Indholdsfortegnelse for 30-aug-18 i Finweek - Afrikaans

maatskappyresultate vertel ons oor die algemeen van ’n spesifieke maatskappy se finansiële gesondheid. As die betrokke maatskappy egter een is wat kruideniersware aan miljoene laerinkomste-Suid-Afrikaners verkoop en byna 150 000 werknemers het, kan dit ook ’n maatstaf van sy klante se finansiële gesondheid wees. Dít is die geval met Shoprite Holdings, die grootste voedselkleinhandelaar op die vasteland. Sy onlangse resultate is ’n goeie aanduiding van hoe swaar verbruikers kry. Dit wys ook hoe moeilik die sakeomgewing tans is. Wanneer Pieter Engelbrecht, uitvoerende hoof van die maatskappy, sê dat dit die moeilikste jaar is wat hy kan onthou, moet mens hom waarskynlik glo. Shoprite se handelswins het met 1,4% tot R8 miljard gedaal, terwyl die verwaterde verdienste per aandeel met 3,8% tot 968,7 sent gedaal het. En terwyl ’n handelswins van…

Die afkeer aan maatskappye met ’n beduidende blootstelling aan fossielbrandstowwe groei voortdurend, met banke, institusionele beleggers en selfs maatskappye wat betrokke is by steenkoolmyn, wat ’n brandstofsoort, wat voorheen ’n bron van rykdom was, die rug begin toekeer. Dit geld egter nie vir Ivan Glasenberg, uitvoerende hoof van Glencore, nie. Sy maatskappy het te kampe met ’n moontlike ondersoek deur Amerika se departement van justisie weens sakebedrywighede rakende olie in gebiede so ver uitmekaar soos Colombia en Nigerië. Maar Glencore se oog bly gerig op termiese steenkool. Hoekom? Dit maak goeie geld, en tans maak dit hope daarvan. Glencore het ’n 24% -verhoging in die gemiddelde prys vir sy uitgevoerde Suid-Afrikaanse steenkool in die ses maande geëindig 30 Junie ontvang. Glencore het ’n 24%-verhoging in die gemiddelde prys vir sy…

Op 6 Desember 2017 het Steinhoff se aandeelprys met ongeveer 70% getuimel ná die berugte verslag deur die kortverkoper, Viceroy Research, wat die firma daarvan beskuldig het dat hy verliese weggesteek het in entiteite wat besit word deur vennote van die voormalige uitvoerende hoof, Markus Jooste. Die maatskappy word steeds ondersoek vir moontlik die grootste korporatiewe bedrog in Suid-Afrika se onlangse geskiedenis, en die bestuur werk hard daaraan om die firma se reputasie in ere te herstel en die hele sage uiteindelik te bêre. Om ’n moontlike ineenstorting te verhoed, hoop Steinhoff om in staat te wees om sy balansstaat vir die volgende drie jaar deur middel van ’n skuldherstruktureringsplan te steun. Steinhoff het in die middel van Augustus ’n Sens-verklaring uitgereik waarin die maatskappy gesê het hy is nou…

die geliefde Walt Disney Company, kortweg as Disney bekend, is (wat inkomste betref) die grootste mediamaatskappy ter wêreld en ’n huishoudelike naam wat sinoniem is met gesinsvermaak. Die onderneming bestaan uit vier hoofdele, naamlik: Media Networks, Parks Experiences & Consumer Product, Studio Entertainment en nou ook die regstreeks-aan-verbruikers-afdeling Direct-To-Consumer & International. Die medianetwerke-segment bestaan uit die uitsaai-, kabel-, radio-, uitgewers- en digitale ondernemings wat oor twee onderafdelings versprei is – die Disney/ABC Television Group en ESPN Inc. Dié afdeling was nog altyd die grootste bydraer tot die maatskappy se inkomste, ofskoon die getal intekenare onder druk begin kom het. Om op vaste tye na gereelde programme te kyk, maak al hoe meer plek vir programme wat aanlyn gestroom word. Disney is bewus hiervan en het in antwoord daarop die segment…

as jy dalk beplan het om na Turkye te reis, kan onlangse ontwikkelings meebring dat jy op die ou end minder betaal as waarop jy gereken het. Luidens Numbeo.com sou iets soos ’n glas plaaslike bier in Istanboel jou in Desember verlede jaar sowat R27,20 gekos het. Dieselfde bier sou jou op 13 Augustus vanjaar slegs R17,42 gekos het. Ek is seker die meeste van ons lesers weet die lira is die amptelike Turkse geldeenheid. En die rede hoekom almal dit weet, is omdat dit as die hoofrede genoem word vir die grootste bloedbad wat ons plaaslike rand in jare te beurt geval het. Voordat ek my mening lug oor of dié bloedbad geregverdig was, wil ek eers kyk na die redes vir die groot pak slae wat die Turkse…

