Indholdsfortegnelse for 25 Nov 2021 i Landbouweekblad

TUISKOMS Dié swartaasvoël is onlangs saam met vier monnikaasvoëls van die Detroit-dieretuin in Amerika na die aasvoël-reddingsorganisasie VulPro buite Hartbeespoort in Noordwes verskeep, waar hulle deel van die organisasie se teelprogram gaan word. Die aasvoëls het meer as 60 dae in kwarantyn deurgebring. Daar word beoog om hul kuikens eendag weer in die natuur vry te laat. Dit is die eerste keer dat monnikaasvoëls by VulPro aangehou word, en ook die eerste keer dat ernstig bedreigde Afrika-aasvoëlspesies uit Amerika na Afrika teruggebring GRONDGEKONKEL ’n Amptenaar van Limpopo se departement van landbou het vroeër vandeesmaand in die hof verskyn in verband met beweerde bedrog van R4,5 miljoen toe geld wat namens grondeise-begunstigdes van die staat ontvang is, onder ’n groep individue en hul families verdeel is. News24 berig mnr. Tinyiko Shadrack…

PAK VEEDIEFSTAL NÓÚ DAADWERKLIK AAN Om ’n daadwerklike impak op veediefstal te maak, móét daar nou na ’n volgende rat oorgeskakel word. Die huidige stand van sake is reeds onaanvaarbaar, en die nare werklikheid is met die feestyd om die draai, gaan veediefstalgetalle styg Misdaadsyfers vir 1 April tot 30 Junie 2021 wys ’n afname van 8% in veediefstal. Moet egter nie dat dié syfers jou flous nie. Ofskoon daar in ses provinsies afnames in veediefstal was, het die gevalle in die Vrystaat, KwaZulu-Natal en Mpumalanga toegeneem. In die geheel beskou, moet dit ook in ag geneem word dat boere die afgelope tyd al hoe meer vertroue in die polisie verloor het en uit pure moedeloosheid nie meer sake aanmeld nie. Die “afname” is dus dalk net oë verblindery. Mnr.…

NÁ goeie neerslae van tot 70 mm einde Oktober oor dele van die droogtegeteisterde Noord- en Oos-Kaap was die kans op opvolgreën teen druktyd swak tot minstens die eerste week van Desember. “Sagte en deurdringende reën wat meer gereeld voorkom, is nodig vir saad om te ontkiem en swak plante om te kan herstel,” sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige. “Die stelling word gemaak dat ten minste 30 mm tot 50 mm byna een keer elke twee weke moet voorkom vir ten minste drie agtereenvolgende tydperke van twee weke voordat daar ’n draaipunt in die droogte gaan kom.” Verder is nog reën en ’n paar seisoene nodig vir herstel voordat klimaksplante weer in produksie sal wees. Hy sê die huidige stand van die droogte in die gebiede waar…

1 TUNISIË| Organiese boere gedy Organiese boerderye rondom Tunis sukkel om in die vraag na organiese vars produkte te voorsien ondanks swakker koopkrag weens covid-19, volgens me. Sarah Shili, eienaar van Domaine Elixir Bio, ’n plaas van 94 ha wat organies gesertifiseerde groente, vrugte en grane produseer. In 2001 het die land net 16 000 ha se organiese boerderye gehad, maar vandag is daar 20 keer soveel, en volgens die land se landbouministerie is daar ongeveer 8 000 boere wat organies boer. — AFP 2 ETHIOPIË | Rekordjaar vir koffie Ethiopiese koffieboere het in die drie maande tot Oktober 86 000 ton koffiebone uitgevoer en ’n rekordinkomste van $327,9 miljoen (sowat R5 miljard) verdien, wat 77% meer is as verwag. Vir die bemarkingsjaar tot einde Julie het hulle…

