Indholdsfortegnelse for 18-Feb-16 i Finweek - Afrikaans

hier op die vooraand van die jaarlikse staatsrede vermoed ek baie van ons verwag dat die EFF meer nuus sal genereer as pres. Jacob Zuma. Tog is dit ’n belangrike toespraak vir Zuma as hy ’n mate van vertroue in sy presidentskap wil terugwen. Ten spyte van die vernietigende impak wat sy besluit om Nhlanhla Nene in Desember as minister van finansies te ontslaan op beleggersvertroue en ons ekonomiese vooruitsigte gehad het, is Nene se afdanking waarskynlik die beste ding wat in ’n lang tyd met ons gebeur het, indien – en met verskoning aan Winston Churchill – ons nie ’n goeie krisis vermors nie. Ons sien reeds positiewe ontwikkelinge. Een ding is dat dit uiteindelik daartoe gelei het dat die private sektor meer uitgesproke raak oor sy kommer oor…

Larry Fink, uitvoerende hoof van BlackRock, in ’n brief wat hy op 1 Februarie aan meer as 500 maatskappyhoofde gestuur het. Hy het maatskappye daarteen gewaarsku om korttermyn-prestasie na te jaag ten koste van investering wat waarde sal skep. Fink het bestuurders versoek om langtermyn-groeiplanne te ontwikkel waarvolgens aandeelhouers die maatskappy se prestasie kan beoordeel, pleks van om korttermyn-prestasie as die maatstaf van vordering te gebruik.” (Lees ook bladsy 33.) WERKSLOOSHEIDSKOERS DAAL 13,5 m. Amerika se werkloosheidskoers het in Januarie tot 4,9% gedaal – die laagste vlak sedert 2008. Dit beteken dat Amerika sedert die einde van die finansiële krisis meer as 13,5 miljoen werksgeleenthede geskep het. Kevin Lings, ekonoom by Stanlib, het in ’n voorlegging gesê die verbetering van Amerika se werkloosheidsdata die laaste maande, “saam met taamlik sterk…

met die oog op ArcelorMittal (Amsa) se finansiële resultate en die vertrek van uitvoerende hoof Paul O’Flaherty, wat albei plaasvind nadat finweek na die drukkers gaan, het O’Flaherty in ’n aankondiging gesê die maatskappy is op die pad na oorlewing. Gedurende die eerste week van Februarie het hy aandeelhouers, wie se belegging oor die afgelope jaar met 70% gedaal het, oor die jongste stand van sake ingelig. (Sien ook bladsy 19.) Daar is waardedalings van meer as R4 miljard en ’n hersiening van die lewensvatbaarheid van die Saldanhabedrywighede, ná ’n soortgelyke hersiening by Vanderbijlpark. Maar ’n paar van die groot uitdagings is afgehandel: ■ Die bekendmaking van drie van tien aansoeke vir ’n verhoging van doeanebelasting op ingevoerde primêre staal wat ook plaaslik geproduseer word van 0% tot die verbonde…

harmony Gold se aandeelprys het sedert die begin van die jaar meer as verdubbel, met behulp van ’n randgoudprys op ongeëwenaarde hoë vlakke en verhoogde produksie. Die vraag na goud het sedert die begin van die jaar toegeneem na aanleiding van kommer oor die welstand van die globale ekonomie en verwagtinge dat die Amerikaanse Federale Reserweraad verdere rentekoersverhogings sal uitstel, ná sy eerste verhoging in byna ’n dekade in Desember. Verdere rentekoersverhogings deur die Fed sal die goudprys demp, omdat beleggers dan rentedraende bateklasse sal verkies. Die Fed se huidige mak benadering is matig positief vir goud. Aangesien die metaal al soveel gedaal het, lyk hierdie goedkoop pryse aantreklik vir beleggers – verlede maand was goud die metaal wat die beste gepresteer het. As die Fed egter ’n aggressiewer prysverhogingsiklus…

