Indholdsfortegnelse for 11/19/2020 i Landbouweekblad

Besnoeiings aan openbare dienste in 2021 sal die oë laat traan en kan uiters belangrike programme soos opvoeding benadeel, waarsku mnr. Michael Sachs, adjunkvoorsitter van die finansiële en fiskale kommissie. Dié voormalige hoof van die begrotingskantoor van die tesourie het op ’n parlementêre komiteesitting beklemtoon sonder beleid wat uitstippel hoe dié besnoeiings neerslag sal vind in departemente se bestedingsplanne, sal Suid-Afrikaners wat die swaarste op openbare dienste steun, die ergste geraak word deur begrotingsbesnoeiings. “Hierdie tipe besnoeiings waar die nominale vlak van besteding daal, is ongehoord. Dit het nog nooit vantevore in Suid-Afrika gebeur nie.” Die departement van binnelandse sake se begroting sal volgende jaar na verwagting met 13,5% besnoei word, verdediging met 9,3%, wetgewende en uitvoerende dienste, wat die parlement insluit, met 3,8%, maatskaplike ontwikkeling met 1%, polisiëring met…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Is RWS die einde van vrye keuse vir die wolboer? ■ Bestuur veld só ná brande ■ Die wonderwerk op Ida-plase ■ Mielies: 5% meer aandag is wen-verskil ■ SA dagga kan hoog vlieg ■ Braaivleisaansteker omskep in doeltreffende voorbrandmaker SPESIAAL ■ Sonneblomme GESIN ■ Wat eet ons vanaand? VELDBESTUUR Ná die wydverspreide brande in die Vrystaat, Noord-Kaap en Noordwes het goeie reën plek-plek geval en is daar groen spriete van hoop. Twee van die grootste kenners van weiveld in Suid-Afrika gee korttermynwenke oor krisisveldbestuur nadat ’n veldbrand jou weiding platgevee het.…

In die markverslag (L BW , 5 November 2020, bl. 28) is die rand-dollar-wisselkoers in die tabel vir sorghumpryse aangebring. Die korrekte wisselkoers is R16,57 (9 Oktober), R16,54 (16 Oktober) en R16,33 (23 Oktober). Die korrekte sorghumpryse is R3 849/t (9 Oktober), R3 960/t (16 Oktober) en R4 120/t (23 Oktober). Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou.com; tel. 021 406 3183.…

BOERE se trekkers dreun nou in die oostelike somergraangebiede, want die optimale planttyd vir saaigewasse in dié gebied is tot middel November, en in sommige dele tot die einde van die maand. Mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige, se raad aan somergraanboere in die oostelike produksiegebiede is om so gou as moontlik te begin plant. Heelwat meer reën word later in November verwag, wat die plantproses kan bemoeilik. Daarby kan ouer plante baie reën beter weerstaan. Hy sê die derde week in November sal die beste tyd wees vir lusernboere in die Noord-Kaap en die westelike dele van die Vrystaat om hooi van goeie gehalte te baal, hoewel korttermynvoorspellings dopgehou moet word vir skielike veranderinge in die weer. Van den Berg sê die brandtyd is verby in groot dele…

ACCESS BANK SOUTH AFRICA, die beoogde bank wat uit Grobank gevorm gaan word, sal landboufinansiering bied, maar dit sal slegs een van die sektore wees wat die bank bedien. Die bank sal na verwagting in die tweede helfte van aanstaande jaar krediet kan begin verleen, sê mnr. Bennie van Rooy, uitvoerende hoof van Grobank. GroCapital Holdings, Grobank se eienaar, het ’n ooreenkoms met die Nigeries genoteerde Access Bank gesluit, wat R400 miljoen in Grobank sal belê nadat die nodige regulatoriese goedkeurings na verwagting in die eerste kwartaal van 2021 verkry is. Die Kanadese beleggersgroep Fairfax Africa, Afgri Holdings en die Openbare Beleggingskorporasie is tans GroCapital Holdings se aandeelhouers. Ná die beoogde transaksie sal Grobank se naam na Access Bank South Africa verander word en sal die nuwe belegger ’n beherende…

Oos-Vrystaatse boere was gereed om op 3 November met mnr. Bheki Cele, minister van polisie, te vergader ná hy op 13 Oktober belowe het om oor 21 dae terug te kom “met ’n plan en marching orders aan die polisie”. Sy kantoor het egter laat weet die vergadering sou op 12 November plaasvind, 21 “werksdae” ná sy belofte. Mnr. Herkie Viljoen, veiligheidsvoorsitter van die Bethlehem-distrikslandbouvereniging, sê hulle het aan Cele se kantoor terug laat weet Cele beter self op daardie dag opdaag. Die boere het al einde verlede jaar, vóór die opspraakwekkende moord van mnr. Brendin Horner by Paul Roux, ’n verslag aan die Valke gestuur met besonderhede van veediefstalsindikate en moontlike polisiebetrokkenheid in die distrik, maar het ondanks gereelde navrae geen reaksie gekry nie. Sedertdien is ’n tweede verslag…

1 KENIA| Agente ‘wurg makadamiaboere’ Makadamiaboere in die Meru-distrik wil hê die regering moet optree teen kartelle makelaars wat volgens hulle saamsweer met verwerkers en pryse laer dwing. Toe makelaars vanaf 2009 tot 2013 die mark beheer het, het boere so min as Sh20/kg (R2,55/kg) vir hul neute gekry. Vanaf 2013 tot 2019 het plaashekpryse verbeter van Sh30/kg (R3,80) tot Sh200/kg (R300). Sedert inperkings weens Covid-19 het pryse tot Sh40/kg (R6) gedaal. Volgens mnr. Joshua Muriira, voorsitter van die Meru-makadamiaboerevereniging, het makelaars weer beheer geneem. Hy sê verwerkers het die pandemie uitgebuit en aankope opgehef, maar tog neute van makelaars gekoop. Agente sê egter die pryse is laag omdat bestellings weens die pandemie opgedroog het. — Business Daily 2 MAROKKO | Boere offer water op weens droogte Die…