suid-Afrikaanse spaar- en beleggingsinstrumente – en die belastingvoordele wat aangebied word as ’n aansporing om te spaar – word as voldoende of selfs vrygewig vir gewone mense beskou, volgens die kenners. Vir individue met hoë netto waarde is die belastingvrye gelddrempels egter nie so aantreklik nie, want hulle word as laag beskou, terwyl die koers van kapitaalwinsbelasting vir individue taamlik hoog is en inflasie se uitwerking op besparing selde in ag geneem word. Al lyk die drempels vir belastingvrye spaargeld en beleggings dalk vir baie mense onbenullig, kan baie min Suid-Afrikaners al die beskikbare belastingvrye spaaraansporings ten volle benut. Die laaste jare het spaargedrag verander, hoofsaaklik weens politieke onsekerheid eerder as belastingkwessies. Chreyl Howard, besturende direkteur van die welvaartadviesmaatskappy Talaria, sê al meer mense maak gebruik van hul buitelandse beleggingstoelaag…

beleggings in waagkapitaalmaatskappye het uiters gewild geword, maar weens die oënskynlike misbruik van ’n belastingaansporing vir die beleggings, word verreikende veranderinge voorgestel. Dié veranderinge kan veroorsaak dat sommige hul status as waagkapitaalmaatskappye verloor. As ’n fonds sy status as waagkapitaal maatskappy verloor, moet hy in die jaar waarin hy sy status verloor 125% van al die belastingaftrekkings wat sy beleggers geniet het, by sy inkomste insluit. “Dít was nooit die doel met die aansporing nie. Die doel was dat mense deur die waagkapitaalmaatskappy in verdienstelike klein ondernemings belê en dan daarvoor beloon word deur ’n belastingaftrekking te kry.” Die agtergrond ’n Belastingaansporing is in 2008 ingestel om aandeelfinansiering in klein ondernemings aan te moedig deur aan beleggers vooraf ’n volle belastingaftrekking te bied van die bedrag wat in die waagkapitaalmaatskappy…

met finweek se aankoms by Adapt IT se enorme nuwe kantoorgebou in Midrand om ’n onderhoud met die uitvoerende hoof, Sbu Shabalala, te voer, vind ons hom met die finansiële hoof Nombali Mbambo en kommersiële direkteur, Tiffany Dunsdon, aan sy sy. “Ek glo die rede waarom jy met my wil praat, is oor die maatskappy,” sê hy. “Adapt IT gaan nie oor my nie, dit gaan oor die span.” Dunsdon het die kommersiële direkteur geword ná die samesmelting van InfoWave Holdings en Adapt IT in 2007, en Mbambo is in 2016 as finansiëke hoof aangestel. As gevolg van die konsolidasie, vroeër vanjaar, van agt kantore in een hoofkantoor in Midrand, woon Shabalala en sy bestuurspan nou almal in Johannesburg. Die verhuising na Johannesburg vanaf sy en Adapt IT se tuiste…

elke drie jaar vergader ekonomiese historici van oor die wêreld om die nuutste navorsing op die gebied van ekonomiese geskiedenis te bespreek. Vroeg in Augustus het meer as 1 400 interdissiplinêre wetenskaplikes by MIT in Boston byeengekom vir die nuutste World Economic History Congress (WEHC). Dié groep is gewoonlik vriendelike en ietwat teruggetrokke mense, maar dit is asof die politieke verwikkelinge van die afgelope drie jaar ekonomiese historici uit hul sluimerslaap geruk het. ’n Klassieke historiese strokiesprent van ’n ou man wat in sy wiegstoel sit en sê: “Diegene wat nie die geskiedenis bestudeer nie, is bestem om dit te herhaal. Maar diegene wat die geskiedenis bestudeer, is bestem om hulpeloos toe te kyk hoe almal anders dit herhaal,” lyk meer toepaslik as ooit vantevore. Oudergewoonte was daar referate oor…

fred Arendse vertel ’n interessante verhaal oor hoe hy ingeroep is na die kantoor van Ralph Havenstein, destyds uitvoerende hoof van Anglo American Platinum (Amplats). Die rede was dat Arendse, tesame met ’n paar ander uitblinkers, as ’n toekomstige leier geïdentifiseer is. Hy was in sy vroeë dertigs: ’n Outjie van die Boland uit nederige omstandighede wat hoofseun geword het, universiteit toe is en daarna by JCI, destyds een van Anglo American se maatskappye, werk gekry het. Die ander talentvolle jongelinge, onder meer Chris Griffith en July Ndlovu, sou mettertyd ’n indrukwekkende loopbaan by Anglo American opbou: Griffith, het by Amplats oorgeneem en staan ’n goeie kans om eendag in Mark Cutifani se pos as hoof van Anglo American self aangestel te word, en Ndlovu is nou uitvoerende hoof van…

