Indholdsfortegnelse for 23-feb-17 i Finweek - Afrikaans

wat lê vanjaar vir Suid-Afrika voor? Dís die vraag wat ’n aantal kenners op die onlangse Gibs Economic Outlook-konferensie probeer beantwoord het – en dit lyk of ons dalk rede tot optimisme het, ten spyte van pres. Jacob Zuma se rampspoedige staatsrede vroeër vandeesmaand. Ja, 2017 sal politieke en ekonomiese wisselvalligheid meebring, maar ’n aantal faktore dui daarop dat ons dalk verlede jaar die onderste draaipunt bereik het. Nick Binedell, voormalige dekaan van Gibs, sê hy is nou meer optimisties oor Suid-Afrika as in die vorige vier tot vyf jaar. “Ons het nie toe besef hoe erg ons probleme is nie,” sê hy. “Ek beskou verlede jaar as die eerste jaar van ’n siklus – die grondslagjaar van die ‘ontwaking’. Ons het besef dat ons politiek in ’n gemors is…

“Die Amerikaanse ekonomie loop nie net op alle silinders nie, maar na ons mening sal die optimisme oor die oorwinning van die Republikeine in Washington waarskynlik ’n selfvervullende tydperk van sterk markte en ten minste die moontlikheid van stewige groei skep.” − Ontleders by Bank of America Merrill Lynch in ’n onlangse aantekening. Die bank se oorsig van internasionale fondsbestuurders, wat in die eerste week van Februarie gedoen is, het gevind dat die vlak van optimisme die hoogste sedert vroeg in 2011 is, berig Bloomberg. Volgens die bank hou Europese verkiesings daarenteen die grootste bedreiging in, gevolg deur ’n handelsoorlog en ’n ineenstorting in wêreld-effektemarkte, volgens die berig. “Op die oomblik het die markte ’n ‘kop, ek wen, munt, jy verloor’- mentaliteit. Jy het in dié stadium al die goeie…

daar was ’n moontlike rit in die Rolls- Royce na die Mount Nelson-hotel in Kaapstad, maar in plaas daarvan bring ’n Duitse sedanmotor my na waar Anil Agarwal en sy groep wag, in die Lord Nelson-suite. Agarwal is die stigter en uitvoerende voorsitter van Vedanta, Indië se enigste mynboukonglomeraat. Die maatskappy is in Londen genoteer deur voormalige voorsitter, Brian Gilbertson, is £3 miljard (R50 miljard) werd en maak die grootste deel uit van Agarwal se netto waarde van $3 miljard, wat hom volgens Forbes die 65ste rykste persoon in Indië maak. Die maatskappy investeer nou $1 miljard in die Noord-Kaap om die Gamsberg-sinkmyn te bou. In ’n tydperk van algemene ongewildheid van mynbou in Suid-Afrika waar regulatoriese onsekerheid en politieke ondeursigtigheid oorheers, is dit ’n buitengewone teken van vertroue. “Gamsberg…

Wat die fondsbestuurder sê: Die Allan Gray Optimal Fund is geskik vir beleggers wat op soek is na bestendige absolute opbrengste wat nie met opbrengste uit aandele of effekte gekorreleer is nie. Die doel van die fonds is om positiewe langtermynopbrengste te lewer, beter as kontant in die bank, ongeag wat die aandelemark doen, sê Ruan Stander, fondsbestuurder. Beleggers moet dié fonds oorweeg as hulle in die opbrengs van die aandele wat Allan Gray uitgesoek het, wil deel sonder om hulle bloot te stel aan die vlak van ongestadigheid wat hulle normaalweg in ’n suiwer aandelefonds sal ervaar. Ideaal gesproke moet beleggers ook bereid wees om vir minstens drie jaar te belê, sê Stander. “Om die Optimal Fund se doel te bereik, belê ons in aandele wat ons deeglike navorsingsproses…