DIE wysigingswetsontwerp op drankprodukte sal na die huis van tradisionele leiers vir kommentaar verwys word, omdat dit onder meer implikasies inhou vir die produksie en verkoop van tradisionele bier. Die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling het dié besluit geneem ná pres. Cyril Ramaphosa in Junie die wet terugverwys het na die parlement sodat tradisionele leiers op die wysigings kommentaar kan lewer. Die parlement het die wetsontwerp reeds in 2018 goedgekeur. Een van die hoofveranderinge was die byvoeging van bier en ander gegisde drankies tot die Wet op Drankprodukte (Wet 60 van 1989), wat die produksie en verkoop van alkoholiese produkte reguleer. Parlementêre regsadviseurs wys daarop dat die wysigingswet nie van toepassing is op die maak van tuisgemaakte of tradisionele bier vir tradisionele verbruik nie, maar reguleer…

S uid-Afrika se verbruikers van landbouprodukte is gehul in buitengewone ekonomiese omstandighede wat nog nie voorheen in dié geslag se bestaan beleef is nie. Die toename in die totale regeringskuld van lande wat deel vorm van ontwikkelde en ontwikkelende ekonomie is ysingswekkend. Die skuldvlakke van regerings wêreldwyd was nog nooit so hoog soos nou nie. Suid-Afrika moet nou daarop klem lê om oor die volgende drie jaar die land se begrotingstekort hok te slaan en regeringskuld tot 95% van die bruto binnelandse produk te beperk deur die volgende maatstawwe: ■ Beperk die groter wordende salarisrekening in die staatsdiens. ■ Beskerm die belegging in infrastruktuur en moenie daarop besnoei nie. ■ Stel belastingverhogings in vir die volgende drie jaar. Dit is onseker hoe laasgenoemde sal uitwerk weens ’n reeds belastingvoos gemeenskap.…

UIEPRYS GOED, KAN ONDER DRUK KOM Die prys van uie was in 2020 redelik goed vir produsente, hoewel dit die afgelope paar weke effens teruggesak het weens hoër lewering aan die markte. Die gemiddelde prys op 5 November in Johannesburg vir ’n sakkie van 10 kg was R33,80, R33,14 in Kaapstad en R34,99 in Durban. Op die Johannesburgmark het kopers bykans 3 ton voorafverpakte, gehalte-uie teen tot R6,50/kg gekoop. Dit is bykans dubbel die gemiddelde prys en toon die waarde daarin om topgehalte uie uit te soek en moeite te doen om dit afsonderlik van die eerste en tweede graad te bemark. Mnr. Geo van Zyl, besturende direkteur van RSA Markagentskap in Kaapstad, sê die prys kan weer onder druk kom. “ ’n Laer gemiddelde prys met hoër volumes is…

Die Wetenskaplike en Nywerheidnavorsingsraad (WNNR) en die Landbounavorsingsraad (LNR) het in ’n konsortium saamgewerk om goedkoop bio-aktiewe verpakking te ontwikkel wat druiwe langer vars hou en siektes beperk wat ontwikkel wanneer vrugte opgeberg word. Die swam Botrytis cinerea veroorsaak die ná-oesbederf van tafeldruiwe wêreldwyd. Die besmetting vind baie keer reeds in die wingerd plaas, maar manifesteer dan eers ná die oes en dikwels eers wanneer die vrugte in koelkamers gebêre word. Inligting oor die nuwe ontwikkeling is vervat in ’n verslag oor die parlement se portefeuljekomitee vir hoër onderrig, wetenskap en tegnologie se oorsigbesoek in Gauteng. Daarin wys die WNNR daarop dat die bedryfsnorm is om tafeldruiwe onder -0,5 °C op te berg voordat dit na die plaaslike en uitvoermark versprei word. Die koelopberging word gebruik om die vruggehalte te…

Hoeveel lesers wat hier lees, is trustees in familietrusts? Hoeveel weet van die hoë eise wat aan ’n trustee gestel word? Ek meen alle trustees is nie bewus van die verantwoordelikhede wat op hul skouers rus nie. Die tipiese situasie van “dit is my pel Jan se trust en hy moet ’n onafhanklike trustee hê, nou help ek hom maar,” is baie riskant. Ek het dit al by herhaling geskryf, maar hier is dit weer: Trustbates is nie joune nie. Al was dit dalk voorheen joune, maar jy het dit na die familietrust oorgedra, is dit nie meer joune nie. Kortom, jy kan nie daarmee maak soos jy wil nie. Hoekom? Want, soos ek sê, dit is nie meer joune nie. Indien jy daarmee gaan werk asof dit steeds jou…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONONTBEERLIK IN JOU BOERDERY? ’n Selfoon en GPS wat presisieboerdery moontlik maak. Ek pas nie spoorverkeer toe nie, maar ek is wel spoorbewus. Ek het nie nou geld om alle werktuie een wydte te maak nie. My spuit loop elke jaar op dieselfde spoor. Ek dien al tien jaar kunsmis veranderlik toe met die hulp van stroperkaarte. BY WIE EN WAAR LEER JY DIE MEESTE? Ek leer baie by my pa en deur my voete op die lande te hou. Ek luister wat almal sê en glo ons kan meer leer as almal oordra wat hulle doen. Ek was al twee keer bevoorreg om oorsee te gaan op boeretoere. Dit is interessant hoe almal anderkant die water praat oor wat op hul plaas aangaan. Rûens-Kollege, waar my…