■ Eskom ■ Vrystaatse departement van ekonomiese en kleinsakeontwikkeling, toerisme en omgewingsake ■ Thabo Mofutsanyanadistriksmunisipaliteit ■ Middelpunt-vleilandtrust ■ BirdLife Suid-Afrika ■ Trust vir bedreigde natuurlewe (EWT) ■ Wêreldnatuurlewefonds (WWF-SA) ■ Wildlands Conservation Trust (Wildlands-bewaringstrust) ■ Van Reenen-boerevereniging ■ Swinburne-boerevereniging ■ Mont Pelaan-boerevereniging ■ Nelson’s Kop-bewaringsgebied ■ Skeurklip-bewaringsgebied ■ Bo-Wilgerivier-rentmeesterskapprogram…

Mnr. Wessel-Jan van Deventer van die plaas Blydskap by Riviersonderend, wat ook swaar onder die reën deurgeloop het, sê geen van die vooropkoms-onkruiddoders wat hulle toegedien het, het gewerk nie. “Ons het alles wat ons kon, verkeerd gedoen, alle lande gekrap en die saad uitgestrooi. Nou is dit moeilik om my oog in te kry. Ons is gewoond aan rytjies. Ek weet nie hoe om die potensiaal te skat nie.” Hulle het ook kunsmis met ’n vliegtuig gestrooi. Die vliegtuig kon net 1,5 ton kunsmis op ’n slag laai en dus net 15 hektaar op ’n slag bemes. “Een dag wat ons getel het, het die vliegtuig 48 keer gaan land.” Einde Oktober het sy gesaaides goed gelyk, “bogemiddeld mooi, maar nie laas jaar se mooi nie. Vir die omstandighede…

Die koei-kalf-produksiesiklus gebruik sowat 72% van die energie wat vanaf dektyd tot slag benodig word. Verder is die koste verbonde aan die grootmaak van vervangingsverse ook hoog. Om wins te optimaliseer, moet vleisbeesprodusente besnoei op die koste van vervangingsverse, die speengewig verhoog en die vrugbaarheid van kuddes verhoog. Daar kan besnoei word op die koste om vervangingsverse groot te maak indien dit moontlik is om hulle vroeër te laat dek. In ekstensiewe toestande kan dit egter nie ’n opsie wees nie. Die sinchronisasie van vleisbeeskoeie voor die dektyd begin, is ’n ander opsie. VROEË PARING In Suid-Afrika word vleisbeesverse meestal nie voor die ouderdom van twee jaar laat dek nie vanweë die ekstensiewe aard van die meeste vleisbeesproduksiestelsels. Min plaaslike inligting is beskikbaar oor die waarde van vroeë dekking in…

Karla-Mari Basson van die Landbougimnasium Augsburg is vanjaar dié skool se wenner. Haar gemiddelde in landbouwetenskappe was 95%. Karla-Mari gaan volgende jaar BRek aan die Universiteit Stellenbosch studeer. James Barnard van die Hoër Landbouskool Boland het die beste prestasie in landbouwetenskappe in graad 12 behaal. Hy gaan volgende jaar BScAgric aan die Universiteit Stellenbosch studeer.…

Die Dormerras het vanjaar voordeel uit die goeie vraag na kleinvee getrek. Die gunstige pryse wat op veilings onder die beskerming van die Dormerskaaptelersgenootskap van Suid­Afrika aangebied is, is ’n bewys daarvan. Mnr. Piet van Zyl, voorsitter van die genootskap, sê faktore soos die kuddebouproses ná die droogte, gunstige weidingstoestande in die gebiede waar dit goed gereën het en die gehalte van die aanbod op veilings het daartoe bygedra. Die omset van dié veilings het bykans R24,6 miljoen bedra. Altesaam 716 SP-ramme is teen gemiddeld R13 361 verkoop, 791 SP-ooie teen gemiddeld R7 503 en 1 539 kommersiële ooie teen gemiddeld R5 902. Een van die uitskieterpryse wat vanjaar vir ’n Dormerram betaal is, was op die nasionale Dormerveiling in Bloemfontein. Oorlog, ’n tweetand-ram van 14 maande van mnre. Tjaart…