plaaslike kleinhandelaars staar toenemende mededinging in die gesig deur leidende internasionale name soos Zara, H&M en Topshop, wie se handelsware al hoe beter meeding in die mark vir plaaslike kopers, uit ’n mode- én prysperspektief. Hoewel Suid- Afrikaanse kleinhandelaars soos Edgars, Truworths, Foschini en Mr Price dit nie wil erken nie, sal dié internasionale kleinhandelaars uitbrei en markaandeel wegneem. Daarbenewens het nuwe bekostigbaarheid-evalueringsregulasies wat bankstate en ’n bewys van inkomste verg alvorens krediet toegestaan word, ’n groot uitwerking gehad op kredietverkope wat tradisioneel ’n belangrike aandrywer vir klerekleinhandelaars is. Truworths het in ’n handelsverklaring vir die 26 weke tot 25 Desember 2016 gesê dat hy ’n strawwe handelsomgewing ervaar wat gelei het tot verwaterde wesensverdienste per aandeel wat met tussen 2% en 6% jaar-tot-jaar gedaal het. “Faktore wat tot die…

ons is in die middel van Februarie, ’n tydperk wat baie mense beskryf as UA-seisoen. Baie beleggers word egter ongemaklik as ek van uittreeannuïteite (UA’s) praat, en die meerderheid is huiwerig om dit as ’n beleggingsopsie te beskou. Daar is twee hoofredes hiervoor. Eerstens was die kostes gepaardgaande met ouer UA’s nie laag nie, maar die koste van UA’s en soortgelyke produkte het oor die laaste 10 tot 15 jaar baie aantrekliker geword. Nog ’n groot bron van kommer vir beleggers was die regulasies rakende hierdie ouer UA’s. In 2001, toe die rand tot vlakke van sowat R12 teenoor die dollar verswak het, kon beleggers en adviseurs maklik 100% van die beskikbare kapitaal in hul UA’s aan buitelandse beleggings toegeken het, net om minder as vyf jaar later tot meer…

Die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) het die afgelope twee jaar ’n tamaai 190 sake tussen die SAUK en sy personeellede aangehoor. Voormalige en huidige SAUK-personeellede met wie daar die laaste paar maande onderhoude gevoer is, bestempel die SAUK as ’n werksomgewing wat deur vrees en intimidasie bepaal word. Hlaudi Motsoeneng, voormalige bedryfshoof, het selfs die Staatsekuriteitsagentskap betrek om personeellede te help ondersoek. Die skorsing van ervare SAUK-werknemers se kontrakte neem toe en behels omtrent altyd uitbetalings. Luidens die ad hoc-komitee se tussentydse verslag hou die meeste van die vrugtelose en verkwistende besteding verband met skikkings nadat werkskontrakte gekanselleer is, of met salarisse wat aan geskorste SAUK-werknemers betaal is. SAUK-ingeligtes praat van taktieke wat gebruik word om personeel uit te dwing, soos om iemand te skors of vir…

al teug wynliefhebbers wêreldwyd graag aan die vog van hul arbeid, worstel Suid-Afrikaanse wynprodusente met die wind van voor om die aanslag van laekoste- mededingende produkte, lae reënval in die land, stagnante pryse en koste-inflasie die hoof te bied. Volgens die bedryfsorganisasie Vinpro boer slegs ’n derde van alle plaaslike druiweprodusente tans teen finansieel volhoubare vlakke, terwyl opbrengs-op-inkomste- vlakke tot onder 1% gedaal het. Sowat 44% is teen gelykspeelvlakke in bedryf en 40% boer teen ’n verlies. Die getal druiweprodusente en oppervlakte onder wingerd het die laaste ruk onderskeidelik van 3 232 tot 3 139 en van 98 596 ha tot 96 753 ha afgeneem, met ’n gepaardgaande verlies van werksgeleenthede. Die gemiddelde netto inkomste uit boerdery het tot sowat R45 000/ha gekwyn – sowat R25 000/ha minder as wat…

op die ouderdom van 23 was Nadir Khamissa ’n visepresident (VP) van handel in afgeleide instrumente by Deutsche Bank in Londen, en hy het hom goed van sy taak gekwyt. Hy skryf dié sukses toe aan sy ondernemings-DNS: “Deur my hele loopbaan by die bank is alle vordering, elke groot bevordering aangedryf deur die een of ander soort saak wat ek intern opgebou het.” Dié ondernemingsgees om ’n probleem wat opgelos moes word, te identifiseer, asook goeie tydsberekening, het hom Hello Group saam met sy broer laat begin. “Toe ek in Londen gebly het, kon ek nie verstaan waarom dit tien keer duurder was vir iemand om my uit Suid-Afrika in Londen te skakel nie,” sê Khamissa aan finweek. Toe hy homself destyds (2005) die vraag afgevra het, was twee…