Vanjaar se wenners in elke kategorie van DuPont Pioneer se Weeg-en-Wen-opbrengskompetisie vir sojaboonboere het ook deelgeneem aan Graan SA se nasionale hoë opbrengskompetisie. DuPont Pioneer se finaliste vir die sojaboonafdeling het in dié kategorieë deelgeneem: ■ Onder besproeiing. ■ Die westelike produksiestreek. ■ Die oostelike produksiestreek. ■ Die sentrale produksiestreek. ■ KwaZulu-Nat al. SOJABONE, KWAZULU-NATAL Mnr. Clinton Frey boer op die plaas Habanera by Winterton in KwaZulu-Natal. Sy ander plase is Doveton, Prairie en Vaalbank. Frey is ’n tweedegeslagboer en het die boerdery sewe jaar gelede ná sy pa se dood oorgeneem. Hy het met P64T39R van Pioneer ’n wenopbrengs van 5,12 t/ha behaal. “Hierdie kultivar lewer goeie opbrengste in moeilike toestande,” sê Frey. Afgesien van die 2 ha waarmee hy die kompetisie gewen het, het Frey 350 ha sojabone…

Julle woon in die hartjie van die Karoo. Hoekom het julle besluit om juis daar met blomme te boer? Ek en my man, Gareth Asher, boer op die plaas Tafelberg Hall by Middelburg in die Oos-Kaap. Ek en René Moolman, my vennoot wat op George in die Suid-Kaap woon (maar binnekort Somerset-Wes toe trek), is al meer as sestien jaar lank vriendinne – sedert ons dae as onderwysstudente op Stellenbosch. Ons kuier nog gereeld saam, al woon ons 500 km van mekaar af. Tydens een van ons Karoo-winterkuiers het ons besluit om saam iets aan te pak. Die idee van ’n blomboerdery het by Annemarie Meyer van Uitsig Venue op George ontstaan. Ek en René hou albei steeds skool, en die blomboerdery is ’n gemeenskaplike belangstelling wat ons vriendskap nóg…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies in die Oos-Kaap vir die 12 maande van Oktober 2019 tot September vanjaar vir grond van meer as 10 ha. By 39% (67% die vorige jaar) van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem. By Cradock (24,3%) en Somerset-Oos (16,8%) het pryse stewig gestyg. Dit is opmerklik dat pryse in sekere dele van die provinsie stabiliseer. Altesame 256 (teenoor 339 in die vorige jaar) ooreenkomste is in dié tyd in 33 distrikte gesluit. Dit is 24,5% minder as in die ooreenstemmende tyd ’n jaar gelede. In die betrokke tyd is 124 036 ha (-42,2% teenoor verlede jaar) teen R1,833 miljard verhandel. Pryse in die ooste en die Karoo daal steeds. Groot dalings is by Uitenhage, Stutterheim, Maclear en Aliwal-Noord aangeteken. By…

VELD Never graze green grass! Well, not exactly. Just never graze the green grass that runs out after veld has been burnt. Research has proved that burnt veld should be left to rest and no animals should graze it for at least one entire growing season – that includes winter! In the west of the country, where the veld is sweeter, it is recommended that grass rests for up to two growing seasons after burning. The problem, it turns out, is damage to the roots. Scientists have found that even a year after having been burnt, the root mass of burnt veld is reduced by almost 60% compared with that of unburnt veld, right up to a depth of 100mm. Grazing the green grass after burning damages those sensitive roots…

WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER BEEN GIVEN? You need to understand your farm’s environment, then you’ll know what works and what doesn’t. YOUR BIGGEST SUCCESS SO FAR? Keeping farm records and my credit record spotless. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS? Dr Hendrik Smith. He is very persistent and keeps feeding me with information. WHAT IS YOUR RELATIONSHIP WITH YOUR NEIGHBOURS LIKE? Very good. Most of them are white commercial farmers and they respect me as an equal. THE MOST IMPORTANT MACHINERY ON YOUR FARM? No crop farmer can do without a good planter. It’s the engine of this business. It must always be clean and in good condition and serviced regularly. WAS FINANCING A STRUGGLE? Yes, it is a big problem. My advice is…

CATTLE Patrick Sekwatlakwatla, commercial livestock mentor, Edenville, Free State The Sernick Group, which I work for, has a Bonsmara stud and a commercial herd. Our calving starts in October for the summer season and calves will come until December. If the cows are well fed and vaccinated, there isn’t much to worry about as far as the newborns are concerned. The calves born in June and July will be four to five months in November and must be inoculated against brucellosis using OBP S19. It’s our rainy season now, so there are quite a few vaccinations. We do the cattle for Rift Valley fever, lumpy skin, three-day stiff-sickness, botulism, black quarter and anthrax. It’s also a good time to deworm. This improves both the production and reproduction of cattle. A…

30% Minder as 30% van Afrikalande het funksionele biosekerheidsraamwerke, en relatief min biotegnologiese produkte is vir boere beskikbaar. Dit het geblyk op ’n bespreking van die Afrika-unie oor landboubiotegnologie vir ekonomiese groei in Afrika. Biotegnologiekenners het ’n beroep gedoen dat regerings, streekorganisasies en ontwikkelingsagentskappe eenvormigheid bring wat betref biotegnologie en bioveiligheidsregulasies om die ontwikkeling van biotegnologie in Afrika te verbeter. – Nepad 90% Australië het ’n koringoes wat 90% groter is as verlede jaar, en sy derde grootste in 30 jaar, teen 29 miljoen ton vir die hele vasteland. Dié welkome oes val saam met droë toestande in die Oekraïne, Rusland en Kazakstan, wat koringpryse in Oktober tot ’n sesjaar-hoogtepunt van $6,30 per skepel (R99 vir 27 kg, of R3 666/t) laat styg het. Australië het, soos Suid-Afrika, die afgelope…

