Indholdsfortegnelse for 25-oct-18 i Finweek - Afrikaans

ek het ’n volledige beleggingsplan gereed vir as ek die lotto sou wen. Volgens dié plan sal ek R23 miljoen wen – nie R60 miljoen of R80 miljoen nie; R23 miljoen sal genoeg wees. My lewenstyl sal nie eintlik verander nie – ek kan selfs inkort. Ek gaan jou nie met die besonderhede van my fyn uitgewerkte plan verveel nie; dit behels eenvoudig om die meeste van die geld sinvol te belê in ’n poging om ’n gemaklike aftrede te verseker. Daar is net een probleem met dié plan: ek speel nie die lotto nie, want ek weet my kanse om te wen is skraal. Soos Hannes Viljoen op bladsy 21 van dié uitgawe se Kollektiewe Insig verduidelik, maak elke kruis wat jy in ’n kruis-of-munt-spel gooi, jou kanse nie…

dis-Chem is in 1978 begin toe Ivan en Lynette Saltzman hul eerste apteek in Mondeor, Johannesburg, geopen het, en dit is tans op een na die grootste kleinhandels kettinggroep van apteke in die land. Met die aankondiging van sy tussentydse resultate vir die ses maande tot 31 Augustus, op 17 Oktober, het die groep gesê dat omset met 9,4% tot R10,5 miljard gestyg het. Hy het ook gesê sy inkomstemarge het van 28,3% tot 29,4% verbeter “as gevolg van ’n gefokusde poging deur kategorieë om bruto marges van onelastiese produkte te hersien en te verhoog”. Volgens Dis-Chem, met 136 winkels, “trek die groep steeds voordeel uit beter handelsvoorwaardes met leweransiers namate hy sy markaandeel vergroot”. Vooruitsig: Met notering in November 2016, het Dis-Chem teen 2 365 sent per aandeel verhandel.…

praat met enigiemand oor belegging, selfs diegene wat ligjare ver daarvan verwyder is en jy sal allerhande soorte mites hoor waarin mense glo oor belegging en geld. Ek het al talle kere sêgoed gehoor soos: “Die markte is geknoei. Tensy jy iemand in die binnekring ken gaan jy die pak slae van jou lewe kry”, of “fondsbestuurders kuier almal saam, dus lyk hulle portefeuljes almal dieselfde”, of “Jy het ’n klomp geld nodig om te belê”. En natuurlik ’n stokou gunsteling: “XYZ-batebestuur het pas die Raging Bull-toekenning vir die vyfde keer in ’n ry gewen – hulle moet regtig nou die beste bestuurder wees!” Om geld te maak en dit dan aan ander mense te oorhandig is ’n emosionele en vreesaanjaende daad. Dis geen wonder nie dat mense oortuigings ontwikkel…

kom ons probeer hierdie keer ’n totaal ander aanslag. Dit maak nie saak hoeveel keer beleggers gewaarsku word dat prestasie in die verlede geen aanduiding is van toekomstige prestasie nie, u, die belegger (met baie aanmoediging van die bemarkingsafdelings van batebestuursmaatskappye) sal u tog wend tot prestasie in die verlede as ’n kritieke komponent in die kies van ’n bestuurder of fonds. Ons navorsers klou aan die idee vas dat hoe meer ons beleggers opvoed met die korrekte data, hoe meer sal ons gehoor oortuig raak van die “korrektheid” van ons argument. Ons kan kategories bewys (met allerhande soorte kwantitatiewe en kwalitatiewe metrieke) dat enige geloof dat prestasie in die verlede ’n goeie aanduiding van bestuurspotensiaal in die toekoms geheel en al ongegrond is. Maar hier is die naakte waarheid:…

diversifikasie is een van die groot hoekstene van moderne portefeuljeteorie. Sedert die uiters invloedryke werk van Harry Markowitz in sy artikel “Portfolio Selection”, in The Journal of Finance (1952) het beleggingsbestuurders die potensiaal besef vir die “gratis middagete” wat dit voorsien en het hulle portefeuljes dienooreenkomstig ontwerp. In dié artikel word die vraag of diversifikasie genoegsaam is vir doeltreffende portefeuljerisikobestuur in die praktyk, ondersoek. Die antwoord is nee – weens twee redes. Eerstens is die primêre meganisme wat die verwagte risikoverminderde voordele verskaf (gebrekkige verhoudinge), nie stabiel oor tyd nie en in tye van uiterste negatiewe markopbrengste vir Suid-Afrikaanse ekwiteite, misluk die alternatiewe bateklasse om genoegsame groot opbrengste te lewer, wat die verliese uitwis. Tweedens toon onlangse navorsing op die Suid-Afrikaanse aandelemark dat die hoër vlakke van diversifikasie nie konsekwent…