OP dieselfde dag dat Suid-Afrika internasionaal geskiedenis gemaak het met ’n klimaatsfinansieringsooreenkoms van $8,5 miljard (sowat R130 miljard), het ’n klein groepie uitvoerende hoofde, tesame met mnr. Gwede Mantashe, minister van minerale hulpbronne en energie, die energieraad van Suid-Afrika bekend gestel. Dit het min media-aandag gekry. Die raad noem homself die “kollektiewe verenigde stem van energie”, wat vreemd is omdat sy stigterslede bestaan uit onder meer vier fossielbrandstofmaatskappye (Sasol, Eskom, Exxaro en TotalEnergies). Die voorsitter is mnr. Fleetwood Grobler, uitvoerende hoof van Sasol, Afrika se grootste fossielbrandstofmaatskappy. Die raad se adres is Sasol se hoofkantoor in Sandton. Grobler sê die gebrek aan verteenwoordiging uit die hernubare energiesektor is omdat daar nog nie tyd was om persone uit dié sektor by die raad te betrek nie. Hulle wou die raad aan…

3% Die Verenigde Nasies (VN) se indeks van stapelvoedsel, soos koring en plantolies, het in Oktober met 3% gestyg tot ’n nuwe tienjaar-hoogtepunt. Die VN sê daar is kommer oor die effek wat hoë kunsmispryse op aanplantings kan hê, terwyl talle Midde-Oosterse lande koring ten duurste moet invoer omdat droogte daar opbrengste laat daal het. Die grootste bydraers tot Oktober se styging was die koste van grane en plantolies. — Bloomberg 856 Altesaam 856 trekkers is in Oktober verkoop, wat amper 4% meer is as die 825 in Oktober 2020. Vir die jaar tot dusver is trekkerverkope byna 25% meer as verlede jaar. Daar is ook 45 stropers verkoop – 19 meer as die 26 in Oktober 2020. Vir die jaar tot dusver is 242 stropers verkoop, teenoor 178 in…

DIE DROOGTE IS NOG NIE GEBREEK NIE Hoewel goeie reën die afgelope paar weke uitgesak het oor dele van Suid-Afrika wat onder erge droogtetoestande gebuk gaan, is die droogte nog nie gebreek nie. Die vreugde oor die goeie reën oor groot dele van die ekstensiewe weistreke van die land word getemper deur berigte van gebiede wat nog nie noemenswaardige reën gekry het nie. Eweneens kan ’n mens nog nie sê die droogte is gebreek nie, meen mnr. Dirkie Kotze van die plaas Driehoek in die westelike deel van Boesmanland. “Die droogte is nog ver van gebreek af. Daar waar dit 50 mm tot 60 mm gereën het, sal dit nog moet reën en weer moet reën. Die probleem is al ons bedekking — alle gras — is vrek. Alles moet…

’N KOEL lente het tot dusver die verwoestende impak van beurtkrag op die Wes-Kaapse vrugtebedryf beperk, maar die onvoorspelbaarheid van hoe dit ingestel word en sprake dat beurtkrag in Januarie en Februarie kan voortduur, maak dit vir boere ’n saak van gebed. Só sê mnr. Heinie du Toit van Remhoogte-boerdery, voorsitter van die Koue Bokkeveld-boerevereniging en visepresident van Agri Wes-Kaap. “Van besproeiing tot produksie en pak word weens beurtkrag onder druk geplaas.” Du Toit, wat deel was van onlangse samesprekings tussen Eskom en Agri SA, sê hulle het die saak met Eskom opgeneem toe hulle ingelig is fase 3-beurtkrag kan vir drie maande in die somer voortduur. “Desember, Januarie en Februarie is spitsbesproeiingsmaande. As daar dan fase 3-en fase 4-beurtkrag is, weet ek nie hoe ons by al die punte…