’n Nuwe sakerealiteit bied aan maatskappye baie geleenthede om hul strategie aan te pas en ’n paar veranderinge aan te bring – om dinge anders te doen en meer inklusief te wees. Sakestrategieë vorm ’n grondliggende – en ontwikkelende – deel van die konsultasiewêreld. Die sektor bestaan uit die internasionale konsultasiesfeer, waar elke konsultantonderneming sy eie beste praktyke en maniere het om dinge te doen. Om te sorg dat hulle hul mededingingsvoordeel behou, deel ondernemings nie maklik dié praktyke nie. Daar is ook ’n “tweede” konsultasievlak. Dié sfeer, asook die weg na die ontwikkeling van doeltreffende en gepaste sakestrategieë, is uitgelig op USB Executive Development en finweek se We Read for Youaanbieding (WRFY) wat onlangs in Kaapstad gehou is. Die twee nuwe boeke wat geresenseer is, is Navigating Strategic Possibilities…

wanneer jy die moeite doen om ’n lewensversekeringspolis uit te neem, probeer jy in die algemeen sorg dat daar ná jou afsterwe voldoende voorsiening vir jou gesin sal wees. As jy egter nie die fyn druk lees of jou verpligtinge as ’n polishouer nakom nie, kan jou gesin se versekeringseis geweier word – wat hulle sonder heenkome sal laat. JY MOET DIE VOLGENDE IN AG NEEM EN DOEN OM SEKER TE MAAK DAT DIE EIS NIE GEWEIER WORD NIE: 1. Niebekendmaking Wanneer jy ’n versekeringspolis uitneem, is dit jou verantwoordelikheid om aan die versekeraar soveel inligting moontlik te gee sodat die maatskappy die risiko wat hy loop deur jou te verseker, korrek kan bepaal. As jy byvoorbeeld gereeld aan aktiwiteite deelneem waarvan die risiko as groot beskou word, soos brugspronge…

Die reputasiebestuurder Deon Binneman sê daar word toene- mend besef dat ’n maatskappybestuurder se reputasie ’n sterk invloed het op hoe die maatskappy beskou word. In ’n studie deur die internasionale kommunikasiegroep Burson-Marsteller is onderhoude met meer as 1 000 Amerikaanse bestuurders, beleggers, joernaliste en ontleders gevoer – van wie die helfte ’n maatskappy se reputasie regstreeks aan die uitvoerende hoof se reputasie toegeskryf het. Tien jaar tevore het slegs 20% van die deelnemers ’n verband gesien. Onder beleggers het ’n verstommende 95% gesê die uitvoerende hoof se reputasie beïnvloed hul besluit om in ’n maatskappy te belê, terwyl byna 90% dit sal oorweeg om vir ’n maatskappy te werk as die uitvoerende hoof ’n goeie reputasie het. VOLGENS DIE BURSON-MARSTELLERSTUDIE BEÏNVLOED DIE VOLGENDE SLEUTELFAKTORE ’N UI 1. Die persoon…

om stories te vertel is so oud soos die mensdom self. Stories om die vuur, uit die Bybel en in kinderboeke vorm ons identiteit en prent by ons die norme en waardes in wat ons help om sin te maak van ons wêreld. Ekonome het begin verstaan dat stories gedrag en daarom ook ekonomiese gevolge beïnvloed. In ’n referaat van Amerika se National Bureau of Economic Research vra Robert Shiller, finansiële ekonoom en 2013 se Nobelpryswenner, dat “ekonomiese narratiewe” bestudeer moet word. Hy sê die manier waarop ons oor gebeure praat, soos die Groot Depressie (van die 1930’s), die Groot Resessie (van 2007-’09) of Trump se ekonomiese beleid vandag, beïnvloed die resultate van dié gebeure. Sakesiklusse kan nie slegs deur die rasionaliteit van syfers verklaar word nie. Die stories wat…

