Indholdsfortegnelse for 10 December 2015 i Finweek - Afrikaans

s ake kan nie net normaalweg voortgaan soos tevore nie, het Julius Malema, leier van die EFF, onlangs in Londen aan ’n gehoor van Britse en Amerikaanse beleggers gesê. Malema het na bemagtigingstransaksies verwys en gesê maatskappye moet werknemers, eerder as swartbemagtigingsmagnate, belange in hul bedrywighede laat verkry. Dit geld ook die groter ekonomie, soos Peter Attard Montalto, ekonoom by Nomura, onlangs in ’n navorsingsaantekening getoon het. Moet egter nie verwag dat iemand op dié waarskuwings sal let nie. Soos Montalto skryf, is Nomura “nou negatiewer as ooit vantevore oor die regering se vermoë om hervormings te doen wat groei versterk”. Dis nie wat mens wil lees in ’n week waarin twee kredietgraderingsagentskappe aankondigings oor die land se soewereineskuld-status sou doen nie. Die mark het by die skrywe hiervan verwag…

dit is my laaste brief as jou korrespondent in Nigerië. Dit was lekker om sommige van die beproewings en oorwinnings daarvan om op dié wonderlike, ergerlike plek te woon en te werk, met jou te deel. Hier is ’n paar sakelesse wat ek uit Nigerië geleer het: 1. WEES AANPASBAAR Nigerië respekteer nie nege tot vyf of vyf dae per week nie – hy doen elke dag heeldag sake. Hy sal nie Maandagoggend die foon antwoord nie, maar sal jou Sondag terugbel net as jy middagete wil geniet. Vergeet jou tradisionele sakestrukture en moenie probeer om Nigerië daarby te laat pas nie. Mense sál bel: Die meeste Nigeriërs sal uiteindelik nie die kans laat verbygaan om sake te doen nie. 2. ONTSPAN Niks gaan haastig gebeur nie en jy kan…

d ie konstruksiesektor is steeds ’n taamlik groot bydraer tot Suid-Afrika se ekonomie en tot werkverskaffing. Die sektor kry egter al die afgelope sewe jaar lank swaar en sukkel om weer die groeivlakke van die aanloop tot die Wêreldbekersokkertoernooi van 2010 te bereik. Ondanks die trae ekonomiese groei – die Suid-Afrikaanse Reserwebank voorspel ’n syfer van net 1,4% vir vanjaar – en toenemende werkloosheid, het die aandeelprys van Cashbuild, die land se grootste kleinhandelaar van boumateriaal en verwante produkte, sedert begin vanjaar met meer as 90% gestyg. Sy dividend vir die jaar was 35% hoër op 712 sent per aandeel. Cashbuild se inkomste het in die jaar tot Junie met 13% op ’n jaargrondslag tot byna R7,7 miljard gestyg, terwyl die bedryfswins met 30% tot R464,5 miljoen gestyg het. Die…

d ie afgelope jaar was moeilik, met talle uiteenlopende dimensies. Aan die positiewe kant het die voorste buitelandse ekwiteitsfondse uitstekende prestasies van meer as 20% gelewer, terwyl vooraanstaande binnelandse multibatefondse meer as 12% gelewer het. Die beste binnelandse algemene ekwiteitsfondse het ook 12% oortref, en in hierdie uitgawe lig ons spesifiek die Old Mutual Managed Alpha Equity Fund en Investors’ Fund uit, wat oor tien jaar met geannualiseerde opbrengste van onderskeidelik 15,88% en 15,50% spog. Hulle is die enigste twee fondse in die algemene ekwiteitsektor wat gedurende dié tydperk konsekwent onder die topkwartiel val. Maar ons moet nie die Rezco Equity Fund uit die oog verloor nie. Hoewel hy nog baie klein en betreklik nuut is, het hy oor 12 maande 18,4% en 25,6% sedert sy aanvang in Maart 2014…

