Indholdsfortegnelse for Oct/Nov 2024 i Weg!

PIERRE SÊ As ’n mens kyk na wat die afgelope somer by van Europa se gewildste toeristebestemmings afgespeel het, het die Franse skrywer en filosoof Jean-Paul Sartre dalk ’n punt beetgehad toe hy gesê het: “Hel is ander mense.” In die maer jare van Covid-19 sou jy skaars kon dink dat daar iets soos “te veel toeriste” kan wees, maar dis presies wat tans in plekke soos Barcelona, Amsterdam, Athene, Parys en Venesië aan die gebeur is. Nie net verdring derduisende besoekers mekaar nie, maar ook plaaslike inwoners. In Amsterdam het die stadsvaders ’n advertensieveldtog geloods waarin veral jong Britse mans aangemoedig word om elders te gaan fuif. In Barcelona word toeriste deur stadsbewoners met waterpistole gespuit terwyl graffiti op geboue se mure hulle aanmoedig om “huis toe!” te skoert.…

Hoe ver jý kan sien? ’n Vraag wat ek gereeld oor my verkyker of teleskoop gevra word, is hoe ver kan dit kyk? Wat ek dan met ’n teenvraag beantwoord: “Hoe ver kan jy (met jou blote oog) kyk?” Neem nou byvoorbeeld die son. Almal kan dit maklik sien – en dis 150 miljoen kilometer van die aarde af! Baie sterre wat duisende ligjare weg is, is sigbaar met die blote oog. ’n Ligjaar is amper 10 miljoen miljoen kilometer. Die Andromeda-sterrestelsel is die verste hemelliggaam wat ’n mens met die blote oog kan sien – ’n afstand van 2,5 miljoen ligjaar. Andromeda is ver noord in die naghemel. Vanaf middernag in middel-Oktober tot vroegaand teen die einde van November is die sterrestelsel die beste geplaas om dit mooi van…

Hoendersosaties met gochujangsous Vir 8 sosatiesVoorbereityd 15 minuteGaarmaaktyd 20 minute Jy benodig • 12 hoenderdyfilette, sonder vel • 8 sprietuie • sout en varsgemaalde swartpeper na smaak • 1 eetlepel olyfolie • 1 eetlepel geroosterde sesamsade • 1 gekapte rooi brandrissie (opsioneel) VIR DIE SOUS • 3 eetlepels gochujangsous (ek het Flaming Thai s’n gebruik) • 2 eetlepels tamatiesous • ½ teelepel knoffelpoeier • 1 eetlepel heuning • 1 teelepel asyn • 2 teelepels sojasous Só maak jy 1 Sny die filette in die helfte. Sny elke sprietui in 4 cm-stukke en ryg dit om die beurt saam met die hoenderstukke op 8 kort sosatiestokkies. (Onthou om houtstokkies eers in water te week sodat dit nie oor die kole vlamvat nie.) Geur goed met sout, peper en olyfolie en laat…

In ’n stadium wou my pa ’n paar bome plant. Hy het heeltemal oorboord gegaan met die grou van die gate en net daar kry ek ’n plan. Op ’n manier wriemel ek my lyf in een van daai gate in; my oë is net bo grondvlak. My vrou, Ronél, gooi my toe met ’n skadunet en sprinkel ’n bietjie voëlsaad rondom die gedoente. Ek hoef net ’n paar minute te wag voordat die rooibekkweleas toesak. Duisende van hulle. Hulle is só naby dat ek hulle snaweltjies hoor skuur en skaaf soos hulle die saadjies bewerk. En elke keer as hulle skrik, vlieg die hele spul gelyk op en die duisende pare vlerkies waai ’n stormwind van saaddoppies in my gesig. Ek het geen kamera of klankopname nie. Dis net…

KORTLIKS As jy wil weet hoe ’n spesie wêreldwyd vaar, kan jy aanklop by die Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur (IUCN). Die IUCN is die globale gesag oor die status van natuurlewe en die maatreëls wat nodig is om dit bewaar. Dis dan ook die organisasie wat die Rooilys van Bedreigde Spesies (### iucnredlist.org) saamstel. Die beoordeling van ’n spesie neem jare om te voltooi, want dit betrek verskeie wetenskaplikes en bewaringspraktisyns wat moet evalueer hoe groot of klein die risiko is dat daardie spesie heeltemal kan verdwyn. ’n Spesie word geklassifiseer op grond van hierdie risikovlak – die volgorde is Data Gebrekkig, Minste Kommer, Amper Bedreig, Kwesbaar, Bedreig, Kritiek Bedreig, Uitgesterf in die Natuur en Uitgesterf. In Junie 2024 het die IUCN-rooilys ’n bygewerkte globale assessering…