DIE spreekwoord ’n boer maak ’n plan kan in die Vrystaat verander word na ’n boer maak ’n pad. Gehawende provinsiale paaie veroorsaak nou daagliks soveel ongelukke en ska-de dat boere noodgedwonge die hand diep in eie sak steek om die paaie te probeer beveilig. Dit word ál duideliker dat die provinsiale regering en sy kontrakteurs nie die padkrisis, veroorsaak deur gebrekkige instandhouding, kan omkeer nie. Trouens, die boere se semi-permanente herstelwerk word met toestemming van die plaaslike departement van polisie, paaie en vervoer gedoen. Vir mnr. Jan Scheepers(regs) van die Liberhof-landgoed tussen Fouriesburg en Bethlehem het die daaglikse kommer oor sy werkers se veiligheid op die berugte R26 hom genoodsaak om meer te doen as net die slaggate met gruis op te vul. Sy plaaswerkers ry dié pad daagliks…

RAAK jaloers op jou brandmerke, en gebruik dit op al jou diere en selfs op jou ander plaaseiendom. Só sê mnr. Willie Clack, voorsitter van die nasionale veediefstalvoorkomingsforum, oor die toename in veediefstal in die aanloop tot die feestyd. Dit volg op waarskuwings van landbou-organisasies aan boere om op hul hoede te wees aangesien veediewe hulle gewoonlik nou begin voorberei om in ’n groeiende vraag na vleis tot met Kersfees en Nuwejaar te voorsien. “Dit is nou planttyd in talle gemengde boerderye. Daarom gee hierdie boere dikwels minder aandag aan hul diere in hierdie tyd. Hulle moenie nalaat om hul vee te beskerm nie. Dit is ook belangrik dat veeboere voortdurend hul roetine afwissel vir take, soos om hul diere te tel en te inspekteer. Dit maak dit moeiliker vir…

Suid-Afrika het vanjaar 15,5 miljoen kartonhouers pomelo’s van 17 kg in 2021 verpak. Dit is ’n styging van 13% sedert die 2020-seisoen. Dit word toegeskryf aan die herstel ná die droë toestande verlede jaar in die noordelike produksiegebied, sê me. Portia Magwaza, navorsingsekonoom by die Suider-Afrikaanse sitruskwekersvereniging. Volgens Magwaza is die grootste volume van 4,4 miljoen kartonhouers by Letsitele verpak. By Hoedspruit is 3,9 miljoen verpak, 2,5 miljoen by Onderberg en 1,3 miljoen elk by die Limpoporivier- en Oranjerivierstreek. ’n Rekordaantal van 1,7 miljoen kartonhouers is in week 19 verpak. Europa is die grootste mark, en het 84 000 ton ingevoer van Suid-Afrika. ’n Toename in uitvoer van meer as 50% sedert 2020 na China is waargeneem, met 76 000 ton wat in 2021 uitgevoer is. Dié toename word toegeskryf…

DIT is nie net in die somer dat plaaswerkers en boere hulself teen die son moet beskerm nie, en ’n hoed is ook nie al raad nie. Die soort werk wat gedurende die verloop van seisoene buite gedoen word, het ook ’n invloed. Só sê dr. Karien Linde van die Universiteit van Limpopo en haar medewerkers prof. Caradee Wright van die Mediese Navorsingsraad (MNR) en die Universiteit van Pretoria, en prof. Johan du Plessis van Noordwes-Universiteit, na aanleiding van ’n studie in die vaktydskrif Annals of Work Exposure and Health. Dié is bes moontlik die eerste studie uit Afrika wat die hoeveelheid sonligstraling gemeet het wat mense in die landboubedryf daagliks ervaar. Dit is ook een van die eerstes wêreldwyd wat bepaal het hoeveel sonbestraling op verskillende dele van ’n…

Mnr. Scelo Mpheshwa, wat opleiding in diereproduksie aan die Mangosuthuuniversiteit van Tegnologie ontvang het, het in 2015 by Future Farmers aangesluit. Hy het intussen ’n internskap van twee jaar op ’n kommersiële melkplaas by Kokstad voltooi, asook ’n jaar op ’n plaas met 1 200 koeie in Tasmanië, Australië, deurgebring. Hy is nou versbestuurder by mnr. James Kean, ’n melkboer van Mooirivier. “Ek het soveel moontlik in Australië gespaar. Toe ek in 2018 terugkeer Suid-Afrika toe, het ek ’n huis op Bizana gebou en ’n gebruikte voertuig gekoop. Sonder Future Farmers sou ek waarskynlik nou as ’n onderwyser in my nedersetting gewerk het. Nou volg ek my droom. Dit gaan alles daaroor om geleenthede aan te gryp en hard te werk.”…