‘Hulle glo die mense agter die handelsmerke weet waardeur verbruikers nou gaan, maar hulle verhoog steeds pryse.’ ME. SARINA DE BEER, besturende direkteur van Ask Africa, oor verbruikers se ontnugtering met kleinhandelaars se hantering van kospryse. Bl. 15 ‘Wie gaan die geld kry wat die staat beskikbaar gaan maak?’ ME. TAMMY BREEDT, VF Plus-LP, oor beloftes dat die staat alle brandslagoffers in die Vrystaat gaan bystaan. Bl. 14 ‘Ons het reggemaak vir sowat 10 vragmotors se voorraad, maar ek het 23 vragmotors getel wat net van ons kantoor af vertrek het.’ MNR. HENK MAREE, hulpkoördineerder van AfriForum, oor skenkings vir boere wat skade gely het weens brande in die Vrystaat. Bl. 24 ‘Gegewe die ekonomie is hierdie pryse nie so volhoubaar nie.’ PROF. JOHAN WILLEMSE, landbou-ekonoom, oor vooruitsigte vir die…

HIEROM IS PRYS VAN LAMSVLEIS STEEDS HOOG Prof. Johan Willemse se rubriek “Skaapvleispryse bly styg, maar wol sukkel nog” (L BW , 8 Oktober 2020) het be-trekking. Ek wil graag die volgende insette lewer en die situasie in die Wes-Kaap met betrekking tot veeproduksie in oënskou neem. Die enigste ware syfers wat betrokkenes vandag in die Suid-Afrikaanse skaap- en beesvleisbedryf het om te gebruik, is die slagsyfers van die formele abattoirs op grond van hul oorbetalings van statutêre heffings. Hierdie syfers moet egter nooit gesien word as aanwysers van die produksie van vleis per provinsie nie (my mening). Daar moet eerder gekyk word na die bron vanwaar daardie syfers genereer word, naamlik veegetalle per provinsie (primêre produsente). Die akkuraatheid van veegetalle per provinsie het oor die jare geleidelik verswak sedert…

MEER as die helfte van Suid-Afrika se inwoners sê hulle kan dit nie meer bekostig om drie etes per dag te eet nie. Altesaam 18% van die land se verbruikers oorweeg dit om skuld aan te gaan om in hul basiese behoeftes te voorsien, en hul versekeringspolisse verval omdat premies nie meer betaal word nie. Tuisonderrig is ’n neiging en al hoe meer mense se inkomste word aangevul deur familielede wat help. Dít is van die waarnemings van die navorsingmaatskappy Ask Afrika wat me. Sarina de Beer genoem het op die onlangse Fresh Connections-geleentheid van die varsproduktebemarkingsvereniging PMA in Pretoria. De Beer het gesê prys het ’n belangrike faktor in kopers se besluitneming geword. Sente word omgedraai en verbruikers sien nou makliker bemarkingfoefies raak wanneer hulle handelsmerke en produkte teen…

DIE ekonomiese waarde van die afgebrande weiding in net twee Vrystaatse distrikte in die ramp gebied van die Wes-Vrystaat Noord-Kaap en Noordwes word op sowat R122 miljoen geraam. Dr. Frikkie Maré van die departement landbou-ekonomie aan die Universiteit van die Vrystaat het in sy skadebepaling van die afgebrande weiding ’n drakrag van 7 ha/GVE tot 13 ha/GVE gebruik. ’n Groot vee-eenheid (GVE) word ge definieer as ’n bees van 450 kg wat 500 g per dag op natuurlike weiding met 55% verteerbare energie groei. “Indien ons aanneem dat die gemiddelde drakrag vir die gebied sowat 10 ha/GVE is, beteken dit dat daar 7 609 grootvee-eenhede aangehou kon word op die 76 085 ha weiding wat net by Boshof en Hertzogville afgebrand het,” sê hy. ’n Bees neem daagliks sowat 2,5%…

DAIRY FARMERS OF SOUTH AFRICA (DFSA), wat aan melkboere behoort en die grootste aankoper van onverwerkte melk in die land is, smelt saam met Coega Dairy, ’n Oos-Kaapse melkverwerker wat deur melkboere besit word. Dié groep is nou die land se grootste verskaffer van langlewemelk, sê mnr. Drikus Lubbe, voormalige uitvoerende hoof van DFSA en nou van Dairy Group. “Al hoe minder melkboere kan dit op hul eie maak en kollektiewe aksie is dikwels die sleutel tot lewensvatbaarheid op lang termyn,” sê Lubbe in ’n verklaring. “Die skepping van Dairy Group beteken die bedryf as geheel het ’n beter, duideliker toekomsgroeipad, wat vir alle belanghebbers uiters belangrik is.” DFSA, voorheen ’n volfiliaal van Clover, het luidens die verklaring 120 jaar ervaring as markleier in die verkryging van onverwerkte melk en…

DIE internasionale handelsomgewing toon tekens van toenemende proteksionisme. Dr. Mmatlou Kalaba, voorsitter van die Landbou-ekonomievereniging van Suid-Afrika (Levsa), het in sy voorsittersrede gesê die landbou moet homself daarop voorberei deur sy uitvoermarkte te diversifiseer. In die eerste nege maande van 2020 het lidlande van die Wêreldhandelsorganisasie 9% meer kennisgewings oor sanitêre en fitosanitêre maatreëls na die organisasie gestuur as die gemiddelde van die afgelope vier jaar. Die helfte van die tien lande wat die meeste nuwe maatreëls aangekondig het, verteenwoordig 40% van die Suid-Afrikaanse landbou se uitvoermark. “Die implikasies hiervan is dat uitbreiding in sekere markte moeilik gaan wees. Ons moet diversifikasie oorweeg, omdat strenger voldoeningsvereistes verwag word,” het Kalaba gesê. Die regering moet volgens hom voortgaan om nuwe markte vir uitvoer te open. “Ons het ’n uitvoersektor nodig wat…