maatstawwe is ’n nuttige meganisme vir beleggers om die prestasie van hul portefeuljes – en dié van hul beleggingsbestuurders – teen die res van die mark te meet. Hulle stel beleggers in staat om te bepaal of hul opbrengste bo- of ondergemiddeld was. Dit is veral belangrik wanneer prestasiegeld gevra word om te bepaal of die maatstawwe hoog genoeg gestel is. Prestasiemeting hang af van die doel van die belegging. Sommige beleggers bekommer hulle oor absolute prestasie, terwyl ander meer belang stel in prestasie relatief tot ’n markmaatstaf. Absolute prestasie word gewoonlik bepaal deur met hoeveel ’n portefeulje ’n voorafbepaalde vlak of ’n inflasiegekoppelde teiken wat op die belegger van toepassing is, oortref het. ’n Absolute vereiste kan ook deur ’n belegger se ervaring in die mark bepaal word of…

d ie meeste beleggingsmaatskappye wat goeie prestasie oor wesenlike tydperke oplewer, sal kliënte lok en hul bates onder bestuur vergroot. Dié groei sal dalk ’n hele ruk lank in hul kliënte se belang wees as die maatskappy die geleentheid benut wat sukses bied om in sy mense en sy prosesse (sowel belegging- as bedryfsprosesse) te investeer. Dit duur egter nie onbepaald nie. Sodra ’n sekere kritieke punt bereik is, ondermyn verdere groei die maatskappy se vermoë om portefeuljes te bly bied wat die mark klop. Dit is nie ’n omstrede waarneming nie. Die interessante vraag in die groottedebat is hoe mens weet wanneer dié kritieke punt bereik is. Die vraag wat kliënte my die afgelope dekade die meeste gevra het, is: “Het Coronation te groot geword om resultate te behaal?”…

sy voortgesette steun vir die sukkelende platinummynmaatskappy Lonmin het opnuut vrae laat ontstaan oor die rol en verantwoordelikhede van die Openbare Beleggingskorporasie (OBK), wat R1 810 miljard van staatswerknemers se pensioenfondsgeld bestuur. Die OBK bestaan ten einde om te sien na die geld wat hy namens die werkers en pensioentrekkers bestuur en belê, en om goeie opbrengs daarop te behaal. Met bates onder bestuur gelykstaande met byna ’n derde van Suid-Afrika se bruto binnelandse produk is dit nie ’n verantwoordelikheid wat ligtelik opgeneem moet word nie. Hy word egter ook bestuur om te belê in transaksies wat by regeringsprioriteite inpas, waaronder transformasie en werkskepping – ’n mandaat wat verskillend geïnterpreteer en selfs uitgebuit kan word. Al hoe meer vrae ontstaan oor die motiewe vir ’n aantal van sy transaksies –…

1. Verminder skuld, of betaal dit af Die besluit oor die gebruik van jou Kersbonus is persoonlik, sê Gregg Sneddon, stigter van The Financial Coach, wat omvattende finansiële beplanningsdienste aan kliënte bied. Verbruikers kan hul Kersbonus bestee, spaar of weggee. “Gebruik ten minste 15% van jou bonus vir langtermynbesparing, gee sê maar 10% weg, en bestee 75%. Maar dit verskil van persoon tot persoon,” sê Sneddon. As jy skuld het, moet jy eers probeer om dit af te betaal, sê hy, want dit sal jou help om nie meer skuld te maak nie, veral met die rentekoerse wat styg. Die Suid-Afrikaanse Reserwebank het rentekoerse middel November met 0,25 persentasiepunte verhoog, en ’n verdere styging van 0,25 persentasiepunte word volgende jaar verwag, volgens finansiëledienstegroep MMI Holdings. Warren Ingram, Galileo Capital se…