KLASSIEKE BEESVLEISCARPACCIO Daar is min resepte meer nommerpas vir ’n someronthaal as ’n klassieke carpaccio – lig, maklik om vooraf te maak en indrukwekkend. Kies beesfilet van die beste gehalte. ■ 400-500 g beesfilet van topgehalte ■ 15 ml goeie olyfolie ■ Sout en peper na smaak ■ Klein bossie vars roket ■ 15-30 ml kappertjiesade ■ 80 ml parmesaanskaafsels ■ Varsgemaalde swartpeper na smaak Sous ■ 60 ml goeie olyfolie ■ 30 ml vars suurlemoensap ■ 15 ml dijonmosterd ■ Sout en peper na smaak Sny die filet netjies. Druk die dunner punte onder die filet in en bind netjies op met kombuistou om ’n eweredige vorm te kry. Smeer die filet met olyfolie en geur met sout en peper. Seël die vleis in ’n baie warm kleefvrye pan…

‘Terwyl daar nog ’n pad is, terwyl daar nog iets te red-de is, laat ek regmaak.’ MNR. JAN SCHEEPERS, Vrystaatse boer, oor hoekom hy self ’n stuk van die gehawende R26 tussen Fouriesburg en Bethlehem begin regmaak het. Bl. 20 ‘ ’n Watergebruiker (kan) besluit met wie hy wil kontrakteer en op watter voorwaardes, wat insluit enige vergoeding vir die afstanddoening van sy aanspraak.’ MNR. ADRIAAN GROENEWALD, prokureur en waterregkenner, oor hoe die appèlhof watergebruikers se regte beskou. Bl. 17 ‘Met internasionale tekorte het dit tyd geword dat ons moet besef dit sal op lang termyn baie beter wees om eerder . . . ons eie kunsmis te vervaardig.’ MNR. CORNÉ LOUW, senior ekonoom by Graan SA, oor die krisisafmetings wat kunsmisbeskikbaarheid en -pryse aangeneem het. Bl. 15 ‘Dit is…

Kan ’n vloek terselfdertyd ’n seëning wees? Dít is die tipe diep, filosofiese gesprek wat ’n mens tot elke prys op ’n Vrydagaand ná ’n lang, uitmergelende week wil vermy. Dit begin onskuldig genoeg. Op die jaarlikse Boer van die Jaar-geleentheid van Landbouskrywers SA loop ek sommer met die intrapslag die Jordaans van die Oos-Kaap raak. Hul Spekboomberg-boerdery by Cradock verteenwoordig vanjaar my grootwordprovinsie in die kompetisie. ’n Gedugte familieboerdery waar die drie seuns, Ginkel, Andrew en Wilhelm, saam met pa Andrew sr. ’n voorslag- melk-, skaap- en besproeiingsboerdery by Cradock bestuur. Benewens die boerdery is dit altyd lekker om mense uit my grootwordwêreld te sien. Ginkel behartig die melkery en is daar saam met sy vrou, Alta. Andrew, wat die skaapboerdery behartig, kuier saam met sy Rykie. Vir ’n…

BOERE in ekstensiewe veegebiede word gemaan om waaksaam te wees vir sprinkane en enige voorkoms daarvan onmiddellik by die owerhede aan te meld, aangesien groot swerms vanjaar verwag word. Volgens mnr. Danie le Grange, voorsitter van die Prins Albert-landbouvereniging en sprinkaanbeampte vir die distrikte Prins Albert en Klaarstroom, het baie vlieërs agtergebly met die vorige uitbreking, en baie eiers is dus gelê. Hy het vroeg in November gesê die sprinkane is nog klein, maar hulle sal die gras wat uitloop, vreet sodra hulle groter word. “’n Mens kan die sprinkane beter bekamp as hulle klein is, want hulle kan vroegoggend en laatmiddag bespuit word.” Hy sê dit is belangrik dat boere hul grond – veral grond wat nie bewoon word nie – nagaan en swerms aanmeld. GROTER SWERMS Die grootste…

