Indholdsfortegnelse for 13 May 2021 i Landbouweekblad

DIE Durbanhawe het sy stewige greep op sy vraghouerbedrywighede verslap en gaan sy sake oopstel vir private operateurs om sy blootstelling aan ’n rekening van R100 miljard vir verbeteringe te beperk. Dit is ’n teken dat pres. Cyril Ramaphosa se strategiese ingryping in die ekonomie vastrapplek begin kry. Voorheen geslote, staatsbeheerde entiteite is meer oop vir die private sektor. Dit kan die kapasiteit en gebruik van Suid-Afrika se infrastruktuur verhoog. Die nuwe planne vir die Durbanhawe, die besigste in Suid-Afrika, behels die ontwikkeling van spoorkorridors na drie oorlaaipunte in die westelike binneland langs die sleutelroete en treinspoor na Johannesburg, asook geriewe noord en suid van die hawe. Die hoeveelheid houers wat uit die hawe gaan beweeg, sal byna vier keer meer word, naamlik 11,3 miljoen houers. Sonder spoorlyne is opeenhopings…

‘MOEDER’ VAN TIEN MILJOEN ERDWURMS Mev. Ena Smit, ’n gewese laerskool-sekretaresse wat knap is met breiwerk en kleremaak, het met haar man se oorlye die “moeder” van 6 miljoen tot 10 miljoen wriemelende, rooi Kariba-erdwurms geword. Wyle mnr. Piet (Erdwurm) Smit het oor ’n tydperk van 23 jaar die wurmboerdery in groot beddings goed op die been gebring op sy klein dorfserf by Vierde Laan 84, Northmead, Benoni. Sowat ’n jaar of twee gelede het hy ook geskiedenis gemaak deur met die samewerking van ’n dieetkundige van die departement van nasionale opvoeding die eerste erdwurmdinee in Suid-Afrika aan te bied: Sop van heerlike erdwurms — soos spaghetti — was die hoofgereg. Gedroogde, gemaalde erdwurms is ’n ideale toevoeging tot die voedselprodukte van mens, dier, reptiel en voël. Die vars wurms…

’N GROENTEBOER van die Laingsburg-omgewing in die Wes-Kaap wat pas sy eerste saffraan geoes het, reken dié “rooi goud” gaan veral gebiede in die Groot-Karoo bekend maak. Mnr. Eric Brown, een van meer as 70 plaaslike boere wat vanjaar saffraanbolle geplant het, het einde Februarie 150 000 safraanbolle op ’n kwart hektaar geplant. Dit het pas ’n halwe kilogram gedroogde saffraan opgelewer. Mnr. Bennie Engelbrecht, stigter en ’n direkteur van Saffricon wat plaaslik saffraanbolle versprei, sê saffraan word in gram gemeet. “Eric se oes is uitstekend, veral vir ’n eerste jaar. Die blomme blom een keer per jaar vir drie jaar. Die hoeveelheid knolle onder die grond en die hoeveelheid blomme vermeerder elke seisoen.” Engelbrecht het die afgelope agt jaar die plaaslike verbouing van dié duurste spesery ter wêreld nagevors.…

SUID -AFRIK A ANSE avokadokwekers voeg jaarliks sowat 900 hektaar tot die land se bestaande 14 700 hektaar avokadoboorde by. Om die bykomende produk te verbruik, sal markte uitgebrei en nuwe markte ontwikkel moet word. Só het mnr. Derek Donkin, uitvoerende hoof van Subtrop, op ’n onlangse webinaar van die varsprodukte-bemarkingsvereniging (PMA) en Beanstalk Global, die internasionale skakelingsmaatskappy vir die varsproduktebedryf, gesê. Donkin en Suid-Afrikaanse boere is hoopvol dat Suid-Afrika marktoegang tot Oosterse lande, soos China en Indië, sal kry. Al die regte bestanddele vir ’n groeiende uitvoermark is daar, soos die streek se groeiende middelklas met meer besteebare inkomste. Me. Lindie Stroebel, bestuurder vir Suider-Afrika by Mission Produce, het gesê dié maatskappy voer reeds avokado’s uit na China vanuit ander lande met marktoegang tot dié land. Wat haar betref,…

1 NIGERIË| Bank wil landbouproduksie aanhelp Die sentrale bank van Nigerië (CBN) het ’n finansieringsgerief van N500 miljard (R18,7 miljard) geskep om die uitvoer van produkte, buiten olie, te bevorder. Dit is deel van ingrypingsprogramme om dit vir veral die landbou- en vervaardigingsektor moontlik te maak om meer te produseer. Mnr. Godwin Emefiele, goewerneur van die CBN, het op die onlangse Zenith Bank-uitvoerwebinaar gesê dat hulle beleggers wil help om te voorsien in die groeiende vraag na goedere in die binneland, terwyl daar ook meer aan die uitvoermark voorsien word. “Ons meen die Afrika-vryhandelsooreenkoms (AfCFTA) bied nuwe markte en uitvoergeleenthede vir die vervaardiging-, landbou-, en finansiële dienstesektor in Nigerië,” het hy gesê. — Nigerian Tribune 2 IVOORKUS | Digitale tegnologie bied oplossings Satelliete, geografiese inligtingstelsels en gevorderde ontleedkunde…

D ie stand van ekonomiese aanwysers en geldelike resultate in die landbousektor is in die kollig geplaas toe die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling se statistieke-afdeling onlangs sekere kernsyfers beskikbaar gestel het. Die syfers vergelyk 2020 met die vorige jaar in ’n kort, opgesomde formaat. Die syfers wat uitstaan, is dat die landbou se bruto produksiewaarde in 2020 sowat 15,8% hoër was as in 2019 en dat die netto inkomste, soos die departement dit bereken, met meer as 40% gestyg het teenoor 2019. Dit was veral goeie graanoeste wat die produksiewaarde só opgestoot het ná ’n aantal swakker jare. Die belangrikste bedrywe het beter presteer, maar natuurlik verbloem die gegewens nog die swaarkry in streke waar dit nie gereën het nie en waar boerderye basies tot stilstand gekom…