OP dieselfde dag dat die Europese doeane-owerheid ’n tweede vraghouer vol bloubessies van die Suid-Afrikaanse produsent Ross Berries in die Rotterdamhawe onderskep het, het die strydende partye ’n skikking bereik. Ross Berries behoort aan die oud-Springbokrugbyspeler mnr. Chris Rossouw. Volgens United Exports, die Suid-Afrikaanse houer van OZblu-planttelersregte, en wie se klagte aanleiding gegee het tot die onderskeppings, is die skikking egter nie met Ross Berries gesluit nie, maar met Rosle Berries, ’n filiaal van Rosle Boerdery wat aan onder meer mnr. Charles Rossouw, Chris se broer, behoort. Die twee vraghouers met ’n beraamde waarde van meer as R4 miljoen sal dus met alle waarskynlikheid nie die mark bereik nie en eindelik vernietig word deur die Europese doeane-owerheid. Volgens mnr. Willem van Heerden, Ross Berries se regsverteenwoordiger, het United Exports ’n…

Wil julle vlieg of wil julle vreet? het die uitgesproke mnr. Hendrik Schoeman, destyds minister van vervoer, in die 1980’s in die parlement gesê nadat ’n parlementslid gekla het oor die kos wat hy op ’n vliegtuig gekry het. Te oordeel na die mediumtermynbegrotingsraamwerk het die ANC-regering besluit dit is belangriker om ’n bankrot lugdiens aan die gang te probeer hou as om geld vir die Land Bank te bewillig om te verseker daar is genoeg produksiekrediet beskikbaar vir die nuwe produksieseisoen en dus voldoende kos. Die afgelope jaar is reeds sowat R27 miljard aan die SAL toegewys en kenners meen die geld is in die water gegooi. Die Land Bank is insolvent. Dit beteken dat daar met die begin van die nuwe produksieseisoen in die somerreëngebied ’n tekort van…

MENSE KOOP WEER BLOMME Die blombedryf het vanaf Moedersdag weer lewe gekry nadat blomboere in die eerste vyf weke van die inperking verbied is om blomme te pluk en te verkoop. “Dit was ’n goeie winter, die bestellings het ingekom en ons blomme het goeie pryse gehandhaaf,” sê mnr. Rohan Germishuys, bestuurder van Flora Jubilee by Swellendam, wat lelies, sonneblomme, irisse en gladiolusse kweek en veral aan supermarkte verkoop. Hoewel die onderneming blomproduksie kon volhou, het hy agter geraak met die bolle wat hy veronderstel is om elke week te plant. “Dit het twee keer gebeur dat daar opeenhopings in die Kaapse hawe was en die skepe nie dadelik kon aflaai nie. Waar dit gewoonlik 21 dae duur om bolle uit Holland in die Kaap te kry, het dit vanjaar…

Die eerste geneties gemodifiseerde (GM) koring sal eersdaags kommersieel aangeplant word nadat die Argentynse regering in Oktober toestemming gegee het dat dié land se boere die droogteverdraagsame HB4® -koringsaad kan plant. Die ontwikkeling van dié koringsaadtegnologie het 16 jaar geduur. Dit is moontlik gemaak deur dr. Raquel Chan en ander wetenskaplikes van die nasionale raad vir wetenskaplike en tegnologiese navorsing in Argentinië ná hul ontdekking van die geen HaHB4 (Helianthus annuus homeobox 4) in sonneblomme. Luidens ’n verklaring deur Bioceres Crops Solutions Corporation, die eienaar van die tegnologie, was proefopbrengste van die GM koring die afgelope tien jaar gemiddeld 20% hoër in droë jare. HB4® -koring is ontwikkel deur Trigall Genetics, ’n gesamentlike onderneming tussen Bioceres Crops Solutions Corporation, ’n biotegnologiemaatskappy in Argentinië, Florimond Desprez, ’n koringgenetikamaatskappy, en Chan se…

KONFERENSIES 19 NOVEMBER: Skaapboerderyseminaar aangebied deur Bottom Line Insight. Tema: Hoe verseker die skaapboer sy toekoms. Be Human, Bloemfontein. E-pos: andriesa@ blwealth.co.za, 051 406 4300. 24-25 NOVEMBER: Hommeltuig- en onbemande vliegkunskonferensie. Emperors Palace, Johannesburg. 011 436 9214, e-pos: info@bussynet.co.za, web: www.bussynet.co.za 2-3 MAART 2021: Africa Energy Indaba 2021, Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Web: www. africaenergyindaba.com, e-pos: info@energyindaba.co.za 13-16 OKTOBER 2021: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie en voertuie, asook produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbou- en boubedryf in Afrika suid van die Sahara.Web: www.bcafrica.com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. FEESTE 19-22 NOVEMBER: Sandstone Stoomtreinfees. Veteraanmotors, -vragmotors en -landbouwerktuie, asook die Sandstone Heritage-trust se bedrywighede aan die voetheuwels van die Malutiberge. E-pos, tillysmithdix@gmail.com 21-28 NOVEMBER: SA Heuningfees, Rustenburg. Alles oor heuning, soos gesondheid, persoonlike versorging, skoonheid, genesing, gebak, kos en drank. Daar gaan…

Clifford Mthimkulu (31) grew up watching and then helping his dad, Koos, as he did his duties as farm labourer on Frikkie du Preez’s farm Mieliebult in the Libertas area of Senekal in the Free State in the 1980s. Tending livestock on Mieliebult after school, on weekends and even over holidays was the beginning of Clifford’s deep love of farming. Today that passion has culminated in him recently being chosen as a finalist for the prestigious 2020 Grain SA New Era Farmer of the Year award, which his father has already won. “The sound and smell of tractors working, the memories of my father welding, grinding, repairing, and building implements from scratch into amazing working tools – those are the memories that inspire my farming career. And it wasn’t by…

WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER RECEIVED? My father always said you should prepare on time so you’re not caught off guard. He also believed every leap year would bring good rains, and it’s happened that way. This advice has helped me prepare on time for the good wet seasons. IS THERE SOMETHING YOU’D HAVE DONE DIFFERENTLY? I should have bought a farm 10 years ago when the prices were more affordable. I only bought my first farm three years ago. I didn’t get the correct advice when I started all those years ago. YOUR BIGGEST SUCCESS TO DATE? Being a successful stud breeder and living my passion for feeding our nation. To be able to contribute to the national production of beef is hugely important to me. WHO…

Tussen al die ekonomiese chaos wat Covid-19 gesaai het, was dit toe die landbou wat die wa vir Suid-Afrika deur die drif moes trek. Die land is geseën met ’n goeie mielie-oes (al het gehalte ’n bietjie gelol), en graan- en vleispryse het genadiglik gehou. Buiten die wynbedryf kon die landbou darem meestal uitvoer, al het dit vanjaar weer behoorlik by die hawens geknor. Dít in ag genome sou ’n mens verwag het dat die landbou meer aandag sou kry in die regering se ekonomiese herstelplan, en dat mnr. Tito Mboweni, minister van finansies, die herfinansiering van die Land Bank ’n groter voorrangsaak in sy mediumtermynbegrotingsraamwerk sou maak. Veral omdat pres. Cyril Ramaphosa en Mboweni tog albei by die landbou betrokke is. Mboweni hoef net deur sy plaashuis se venster…

LIMPOPO: BOERE SKOP VAS TEEN CHINESE NYWERHEIDSONE Boere en ander belanghebbendes in Limpopo is bekommerd oor die ontwikkeling van ’n nywerheidsone van 60 km2 tussen Makhado en Musina wat onlangs in die Staatskoerant afgekondig is. Die nywerheidsone kan vol-gens ’n voorlopige omgewingsimpakstudie van Limpopo se departement van omgewingsake en toerisme vyf steenkoolmyne en ’n steenkoolkragsentrale van 3 300 MW huisves, asook etlike steenkoolgedrewe metallurgiese aanlegte en smelters om staal, chroom en ander metale te lewer. Benewens die besoedelingsrisiko is boere bekommerd oor die beskikbaarheid van water vir dié enorme projek. Die regering, wat glo reeds ’n bedryfsooreenkoms vir die ontwikkeling van die projek met ’n Chinese maatskappy aangegaan het, beoog onder meer om twee groot damme by die samevloei van die Limpopo- en Sandrivier te bou. Sowat 40% van die…

Die geïntegreerde pluimveeprodusent Country Bird Holdings (CBH) reken die vleisprodukte wat hy nou onder handelsmerke soos Enterprise maak, maak sy vleismandjie-aanbod relevanter vir die verbruiker. “Bekostigbare en goeie proteïen is baie belangrik vir die verbruiker, wat gegewe die stand van die ekonomie en veral weens die Covid-19-gevolge onder erge druk is,” sê mnr. Marthinus Stander, uitvoerende hoof van CBH. Silver Blade Abattoirs, ’n volfiliaal van CBH, het drie Tiger Brands-aanlegte in Germiston, Pretoria en Polokwane gekoop, met laasgenoemde wat in 2018 met ’n listeriose-uitbreking verbind is. Silver Blade het R153 miljoen vir die aanlegte as lopende sake betaal en ’n verdere R158 miljoen vir produkvoorraad. Nadat die Mededingingskommissie die transaksie goedgekeur het, het Silver Blade die aanlegte op 1 November oorgeneem. MEER PRODUKTE Stander sê aanvanklik sal dieselfde produkte as…

DANKSY ’n lekker koue winter en goeie reënval lyk die vooruitsigte vir die inmaakvrugte-oes deur die bank beter as verlede jaar, maar daar heers kommer oor inmaak-hektare wat stelselmatig afneem. Na verwagting sal vanjaar se appelkoos-, taaipitperske- én Bon Chretien-peeroes met onderskeidelik sowat 6 000 ton, 3 000 ton en 500 ton styg. Nie eens rypskade in sommige gebiede kon ’n betekenisvolle invloed op die oesgrootte hê nie. Mnr. Jacques Jordaan, uitvoerende hoof van die Inmaakprodusentevereniging (IPV), het egter gemaan dat die inkrimping van hektare onder inmaakvrugteproduksie die bedryf in die toekoms duur te staan kan kom. TE MIN APPELKOSE Hoewel die Bulida-appelkoosoes vanjaar heelwat beter lyk, is daar steeds te min vrugte om in verwerkers se vraag te voorsien. Uit die sowat 20 008 ton appelkose wat aan die…

Dit bly ’n raaisel wat presies besig is om ’n drastiese afname in getalle te veroorsaak van die vingerpol (Euphorbia colliculina), ’n bedreigde plantsoort wat in die Sukkelente Karoo-bioom groei. Dr. Marienne de Villiers, diere-ekoloog by CapeNature, se monitering van die vingerpol op ’n plaas in die distrik Oudtshoorn toon dat daar in Januarie 2020 meer as ’n kwart minder plante van dié spesie as in November 2018 was. Die plaas het onlangs ’n biodiversiteitsooreenkoms met CapeNature se voogdyskapsprojek onderteken. Volgens bestaande inligting kom die plante net op vier plekke voor. De Villiers sê as die verlies aan plante teen die huidige koers aanhou, kan dit op die plaas uitsterf. De Villiers en mnr. André Fourie, leier van ’n bewaringsprojek wat deur die Table Mountain Fund en WWF-SA gefinansier word,…