RUTH SMIT Canon EOS 7D Mk. IICanon EF 70-200 mm-lens RUTH SKRYF: Ek was saam met my gesin in die Krugerwildtuin en ons het iewers tussen Onder-Sabie en Tshokwane gery. Ons het stilgehou om hierdie mooi olifant dop te hou wat die sappige groen blare van die boom gevreet het. Hy het sy twee voorpote teen die boomstam gestut en weggelê. TOAST SÊ: Hierdie is meer as net ’n foto van ’n olifant in die wildtuin – dis ’n gevoelsfoto. Dit gee ’n gevoel van waar jy is, en jy kan amper hóór hoe die blare deur die sterk slurp gestroop word en die doef van die olifant se swaar pote soos hy hom teen die boom stut. Ruth het al die basiese goed reg gedoen. Hoewel ’n mens gewoonlik…

LODGEBLYPLEK Dag 1: Sani Mountain Lodge Ons avontuur begin op Himeville, ’n dorp in KwaZulu-Natal se Middelland. Die groep ontmoet by die Stone House Café. Die res van die dag verken ons die legendariese Sanipas. Ná die doeanepunt aan die Suid-Afrikaanse kant takel ons die pas. Die groep sal genoeg tyd hê om die omgewing te geniet en foto’s te neem. Ons bly die aand by die Sani Mountain Lodge. Die lodge is bo in die Drakensberg en van hier kan ’n mens wyd oor KwaZulu-Natal kyk. Dag 2: Ficksburg Ons volgende stop is Ficksburg – die roete neem ons langs van die hoogste paaie in Suider-Afrika. Ons steek die Senqurivier oor, wat die Oranje in Suid-Afrika genoem word. Ons ry ook verby van die hoogste myne in Suider-Afrika. Danksy…

Ek en Jan is baie lief vir die Pilanesberg-wildreservaat – dis lekker na aan ons huis en daarom kan ons omtrent elke tweede maand vir ’n naweek daar gaan uitspan. Ons bly gewoonlik by die Kwa Maritane Bush Lodge of, soos tydens dié besoek in Mei 2024, by die Bakubung Bush Lodge. Dit was laatmiddag en amper hektoemaaktyd, maar op pad terug na die lodge het ons gou by die Lengaudam gestop om te kyk watter diere dalk water voor slaaptyd kom drink. Ons gewaar toe ’n trop olifante wat al langs die oewer saamdrom om hulle dors te les. Dis net ma’s en kleintjies waar jy kyk! Ek het begin foto’s neem met my Canon EOS R3 met ’n Canon RF 150-500 mm-zoemlens. Die volgende oomblik gewaar my man…

Waar begin ’n mens met hierdie oulike outjie? Dikwels is die beste eerste leidraad die bekkie. In hierdie geval, redelik dun en plat – niks spesiaals nie. Daai snaweltjie is gemaak vir ’n dieet van insekte. Nou kan ons die saadvreters uitsluit. Aan die takkie kan jy sien dis ’n klein mannetjie; dalk so groot soos ’n mossie of selfs kleiner. Soos ’n glasogie? Wag, is dit nie dalk ’n glasogie nie? Nie ’n slegte raai nie, maar glasogies se ruggies is meer groen en hulle het donkerbruin oë met ’n ring wit veertjies rondom. Ons vriend het ’n ligte geelwit ogie met ’n dun rooi ringetjie rondom. Dalk een van die tinktinkies of sangers? Jy beweeg in die regte rigting! Noudat jy ’n kortlys het, kan jy begin om…

BRIEF UIT Een van die Skedelkus se bekendste tragedies was die Dunedin Star wat in 1942 skipbreuk gely het. Dit was omtrent ’n gedoente om die 106 mense aanboord te red. Verskeie ander bote én ’n vliegtuig het ook tydens die reddingspoging die spit afgebyt. Die sand het lankal die wrakstukke begrawe, maar ek het daarna uitgesien om te kyk hoe lyk die plek waar hierdie drama afgespeel het. Ons sou op die tweede dag van ’n week lange begeleide toer saam met Unbounded Namibia Safaris & Tours dié kol aandoen. Daardie oggend het twee lede van die ondersteuningspan, Hansie Ruben en Guido Johannesmeier, kuslangs (die korter pad) vooruit gery na Bosluisbaai, die volgende oornagplek. Die toerleier Phil van Wyk en ek sou met die ander toerlede eers binneland toe…

Te veel om te tel! ’n Groot stofwolk het my een oggend vroeg in September 2023 by die Veertiende Boorgat naby Mata-Mata in die Kgalagadi-oorgrenspark begroet. ’n Ander voertuig het ’n trop elande by die watergat laat skrik en hulle het duine toe gevlug. Dit was moeilik om te tel hoeveel elande daar was, maar ek skat tussen 150 en 200! Ek besoek al sedert 2019 die park twee keer per jaar en ek het nog nooit so iets gesien nie. GERALDO ALLAIS, George SKRYF AAN ONS EN WEN! Geraldo wen ’n stel Zartek TX-8-tweerigtingradio’s ter waarde van R1 299. Die TX-8 is liggewig met ’n slim ontwerp. Die klank is hard en duidelik en die reikwydte ’n hele paar kilometer. Die stel het wieglaaiers, USB-laaikabels en netjiese hulse wat…