SKAAPVLEISPRYSE BEMOEDIGEND Die produsentpryse van lamsvleis is 14% hoër as ’n jaar gelede en die prys van skaapvleis 24% hoër. “Hierdie hoë pryse is baie bemoedigend en kan deels toegeskryf word aan bykans 19% minder diere wat op ’n jaargrondslag geslag is,” sê mnr. Gerhard Schutte, hoofbestuurder van die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO). Hy sê die laer syfer is deels vanweë ’n fase van kuddebou. Die impak van veediefstal en roofdiere moet ook nie onderskat word nie. Hy meen die redelik drastiese styging in die skaapvleisprys kan in ’n mate toegeskryf word aan die uitvoer van lewende vee vir slagdoeleindes. “Die RPO is baie opgewonde oor dié uitvoer. Hoewel daar nog hofsake aan die gang is, sal ons wil toesien dat dit op ’n heeltydse grondslag geskied vol-gens ’n deeglike protokol wat…

Gades, saamblyers (as gades) en vriende moet gereed wees vir die dag wanneer ’n geliefde sterf. Ons almal gaan die een of ander tyd sterf, en dit gebeur meestal onverwags en nooit op ’n geskikte tyd nie. Dit bly ’n skok, al was die oorledene lank aan ’n siekbed gekluister met kanker of ’n soortgelyke ernstige siekte. Ongelukke gebeur ook elke dag. Diegene wat agterbly, moet weet wat om wanneer in so ’n geval te doen. Niemand wil oor die dood dink of praat nie, maar die dood is ’n daaglikse werklikheid. Hou die volgende in gedagte: ■ Weet mans en vroue wat in hul gade se sake en besigheid aangaan? ■ Verstaan ’n egpaar watter gevolge hul huweliksbedeling inhou as die een sterf? ■ Verstaan saamblyers watter gevolge die…

Pannar se sojaboonpakket bied ’n reeks groeiklasse vir alle behoeftes wat plantdatums, plantestand en produksiegebiede betref en verseker dus sukses vir alle plaaslike sojaboonboere. PAN 1479R is ’n nuwe glifosaat-verdraagsame, vinnige (MG 4,6) sojaboonkultivar wat PAN 1454R vervang. PAN 1479R word vir die hoofplanttydperk in die koel produksiegebiede aanbeveel. Dit word ook aanbeveel vir die oostelike gematigde produksiegebiede, soos Mpumalanga en KwaZulu-Natal, as deel van ’n kultivarpakket of waar ’n vinnige kultivar nodig is om die strooptyd oor ’n langer tydperk uit te rek. Dit is ’n homogene kultivar. AANBEVELINGS Plantestand, plantdatum en die groeiklas of volwassenheidsgroep van die kultivar is die belangrikste faktore wat in ag geneem moet word by kultivarkeuse. Dié verbouingsaspekte lewer ’n groot bydra tot die sukses van sojaboonproduksie. Sojaboonkultivars word in 12 groeiklasse (MG –…

Bestuur hierdie probleem deur ’n afwesigheidsbeleid toe te pas. Daarin moet jy duidelik die gevolge beskryf indien die werker laat vir werk is. Duidelike reëls sal probleme vermy indien ’n werker jou arbeidshof toe neem. Gee aandag aan die volgende: ■ Maak seker jou werknemers verstaan jou beleid en prosedures behoorlik sodat hulle ten volle ingelig is oor watter optredes sal geld wanneer hulle van die werk af wegbly. ■ Herinner hulle daaraan om jou dadelik te kontak indien daar ’n goeie rede is waarom hulle nie dadelik kan terugkeer nie. ■ Hou in besonderhede en akkuraat boek van jou werkers se optrede, veral datums van afwesigheid en terugkeer. ■ Voer ’n “terugkeer werk toe”-onderhoud met die werker wanneer hy teruggekeer het werk toe. ■ Indien nodig, bespreek jou dissiplinêre…

Hoekom is Brits se klimaat só ideaal vir groenteproduksie? Dit laat ons toe om elf maande van die jaar gewasse te verbou, wat baie voordelig vir oeste en produksiemiddele is. Wat is die doel van InteliSeed se proefplaas? Die plaas is gevestig om antwoorde te soek en na te vors om aan Suid-Afrikaanse boere oplossings te bied vir probleme met siektes en plae, asook om beter opbrengste vir kommersiële boere te verseker. Hoekom is soetrissies ’n belangrike gewas vir julle? Dit is een van die winsgewendste produkte. Boonop word die produksiekoste deur die mark se aankoopprys geregverdig. Daarom konsentreer ons op die kommersiële verbouing van soetrissies. Wat verkies jy — om op oop lande of onder bedekking te boer? Beslis onder bedekking. Dit bied beter beskerming teen siektes en plae,…

BOERE moet verantwoordelikheid vir dieregesondheid aanvaar of die gevolge dra, is die waarskuwing van dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa) in sy verslag oor veesiektes wat in Maart aangemeld is. Hy sê die uitbreking van siektes soos beesbrucellose en Asiatiese rooiwater is meestal toe te skryf aan boere se eie foute. Veeartse wat die uitbreking van brucellose gedurende die maand aangemeld het, is gekontak om te probeer vasstel wat die oorsake is. In die eerste geval is 200 beeste uit ’n kudde van 700 positief getoets nadat die beeste voorheen negatief daarvoor getoets is. “Geen nuwe beeste is in die kudde ingebring nie en die vermoede is dat die siekte vanaf ’n buurplaas kon versprei het waar daar nie getoets is nie. Die infeksie kon…