d ie aantal werksgeleenthede in Amerika, plase uitgesluit, het in Oktober met 271 000 gestyg. Dit was die grootste styging sover vanjaar en veel meer as die markverwagting. Daarby is indiensneming vir die vorige twee maande ook opwaarts aangepas. Verder het die loonstyging in Oktober tot 2,5% op ’n jaargrondslag toegeneem. Dit is die hoogste koers in ses jaar. Die sterk arbeidsmarkverslag toon dat die groeimomentum van die Amerikaanse ekonomie ondanks swak wêreldgroei sterk bly. Dit het bespiegeling laat toeneem dat die Amerikaanse Federale Reserweraad (die Fed) rentekoerse op sy Desember-vergadering sal begin verhoog. Stygende Amerikaanse rentekoerse maak vir lande soos Suid-Afrika saak, want hulle sal sowel ons finansiële markte as ekonomie raak. Die pryse van riskante bates soos aandele word aangedryf deur die winsgroeikoers en die rentekoers waarteen die…

CoAL het die afgelope twee boekjare sowat $130M. (R1,9 miljard) verloor en sy kapitaalbasis is erg verwater. david Brown, uitvoerende hoof van Coal of Africa (CoAL), het groot planne vir sy maatskappy, wat tot nou toe in ’n stryd om oorlewing gewikkel was. Hy het verlede jaar ingestem om aandele ter waarde van $70 miljoen aan Beijing Haohua Energy (BHE) van China te verkoop en het ook ’n aantal ou dispute uitgeklaar, waaronder ’n aanspreeklikheidskikking van $10 miljoen (R144 miljoen) met Grindrod, die JSE-genoteerde logistiek-en-hawegroep, en ’n dispuut van $30 miljoen (R432 miljoen) met Rio Tinto oor die finale betaling vir Chapudi, ’n geweldige steenkoolafsetting in Limpopo waarop CoAL sy hoop op die toekoms grootliks bou. Om die weg daarvoor te baan, het CoAL die meeste van sy verouderende steenkoolmyne…

Conduit is ’n stuiweraandeel wat die afgelope weke beduidend teruggesak het weens ’n regteuitgifte waarmee die maatskappy hoop om R150 miljoen in te samel. Sean Riskowitz, uitvoerende hoof, wil ’n Berkshire Hathaway in die kleine opbou, want hy gaan die versekeringsbeen van die onderneming gebruik om swewende kapitaal te skep wat dan elders belê kan word om vir beleggers uitmuntende opbrengste te genereer. Riskowitz het sy strategie baie duidelik aan beleggers oorgedra via die maatskappy se resultate, en hoewel ek nie van al die bates hou wat Conduit tot dusver verkry het nie, moet ’n mens die bestuur vertrou. Dit is ’n goeie span, met meestal ’n uitstekende prestasiegeskiedenis. (Die sukkelende RBA Holdings, ’n ontwikkelaar van laekostebehuising, is ’n ongelukkigheid vir Riskowitz, maar kan mettertyd suksesvol blyk.) Met sy onlangse…

HARMONY GOLD` Nog gans te vroeg om te sê Daar was heelwat opgewondenheid onder die bestuur en aandeelhouers toe Harmony aangekondig het dat hy koper en goud in Kili Teke, Papoea-Nieu-Guinee, ontdek het. Maar dit is die soort ontwikkeling wat in perspektief gesien moet word. Eerstens is die beskrywing van die afsetting slegs afgelei, en volgens die riglyne van die Suid-Afrikaanse kode vir die aanmelding van eksplorasieresultate, mineralehulpbronne en mineralereserwes (Samrec) is dit in werklikheid die laagste vlak van sekerheid, met aangeduide afsettings en reserwes op ’n hoër vlak van waarskynlikheid. Met ander woorde, dit is nog lank voordat ons seker kan wees hoeveel rykdom daar werklik ondergronds is. ’n Bankbare lewensvatbaarheidstudie moet natuurlik ook nog gedoen word. Die ander probleem is die ligging – Google Earth toon dat dit…