Chris Botha, direkteur vir fondsbestuur van Imara, meen dat die rand tot R14,50 of R14,80 teen die dollar kan versterk, veral ná die begrotingstoespraak van Pravin Gordhan, minister van finansies, einde Februarie. “Beleggers moet dit gebruik as ’n geleentheid om in die buiteland te belê. Enige styging van die rand moet gebruik word om geld na die buiteland te neem.” Op langer termyn sal die rand egter waarskynlik verswak. ’n Aantal internasionale risiko’s, “soos Amerikaanse koersverhogings, die devaluering van die Chinese yuan en selfs ’n wêreldwye resessie”, kan die rand laat verswak, sê Urvesh Desai, internasionale aandeelbestuurder van Old Mutual Investment Group se afdeling vir makro-oplossings. Die rand kan versterk as die sterk Amerikaanse dollar ’n ruskans geniet en wanneer China se ekonomie en kommoditeitspryse stabiliseer. “As dít gebeur en…

TANS DIE TIEN GROOTSTE BELANGE IN PSG SE FLEXIBLE FUND: 1. Berkshire Hathaway Inc. 2. J. Sainsbury plc 3. Super Group 4. FirstRand 5. Capitec Bank Holdings 6. JP Morgan Chase and Co. 7. Glencore 8. Anglo American 9. Imperial Holdings 10. Old Mutual TIEN GROOTSTES IN PSG SE GLOBAL FLEXIBLE FUND: 1. Berkshire Hathaway Inc. 2. J Sainsbury plc 3. Brookfield Asset Management 4. JP Morgan Chase & Co. 5. Microsoft 6. Capital One 7. Markel Corporation 8. Softbank 9. Cisco Systems 10. United Technologies BRON: PSG Asset Management…

Op die vasteland self het Tanzanië se verkiesing vlot verloop, maar die half outonome eilande van Zanzibar is steeds onstabiel weens onreëlmatighede wat tot die ongeldigverklaring van die verkiesing aldaar gelei het – Zanzibar kies ’n president wat aan die hoof staan van die regering aangaande sake wat net op Zanzibar betrekking het. Al Jazeera het berig dat die “ongeldigverklaring gekom het nadat ’n belangrike kandidaat, Seif Sharif Hamad van die opposisie, die Civic United Front (CUF), homself as die wenner verklaar het voordat die resultate amptelik aangekondig is. Hamad en die ampsbekleder, president Ali Mohamed Shein van die regerende party, Chama Cha Mapinduzi (CCM), het minstens twee keer ontmoet in ’n poging om die krisis op te los.” In Januarie, het die Daily News berig dat Zanzibar se eerste…

Deur die Finweek-span om mense en wins in Suid-Afrika te bestuur, kan moeilik wees. Min van die wêreld se topbestuur sal advies byderhand hê oor hoe om in so ’n onbestendige en ingewikkelde sake-omgewing te gedy. Bestuurders moet ’n unieke kombinasie van gereelde ineenstortings van die geldeenheid, ’n swak ekonomie, die voortdurige bedreiging van gewelddadige misdaad, regulerende vereistes van ’n ontwikkelde wêreld in ’n ontwikkelende mark, onsekere elektrisiteitsvoorsiening, ’n gebrek aan vaardighede en ’n aantal ander “spesiale” kwinte kan hanteer. Intussen kook die spanning op kantoor . ’n Lang erfenis van rassevooroordeel en ’n enorme welvaartgaping, gepaard met die uiteenlopendste kulturele werkplekke in die wêreld, bied heelwat geleenthede vir kommunikasiebreuke en aanstoot. Hoe baan jy jou weg hierdeur? OMARM UBUNTU: In die 1990’s was daar ’n groot toename in die…