Die Senepolras word nog in Suid-Afrika gevestig nadat enkele beeste vanaf 2003 tot 2005 ingevoer is, waarna die meeste telers met teelprogramme begin het. Daar is tans sowat 33 telers landwyd. Mnr. Theuns Vlotman van Vlotvlei Senepols by Brandfort sê die nasionale veiling van die Senepol-beestelersgenootskap word in Augustus by Circle C, Verkeerdevlei, beplan. Vlotman se koei, Vlotvlei VL 100016, wat hy bykans 11 jaar gelede op die plaas geteel het, het vanjaar as die ras se Elitekoei in Landbouweekblad en SA Stamboek se Platinumkoeikompetisie gekwalifiseer. Die Senepolbul Eversar CN18-10 was een van die topbulle van 24 beesrasse wat vanjaar in SA Stamboek en Vleissentraal se Elite-bulgroeitoetsklas aangewys is. Vanweë die Covid-19-beperkings het die beoordeling van dié bulle nie in Bloemfontein plaasgevind nie en ’n algehele wenner is nie aangewys…

Boere identifiseer hul beste produserende koeie en verse en laat hulle deur melkbulle dek om vervangingsverse te lewer. Die res van die kudde word deur vleisbulle gedek. Die gebruik van vleisbulle by die onderste vlak van die melkkudde voeg waarde toe tot die kalf en verbeter bemarkbaarheid aansienlik. Die grootmaak van vervangingsdiere is duur. Deur slegs die vereiste aantal verse groot te maak, word ’n beduidende impak op die netto resultate verkry. Nog voordele om die beste koeie se dogters te hou, is hoër seleksie-intensiteit en vinniger genetiese vordering. Dit is dus belangrik om die regte vleisbeesras te kies. Angus-beeste staan kop en skouers bo ander beesrasse uit danksy geboortegemak. Geboorte is die stresvolste tyd in ’n melkkoei se lewe. Gevolglik is dit die belangrikste eienskap om te oorweeg wanneer…

30% Geenbewerking stel 30% minder kweekhuisgasse vry as tradisionele bewerkingsmetodes, toon ’n Britse studie van die Universiteit van Nottingham. Plase wat die langste dié praktyk volg — sowat 15 jaar — toon die grootste verminderings in kweekhuisgasvrystellings. Die navorsers sê geenbewerking kan aanvanklik tot laer opbrengste lei as saad moeilik in harder grond met minder suurstof ontkiem, maar erdwurms en wortelstelsels kan later die natuurlike grondstruktuur herstel. – The Conversation 70 Suid-Afrika het 70ste uit 104 lande gekom in ’n nuwe indeks oor goeie regering, die Chandler Good Government Index. Die indeks rangskik lande volgens regerings se vermoëns en uitkomste. Suid-Afrika was 104de in die afdeling vir persoonlike veiligheid, 103de vir inkomstegelykheid, en 100ste vir gesondheid. Wat Afrikalande suid van die Sahara betref, was Mauritius eerste, Rwanda tweede, Botswana derde,…

‘Ons moet al hoe meer in die dorpe ook brande blus omdat daar nie ’n brandweerwa is nie. Ons doen dit met ons eie toerusting wat teen ons eie koste aangeskaf is. Ons word nie deur die staat gesubsidieer nie, ons blus die staat se vure.’ MNR. JOHAN TERBLANCHE, brandbeskermingsbeampte van die Goudveldse brandbestrydingsvereniging, oor hoe boere met brandbestryding moet help. Bl. 14 ‘Normaalweg sit ons met baie lae pryse as daar groot oeste is, maar die wêreldprys help ons vanjaar. Dit kan ’n goeie hersteljaar vir die graanbedryf wees.’ MNR. JANNIE DE VILLIERS, uitvoerende hoof van Graan SA, oor die verwagte goeie sojaboonoes. Bl. 17 ‘Daar kan nie net ’n hek gesluit word tot die staking verby is nie.’ DR. THEO DE JAGER, voorsitter van die landbou-netwerkorganisasie Saai, oor…

MNR. LOUW VAN REENEN is uitvoerende hoof van Beefmaster Groep, wat ’n beesvoerkraal by Christiana en ’n abattoir, vleisverwerkingsaanleg en uitvoerbesigheid in Kimberley besit. Hy vertel op bl. 42 meer oor die groep se bedrywighede en die voordele van die Lits-naspeurbaarheidstelsel vir plaaslike veeboere kan inhou. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek is ’n wewenaar en het vier kinders: Lourie (13), Liam (12), Louis-Anthony (10) en Amari (7). HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ja, BIngMech aan die Universiteit van Pretoria. HET JY ’N STOKPERDJIE? Vlieg en driekamp. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Op ons plaas by Groblershoop. WATTER SPORTSPANNE ONDERSTEUN JY? Grey Kollege se spanne, die Griekwas en Orlando Pirates.…

NÁ sowat vyf jaar draal die geskil oor die omstrede aanstelling van ’n gevolmagtigde inspeksiediens oor voedselstandaarde binne die graan- en oliesadebedryf steeds en dit wil voorkom of die einde nog nie in sig is nie. Leaf Services is in 2016 deur die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling aangestel om ingevolge wetgewing oor standaarde vir landbouprodukte inspeksies in die graan- en oliesadebedryf uit te voer. Sedertdien was daar verskeie pogings om met werkbare sakeplanne te kom en die struktuur van Leaf het al ’n paar keer verander, maar daar is nog geen eenstemmigheid in die bedrywe nie. In die jongste verwikkeling is hersiene voorgestelde inspeksieprosedures en laer tariewe op 23 April in die Staatskoerant vir kommentaar afgekondig en belanghebbendes het weer 30 dae tyd om daarop kommentaar te…