Ben Bernanke, voormalige voorsitter van die Amerikaanse Federale Reserweraad, was onder andere ’n spreker op die Bank Credit Analystkonferensie in New York, wat jy bygewoon het. Met watter indrukke is jy daar weg? Eerstens groei die Amerikaanse ekonomie goed – min mense het daarvan verskil. Tweedens het talle leidende ontleders bevestig dat Europa op pad is om te herstel, met hope skietgoed wat betref kwantitatiewe verruiming om die ekonomie te stimuleer. Derdens is daar uiteenlopende menings oor China se invloed op die wêreldekonomie. Interessante opmerkings oor die Amerikaanse ekonomie? Die oorheersende siening was dat geen inflasie deur die stelsel kom nie. ’n Bekende ontleder het aangevoer dat die deflasionêre risiko inderdaad baie groter as die inflasionêre risiko is en dat die koers op die tienjaar-skatkiswissels goed moontlik van die huidige…

blootstelling aan Afrika-aandele buite Suid-Afrika het belangrik geword vir beleggers wat uit die plaaslike mark wil diversifiseer. Een fonds wat aan al die vereistes voldoen, is die Allan Gray se Africa Ex-SA Equity Fund, wat drie jaar gelede bekend gestel is en gesamentlik deur die beleggingshuis se adjunkbeleggingshoof, Andrew Lapping, en portefeuljebestuurder Nick Ndiritu bestuur word. Die fonds poog om Afrika-aandelemarkte (Standard Bank Africa Total Return Index) met minimum risiko op lang termyn te klop. Beleggers het tipies ’n minimum beleggingshorison van vyf jaar. Nege van die vyftien ekonomieë wat wêreldwyd die vinnigste groei toon, is in Afrika, en Afrika suid van die Sahara is steeds die gebied wat die tweede vinnigste in die wêreld groei. Die verhouding van bruto vaste investering tot BBP is tans op ’n hoogtepunt van…

d ie Old Mutual Global Equity Fund was die afgelope jare ’n seëning vir beleggers wat die gewigstoekenning in hul effektetrustportefeuljes van binnelandse na internasionale aandele oorgeskakel het. Dié fonds is tans een van die toppresteerders in die land, met ’n opbrengs van 23% oor een jaar, ’n geannualiseerde 29,8% oor drie jaar en ’n geannualiseerde 30,3% oor vyf jaar. Uit Londen bestuur deur Ian Heslop, hoof van wêreldaandele van Old Mutual Global Investors, is dié fonds een van die min ontwikkeldemark-wêreldfondse wat bestendig beter as die MSCI Wêreld-indeks gepresteer het. Meer as 300 bestuurders, of 87%, het verlede jaar onderpresteer met dié indeks [as maatstaf]. Heslop skryf sy sukses grootliks daaraan toe dat hy hoofsaaklik ’n onder-na-bo-proses volg om aandele uit te soek en hom op veranderende verwagtinge toespits…

RA OF ANDER MEDIUM? Paul Heneke (51) skryf per e-pos: Haai Simon, Ek geniet jou wenke oor aandele. Ek wil graag weet, moet ek meer belê in die etfSA-aftree-annuïteit (RA) waartoe ek maandeliks bydra, of liewer ’n ander beleggingsmedium? My huidige portefeulje bestaan uit: ■ Aandele = 5% ■ etfSA = 5% ■ etfSA-RA = 0,6% ■ Transnet-pensioenfonds = 76,4% ■ Absa-geldmarkrekening: 13% Simon Brown antwoord: Ek sou die toevoeging van ’n belastingvrye spaarrekening (TFSA) oorweeg. Jy kan elke jaar R30 000 belastingvry tot ’n belastingvrye spaarrekening bydra. Wanneer jy die jaarlikse perk bereik, voeg dit by tot die aftree-annuïteit. Jy kan ook bestaande ETF’s in die belastingvrye spaarrekening stort – moet net nie die perk van R30 000 per belastingjaar uit die oog verloor nie. Watter ETF’s? Ek verkies…