minste ns 25% van alle Suid-Afrikaners wat gewillig en in staat is om te werk, kan nie werk kry nie. Werkloosheid is ’n plaag wat huishoudings beroof van ’n inkomste wat goedere en dienste kan koop. Die psigologiese wonde van werkloosheid kan ernstig en langdurig wees. In ’n ideale wêreld kan alle mense wat gewillig en in staat is om te werk, wel werk kry. Tog is daar ál meer kommer dat tegnologiese vordering besig is om die noodsaaklikheid vir menslike arbeid uit te wis. Met die ontstaan van kunsmatige intelligensie, die Internet van Dinge (IoT), outonome voertuie, en alledaagse toepassings, steek ’n werklike sosiale probleem kop uit: Sal die maatskappy van die toekoms mense nodig hê om te werk? En weens die swak gehalte van vaardighede in Suid-Afrika, kan…

‘nPlaaslik ontwikkelde app wat gebruikers in staat stel om anamorfiese 3D-illusies te skep is as een van twee streekswenners aangewys in die Get In The Ring Entrepreneurship Challenge vir Suider- en Sentraal-Afrika. Die ontwerper van die app, James Sands, neem in Maart in Colombia aan die finale fase van die internasionale wedstryd deel. Die app, iMORPH3D, is ’n selfoon-app wat die gebruiker in staat stel om die illusie van 3D te skep, baie soos wat 3D-straatkunstenaars ontwerp. Dis in 2015 bekend gestel en is wêreldwyd beskikbaar, met verkope in Suid-Afrika, Rusland, Europa, Australië en Amerika. Volgens Sands het sy deelname aan die wedstryd gesorg dat iMORPH3D groter blootstelling en beter toegang tot moontlike aanhangers en beleggers kry, plaaslik sowel as oorsee. As ’n kunsdirekteur in die reklamebedryf die afgelope 20…

die aanbodstryd tussen Coal of Africa (CoAL) en IchorCoal, ’n firma wat in Duitsland genoteer is, vir ’n derde maatskappy, Australië se Universal Coal, het blykbaar ten einde geloop nadat IchorCoal nie sy kontantaanbod wou verhoog nie. Dit laat CoAL in die gunstelingposisie om sy $89 miljoenaanbod vir Universal Coal, wat deur ’n omgekeerde oorname gedoen sal word, te finaliseer. ’n Vergadering van CoAL-aandeelhouers vind op 3 Maart plaas. Maar daar bly slegte gevoelens tussen CoAL en IchorCoal. David Brown, CoAL se uitvoerende hoof, het vererg gereageer toe IchorCoal geskimp het dat sy firma nie die vermoëns het om die oorname van Universal Coal, ’n maatskappy wat gereed staan om sowat vier miljoen ton termiese steenkool in Mpumalanga te produseer, te ondersteun nie. Nonkululeko Nyembezi-Heita, uitvoerende hoof van IchorCoal, het…

Op bl. 20 skryf ek oor my onlangse verblyf in ’n City Lodge-hotel. Dit was ’n bevestiging dat dié groep werklik hou by sy model van goedkoop maar funksionele hotelkamers. Hoewel ek oor die algemeen besig is om ontslae te raak van Suid-Afrikaanse aandele, het ek hierdie een gehou aangesien hy voordeel sal trek uit besighede wat hul hotelverblyfkoste wil verlaag – as die ekonomie werklik swaarkry, sal ons egter minder sakereise wil sien. Buitelandse toeriste wat voordeel trek uit die swak rand sal daarvoor vergoed. Tydens my onlangse verblyf het ek gemerk dat die hotel se gaste meestal plaaslike sakereisigers is, maar daar was ook plaaslike en internasionale vakansiegangers. Ek hou werklik van hierdie maatskappy en sy aandeel, maar teen die huidige pryse is hy duur, met die prys-tot-verdienste-verhouding…