HOEWEL die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling onderneem om Suid-Afrika se daggameesterplan teen Junie af te handel en in Julie in werking te stel, vorder ander nodige aspekte vir ’n gesonde daggabedryf teen ’n slakkegang. Nuwe wetgewing moet opgestel word om die kommersialisering van hennep (’n variëteit van dagga) te bewerkstellig. Die departement het onderneem om werk wat reeds deur belanghebbende departemente gedoen is, saam te voeg en só nuwe wetgewing gereed te kry, terwyl toegelaat word dat die ander bedrywighede in die daggabedryf kan voortgaan. Die produsente van hennep kry hul permitte van die Suid-Afrikaanse reguleringsowerheid vir gesondheidsprodukte (Sahpra). Wanneer die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling in die toekoms hierdie taak oorneem, sal die betrokke produsente se permitte oorgedra word sodat hulle nie benadeel word…

Zaad, ’n internasionale spesialis-saad- en landbouchemiese maatskappy met mnr. Antonie Jacobs as uitvoerende hoof, se herhalende wesensverdienste per aandeel het die afgelope boekjaar met 2% gestyg. Volgens mnr. Johann le Roux is Zeder tevrede met dié prestasie, veral as ’n mens in ag neem dat dit die maatskappy in sy portefeulje is wat die swaarste deur Covid-19 getref is. Le Roux sê die sowat R1 miljard wat Zaad skuld, word dopgehou. “Ons is vol vertroue dat die onderneming sal herstel tot sy vorige winsgewende vlakke. May Seed presteer goed in Turkye en FarmAg toon goeie vordering in die Wes-Kaapse mark.” Hoewel Agricol benadeel is deur die kleiner sonneblomaanplantings, het groter mielie-aanplantings weer ander dele van die onderneming gehelp. Le Roux is ook opgewonde oor die Limagrain-transaksie wat Zaad beklink het.…

MNR. LOUW VAN REENEN WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU ONDERNEMING? RFID (radiofrekwensie-identifisering vir vee), die internet en Growth Tech (inligtingstegnologie). WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? As jy aanhou probeer, kry jy dit uiteindelik reg. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU LOOPBAAN GEMAAK HET? Om te dink my posisie is groter as die mark. WIE WAS JOU MENTOR? Ek het nie een spesifieke mentor gehad nie, maar het baie by verskillende mense geleer, elk op sy eie terrein. WAT IS JOU GROOTSTE PROBLEME IN DIE ROOIVLEISBEDRYF? Om die vleisbedryf bymekaar te snoer en dit deur bemarking die grootste landbousektor te maak.…

Die mozzarellalaag op verbruikers se pizza het waarskynlik ’n stewige persentasie namaaksel in, maar onkunde en gebrekkige standaarde help tans nie om die bedryf teen namaaksels te beskerm nie. In 2020 is daar 0,2% minder melk in Suid-Afrika geproduseer as in die vorige jaar. Daar is ook meer melkprodukte uit- as ingevoer ( TABEL 1 ). Die totale aanbod in 2020 was dus 64 miljoen liter minder as in 2019. Volgens die nuutste Nielsen-syfers ( TABEL 2 ) wat deur die SA Melkprosesseerdersorganisasie (Sampro) beskikbaar gestel is, het die verkope van alle melkprodukte, met die uitsondering van gepasteuriseerde en gegeurde melk, in 2020 gestyg. Baie konserwatief bereken, moes die aanbod met meer as 200 miljoen liter styg om in die groter vraag te voorsien. Ondanks die laer totale aanbod van…

TUINMAAK LUGPLANTE IDEAAL VIR BINNE EN BUITE Tillandsia-plante, oftewel lugplante, groei inderdaad in die lug sonder enige groeimedium en meestal sonder wortels. Dit kom oorspronklik uit Sentraal- en Suid-Amerika, maar word deesdae wêreldwyd gekweek. Mnr. Flip van der Merwe van Treebeard & Co, wat die plante plaaslik bemark, sê die plante lyk eksoties, maar is maklik om te kweek. Die plante kan binnens- of buitenshuis gehou word en het net water, baie lig (maar nie direkte sonlig nie) en die beweging van lug nodig om goed te groei. Die plante moet twee tot drie keer per week goed natgemaak word deur dit te sproei of in water te dompel, na gelang van waar die plante gehou word. Omdat die plante nie in potte groei nie, kan dit op talle maniere…

Uit die afdeling: ’n Wêreld van geur op jou speseryrak Krummeltert met appel, karamel en kaneel Deeg ■ 250 g botter ■ 200 ml suiker ■ 1 ekstragroot eier ■ 5 ml vanieljegeursel ■ 625 ml koekmeel ■ 10 ml fyn kaneel ■ Knippie sout ■ 5 ml bakpoeier ■ 250 ml klapper Vulsel ■ 1 blik (360 g) karamelkondensmelk ■ 2 blikke (420 g elk) tertappelskywe, goed gedreineer ■ Geklopte room en fyn kaneel, om voor te sit Voorverhit die oond tot 180 °C en smeer ’n tertbord van 20 cm. Deeg: Verroom die botter en suiker goed saam. Voeg die eier en vanieljegeursel by en klits goed. Voeg die meel, kaneel, sout, bakpoeier en klapper by en verwerk tot ’n deeg vorm. Breek een derde van die deeg…

Was dit jul plan om jenewer te stook toe julle platteland toe verhuis het? Glad nie! Ons is kliniese sielkundiges wat in Kaapstad gewoon en gepraktiseer het. Die dag toe ons na die plaas kom kyk, was dit in mis gehul. Ons kon letterlik net ’n paar meter om ons sien, maar die eienaar het ons verseker dit is die mooiste plaas op die berg, met bewerkbare grond, pragtige berge, poele en watervalle. ’n Week later het ons die plaas in die mooiste toestande gesien en dit is inderdaad die mooiste plaas op die berg! Dit grens aan die Grootwinterhoek-wildernisgebied, wat uitstekend by ons waardes oor bewaring en ’n klein spoor pas. Danksy sonkrag is ons heeltemal onafhanklik van die kragnetwerk en ons water kom uit ’n fontein. Ons aktiwiteite…