shoprite Holdings is die grootste voedselkleinhandelaar in Afrika met 2 843 winkels in 15 lande. Op 21 Augustus het Shoprite aangekondig dat sy handelswins vir die jaar tot 1 Julie het 1,4% tot R8 miljard gedaal het. Sy markkapitalisasie is tans net meer as R123 miljard. Die groep het ’n finale dividend van 279 sent vir die tydperk verklaar, teenoor 324 sent die vorige jaar. Shoprite bly ’n saak met goeie bestuur, hoogs gevorderde verspreidingsentrums en ’n unieke toevoerlyninfrastruktuur. Hy is goed geposisioneer in Afrika. Vooruitsig: Nadat Shoprite in Desember 2012 ’n hoogtepunt van 20 780 sent per aandeel getoets het, het hy homself drie jaar lank reggestel van ’n oorspanne posisie, ondanks ’n reeks goeie finansiële resultate. Sleutelondersteuning teen 12 400 sent per aandeel het sy tweede tweejaar-bulfase tot…

Die belastingaansporing alleen behoort nie die sleutelaandrywer te wees vir die besluit om in ’n belastingvrye spaarrekening te belê nie, sê Shohana Mohan, hoof vir individuele belastingdienste van TaxAuditor Solutions. Die belegger hoef nie belasting te betaal op die opbrengs op belastingvrye spaarprodukte, soos rente, dividende, kapitaalwins en onttrekkings nie. Die bydraes word beperk tot R33 000 per jaar, en die lewenslange spaarlimiet is R500 000. “Die belastingaansporing is nie al wat tel nie, daar kan ander faktore wees, soos die beweeglikheid van die geld wat belê word,” sê Mohan met verwysing na die vermoë om geld tussen rekeninge oor te plaas of te wissel sonder om die jaarlikse bydraelimiet van R33 000 te beïnvloed. Om te keer dat die aansporing misbruik word, word bydraes wat die toegelate perk van…

de instelling van kapitaalwinsbelasting in 2001 het tot geweldige groei in die bedryf van kollektiewebeleggingskemas gelei. Die onlangse voorkoms van sekere skemas het gelei tot teenvermydigsvoorstelle. Kollektiewebeleggingskemas, ook bekend as effektetrusts, is ’n poel fondse wat met die bydraes van individuele beleggers geskep word. ’n Professionele bestuurder bestuur die skema wat in onderliggende bates, soos effekte, aandele, eiendom en ander finansiële instrumente, soos kriptogeldeenhede, belê. Die skemas is van belasting vrygestel omdat die beleggings in langtermyn-kapitaalrekeninge gehou word. Hul beleggers word net op kapitaalwins belas wanneer hulle hul eenhede verkoop. Cheryl Howard, stigter van Talaria, sê die bohaai oor effektetrusts spruit uit belastingbetalers wat effektetrusts as ’n belastingbeplanninginstrument gebruik. Dit het hoofsaaklik ontstaan uit die ontknoping van een of twee aandele waar belastingbeplanners voorgestel het dat die ontknoopte aandele ingevolge…

Adapt IT is gelukkig met die vertoning van sy verkryging, Micros South Africa, in Julie 2017 (vir R120 miljoen), sê Tiffany Dunsdon, kommersiële direkteur van Adapt IT en hoof van Adapt IT se verkrygingsafdeling. Die gasvryheidsagteware-maatskappy is in 18 lande werksaam en bied Adapt IT dus ’n teenwoordigheid in lande op die vasteland waar hy nog nie sake gedoen het nie. “Micros is ’n 20-jaar oue onderneming en is ’n vlak 1-speler in die gasvryheidsektor met volledige oplossings om hotelle en restourante te bestuur,” sê Dunsdon. “Die geleentheid het hom voorgedoen om die onderneming te verkry toe sake swak was; dit was ’n betreklik bedrukte fase van die siklus.” Dunsdon sê dat toerisme en sakereise in Afrika “nie gaan verdwyn nie” en dat Adapt IT “in ’n goeie stadium ingeklim…