ARCELORMITTAL Pynlike verklaring ArcelorMittal (SA) se handelsverklaring laat ’n mens se oë traan, want die verwagte verlies per aandeel is meer as 2 100c, sowat drie keer die huidige aandeelprys. Dit is weens die voortgesette swak vraag en laer waardasies van verskeie bates. Die onlangse regteuitgifte help, maar die nuwe geld word grotendeels gebruik om ’n lening aan die moedermaatskappy terug te betaal. Die moedermaatskappy het ook pas ’n regteuitgifte van $3 miljard aangekondig. Ek wonder of die moedermaatskappy miskien met ’n aanbod sal kom om minderheidsaandeelhouers in die plaaslike onderneming uit te koop. Die regering sal seker nie daarvan hou nie, maar teen die huidige prysvlakke is ArcelorMittal sowat $550 miljoen werd en die moedermaatskappy besit byna 50%, wat ’n denotering baie goedkoop sal maak. FINBOND MUTUAL BANK Nou…

ek het drie weke gelede die manier bespreek waarop ons bepaal het dat kommoditeitspryse nou vir die eerste keer in meer as ’n dekade reg is. Ek het ook daarop gewys dat as die geskiedenis hom herhaal, geen rede bestaan hoekom daar nie weer ’n oorreaksie en dalk selfs laer pryse sal wees nie. Ek het dit egter ook duidelik gemaak dat emosies opsy geskuif moet word wanneer aandeleverkope in die kommoditeitsektor oorweeg word. Ek is sedertdien talle kere gevra watter maatskappye ek verkies om moontlike winskope in dié omgewing van lae kommoditeitspryse te kies. Voordat ek my voorkeure bespreek, wil ek sê watter faktore ek oorweeg om my in dié riskante sektor veiliger te maak, suiwer omdat historiese prys-verdienste-verhoudings (p/v’s) (om regverdigbare redes) laag is en die historiese dividendopbrengskoers…

Inwoners van Suid-Afrika word (onderworpe aan sekere uitsonderings) op hul wêreldwye inkomste belas – wat buitelandse inkomste (rente en dividende) wat in ’n belastingjaar verdien is, insluit, sê Tamryn Lamb, hoof van Orbis Client Servicing in Suid-Afrika. Inwoners van Suid-Afrika wat in die buiteland belê, is daarom aanspreeklik om belasting op beleggingsinkomste en kapitaalwins te betaal. Die verpligting van terughoubelasting op sommige plekke in die buiteland kan beteken dat sommige beleggers dubbel belas kan word. Suid-Afrika en sommige ander lande het egter ooreenkomste oor dubbele belasting gesluit wat daarop gemik is om te voorkom dat dubbele belasting gehef word deur beleggers toe te laat om die buitelandse belegging af te trek van die Suid-Afrikaanse belasting wat op die buitelandse inkomste betaalbaar is.…

president John Magufuli het sy 56ste verjaardag op 29 Oktober 2015 afgeskop deur Tanzanië se nasionale verkiesing met ’n meerderheid van 58% te wen. Magufuli is lid van die Chama Cha Mapinduzi-party (CCM), Tanzanië se dominante regerings- en ook langs regerende partyparty in Afrika. Magafuli 1 het die amp as president oorgeneem en die land se eerste vroue-vise-president, Samia Suluhu Hassan, aangestel wat van Zanzibar afkomstig is. Korrupsie en swak bestuur het kommerwekkende kenmerke van Tanzanië se politieke landskap geword. Toe kom Magufuli. Die wekroep van sy veldtog beskryf sy metodes pittig: “Werk en niks anders nie.” En hy het gewerk. Nadat hy op 5 November beëdig is, het hy begin huis skoonmaak. Tanzanië in staat sal wees om sy positiewe vooruitsig te behou as Magufuli se regering toepaslike makro-ekonomiese…