Stellenbosch Wynroetes se kantoor spog nog met sy oorspronklike telefoonnommer. In die 1980’s was die nommer 4310 en nou is dit 021 886 4310. Frans Malan en die medestigters van die oorspronklike Stellenbosch-wynroete moes met die padowerhede stoei om in die laat 1970’s die eerste padtekens vir wynplase goed te keur – iets wat vandag alledaags is. Stellenbosch Wynroetes het in 1973 Suid-Afrika se heel eerste wynfees in die Eikestad se stadsaal aangebied. Dit was met die samewerking van die Stellenbosch Fynproewersgilde.…

Al het grondpryse in 56% van die distrikte in die Wes-Kaap in die 12 maande tot Maart vanjaar gestyg, blyk die ekonomie en gevolge van die droogte steeds duidelik. Pryse in altesame 41% van die distrikte (vergeleke met 33% die vorige 12 maande) het gedaal. In die meegaande TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Wes-Kaap. By Laingsburg (-14,7%), Mosselbaai (-18,1%) en Piketberg (-14,8%) het pryse skerp gedaal. Dit het heelwat gestyg by George (24,3%) en Swellendam (24,4%). Altesame 300 ooreenkomste (32,9% minder as in die vergelykende vorige 12 maande) is in 27 distrikte gesluit. In die proses is 170 743 ha teen R2,971miljard verhandel. ’n Vergelyking per transaksies volgens plaasgrootte (met die vorige jaar se syfer tussen hakies) lyk soos volg: kleiner as 50…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com FEESTE, EKSPO’S 22 MEI: Hexvallei-erfenisplaasmark, aangebied deur die Hexriviervallei se erfenis-en-natuurbewaringsvereniging, Karoo 1 Hotel Village. E-pos: heritage@hexrivervalley.co.za 13-14 AUGUSTUS: Wes-Kaapse Landbou-veterane 2021 (plek sal bevestig word). Johannes Uys, 082 552 5491 of 021 981 8537; Hennie Richter, 073 391 8495 of 022 451 2692; e-pos: sekr.wk@telkomsa.net KONFERENSIES 27-28 MEI: AgriTech-konferensie, Emperors Palace, Johannesburg. Registrasie: 010 220 5086, e-pos: training@afri-cap.co.za, web: www.afri-cap.co.za 22-24 JUNIE: Africa Agri Tech, Sun-arena, Menlyn. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in die behoefte om tegnologie te aanvaar, watter tegnologie om toe te pas, vroue in die landbou en werksessies vir boerdery-opleiding. Web: www.africaagritech.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie…

Wanneer ’n mens na die toekoms van die rooivleisbedryf in Afrika kyk, is daar baie waaroor jy hoopvol kan wees. Die wêreldekonomie is onder druk en die markaandeel van goedkoper opsies (vark en hoender) het dus die afgelope paar jaar sterk gestyg. Die vraag na rooivleis bly egter steeds hoog en Suid-Afrikaners verbruik steeds meer rooivleis as wat die bedryf kan produseer. Na raming gaan die vraag na vleis wêreldwyd in 2030 sowat 453 miljoen ton beloop, en 570 miljoen ton in 2050. Ons kan hieruit aflei dat die vraag na vleis steeds ’n opwaartse neiging toon. Die voorspelling is dat die Suid-Afrikaanse bevolking in 2030 op sowat 67 miljoen te staan gaan kom, en in 2050 op sowat 75 miljoen mense. Die wêreld verstedelik egter en landbougrond word ál…

Die Angus-beestelersgenootskap van Suid-Afrika is in 1917 gestig met 12 lede. Die genootskap het die amptelike sertifikaat van inlywing op 23 Maart 1921 ontvang. Die genootskap bestaan tans uit 140 geregistreerde stoettelers en 18 000 geregistreerde stoetdiere. Die Angus-beesras is oorspronklik van twee aangrensende Skotse provinsies, naamlik Aberdeenshire en Angusshire. Die eerste swart Angus-diere is in 1895 na Suid-Afrika ingevoer na die plaas van mnr. Charles Newberry in die Vrystaat. Hierdie Angus-diere het goed met die plaaslike inheemse rasse gekruis en mettertyd hul stempel op die Suid-Afrikaanse mark afgedruk. Mnr. E.W. Bassingtwaighte van Windhoek in Namibië was die eerste teler van rooi Angusse. In die vroeë 1950’s het mnr. Barry Kramer die eerste rooi Angusse na Suid-Afrika ingevoer. Rooi Angusse het vinnig gewild geraak in Suid-Afrika. Sowat 69% van alle…

Die Malherbe-boerdery word op die plaas Graslaagte in die distrik Hertzogville in die Vrystaat bedryf. Naas ’n Angus- en Brangus-stoetery is daar ook SA Vleismerino- en Suffolk-stoeterye. Die boerdery se hoofvertakking is mielies, en sonneblomme en koring word as wisselbougewasse verbou. Mieliereste word in die winter vir weiding gebruik, met hawer en radyse wat ook deel is van die wintervoerprogram. Die plaas het hoofsaaklik soetgras met ’n drakrag van 10 ha per grootvee-eenheid. Die stoeterye bestaan uit 300 teelkoeie elk. Die kommersiële kudde bestaan uit Angusse en Brangusse. Die Angus-beeste, met hul goeie temperament en moedereienskappe, baie melk en swaar speenkalwers, vaar uitstekend in dié omgewing. “Ons glo die Angus-ras gaan in die toekoms nog baie uitbrei,” sê mnr. RC Malherbe, direkteur van die Angus Beef-maatskappy en lid van die…