DIE klem op strukturele hervormings in mnr. Enoch Godongwana, minister van finansies, se eerste begrotingstoespraak, is deur Agri SA en Agbiz verwelkom – veral die verbetering van logistieke infrastruktuur om groei in uitvoer vir Suid-Afrika se landbousektor te stimuleer. Mnr. Nicol Jansen, voorsitter van Agri SA se afdeling vir ekonomie, het dit verwelkom dat Godongwana ’n “tawwe liefde”-benadering teenoor staatsinstellings gaan volg en die oopstel van die spoorvragvervoernetwerk om private deelname teen einde 2022 wil laat verwesenlik. “Meer as 75% van landbougoedere word padlangs vervoer en die terugbeweeg na spoor sal beduidend gunstige implikasies vir die sektor inhou.” Dr. John Purchase, uitvoerende hoof van Agbiz, sê met die verwagte toename in landbouproduksie in die komende jare sal doeltreffende hawens en grensposte die sleutel wees om Suid-Afrika se landbou volhoubaar te…

Yara, die groot internasionale kunsmisvervaardiger, meen ’n ernstige tekort aan voedsel staar die wêreld in die gesig weens die skerp stygings in kunsmispryse. Die jongste oorsig van globale graan- en oliesaadmarkte waarsku dat afgesien van die skerp stygings in kunsmispryse (wat dit veral vir boere in opkomende ekonomieë onbekostigbaar maak), is daar ook die nuus dat Rusland en China, wat sowat 30% van die wêreld se grondstowwe vir kunsmis lewer, vroeg in November ’n perk op die uitvoer van kunsmis geplaas het. Skynbaar gaan dit van krag bly tot diep in 2022. Die groot drywer is skerp stygings in die globale pryse van natuurlike gas. Bottelnekke in die aanbodketting het boonop erger geword nadat wêreldekonomieë begin groei het ná die ontwrigtings in die covid-19-grendeltyd. Lande het ook gedurende die jaar…

Nat weer in 2020 en die voorkoms van hael en koue vroeër vanjaar het die produksie van aspersies in die Oos-Vrystaat effens geknou. Mnr. Francois Crause, mentor met die vestiging van die Rosendalprodusente, sê die opbrengs is hoër as die gemiddelde van 2 t/ha. “Die pluktyd het in Augustus begin tot die eerste week van Desember. Boere oes sowat 1 t/ha meer as verlede jaar toe die plante nog betreklik jonk was.” Aspersies kan jare lank geoes word voordat die plante hervestig moet word. Ingevolge die landboumaatskappy VKB se sakemodel met die samewerking van die kommersiële boerdery Denmar, tussen Ficksburg en Clocolan, en die Jobs Fund word nege boere van Rosendal en Qwaqwa elk met die verbouing van 130 ha droëlandgewasse bygestaan. Die sowat 115 ha aspersielande op huurgrond in…

“Dit is nie altyd moontlik vir plaaswerkers of boere om hul dagtaak na ’n meer skaduryke plek te skuif nie. Hou daarom blootstelling aan die son so laag moontlik. Werknemers moet gepaste maatreëls teen ultravioletstraling oorweeg, soos beskermende klere, tot voordeel van hul werknemers,” sê dr. Karien Linde. Sy stel hierdie ingrepe voor: ■ Voorsien strukture wat skadu bied langs areas waar daar op ’n plaas gewerk word, sodat werkers tydens rustye of middagetes daaronder kan rus. Die natuurlike skadu en moontlike beskerming wat bome verleen, wissel op grond van die seisoene. ■ Dra eerder breërandhoede as pette, omdat dié hoede skadu oor die gesig, oë en nek gooi. ■ Wissel werkspanne af, sodat dieselfde werkers nie altyd in die son hoef te werk nie. ’n Groep werkers kan byvoorbeeld…