Verbruikersvertroue is dalk weens die moeilike ekonomiese klimaat op die laagste vlak in 14 jaar, maar die tapytmaatskappy Van Dyck Carpets het baie planne om sy plaaslike markaandeel te vergroot en sy internasionale teenwoordigheid uit te bou. PFE International, ’n onderneming in familiebesit met dekades lange ervaring van die tapytbedryf, het Van Dyck, Suid-Afrika se oudste tapytonderneming, gekoop en sy markaandeel van 20% in 2004 tot sowat 33% van alle vloerprodukte vergroot. Sy inkomste het tussen 2013 en verlede jaar met 20% gestyg. Dié sukses is hoofsaaklik te danke aan die krag van familieondernemings, wat in besluitneming groter waarde aan standvastigheid op lang termyn as aan korttermynprestasie heg, sê dr. Mehran Zarrebini, uitvoerende hoof. Hy het hom in 2001 op 26-jarige ouderdom by die familieonderneming aangesluit nadat hy ’n doktorsgraad…

Universiteitstudente het groot oorwinnings behaal sedert die #FeesMustFall-beweging begin het: Hulle het meer staatsfinansiering gekry en owerhede gedwing om komplekse institusionele ongelykhede te takel. Die #FeesMustFall-beweging dring aan op diepgaande transformasie in alle sektore van die hoëronderwyslandskap en behels selfs breër maatskaplike kwessies. Die vordering wat studente gemaak het, hou nie net die regering en universiteite aanspreeklik nie, dit spreek ook tot die wense van die bevolking, die openbare belang en gesonde demokratiese prosesse in Suid-Afrika. Maar hier lê die probleem: transformasie, of sosiale verandering, het sy eie dinamika. Dit is ’n onvoorspelbare, onbeheerbare en onbekende krag wat dikwels onbedoelde gevolge het. Die wet van onbedoelde gevolge Die sielkundige prof. Robert Kurzban vertel graag die storie van wat gebeur het toe builepes ’n sekere gebied in Australië, The Rocks, in…

peter Steenkamp kon nie ’n makliker begin as die nuutaangestelde uitvoerende hoof van Harmony Gold gehad het nadat die maatskappy se aandeelprys sedert Desember met sowat 155% gestyg het nie. Om billik te wees teenoor Graham Briggs, sy voorganger, moet mens egter noem dat die styging nie veel met die leiersverandering te doen gehad het nie (sien ook bl. 18). As die eienaar van die mees marginale Suid-Afrikaanse goudbates is Harmony deur die rand se daling van 45% teenoor die dollar verlede jaar bevoordeel – die meeste daarvan in die laaste maande van die jaar. Gevolglik kry Harmony meer as R130 000 per kilogram meer vir goud wat hy vandag produseer as in Desember. Gevolglik praat Steenkamp en Frank Abbott, Harmony se lang dienende finansiële hoof, van aggressiewer skuldvermindering en…

Suid-Afrika se Resilient-eiendomsgroep was in 2007 die mede-stigter van Nepi (New Europe Property Investments), met die doel om ’n vastrapplek te kry in kleinhandelseiendom in ontluikende EU-markte met ’n hoë groeipotensiaal. (Resilient behou ’n belang van byna 10% in Nepi.) Nepi is vandag die grootste eienaar van kleinhandelseiendom in Roemenië, met elf plaaslike winkelsentrums en nege waardesentrums in sy portefeulje. Hy belê ook in graad A-kantore. Hy het in 2013 na Slowakye uitgebrei en het in 2014 sy eerste winkelsentrum in Serwië verkry. Nepi is van plan om sy portefeulje in hierdie drie lande verder uit te brei (in die ses maande tot einde September verlede jaar was sy bates in Roemenië verantwoordelik vir 82% van sy inkomste), sowel as in lande wat onlangs aangesluit het of potensiële kandidate vir…

as aandeelhouers konsentreer ons op resultate, winste, verhoudings en so aan. Maar daar is iets anders. Die besigheid self. Ons vergeet dat ons in werklikheid deel van daardie besigheid besit, en ’n besigheid is baie meer as net syfers en verhoudings. Ons moet natuurlik die besigheid verstaan, en as ons nie kan nie, moet ons nie daarin belê nie. Dit bring my by die punt: ’n Besoek aan die besigheid. Dink ’n bietjie: As jy ’n ketting pizzarestaurante besit, selfs as jy bestuurders het, sal jy hulle tog so elke nou en dan besoek, om te sien of die diens nog goed is. Wel, as jy aandele in ’n maatskappy het, moet jy dit ook besoek. Jare gelede, toe ’n maatskappy waarin ek aandele besit in ’n ketting kroeë belê…