Die Lael-boerdery in die Noord-Kaap het sy ontstaan danksy getrouheid en gehoorsaamheid aan die Here, net soos die naam La-El (“behoort aan God”) aandui. Ondanks verskeie probleme het hierdie boerdery besluit om geen gehalte in die slag te laat bly nie, want net die beste is goed genoeg. Die stoetery is in 2013 begin toe vyf rooi Angus-stoetkoeie naby Stellenbosch in die Wes-Kaap gekoop is. Die eerste kalwers is in Maart 2014 gebore. In Junie 2014 het die stoetery sy eerste rooi Angus-stoetbul, Amos, op die Wes- en Suid-Kaap Klub se veiling op Moorreesburg gekoop. Sanet du Preez het die stoetery opgebou en vandag bestaan dit uit meer as 200 diere. Die eerste swart Angus-stoetbeeste is ook in 2014 aangekoop en word besit deur Piet, Sanet se man. Vandag lewer…

ANDERKANT DIE REËNBOOG OUERS Hierdie pad lê vir ons almal voor, naamlik die werklikheid dat ons ouers die een of ander tyd die finale fase van hul lewe gaan betree. Wanneer bejaarde ouers hulself boonop op afgeleë plase bevind, raak die bestuur van geliefdes se winterjare net daardie rapsie ingewikkelder. Menige boerefamilie kan hiervan getuig. Dit bly nietemin ’n groot voorreg om jou ouers by te staan ná ’n lewe van onvoorwaardelike ondersteuning en liefde, veral tydens die Covid-19-pandemie wanneer baie families reg oor die wêreld mekaar nie kan besoek nie. Dit dwing ’n mens tot introspeksie en mettertyd ’n diep waardering vir die voorreg van ’n opvoeding deur liefdevolle ouers in ’n land waar aansienlik meer as die helfte van kinders nie ’n verhouding met veral hul pa’s het…

Huidige wetgewing oor die onderverdeling van landbougrond in ekonomiese eenhede moet hersien word sodat plase van ’n voldoende en hanteerbare grootte aan opkomende boere oorhandig kan word. Sodoende kan grondherverdeling meer suksesvol toegepas word. Só meen dr. Siphe Zantsi, wat onlangs ’n doktorsgraad in landbou-ekonomie aan die Universiteit Stellenbosch (US) verwerf het met sy proefskrif daaroor. Zantsi meen bestaande kommersiële plase is te groot vir nuwe en onervare opkomende boere om dit doeltreffend te bestuur. Die Wet op die Onderverdeling van Landbougrond (Wet 70 van 1970) verbied egter die onderverdeling van landbougrond in groottes wat nie as lewensvatbare ekonomiese eenhede beskou word nie. Hy het bereken wat ’n lewensvatbare plaasgrootte vir verskillende tipes opkomende landbouhuishoudings sou wees deur maatstawwe vir die lae-, middelen hoë-inkomste-verwagtinge van opkomende huishoudings te oorweeg. In…

DIE winter het einde April met ryp en sneeu sy greep op Suid-Afrika begin kry. Volgens mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige, het die eerste ryp baie na aan die verwagte datums, gegrond op langtermynsyfers, voorgekom. Ryp het in die Vrystaat, aangrensende dele van die Noord- en Oos-Kaap, asook Mpumalanga voorgekom, en sneeu oor die suidelike en oostelike Drakensberg. Temperature het veral in die laaste week van April en die eerste naweek van Mei gedaal, met reën oor dele van die Wes-Kaap. Minimum temperature het oor die suidelike helfte van die land tot onder vriespunt gedaal. Van den Berg sê volgens historiese weerdata het taamlik swaar sneeu in die verlede ná La Niña-verskynsels voorgekom, soos op 28 Mei 1988 by Dordrecht en Elliot in die noordooste van die Oos-Kaap.…

DAT die 2020-’21-seisoen se verwagte mielie- en sojaboonoes volgens die jongste skatting steeds opwaarts beur, kom as geen verrassing nie, sê mnr. Jannie de Villiers, uitvoerende direkteur van Graan SA. Hy sê in sy reaksie op die Nasionale Oesskattingskomitee (NOK) se derde produksieskatting vir 2020-’21 veral met sojabone is die stroopproses ver gevorder en die skatting strook beslis met wat boere sê. “Dit is vir ons goeie nuus, veral in ’n jaar dat pryse ook beter is. Normaalweg sit ons met baie lae pryse as daar groot oeste is, maar die wêreldprys help ons vanjaar. Dit kan ’n goeie hersteljaar vir die graanbedryf wees.” Die NOK skat die grootte van die verwagte kommersiële mielie-oes nou op 16,096 miljoen ton, 173 800 ton (1,09%) hoër as die vorige skatting. Die skatting…

VERSKEIE organisasies het hul skok en teleurstelling uitgespreek toe aanklagte van dieremishandeling teen me. Thandi Modise, speaker van die nasionale vergadering, in die Potchefstroomse streekhof laat vaar is. Die nasionale Dierebeskermingsvereniging (NDBV) het die regspan van AfriForum opdrag gegee om appèl aan te teken teen die uitspraak van streeklanddros Ben Mtebele. Meer as 200 diere moes in 2014 weens wanvoeding op Modise se plaas van kant gemaak word en AfriForum se private vervolgingseenheid het haar namens die NDBV privaat vervolg. Mthebele se besluit om die saak te laat vaar, volg nadat adv. Dali Mpofu, Modise se regsverteenwoordiger, ’n artikel 174-aansoek vir haar ontslag gebring het. Hy het aangevoer sy moet onskuldig bevind word op alle aanklagte teen haar omdat sy nie op die plaas was nie. Mtebele het saamgestem dat…