omiets in ons huidige mark te probeer vind wat styg, is amper onmoontlik. Dit voel asof daar nêrens is om weg te kruip nie. En dit maak nie saak teen watter waardasies jy koop nie, die prys bly net daal. Selfs die markgunstelinge van die afgelope paar jaar het hulle glans verloor. Maar ’n mens kan nog geld maak. Jy moet net in verskillende hoekies gaan loer. Die hoek waarvan ek hier praat, is voorkeuraandele. Hulle is skuldinstrumente wat deur genoteerde maatskappye uitgereik word en is ’n lening aan die maatskappy met notering. Hulle betaal dan gereelde dividende wat aan die prima rentekoers verbind is. Omdat dit ’n dividend is, word terughoudingsbelasting op die dividend teen ’n koers van 20% afgetrek. Ons vind nogal goeie opbrengste by nie-finansiële-voorkeuraandele met sommige…

mense is taamlik geneig om te vertel dat hulle die “heeldag” in vergaderings was – byna asof dit iets is om oor te spog. Vergaderings is ’n noodsaaklike deel van die bestuur van ’n onderneming, die skep van samewerking, om nuwe idees te kry, en om seker te maak almal slaan nog dieselfde koers in, sê Nick Najjar, stigter en besturende direkteur van die konsultant-en-opleidingsmaatskappy Synergist. Vergaderings kan ook spanlede frustreer en kry gereeld die skuld daarvoor dat mense nie genoeg tyd het om hul “regte werk” te doen nie. Volens Amerika se buro vir arbeidstatistiek word sowat $37 miljard jaarliks in Amerika met onnodige vergaderings gemors. Tegnologie het die manier verander waarop vergaderings gehou word, met ’n toename in sogenaamde aanlyn of virtuele vergaderings (Google Hangouts, ezTalks-wolkvergaderings, Zoom, ReadyTalk).…

selfs Adam Smith, die vader van ekonomie, het geglo ’n sterk staat is ’n noodsaaklike, indien nie genoegsame nie, voorvereiste vir ’n groeiende ekonomie. Soos Smith geskryf het, die staat moet “geregtigheid toepas, private eiendomsreg afdwing en die nasie teen aggressie beskerm”. Baie mense hou hier op om Smith te lees en glo dat hy ’n voorstander van beperkte regering is. Dit is nie heeltemal regverdig nie. Soos wat Jacob Viner reeds in 1927 aangedui het, sluit An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations ook verwysings in na die staat se verpligting om finansiële markte te reguleer, die jeug op te voed, tydelike monopolieë op patente te beskerm, en “om sekere openbare werke en openbare instellings op te rig en te onderhou wat ten doel…

Vorige aanbevelings Korporatiewe bestuur is een van daardie ontasbare fasette wat nie so moeilik is om na te gaan nie. Dink aan eenvoudige maar belangrike dinge, soos onafhanklike nie-uitvoerende direkteure en direksievoorsitter. Ander is deursigtigheid met direkteursvergoeding, voldoening aan die King-kode en ’n oudit-rotasiebeleid. Gewoonlik sien ons dit nie raak nie omdat dit eenvoudig doeltreffend gebeur. Wanneer probleme egter ontstaan en sake loop verkeerd, word dit ’n openbare saak – en dan is die probleem gewoonlik diepliggend. Invicta is ’n sprekende voorbeeld. Daar was wel ’n skikking met die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, maar dit het die maatskappy R750 miljoen gekos. Die JSE het ook die aandeel terugkoop van 2015 as onwettig beskou en dit moes herroep word. Meer onlangs sê die JSE dat Invicta feite teruggehou het wat hy tydens die…

die groep Pick n Pay is een van Afrika se grootste kleinhandelaars met 1 732 winkels. Die groep het vir die 26 weke tot 26 Augustus ’n styging van 6,4% in omset vir die tydperk gelewer, tot R41,2 miljard, en het ’n tussentydse dividend per aandeel van 38,1 sent verklaar, 17,1% hoër. Vooruitsig: Pick n Pay se aandeelprys het bestendig gestyg van die laagtepunt van 1 650 per aandeel in 2004 tot ’n absolute hoogtepunt wat verlede jaar op 8 425 sent getoets is. Hy is steeds in ’n opwaartse tendens, maar verhandel binne ’n groot strek van tussen 8 425 en 5 460 sent per aandeel. Op die grafieke: Pick n Pay se prys is besig met ’n korreksie van sy hoogtepunt van 8 425 sent af. Beleggers is…