’n Jaar gelede was die omstandighede vir pryssensitiewe aandelebestuurders moeilik, het Greg Hopkins, beleggingshoof van PSG Asset Management, op ’n PSG-voorlegging gedurende Februarie oor sy vooruitsigte vir vanjaar gesê. Amerika het rentekoerse verlede jaar begin verhoog; kommoditeitspryse het deurlopend gedaal; baie ontluikendemark-aandele het verswak; en ’n aantal ontwikkelde ekonomieë het die gevaar van deflasie geloop. Die Suid-Afrikaanse aandelemark is deur die gebrek aan ekonomiese groei en die swak rand geraak. Prima aandele, staatseffekte en eiendom is almal verlede jaar as duur beskou, het hy gesê. Terselfdertyd was die opbrengskoers van dié aandele veels te laag om beleggers te vergoed vir die risiko wat daarmee gepaardgegaan het, het Hopkins gesê. Buitelandse aandele en sikliese aandele het egter in daardie stadium goeie beleggingsbesluite geblyk te wees. Hopkins meen egter dat die gety…

DEMOGRAFIE GDP (2014): $48,06mjd. (SA: $350,1mjd.) GDP GROWTH RATE (2014): 7% (SA: 1,5%) BEVOLKING (2015): 51 045 882 (SA: 53 675 563) BEVOLKINGSAANWAS (2015): 2,79% (SA: 1,33%) VERWAGTE LEWENSDUUR MET GEBOORTE (2013): 61,17 years (SA: 62,34 years) GELETTERDHEID VAN VOLWASSENES (% BEVOLKING 15 JAAR EN OUER WAT KAN LEES OF SKRYF - 2015): 70,6% (SA: 94,3%) MIV/VIGS ONDER VOLWASSENES (2014): 5,34% (SA: 18,92%) BEVOLKING BENEDE DIE ARMOEDSGRENS: 67,9% (2011) (359%) (2012) BRONNE: CIA, Wêreldbank – soos saamgestel in NKC African Economics Report. Tale: KISWAHILI OF SWAHILI (AMPTELIK), KIUNGUJA (NAAM VIR SWAHILI IN ZANZIBAR), ENGELS (AMPTELIKE HOOFTAAL VAN HANDEL, ADMINISTRASIE EN HOËR ONDERWYS), ARABIES (ALGEMEEN IN ZANZIBAR GEPRAAT), TALLE PLAASLIKE TALE. VYF FEITE OOR JOHN MAGUFULI: 1. Die 56-jarige president is ’n voormalige onderwyser, industriële chemikus en die uitgetrede minister van…

winston Churchill het per geleentheid gesê: “Die ryksgebied van die toekoms sal die ryksgebied van die gees wees.” As ek kyk na die opkoms van die kenniswerker en die stryd om talent, vind Churchill se opmerking al hoe meer aanklank by my. Ek gaan in die eerste plek nie op die fisieke brein fokus nie. Ek stel eerder belang in hoe ons hierdie stuk “toerusting” vir probleemoplossing op ’n verantwoordelike manier kan ontwikkel, nie net vir die lewe vir ons eie onthalwe nie, maar meer spesifiek as ’n manier om ’n bydrae te lewer tot ’n beter en vreedsamer wêreld vir almal. Kom ons fokus op die ontwikkeling van ’n leierskapsienswyse in Afrika. Hou vir ’n oomblik in gedagte die feit dat ons die rykste vasteland op die aarde het,…