Vanjaar se Nobelprys vir ekonomie is toegeken aan proff. Paul Milgrom en Robert Wilson van Stanford Universiteit in Amerika vir hul werk oor veilingsteorie en die ontwikkeling van nuwe veilingsformate vir goedere en dienste wat moeilik is om op gewone maniere te verkoop. Veilings is vir jare ’n manier om goedere te verkoop, maar ’n mens moenie alles wat nou geld, gelate aanvaar nie. Hoewel dr. Matt Robberts in sy verslag oor die JSE-liggingsdifferensiale tot die gevolgtrekking kom dat die stelsel behou moet word, is dit net sy mening en hoef dit nie noodwendig net so aanvaar te word nie. Prof. Johann Strauss en dr. Johan Willemse het byvoorbeeld ander sienings daaroor. My argument begin met die JSE-termynmark (voorheen Safex) en sy stelsel van lewering van graan as teenprestasie tot…

Kalium vervul talle noodsaaklike funksies in die groei en funksionering van plante, en is die derde lid van die “Groot Drie”-voedingstowwe. In vorige artikels is reeds aandag gegee aan die ander twee, naamlik stikstof (N) en fosfor (P), en die bestuur daarvan (bit.ly/2JrpLJ X; bit.ly/3oPehjz). In hierdie artikel word op K gekonsentreer. Die hoeveelheid K wat plante opneem, is dikwels dieselfde as die hoeveelheid N, en die konsentrasie van K in plante is gewoonlik sowat tien keer dié van P en swael (S). Kalium is onder meer noodsaaklik vir die vervaardiging van stysel, die vervoer (translokasie) van koolhidrate, stikstofassimilasie, proteïensintese, asook om die waterbalans in plante te behou deur die oop- en toegaan van die stomata te reguleer. Die gevolge van ’n K-tekort sluit in: ■ ’n Afname in graanvulling…

MIELIEMAROEK IN VARKVOER Sal mieliemaroek werk as ’n opsie om die hoeveelheid mieliemeel in ’n varkrantsoen te halveer? Mieliemaroek is ’n afvalproduk van veral bierbrouery en ander nywerheidsgebruike wat mieliemeel gedeeltelik in varkvoer kan vervang. Die probleem van mieliemaroek is sy hoë en wisselende voginhoud. Die voginhoud beïnvloed die voedingswaarde van die produk. Gewoonlik is mieliemaroek ’n klein bietjie hoër in energie as mieliemeel, maar laer in vesel en in proteïen. Amerika het ’n groot mark vir gedroogde distilleerdersgraan (DDGS) en dit is waarmee etanol van mielies vervaardig word. Die DDGS word drooggemaak om ’n voginhoud van 10-12% te handhaaf. Met alle aanbevelings op ’n droëbasis-formaat, is my voorstelle: ■ Speenvarke (op 6-10 weke oud): Nie meer as 15% van die rantsoen nie. ■ Groeivarke (op 10-21 weke oud): Nie…

Die Weeg-en-Wen-opbrengskompetisie van DuPont Pioneer het, soos elke jaar, groot belangstelling gelok. Hierdie kompetisie bied jaarliks aan boere ’n gulde geleentheid om hul landboukennis uit te brei en by medeboere te leer. Mielieboere het in die volgende afdelings meegeding: ■ Besproeiing. ■ Watertafel. ■ Westelike produksiestreek. ■ Oostelike produksiestreek. ■ Sentrale produksiestreek. ■ Oos-Vrystaat. ■ KwaZulu-Nat al. BESPROEIING Mnr. Willem Jouke van Bergen boer op die plaas Backhouse by Douglas in die Noord-Kaap saam met sy twee seuns. Hy boer al 20 jaar lank. Pioneer se 31D22BR het aan hom ’n wen-mielie-oes van 18,24 t/ha besorg. “Ek is veral beïndruk deur die gesonde mielieplant en -kop wat die kultivar gelewer het,” sê hy. Hy het vanjaar 226 ha mielies onder besproeiing aangeplant. Hy het op 8 Desember 2019 met ’n…

Oondgeroosterde botterskorsie en wortels met bokmelkkaas en tiemie Botterskorsie en wortels is van nature soet. Deur dit te rooster, karamelliseer jy die natuurlike suiker in die groente, wat sorg vir ekstra geur. Die smaak van sagte, romerige bokmelkkaas, vars tiemie en ’n leksel heuning rond alles perfek af. ■ 1 kleinerige botterskorsie, gehalveer, pitte uitgeskraap en met skil en al in growwe stukke gesny ■ 4-5 wortels, geskraap en in growwe stukke gesny ■ Olyfolie ■ Seesoutvlokkies en varsgemaalde swartpeper ■ 1 rolletjie (100 g) sagte bokmelkkaas, in stukkies gesny ■ 15 ml heuning ■ 30 ml tiemieblaartjies Voorverhit die oond tot 190 °C. Sit die botterskorsie en wortel in ’n groot oondbak en bedruip met olyfolie. Geur goed met seesoutvlokkies en swartpeper. Bedek met foelie en bak vir 20…

deur Louis Jansen van Vuuren. Uitgewer: Jonathan Ball Uitgewers. Prys: R240. Toe hy 21 jaar gelede vir die eerste keer in Parys aankom, sou die kunstenaar Louis Jansen van Vuuren hom nooit kon indink dat hy eendag ’n château sou besit nie. Amper Frans is net die boek vir mense met waardering vir Frankryk, die leefwyse op die platteland en die fyner dinge in die lewe. Louis en Hardy Olivier, sy lewensmaat, het ’n vervalle château in ’n boetiekhotel omskep, maar in die proses moes hulle harde lesse leer en hul koppe gereeld teen die burokrasie stamp. En dan was daar ook die gesukkel met die taal, wat tot verskeie “lost in translation”- oomblikke gelei het. Alles is nie altyd so idillies op die platteland in Frankryk nie . .…