DIE vrugtebemarkingsmaatskappy Two-a-Day se onderwystrust het, saam met ander filiale van die maatskappy, R1,5 miljoen in studiebeurse beskikbaar gestel aan werknemers van Two-a-Day, hul gesinne en inwoners van die maatskappy se plase. Volgens dr. Anthony Hess, voorsitter van die onderwystrust, het nagenoeg 300 studente sedert 2016 baat gevind by die trust, en kon studeer aan universiteite en FET-kolleges in onder meer finansies, ingenieurswese, medies, onderwys, menslike hulpbronbestuur en regte. Die maatskappy maak ook afstandleer-geriewe en lesings beskikbaar by die Grabouwvaardigheidsentrum. “Die trust en trustees moedig mense aan om seker te maak hulle wéét wat hulle wil studeer, kies die regte kursusse en maak seker dat dié wat vir ’n graad wil studeer, voldoen aan die minimumstandaarde. Die mededinging is uiters taai,” sê Hess. Die maatskappy bied ook sake- en bestuurskwalifikasies…

SPANSPEKPRYSE BETER, MAAR PRODUKSIE DAAL STEEDS DiespanspekbedryfinSuid-Afrikaisonderdruk. “Sowatviertotvyf jaargeledeissowat 2800 hamet dié gewasbeplant. Dithetnoutot onder 1700 hagedaalenditdaal steeds,” sê mnr. HugoBurger, tegniesebestuurdervirdieWes-, Oos- en Noord-KaapenNamibië bydiesaadmaatskappyHygrotech. Diemeeste spanspekverbouingisindienoorde vandieland – veraldieBosveld. Die belangrikste twee kultivars vir vars verbruik is Caribbean King en Touchdown – albei kultivars wat hoofsaaklik geplant word vir winterproduksie. Die kultivar Majestic is baie belangrik vir die plaaslike mark. “Hygrotech se topspanspekkultivars wat tans verbou word, is Hunter, Avenger en Emperado. Die kultivar Verona is ook relatief onlangs kommersieel beskikbaar gestel, en dit toon groot belofte.” Produsentepryse is ’n ligpunt. Waar produsente nog ’n jaar of twee gelede tot R70/kartonhouer ontvang het, het dit tot R90/kartonhouer gestyg. Die gemiddelde produsenteprys is sowat R70/kartonhouer. Burger meen die vraag na spanspek is gekoppel aan die tyd van die jaar.…

Die gemiddelde reënval van ’n spesifieke plek bestaan uit ondergemiddelde en bogemiddelde reënval, en dit is belangrik om voldoende historiese data hiervoor te gebruik. Die Wêreld- Meteorologiese Organisasie (WMO) het in riglyne vir die berekening van jaarlikse gemiddelde reënval in 2017 bevestig dat die minimum tydperk 30 jaar moet wees. Dit is ’n baie rigiede syfer wat meer geldig is in gebiede waar wisselvalligheid in reën min voorkom. In woestyngebiede is baie langer tydperke nodig om ’n aanduiding van gemiddelde reënval te kry. Dit is nodig om soveel jare moontlik by die berekeninge in te sluit, maar nie minder as 30 jaar nie. Droogte is nie noodwendig ’n gebrek aan reën nie, maar eerder die afwyking van die langtermyngemiddelde verwagting vir ’n spesifieke plek. Dit is normaal dat daar nie…

Herlewingslandbou is die plan vir die toekoms. Oor tien jaar van nou af gaan dit baie moeilik wees om op die hedendaagse manier ’n beesboerdery winsgewend te bestuur. Nou, dit is so dat verandering vir baie mense nie lekker is nie en daarom vermy ons dit doelbewus. Iets slegs gaan egter nie weggaan net omdat jy aangaan asof dit nie bestaan nie. Dit help nie jy dink om dit “eendag” te doen nie. As ek oor herlewingslandbou skryf, wil ek net sê ek het nie alles self uitgedink nie; ek het dit by ander geleer en pas dit net passievol toe. Herlewingslandbou bring ’n groot klomp voordele vir mens en dier mee. Ons weet dat die grootste mikpunt is om die koolstof in die grond te verhoog. Dit het ’n…

Die Suid-Afrikaans ontwerpte produksiestelsel Agrigistics slaan drie vlieë met een klap: Dit vergemaklik bestuur vir boerderye wat intensiewe arbeid benut, bepaal die opbrengs van veelvuldige gewasse, en bereken en bestuur produksiekoste beter. Die bestuurstelsel het ontstaan nadat drie ingenieurs, mnre. Cilliers Geldenhuys, Luke Kroon en Johan Ferreira, wat almal aan die Universiteit van Pretoria gestudeer en aanvanklik stelsels vir die mynbedryf ontwikkel het, se pad met dié van mnr. Mario Marais van die Modelpak-boerdery gekruis het. Modelpak is ’n groenteboerdery naby Brits in Noordwes, waar Marais saam met sy vrou, Andri, skoonpa en -ma, mnr. Ockert en me. Hanlie Werner, en swaer en sy vrou, mnr. Ockie en me. Nanri, met ’n wye verskeidenheid groente boer – met nie minder nie as 800 werkers. Nadat die drie ingenieursbreine Modelpak se…

As die ooie se uier gevreet is, is dit amper 100% seker dit was ’n bobbejaan. ’n Rooikat sal slegs aan die boude vreet en ’n jakkals slegs aan die ribbekas en ingewande. Dit is egter ’n skaars verskynsel. Dit is gewoonlik die ou bobbejaanmannetjies wat só waaghalsig met ooie raak. Bobbejane sal eerder jong lammers doodbyt en dan verskeur, maar selfs dít is skaars. Die bobbejaan wat só skaap steel, sal ook geneig wees om voëls, soos tarentale en selfs kolganse, te vang en te vreet. Dr. Gerhard Verdoorn is bedryfsbestuurder by CropLife SA. Ek dink jy het waarskynlik hier met ’n bobbejaan te doen, moontlik net nie ’n jong mannetjie soos jy vermoed nie, maar eerder ’n ou alfa-mannetjie wat uit die trop geskop is. Bobbejane het belangrike…