hoeveel Suid-Afrikaners ondersteun steeds vir Elon Musk? Die enigmatiese, beroemde uitvoerende hoof van Tesla staar tans versoeke in die gesig dat hy uittree, sowel as ernstiger regulatoriese ondersoeke en ’n hewige reaksie deur aandeelhouers nadat sy optrede die maatskappy letterlik miljarde dollars gekos het. En alles omdat sy gereelde Twitter-boodskappe hom elke dag in die nuus bring. “Oorweeg dit om Tesla teen $420 te privatiseer. Het finansiering verkry,” het die twiet op 7 Augustus gelui. Musk het gesprekke gehad met Saoedi- Arabië se openbare beleggingsfonds, wat belang gestel het om met die privatisering van die maatskappy te help. Maar ten tyde van sy twiet het hy die kwessie nog nie aan die Tesla-direksie voorgelê nie. Nou ondersoek Amerika se Securities and Exchange Commission die Tesla- uitvoerende hoof se openbare verklarings…

Chester Missing @chestermissing Staatskapingskommissie gaan twee jaar duur. Dis toevallig presies hoe lank dit Telkom vat om ’n landlyn te installeer. Yiddish Proverbs @YiddishProverbs ’n Dwaas sê wat hy weet, en ’n wyse man weet wat hy sê. – Jiddisje spreekwoord Best Kafka Quotes @BestKafkaQuote Dit is nie vreeslik nie. Dis jou vrees vir die toekoms wat dit so maak. En as jy agterna daarna terugkyk. Turnip @Turnip2020 Het iemand probeer om die land se prop uit te trek en dit weer in te prop? Arthur Goldstuck @art2gee Wees versigtig vandag, my vriende. Die wêreld is propvol dom. VeryBritishProblems @SoVeryBritish “Wat kan verkeerd loop?” Letterlik alles. En dit sal. Hou moed. joe @mutablejoe Wanneer die AI-robotte al die werk oorgeneem het, sal daar een armsalige mens oorbly wie se werk…

sedert Jacob Zuma se termyn as president beëindig is, is sy nalatingskapsprojek van radikale ekonomiese transformasie (RET) deur sy opvolger, Cyril Ramaphosa, afgewater. Ramaphosa het, sedert hy die presidentskap by Zuma in Februarie vanjaar oorgeneem het, skaars verwys na die beleid van RET. Dit is nog te vroeg om RET as dood te verklaar, maar sy toekoms lyk maar sleg. Tydens die Zuma-jare is RET beskou as die naam vir die grootskaalse plunder van ondernemings in staatsbesit. Die Gupta-familie, die sakevennote van sy seun Duduzane, is geïmpliseer by die stroping van ondernemings in staatsbesit, staatsdepartemente en munisipaliteite – ’n hartseer deel van Suid-Afrika se geskiedenis wat nou bekend staan as “staatskaping”. In die aanloop tot die ANC se verkiesingskonferensie in Desember verlede jaar, het die ondersteuners van RET Zuma se…

Santova*, ’n klein nis-nie-bategegronde logistiekmaatskappy, het vroeër vanjaar resultate gelewer waar sy wesensverdienste per aandeel (WVPA) 44 sent was. Hy het ook ’n dividend van 7 sent verklaar selfs terwyl die sterkte van die rand gedurende die verslagtydperk die meeste van sy buitelandse verdienste nadelig geraak het. Sedertdien het sy aandeelprys met sowat 40% tot 420 sent tans geklim. Daar was ’n groot aantal verkopers gewees wat blykbaar uit die mark getree het en die onlangse lopie aangehelp het. Hy het ’n hoogtepunt van 450 sent alvorens dit teruggesak het. Met betrekking tot die toekoms, behoort Santova sy WVPA binne die volgende drie tot vyf jaar tot 100 sent te verhoog. ’n Billike prys-verdienste-veelvoud (p/v) sou sowat 13 keer wees, dus is daar heelwat meer opwaartse potensiaal indien die maatskappy…

bid Corporation (Bidcorp), wat in 2016 van Bidvest geskei het, is ’n internasionale breëlynvoedseldiensgroep. Hy bied vars produkte, logistieke oplossings en toerusting aan die voedselbedryf. Die geografiese dekking behels 34 lande op vyf vastelande. Hoewel hy op die JSE genoteer is, kom slegs sowat 10% van sy inkomste uit Suid-Afrika, met sowat een derde van die winste uit Brittanje. Die sou sy resultate vir die jaar tot 30 Junie 2018 aangekondig het ná die ter perse gaan van die uitgawe van finweek. Vooruitsigte: Ná sy notering op die JSE op 30 Mei 2016, het die aandeelprys tot ’n nuwe laagtepunt van 22 180 sent per aandeel geval. Hy het in Oktober 2016 herstel en in Julie verlede jaar ’n nuwe hoogtepunt van 32 400 sent getoets. Omdat Bidcorp ’n randverskansingsaandeel…