Tevrede werkers is produktiewe werkers. Getroue, hardwerkende en tevrede werknemers tesame met ’n lae werkersomset hou regstreeks verband met die sukses van ’n besigheid. ’n Goeie salaris is net een van die faktore wat tot werkerstevredenheid bydra. Ander voordele is ook belangrik. VOORKEURVERGOEDING Dit is ’n reëling waar die werkgewer maandeliks ’n bedrag betaal om ’n fonds te stig wat dan aan die werknemer uitbetaal word wanneer die werknemer vir ’n bepaalde tydperk (byvoorbeeld tien jaar) in diens van die werkgewer aanbly. Prakties gesproke verhoog die werkgewer die werknemer se salaris, wat dan ’n uitkeerpolis uitneem. ’n Sekuriteitsessie word ten gunste van die werkgewer geregistreer, en wanneer die werknemer sy verpligtinge rakende die ooreengekome dienstydperk nagekom het, word die sekuriteitsessie gekanselleer en word die polis die vol-le eiendom van die…

■ Boere en ander landelike grondeienaars naby Van Reenen wat weerskante van die grens van die Vrystaat en KwaZulu-Natal geleë is, het gesamentlik sowat 20 000 ha aan die Bo-Wilge-bewaringsgebied van 60 000 ha toegewys. ■ Boere binne die Bo-Wilge-bewaringsgebied werk daaraan om natuurlike hulpbronne te beskerm en te verbeter, terwyl hulle terselfdertyd volhoubaar inkomste vir hul landbouondernemings genereer. ■ ’n Afsonderlike herlewingslandbouvleiswaardeketting is voorgestel as ’n manier vir veeboere in die bewaringsgebied én soortgelyke veeboere elders om kostedoeltreffend omgewingsvriendelike en etiese produkte te produseer wat boonop bekostigbaar is.…

Op plaasbesoeke kan boere die graan op die lande sien, maar verdere ontledings is nodig om dieper te kyk, sê mnr. Wynand Brönn, landboukundige by Constantia Kunsmis. Hy doen plantontledings vir Rûens Kollege se graanstudiegroep, versamel data oor plantestand, aarlengte en biomassa, verwerk alles en bespreek dit met die boere. Brönn sê toe die studiegroep vier jaar gelede begin het, het hulle met koring begin, toe gars en verlede jaar kanola. Nou is hulle weer by koring. Die ontledings wys interessante dinge wat nie maklik met die blote oog gesien kan word nie. “Ons het gesien dat die opname van spoorelemente vanjaar laer was as in die verlede omdat dit só ’n koue jaar was. Lae grondtemperature onderdruk die opname van spoorelemente en fosfaat, al het die boere reg bemes.”…

Die leuse op hul verpakte pimperneute, “Rooted in exception”, pryk nie om dowe neute daarop nie. Me. Rina Coetzee vertrek twee keer per jaar op bemarkingtogte deur Suid-Afrika en besoek padstalle, supermarkte en deli’s om hulle van Senqu-neute te oortuig. Sy bemark ook in die seisoen wanneer die neute vars is. “Sjefs gebruik die neute in roomys, lekkergoed of selfs puree. Een van ons sjef-vriende het ’n salami-en-varkterrien met pimperneute gemaak. “My seun, Conrad, het ’n boud gerook deur die doppe te gebruik. “Ek maak weer ’n Thai-voorgereg van soetrissies, rooi-uie, pimperneute, heuning en klapper wat in ’n geurige blaar, soos roket of spinasie, toegevou word.” Die Michelin-bekroonde sjef Jan Hendrik van der Westhuizen gebruik ook hul neute by sy KleinJAN-restaurant in die Tswalu-wildreservaat. Coetzee bars van trots omdat hulle…