“MY RAAD VIR VERBRUIKERS IS: GORDEL VAS – 2016 GAAN VIR ONS ALMAL BAIE MOEILIK WEES.” – Nicholas Nkosi, hoof vir voertuig- en batefinansiering van Standard Bank, in ’n onderhoud met Business Day. Die verkope van nuwe voertuie het in November op ’n jaargrondslag met 0,4% gestyg ná drie maande van dalings van tussen 8% en 9%. “Kom investeer en kom help die mense om deel van die proses van welvaartskepping te wees. Sake kan nie net normaalweg voortgaan nie. Die mense sê: ‘Julle kan nie in ons land werk sonder dat ons voordeel daaruit trek nie.’ Pleks van om aandele aan die Cyril Ramaphosas en Patrice Motsepes te gee, behoort julle aandele aan die werkers te gee.” – Julius Malema, leier van die EFF, einde November in ’n toespraak…

m et skuldvermindering die wagwoord in die mynbousektor oor die hele wêreld heen, is dit beduidend dat South32 sy skuld gedurende sy September-kwartaal met ’n aanmerklike $206 miljoen (R2,9 miljard) verminder het. Dit laat ’n netto bedrag van $196 miljoen (R2,8 miljard) nog op die balansstaat. Die uitvoerende hoof van die groep, met sy hoofkantoor in Perth, Australië, Graham Kerr, sê aan finweek daar is nie ’n fiksasie om die balansstaat in ’n netto kontantposisie te kry nie. Ontleders meen egter dat om die rem met betrekking tot skuld aan te draai noodsaaklik vir die groep se welvaart is. Derryn Maade, ’n ontleder by HSBC, meen ’n vyfde agtereenvolgende jaar van onderprestasie van mynbou-aandele het die mededinging om beleggingsdollars verhoog. In dié omgewing is dit al hoe moeiliker vir mynmaatskappye…

Met sy trotse herkoms wat langer as 160 jaar terugstrek, bereik Aspen Pharmacare se produkte meer as 150 lande wêreldwyd. Hy het 26 vervaardigingsaanlegte op 18 terreine op 6 vastelande en meer as 10 000 werknemers, en hy produseer sowat 23 miljard tablette elke jaar. Onder aanvoering van Stephen Saad en Gus Attridge het die maatskappy vinnig gegroei en sy genormaliseerde wesensverdienste per aandeel het sedert 2012 met 84,6% toegeneem. In die jaar tot einde Junie het Aspen se omset met 22% tot R36,1 miljard gestyg, terwyl sy bedryfswins op R8,4 miljard 14% hoër was. Dividende per aandeel het met 15% tot 216c gegroei, wat besonder positief is aangesien baie biotegnologie- en farmasiemaatskappye nie dividende uitkeer nie. Trouens, op ’n geannualiseerde vyfjaargrondslag gemeet, is sy dividendgroei sowel as sy verdienstegroei…

d ie jaar loop nou vinnig ten einde, wat beteken dit is weer tyd om portefeuljes te hersien – nie slegs wat prestasie betref nie, maar ook strategie en die bates in jou portefeulje. Die eerste deel is taamlik eenvoudig: hoe het jy gevaar vergeleke met jou maatstaf? Ek gebruik die Satrix40* as my maatstaf, want dit gee my ’n totale opbrengs wat ook die dividende insluit wat gedurende die beleggingstydperk uitgekeer is. Soos sake nou staan, het dié beursverhandelde fonds (ETF) sowat 7% vir die jaar gelewer, dividende ingesluit, en sowat 50% oor drie jaar. Oortref Satrix40 Ek wil hê my aandeleportefeulje moet oor eenjaaren driejaartydperke beter as die Satrix40 doen. Ek is ’n langtermynbelegger, dus kies ek dié twee tydrame, want as ek hier en daar oor ’n…