Op die vraag watter een van die gawes van die Here aan ons die grootste is, sal ek nie so vinnig kan antwoord nie. Ek dink tog ’n mens is veilig as jy sê die gawe van die lewe sal hoog op die lys verskyn. Baie naby daaraan is die gawe van tyd. As jy nie lewe ontvang nie, kan jy tog nie enige ander gawe benut nie en as jy nie tyd ontvang en reg benut nie, sal enige ander gawe ook nie tot sy reg kom nie. Dis opvallend hoe baie die Woord van God van genoemde twee gawes maak. Gaan kyk gerus in die Bybelse konkordansie en jy sal sien hoe die woorde “lewe” en “tyd” duidelik tot jou spreek. Maar saam met hierdie gawes word ons…

GAUTENG NIGEL HANROUX (328), 465 ha en PALMIETKUIL (322), 86 ha, aan J.H. Botha, van Anderiesa Wildboerdery (Edms.) Bpk., R13 307 031. HOUTPOORT (392), 32 ha, aan H. Minnie, van J.A. Botha, R2 450 000. IR (482), 354 ha, aan Boschkop Uyse-landgoed (Edms.) Bpk., van M.R. Morgan, R6 600 000. VLAKFONTEIN (161), 146 ha, aan Ekurhuleni- metropolitaanse munisipaliteit, van Celeta Ondernemings (Edms.) Bpk., R70 000 000. WITKOPPIE (373), 32 ha, aan Thuli Nest (Edms.) Bpk., van Kingdom Harvest Farming (Edms.) Bpk., R1 500 000. KWAZULU-NATAL BALLITO CROYDON(5974),470ha; FRANCISCO (6224), 140 ha en LANSDALE (14756), 73 ha, aan Silver Hawk Trading SA (Edms.) Bpk., van G.D. Robertson, R6 500 000. PIETERMARITZBURG BUSHY PARK (13150), 94 ha, aan Burra Props (Edms.) Bpk., van C.G. Scott, R4 250 000. DUNBARESTATE(1478),23ha, aan Senzangakhona Industrial…

Covid-19 het vanjaar sy tol geëis op beesveilings weens die sluiting van restaurante en eetpekke, wat die vraag na beesvleis laat daal het. Dit het gelei tot laer pryse in die algemeen. “Limousins het egter steeds goed verkoop. Die hoogste prys van R110 000 is betaal vir ’n Xourelbul van mnr. Derick le Roux van Lichtenburg. Die koper is mnr. Jan Stinglingh van Leadwood Limousins in Botswana. Stoetbulle het gemiddeld meer as R50 000 behaal,” sê mnr. AJ du Toit van Tulbagh, voorsitter van die SA Limousintelersvereniging. Hy sê die vraag na dragtige stoetkoeie en -verse was hoog. Pryse het gewissel van R16 000 tot R30 000. “Goeie teelmateriaal is altyd in aanvraag en behaal goeie pryse omdat kopers bereid is om ekstra daarvoor te betaal.” Ook die vraag na…

How can we help you? Many of us recognise this catchy marketing slogan of one of the country’s big banks. Powerful words that are supposed to set the company apart from its competitors in its approach to client service and keep the brand top of mind with its customers. It’s a slogan I’d adopt if I were minister of Agriculture, Rural Development and Land Reform, instead of the honourable Thoko Didiza. Especially when trying to develop black farmers – a headache that has only got worse since the advent of democracy. Ministers have come and gone, but the problem persists. We have failed to support our black farmers and they still don’t play the prominent role they should within the farming industry. And while government is to blame for grossly…

WHAT HAS BEEN YOUR BIGGEST SUCCESS TO DATE? Improving our average yields from just above 3t/ha to 5.6t/ha. And being a finalist for this year’s Grain SA New Era Farmer award. AND YOUR BIGGEST MISTAKE? Planting late, outside the planting window, owing to late rains. I had already prepared the lands and was worried about all costs I had incurred, so I decided to plant anyway. The frost came when the maize was still young and I lost all that money anyway. The lessons I learnt were to prepare on time and not to rush. If planting time has passed, don’t plant. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS? My father. He believed in me when nobody else did. He is also known in the district, which gave…

WHAT IS THE BEST ADVICE YOU’VE EVER BEEN GIVEN? My father’s advice never to give up, and that persistence and hard work always pay off. YOUR BIGGEST SUCCESS SO FAR? Winning the Free State Female Entrepreneur and the Emerging Beef Farmer of the Year awards. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR SUCCESS? My parents – they instilled sound business skills in me. And my husband and kids, whose support is unwavering. WHAT IS YOUR RELATIONSHIP WITH YOUR NEIGHBOURS LIKE? We have a good relationship with all the farmers in our area. We often receive good advice from them. Also very supportive is our good friend Dr Edgar Payne. WAS FINANCING A STRUGGLE? It’s always a struggle. You just have to keep knocking on doors and ensure your produce…

WHO IS ANGIE KHUMALO? I’m the eldest daughter of a nurse. I spent my early childhood in Hammarsdale township in eThekwini municipality in KwaZulu-Natal. My mother was always rural at heart, so when I was in high school we moved to Othweba village near Inchanga in the Midlands. There she had a small plot in the communal area and started subsistence farming with her family. TELL US ABOUT YOUR CHILDHOOD. It was happy. I was privileged to be raised by a strong mother. We had everything we needed. My mother provided a decent roof over our heads, gave us a good education and made us go to university. Sometimes you only appreciate a parent’s sacrifices when you’re grown up. At some point my mother worked four jobs! WHY DO YOU…