Mite #1: Drie jaar (Vyf jaar? Tien jaar? Twintig jaar?) se fondsprestasiegeskiedenis behoort oortuigende getuienis van batebestuursvaardigheid te gee. Feit: Selfs Warren Buffett se langtermyngeskiedenis is nie statisties genoegsaam om te bepaal of die uitkomste wat hy gegenereer het, vanweë sy vaardigheid of (Nassim Taleb: Fooled by Randomness) ewekansigheid is nie. Mite #2: Jy kry dalk dit waarvoor jy betaal in batebestuur. Feit: Die naakte werklikheid is dat hoër bestuursgelde geen versekering is dat jy ’n beter uitkoms gaan kry nie. Dit is wel waar dat nie alle passiewe instrumente goedkoper is as aktief bestuurde fondse is nie. Maar die een oorheersende feit is dat laer koste minstens die prestasiesleur op enige fonds verminder. (Jack Bogle, Vanguard). Mite #3: Belê in fondse waar die bestuurder sy eie geld in belê…

verantwoordelike belegging berus op die kennis dat hoe ons vandag belê, die gehalte van ons toekoms sal bepaal. Om dit eenvoudig te stel, as ons voortgaan om te belê in onvolhoubare maatskappye wat die openbare vertroue vernietig, die omgewing besoedel en ongelykheid aandryf, moet ons aanvaar dat ons ’n wêreld aan ons kinders gaan nalaat wat weens ons onverantwoordelike houding erger as ons s’n sal wees. ’n Kernidee wat met verantwoordelike belegging verbind word, is egter dat maatskappye wat fokus op omgewings-, maatskaplike en bestuurs-(OMB-) kwessies opbrengste op kapitaal en langtermyn-aan-deelhouerswaarde verminder. Maar die werklikheid – soos bevestig is deur akademiese én nywerheidsnavorsing – is die teenoorgestelde. Trouens, maatskappye wat verbind is tot OMB-praktyke toon spesifieke meetbare eienskappe, soos laer koste van kapitaal, beter hulpbrondoeltreffendheid, sterker innovering, laer personeelomset, groter…

1. Beperk vergaderings tot 15 minute Hy sê al is 30 minute die verstekopsie in die meeste kalendertoepassings, kan ’n mens dit maklik tot 15 minute aanpas. Wetenskaplik gesproke pas 18 minute in by die navorsing oor aandagspan – blykbaar kan die meeste mense 10 tot 18 minute aandag gee voordat hul gedagtes dwaal. 2. Stel ’n regte tydhouer Die uitwerking van die tydhouer hou verband met die “kreatiewe oplewing” wat beperkings en spertye veroorsaak. ’n Afteller kan dit ook vir vergaderings doen. 3. Vat die stoele weg Die “staanvergadering” spruit uit die idee dat hoe langer jy staan, hoe ongemakliker word jy. 4. Geen skootrekenaars vir aan– tekeninge nie Navorsing deur Pam Mueller van Princeton-universiteit en Daniel Oppenheimer van die Universiteit van Kalifornië toon dat aantekeninge met die hand…

Yiddish Proverbs @YiddishProverbs Die een wat volhard in sy standpunt moet gereed wees om honger te ly. Joubert Botha @JoubertBotha Moenie so dors wees vir die geleentheid dat jy uit elke beker drink wat aan jou oorhandig word nie… dis hoe jy vergiftig word. IG: richpoplak @Poplak Ek sit al ’n ruk hier met die letters, en ek is daarvan oortuig #KPMG is ’n soort duiwelse anagram. Lester Kiewit @lesterkk So pas ontvang: Twee werklose Britse ontvangers van werkloosheidstoelaes staan op die punt om ekstra druk op die fiskus van die sukkelende eiland te plaas. Saxonwold Shebeen @StateShebeen Jammer, Des van Rooyen. Daar is altyd die volgende keer! #TitoMboweni SikonathiMantshantsh @SikonathiM Kan @FloydShivambu nou onthou hoeveel hy by sy broer geleen het? Ek onthou elke bedrag wat ek ooit aan…

“Die dag toe mnr. Moyana die amp aanvaar het, was ’n ramp vir die SAID. Die SAID was byna dadelik – en deurlopend in die volgende 18 maande – in beroering, met tragiese gevolge vir die lewens van baie mense, tragiese gevolge vir die reputasie van die SAID en tragiese gevolge vir die land in die geheel.” – Regter Robert Nugent in sy tussentydse verslag vir die kommissie van ondersoek na belastingadministrasie en bestuur by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID). In die verslag word president Cyril Ramaphosa aangeraai om ’n nuwe SAID-kommissaris aan te stel. Die verslag stel dat al sal die vervanging van Tom Moyane nie ’n wondermiddel wees nie, is dit die “eerste noodsaaklike stap waarsonder geen moontlikheid bestaan om die skade te herstel wat by die SAID aangerig…