Draaie, swaaie en afdwaalpaaie Saamgestel deur Corlia Fourie en Annelize van Rooyen, QueillerieR320 in boekwinkels Die samestellers van hierdie bundel stories het 46 uiteenlopende skrywers bymekaargemaak met ’n gedeelde passie – reis. “Ons het saamgestem dat om te reis een van die lewe se groot plesiere kan wees. Die ervaring van nuwe ontdekkings, die vryheid en die verrassings (goed of sleg) wat soms onverwags op jou pad kom, bly van die heuglikste herinneringe ooit. Geestelike groei is ’n pluspunt. Mits alles reg verloop...”skryf hulle in die voorwoord. Hulle meen die lekkerste reisstories spruit dikwels uit oomblikke wanneer jou planne skeefloop – die draaie, swaaie en afdwaalpaaie van die titel – en dit word in die stories weerspieël. So verloor Sophia Kapp kosbare skatte op ’n vlug na Parys, Mariëtte Crafford…

Met die plaaslike bekendstelling van die vorige Toyota Prado was Kgalema Motlanthe nog ons staatspresident (regtig!), Peter de Villiers die Springbok-afrigter en die Black Eyed Peas se “Boom Boom Pow” die no. 1-liedjie op die treffersparade. Ja, 2009 was la-a-a-nk gelede! Ons het onlangs die kans gekry om die nuwe Prado in die dik sand van Suidelike Mosambiek te toetsbestuur. Ná dese is daar in dié huishouding min twyfel dat Toyota met ’n linker, ’n regter en ’n opstopper die motormark met ’n “Boom Boom Pow” van sy eie getref het. Die Prado was nog altyd die Gouelokkies-keuse van Toyota se drie groot 4x4-sportnutse. Dis nie so groot, duur of dors soos die Land Cruiser 300 nie, maar heelwat meer modern en geriefliker as die 76 Series-stasiewa. Nie net ry…

Waarmee spin ’n spinnekop? Spinnekoppe spin webbe om in of op te woon en ook as vangnette vir hulle prooi. Elke soort spinnekop se web lyk anders. Maar voordat hy kan spin, moet hy eers ’n spinnerak – die sydraadjie waarmee hy sy web spin – binne-in sy lyf “maak”. Hierdie draad bestaan uit proteïen, daarom moet die spinnekop “vleis” in die vorm van insekte, geitjies en ander diertjies eet. Die verteerde proteïen meng dan met suur wat deur kliere afgeskei word om ’n gel te vorm. Dié gel word dan deur ’n spesiale orgaan, die spintepel, aan die spinnekop se agterlyf in taai, elastiese drade uitgepers. Dis baie lig maar baie sterk! HOE VERSKIL SPINNEKOPPE VAN INSEKTE? WIE’S GEVAARLIK? In Suid-Afrika is heelwat spinnekopsoorte wat ’n mens laat gril…

REISJOERNAAL Ná sowat ses maande se beplanning val ons uiteindelik in die pad. Vriende, familie en kollegas kom groet by die motorfietswinkel Trax Moto in Solomon Mahlangu-rylaan – dis hier waar ons skaars ’n maand vantevore ons Husqvarna Norden 901 Expedition-motorfietse gekoop het. (Toemaar, teen dié tyd het ons darem baie ervaring op ’n paar ander toerfietse agter die blad!) Van ons motorfietsmaats ry saam deur die strate van Pretoria tot by die Fonteinesirkel en wuif dan vir oulaas tot siens. Daar draai ek en De Witt weg na Krugersdorp, en ry dan in die loop van die dag deur Koster, Swartruggens en Zeerust. By laasgenoemde trek ons af vir ’n Wimpy-burger (wanneer gaan ons weer die kans kry?) en besluit om voor donker deur die Skilpadshekgrenspos te probeer kom.…

Die Gannagapas verbind die Roggeveldplato van Middelpos se kant met die laerliggende, droër Tankwa-Karoo. Deesdae val die pas binne die grense van die Tankwa-Karoo- nasionale park, maar dis ’n openbare pad en daarom mag jy hier deurry sonder om enige toegangstarief te betaal. (Die pas is gewoonlik rybaar met enige 4x2 met ’n goeie grondvryhoogte.) Sanparke se kantoor is onder in die vlakte by Roodewerf – dís waar jy inklok indien jy die park verder wil verken of verblyf bespreek het. Nog ’n lekker blyplek is Ymansdam, net noord van die park – hier is twee veldkampplekke en ’n selfsorghuisie. Lees meer oor dié blyplekke in ons nuwe spesiale uitgawe, Weg Karoo, wat nou te koop is. Weg Karoo bevat ook onder meer artikels oor ander grondpadpasse van die Karoo,…