KONSTRUKSIE Esor wys werk is te min Esor het aangesluit by ’n baie lang lys konstruksie-ondernemings wat in sakeredding betrokke is. Dié maatskappye is nou nog onder redding of reeds amptelik bankrot verklaar. Met minder maatskappye wat nou sake doen, behoort dit in teorie vir die ander konstruksiemaatskappye makliker te wees omdat daar nou minder mededinging is. Maar ek vermoed die realiteit is dat daar nog te veel konstruksiefirmas is vir die hoeveelheid werk wat hier beskikbaar is. En ons fokus op genoteerde konstruksie, maar daar is boonop ’n groot nie-genoteerde konstruksiesektor – die beste is om van dié sektor weg te bly. LIBSTAR Teleurstellende eerste verslag Libstar het in Mei met groot belofte teen 1 250 sent genoteer. Maar ek het nog nooit van die aandeel gehou nie en…

toe internasionale sanksies teen die gewese Rhodesië op sy ergste was, stuur ’n persgroep my na dié land om verslag te doen oor die stand van sake. Alles was teen hom: Nie net was die ekonomie onder groot druk nie, maar ek het boonop gou agtergekom dat die regering van die destydse premier Ian Smith besig was om die bosoorlog te verloor. Robert Mugabe se stryders was reeds in beheer van gebiede in die ooste van die land. Veral snags kon hulle die plaaslike bevolking vrylik intimideer en landmyne op die paaie plant. Groot was my verbasing dus dat daar ’n vrolike bulmark op die land se aandelebeurs geheers het. Toe ek dit meld tydens ’n onderhoud met ’n woordvoerder van die Reserwebank, was sy kort antwoord: “Dis die siklus…

Die meeste mense begin eers spaar nadat hulle deur ’n “finansiële vuur” gegaan het. Die Suid-Afrikaanse spaarinstituut (Sasi) sê egter mens moet vroeg begin spaar. Gerald Mwandiambira, waarnemende uitvoerende hoof van Sasi, sê die mees basiese spaarmetode, veral vir dié wat vir die eerste keer spaar, is met ’n spaarrekening. Beleggers jonger as 65 jaar oud kan belastingvrystelling van R23 800 per jaar op rente-inkomste verdien, en R34 500 vir dié ouer as 65. Opsies vir dié wat vir die eerste keer spaar: ▪ Belastingvrye spaarrekening: R33 000 kan [jaarliks] belastingvry gespaar word, met ’n lewenslange limiet van R500 000. Die hoofvoordeel van ’n belastingvrye spaarrekening is belastingvrye groei op beleggings in die rekening. Daar is dus geen belasting op dividende, kapitaalwins, rente-inkomste of onttrekkings nie. Spaarders kan kies hoe…

n adat sy haar eerste baba gehad het en moeg geword het vir staatsburokrasie, het die eienaar van Native Nosi, Mokgadi Mabela, besluit om haar familie se byeboertradisie voort te sit, maar met ’n kinkel. In plaas daarvan om heuning sonder ’n handelsnaam te verkoop en alles kontant te doen, gebruik sy moderne metodes om beleggers te lok en haar onderneming uit te brei. Sy het met finweek gesels oor haar benadering. V&A: Waarom het jy nie vroeër betrokke geraak nie? My pa, Peter Mabela, is ’n byeboer. My oupa Erence Mabela, was ook een. In ons kultuur neem die seuns tradisioneel die familiesaak oor. Ek raai my pa het aangeneem dat die besigheid by hom sou doodloop omdat hy nie ’n seun het nie. Ek het nie baie in…

daar is bitter min verhoudinge wat nog nie die " stilstuipe-behandeling" beleef het nie. Dit is waar jy geïgnoreer word as straf omdat jy iets verkeerd gesê of gedoen het. In die werkplek kan dit nogal ongemaklik word, veral wanneer dit die verhouding tussen die werkers en die baas raak. “As dit vir jou voel asof jy geïgnoreer word, is jy waarskynlik reg. Dié situasie is veral algemeen vir leiers van ’n nuwe span,” sê Art Petty, leierskap- en bestuursouteur. Hy skryf in The Balance, ’n aanlyn bron van persoonlikefinansies- en loopbaaninligting, dat dit in baie gevalle ’n “vertrouekwessie” is. Andile Kwakweni, lewensafrigter en uitvoerende hoof van Alulia, sê baie leiers begin die jaar sonder om prestasiebeplanning te doen. Die span het nie ’n duidelike sin van rigting nie, hulle…