g root kommoditeitsiklusse kom elke sowat 25 jaar voor, en sommige kan as “supersiklusse” bestempel word waarin kommoditeitspryse vanweë ’n strukturele verandering in die vraag en ’n uitgerekte vertraging van aanbodreaksie besonder sterk styg. Hulle word gewoonlik deur die industrialisering van spesifieke nasies en streke aangedryf, soos Amerika in die vroeë 1900’s en meer onlangs China, en word dikwels ook met groot konflikte verbind. Hulle kan ’n lang aanloop hê en lank voortduur, veral in die konteks van institusionele beleggersgeheue. Tekens van hoogtepunte en veral laagtepunte is in wese nie ooglopend nie, en geduld is voordelig, veral onder beleggers. ’n Supersiklus word die beste deur kommoditeitspryse getoon – wat in die algemeen sterk styg en gewoonlik op baie ooreenstemmende wyse. Stygings in maatskappyverdienste gaan daarmee gepaard wat gewoonlik uit toenemende…

d aar is baie benaderings wat deur die verskillende Suid-Afrikaanse fondsbestuurders gevolg word wat dikwels aansienlike meriete het. Wanneer jy wil bepaal deur watter maatskappye se aandele jou geld met die verloop van tyd die beste sal groei, is een van die beste metodes om te kyk na die drie M’s: moat (mededingende voordeel), management (bestuur) en margin of safety (veiligheids-marge). In wese behels dié benadering om na hoëgehaltebeleggings te soek wat teen afslag op hul intrinsieke waarde verkoop. In hierdie metodiek verteenwoordig mededingende voordeel en bestuur gesamentlik ’n maatskappy se gehalte, terwyl veiligheidsmarge sy prys verteenwoordig. Dit is ’n konsep waarby beleggers almal aanklank kan vind – gehalte teen ’n goeie prys. Mededingende voordeel Wanneer ’n mens na ’n maatskappy se potensiaal as ’n belegging kyk, is dit belangrik…

s anlam se Maatstaf-peiling vir 2015 wys dat 31% van alle Suid-Afrikaners óf langer aanhou werk óf ’n ander vorm van inkomste vind wanneer hulle afgetree het. Tog oortuig dié syfers baie mense steeds nie om te spaar nie. Dit is hoekom Glacier van Sanlam besluit het om die kwessie van aftrede anders aan te pak. In sy #FutureFWD-veldtog het Glacier drie jonger Suid-Afrikaners afgepaar met afgetredenes wat vir hul oudag voorsiening gemaak het. Die doel was om Suid-Afrikaners tot aksie te laat oorgaan deur hulle eerstehands te laat ervaar hoe dit is om afgetree te wees. Die veldtog se boodskap was duidelik: Jy kan wonderlike dinge later in jou lewe doen, maar daarvoor moet jy die finansiële middele hê. Roenica Tyson, bestuurder van beleggingsprodukte by Glacier, verduidelik: “Ons doelwit…

jy sal sien dit maak geen verskil watter tyd van die dag jy op die nuus inskakel nie, gebeure sal die een oomblik positief wees en negatief die volgende. Dit herinner my aan die storie van die man wat by ’n vliegtuig uitgeval het. Die goeie nuus was dat hy ’n valskerm gehad het, maar die slegte nuus was dat dit nie wou oopgaan nie. Die goeie nuus was dat daar ’n hooimied onder hom was waar hy sou land. Die slegte nuus was dat daar ’n hooivurk regop op die hooimied uitgestaan het. Die goeie nuus was dat hy die vurk misgeval het, maar die slegte nuus was dat hy die hele hooimied misgeval het . . . Geselekteerde maatskappye maak goeie resultate bekend, gevolg deur verslae van sukkelende…