Die splinternuwe winteruitgawe van Landbou Boerekos wat van vandeesweek af op winkelrakke landwyd en in Namibië beskikbaar is, is ’n ode aan produkte wat geur na ons tafels bring. Van ons speseryrakke tot groentebeddings — ons bekyk die geurgewers in die kookkuns van nader en kook winterwarm bederfkos, soos bredies, ’n verskeidenheid kerriekos en sop, en maak gebakte poedings en ander verleidelike nageregte met bittersoet koffie, sjokolade en karamel. Ons maak ’n draai op die plaas en gesels met boere wat ’n passie het vir produkte wat hoog op die geurranglys is: uie, knoffel, sitroengras, brandrissies, koejawels en meer. In die wynafdeling word daar raad gegee oor hoe om wyn en kos perfek te laat pas met die hulp van ’n geurwiel. Moenie hierdie heerlike, geurige uitgawe misloop nie. Landbou…

In die Langeberg-gebied, wat dorpe soos Robertson, McGregor, Bonnievale, Ashton en Montagu insluit, kom ’n ryke verskeidenheid endemiese en amperendemiese voëlspesies voor. Dié spesies kan ’n belangrike trekpleister vir plaaslike en internasionale voëlkykers raak. Suid-Afrika is bevoorreg om talle endemiese spesies in alle vorme van lewe te hê en word erken as die land met die derde hoogste vlak van biologiese diversiteit ter wêreld. Die Langeberg-gebied spog met minstens 57 van die 94 endemiese voëlspesies en 22 van die 61 amper-endemiese spesies wat in Suider-Afrika voorkom. Endemiese spesies se verspreidingswydte is slegs tot ’n bepaalde gebied beperk, terwyl die verspreidingsgebied van amper-endemiese spesies tot net buite Suider-Afrika strek. Met hierdie 79 spesies bied die streek meer endemiese spesies as baie ander lande. ’n Verdere voordeel is dat baie van hierdie…

Om te wil voorgee dat vrees nie ’n nare effek op jou lewe het nie, is eenvoudig nie waar nie. In elke mens se lewe kom daar oomblikke wanneer vrees in meerdere of mindere mate jou gemoedslewe vertroebel. Dit interesseer my om te weet waar dit vandaan kom. Is dit iets waarmee jy gebore word of het die een of ander nare ondervinding dit by jou wakker gemaak? As ’n kwaai hond jou byvoorbeeld gebyt het, met nare gevolge vir jou, is dit verstaanbaar dat honde vrees by jou sal inboesem. En só kan daar talle voorbeelde ingeryg word waar slegte herinneringe ’n vreeskompleks by iemand ingeboesem het. Maar hoe verklaar ’n mens dit dat sommige klein kindertjies byvoorbeeld ’n vrees vir die donker het en hartroerend aan die huil…

In 2018 het mnr. Andrew Masterson, ’n Angus-teler van Humansdorp en voorsitter van die genootskap in 2018, gesê: “Die volgende twee jaar in die geskiedenis van ons pragtige land sal onthou word as twee van die moeilikste en mees onsekere jare in die landbou.” Ek is seker hy het nie toe al van die Covid-19-pandemie geweet nie, maar dit is nou duidelik hoe waar sy woorde was. Dit was nie net waar vir die Suid-Afrikaanse boerderybedryf nie, maar ook vir die hele wêreld. ’n Goeie vriend het in ’n stadium ’n vergadering begin met die woorde: “Elke probleem is ’n nuwe geleentheid.” Dit is presies wat Suid-Afrikaners verlede jaar gedoen het. Met 2020 en al sy probleme steeds vars in ons geheue, het Suid-Afrikaners op baie maniere saamgestaan. As ’n…

Waardes vir melk, vrugbaarheid en karkasgehalte is die maatstaf waarom dié Kwa-Zulu-Natalse stoetery draai. Netherwood Farm, in die hart van die Middelland, huisves die Nether-wood Angus-stoetery, asook ’n troulokaal, restaurant en mikrobrouery. Die kern van die boerdery is ’n rooi Angus-stoetery met 120 koeie en ’n kommersiële kudde van 400 vroulike diere. Dr. Robert Kleinloog, eienaar van die stoetery, sê sy teelbeleid is eenvoudig. “Om in die kudde te bly, moet ’n koei vrugbaar wees en elke jaar ’n bemarkbare kalf lewer. Bemarkbaarheid beteken ’n geregistreerde teelbul of ’n koei is goed genoeg om in ons kudde te bly. Die beste teelwaarde is die mening van ’n ervare beesboer. Ek maak dus staat op die raad van mnr. Taylor Knott, my plaasbestuurder, asook my mede-stoettelers.” Hulle gebruik alle teelwaardes in…

Angus Alliance se drie vennote is die stoeterye Loumotta (mnre. Loutjie en Wilru Campher), Roechama (mnre. Gert en RC Malherbe) en Vansia Angus (mnre. Johan en JM Steyn). Dié kuddes is al langer as 30 jaar aktief betrokke by Angusstoetteling en spog altesaam met 13 goue bekers en 16 SA grootkampioene in die vorige 12 rooi Angusnasionale kampioenskappe. Die afgelope 23 jaar het 66,7% van die SA grootkampioene uit Alliance se stalle gekom. Angus Alliance wou van die begin af rooi en swart Angus- genetiese materiaal van wêreldgehalte in ’n aanpasbare, funksionele en hoogproduserende pakket aan Suid-Afrikaanse stoet- en kommersiële beesboere voorsien. Een van dié stoetery se grootste hulpmiddels is die 650 geregistreerde Anguskoeie waaruit veilingsdiere streng geselekteer kan word. Die Alliance-span se ingesteldheid op gehalte verseker dat hul kopers…