge. Sommige het ’n buitestort, ander het ’n bad met ’n uitsig. Die blyplekke die naaste aan die restaurant heet…

Een van die belangrikste voëlkykvaardighede is om te weet hoe om deur ’n plaasheining te klim – met toestemming, natuurlik! Vra ’n vriend om twee van die drade van mekaar af weg te trek, knak jou rug horisontaal, kyk dat jou klere nie iewers vashaak nie en jy’s deur! Daar was egter ook al kere dat ek – terwyl ek iets jaag, of iets mý jaag – sommer met ’n aanloop los bo-oor ’n draadheining gespring het! Maar nou die oggend het ek myself vang talm langs ’n heining om eers die beste benadering te oorweeg. Want ek moet erken: Dit neem deesdae ’n bietjie langer met knieë wat kla en iets wat hier in my ruggraat klik wanneer ek buk... Om oud te word is nou maar eenmaal onvermydelik.…

ANTARKTIKA Deel 3 REISJOERNAAL Dis nie maklik om op die oopsee te stort nie – veral as dit buite só rof gaan dat die kaptein passasiers verbied om op die dekke rond te loop. Binne die klein storthokkie van vlekvrye staal voel dit asof ek in ’n telefoonhokkie vasgekeer is terwyl ’n olifant my in die pad af rol... Sedert ons ’n paar dae gelede tydens ’n sneeustorm by Suid-Georgië-eiland weggevaar het, is die see onstuimig. Ondanks al die seesiekpilletjies wat ek soos Smarties sluk, voel ek vanoggend so goor dat ek ontbyt misloop. My kamermaat, Guts Swanepoel van Pangolin Photo Safaris, het geen sulke probleme nie – hy is in die kuierarea bó ons slaapkwartiere besig om ’n fotografielesing oor beligting in sneeutoestande aan te bied. Klaar gestort trek…