Vorige aanbevelings Is ’n herstel dalk op pad vir Datatec nadat hy in Januarie vanjaar met 44% geval het? Die maatskappy het sowat R5 miljard aan aandeelhouers uitgekeer nadat hy sy inligtingtegnologieverspreiding-en-logistiek-onderneming Westcon Americas en 10% van Westcon International in ’n transaksie van sowat $830 miljoen aan Synnex Corporation verkoop het. Die opbrengs uit die verkoop is gebruik as bedryfskapitaal om skuld te betaal. Die maatskappy het ook sy Nederlandse bedrywigheid, Logicalis, vir $42 miljoen verkoop. Die res van sy Westconbelange, wat 59% van Datatec se inkomste bydra, is nog wankelrig en belemmer die verdienste. Aandeelhouers het in September teen die instelling van die maatskappy se vergoedingsverslag gestem. Jens Montanana, uitvoerende hoof van Datatec, is verlede jaar R83 miljoen betaal, waaronder R48 miljoen as ’n “bonus vir transaksie-afhandeling” ná die…

suid-Afrika se besluit om dagga vir persoonlike gebruik te wettig, is met gelag, bespotting en ontsteltenis ontvang, maar dié stap het die land in ooreenstemming gebring met ’n wêreldtendens wat reeds miljarde dollars in wettige sake en beleggings gegenereer het. Verbruikersbesteding in die wettige daggabedryf het verlede jaar wêreldwyd $9,5 miljard beloop en sal na verwagting teen 2022 tot $32 miljard verdriedubbel na gelang die vraag na ontspannings-en medisinale produkte wat van die plant gemaak word, in ’n eksponensiële tempo groei, volgens ’n 2018-verslag deur Arcview-marknavorsing. Dié ramings is geloofwaardig in die lig van die belangrike mylpale wat die bedryf oor die afgelope twee jaar bereik het met ongeveer 25 lande wat dagga vir mediese gebruik gewettig het of die besit daarvan in klein hoeveelhede gedekriminaliseer het. Amerika is die…

ekonome, batebestuurders, beleggingsbestuurders, produkont wikkelaars en dies meer gebruik almal die “rasionele belegger” wanneer hulle voorspellings en veronderstellings doen. ’n Rasionele belegger, of rasionele gedrag, verwys na die handelings-of besluitnemingskriteria van ’n persoon sodat optimale voordele bereik word. Maar is die gemiddelde persoon rasioneel? Ons grond so baie model-veronderstellings op dié ideale persoon, maar bestaan hy of sy? Die bestaan van vooroordele lei tot ’n onduidelike antwoord. Kognitiewe vooroordele het betrekking op die verwerking van inligting. Dit hou verband met hoe ons dink en redeneer. Kognitiewe vooroordele kan lei tot ’n onlogiese afwyking van rasionaliteit en swak besluitneming tot gevolg hê. ’n Klassieke voorbeeld van kognitiewe vooroordeel is die dobbelaarsdenkfout. As jy ’n muntstuk opskiet en dit land ses keer agtereenvolgens op munt, dan glo ons dat die volgende uitslag…

die Suid-Afrikaanse aftreefondsmark is geruime tyd reeds hoofsaaklik ’n gedefinieerde bydrae-gegronde mark, waar lede self die risiko loop as beleggingsopbrengste laer is as wat nodig is om ’n voldoende neseier vir hul aftrede op te bou. En studies toon dat lede nie voldoende middele opbou om dieselfde lewenspeil te handhaaf nadat hulle afgetree het nie… Dit sou maklik wees om dié twee stellings aan mekaar te koppel en die afleiding te maak dat swak beleggingsopbrengste die skuld moet kry vir lede se swak uitkomstes, maar dit sal ’n mistasting wees. Daar is baie redes waarom aftrede “nie werk nie”, en beleggingsopbrengste was nie in onlangse jare die grootste sondebok nie. Beleggingsopbrengste Ons praat al ’n geruime tyd lank oor die werklikhede van ’n omgewing van lae opbrengste, wat nie die…

GENOTEERDE EIENDOM Tyd geleë vir goeie winskopies Plaaslik genoteerde eiendom het ’n moeilike 12 maande agter die rug en hoewel die aandeelprys nie binnekort heraangeslaan gaan word nie, sien ons die eerste keer in dekades pryse onder netto batewaarde (NBW). Daar is ook dubbelsyfer-opbrengste. Kortliks, ek het lanklaas eiendomsaandele so goedkoop gesien. Dit is beslis die moeite werd om ’n paar top-vlak aandele of plaaslike beursverhandelde fondse (ETF’s) op die huidige vlakke tot ’n portefeulje by te voeg. Selfs al bly pryse staties, sal die opbrengste die aandeelhouers goed beloon. CONDUIT CAPITAL Resultate móét eenvoudig gelees word Conduit Capital is nie ’n aandeel waarin ek nog ooit belê het nie, en ek sal waarskynlik ook nie daarin belê nie. Dit is hoofsaaklik omdat ek nie oortuig is van sommige van…