DIT was net ná die middel van die 2018-rugbyseisoen dat Calvin Adams, nou 19 en in sy matriekjaar aan die Hoërskool Suid-Natal op Port Shepstone in KwaZulu-Natal, skielik kommerwekkende komplikasies in een van sy skouers opgedoen het wat vinnig erger geword het. Dit was ’n verwoestende emosionele slag vir hierdie sportliefhebber en andersins aktiewe jong man en vir sy familie, vriende en onderwysers toe dringende mediese toetse kwaadaardige beenkanker as die oorsaak van Calvin se skouerprobleme uitgewys het. “Ek moes vroeg in Desember daardie jaar ’n eerste operasie ondergaan,” sê hy via ’n Skype-onderhoud aan Landbouweekblad. “Toe moes ek in Januarie 2019 ’n tweede operasie ondergaan. Die dokters het ’n hele been verwyder en my met ’n tydelike prostese toegerus. In April het daar ’n skenkerbeen gekom en dit is…

Deur volgens die seisoene te kook en te eet, laat ’n mens konsentreer op wat in jou onmiddellike omgewing verbou word. Dit inspireer ’n mens om vars en plaaslik te koop en maak ons meer bewus van waar ons kos vandaan kom, skryf Ilse van der Merwe in haar nuwe kookboek, Simply Seasonal. Ilse en die fotograaf Tasha Seccombe het die boek oor vier seisoene geskryf en geskiet. Daar is heerlike herfskos, warm en vullende koesterkos vir die winter en ligter, vars geregte vir die lente en somer. Ilse kry dit reg om bekende geregte ’n vars, nuwe baadjie aan te trek, wat dit tot nuwe lekkerte verhef. Die resepte is goed uiteengesit, maklik om te maak en die pragtige volbladfoto’s by elke resep maak dit nog meer aanloklik. Simply…

Veranderinge in die landskap het veroorsaak dat nuwe habitatte geskep is en steeds geskep word waarin roofvoëls kan voer, broei en slaap. Só is daar nege verskillende roofvoëls wat in die 1940’s nie in die Wes­Kaap voorgekom het nie en nou redelik algemeen in die streek aangetref word. Kommersiële bosbou en die verspreiding van uitheemse bome dien hier as ’n goeie voorbeeld. Die swartsperwer en ander spesies soos die Afrikaanse sperwer, rooiborssperwer en kaalwangvalk is nou volop in stedelike gebiede, om nie van hadedas en kolganse te praat nie. Onlangse studies toon dat namate meer en groter bome in die Kaapse Skiereiland beskikbaar is, die groter swartsperwer oorneem en al hoe minder Afrikaanse sperwers gevind word. Ander spesies wat voorheen hoofsaaklik op kranse gebroei het, benut nou hoë geboue in…

In ons tema van drie vrae en antwoorde het ons reeds oor die eerste twee gesels: Wat dink mense van jou en wat dink jy van jouself? En nou volg die derde vraag: Wat dink jou Skepper van jou? Van die drie vrae is dit beslis die belangrikste. God is immers waarheid, en die waarheid kan nie lieg nie. Is dit wel moontlik om te weet wat God van my dink? Hou God nie soms iets terug nie? Of is dit maar onsself wat nie so gewillig is om sy “briewe” te lees nie? Soms ontvang ek briewe wat aan familielede gerig is. Dan weet ek hulle sal dit nie lees nie omdat hulle reeds heengegaan het. Maar dit is nie wat my bekommer nie. Wat my wel bekommer, is…

MARKNEIGINGS MOEILIKE TOESTANDE REM PRYSE Meegaande statistieke toon ’n ontleding van grondtransaksies groter as 10 ha in Mpumalanga, Noordwes en die Noord-Kaap vir die 12 maande vanaf verlede November tot Oktober vanjaar. In Mpumalanga was daar 362 transaksies in ses distrikte. Dit het 87 468 ha teen ’n totale waarde van R3,253 miljard behels. In 83% van die distrikte is gunstige prysneigings aangeteken. Pryse het veral goed gestyg by Amsterdam (10,4%) en Nelspruit (11%). Daar was 659 transaksies in 13 distrikte in Noordwes. Dit het 217 395 ha teen R2,524 miljard behels. Die pryse in vyf distrikte (35%) het goed gestyg. Die nadraai van die moeilike landboutoestande is steeds remmend op grondpryse in sewe distrikte. Veral by Vryburg het pryse skerp gedaal met 18,3%. Alteame 238 transaksies is in 19…