die minister van finansies, Pravin Gordhan, het te kampe met die mees gedugte taak van sy politieke loopbaan wanneer hy op 22 Februarie sy begroting vir vanjaar aanbied, omdat hy ’n bykomende R28 miljard in belastinginkomste uit die sukkelende ekonomie moet kry en terselfdertyd die tempo van groei en werkskepping moet stimuleer. Gordhan moet ook die moeilike skuld- en begrotingstekortteikens nakom wat hy in Oktober verlede jaar ingestel het sodat Suid- Afrika die kredietafgradering kan vermy wat hy verlede jaar net-net vrygespring het en daarin geslaag het om ’n skerp styging in die regering se koste van lenings en ’n uitvloei van buitelandse kapitaal verhoed het. Hy moet ook ’n belofte nakom om besteding vanjaar met R20 miljard te verminder, sonder om die maatskaplike besteding te raak wat nou help…

m ark Cutifani, uitvoerende hoof van Anglo American, erken hy moes nie kwaad geword het tydens die aanbieding van die groep se jaarresultate verlede jaar toe hy gekritiseer is omdat hy nie die skerp daling in kommoditeitspryse voorsien het nie. Cutifani, gewoonlik ’n oortuigende en selfs bedaarde spreker, het te velde getrek teen ontleders en gesê hy het ook nie gesien dat baie van húlle die daling voorspel het nie. Dit was ’n menslike reaksie op al die uittrappery wat destyds aan die gang was. Februarie verlede jaar was waarskynlik die laagtepunt in die kommoditeitsmarksiklus. Dit was ook die maand waarin Anglo ’n meer as halvering van sy volle jaar se wins aangekondig het – waarna ’n ontleder in die openbaar gesê het hy was jammer hy het die aandeel…

Die Internasionale Lugvervoervereniging (ILVV) voorsien dat internasionale passasierstalle gaan verdubbel vanaf die 3,8 miljard in 2016 tot 7,2 miljard in 2035. Die grootste aandrywer van die vraag sal afkomstig wees van die Asië-Pasifiese streek, wat na verwagting die bron van meer as die helfte van nuwe passasiers oor die volgende 20 jaar sal wees. Vir Afrika beteken die geprojekteerde jaarlikse groei van 5,1% ’n bykomende 192 miljoen passasiers, vir ’n totaal van 303 miljoen passasiers teen 2035, terwyl die Midde-Ooste se groeivoorspelling van 4,8% jaarliks gelykstaande is met ’n bykomende 244 miljoen passasiers. Afrika groei die vinnigste van die tien markte wat volgens persentasie die vinnigste groei. Sierra Leone, Guinee, die Sentraal-Afrikaanse Republiek, Benin, Mali, Rwanda, Togo, Uganda, Zambië en Madagaskar gaan na verwagting oor die volgende 20 jaar jaarliks…

In Oktober het Famous Brands op R186 verhandel – ek het gesê ek hou van hom, maar hy’s duur en ek gaan nie tot my posisie toevoeg nie; ons moet wag vir ’n laer prys. Toe was daar ’n opskorting van die dividend om die maatskappy te help met die betaling van die lening wat hulle vir die Britse Gourmet Burger Kitchentransaksie aangegaan het. Die uitstel van die dividend was onverwags, want hulle het ’n sterk balansstaat wat beslis baie meer skuld kan dra, maar hulle het die meer konserwatiewe benadering gekies. Nou, met die prys teen R145, is hy uiteindelik in my koopsone, en ek sal hom tot my posisie toevoeg, hoewel die prys in die komende maande steeds swakker kan wees. Resultate vir die jaar tot einde Februarie…

VISONDERNEMINGS Baie visse in die see Brimstone het aangekondig hy gaan Sea Harvest aan die einde van Maart noteer, kort ná Premier Fishing wat binnekort noteer. Met Oceana wat reeds genoteer is, sal ons dus binnekort drie gespesialiseerde visvangaandele op die JSE hê. ’n Paar feite oor visvangmaatskappye: Kwotas is hul lewensbloed, en hulle moet uitstekende SEB-syfers hê om hierdie kwotas te hou. Maar daar is altyd die gevaar van ’n vermindering (al is dit vir omgewingsredes). Om die kwota te vul is nie regstreeks ’n probleem nie, want jy hou net aan om die boot uit te stuur totdat jy dit regkry, maar jou koste word hoër as jy herhaaldelik moet sukkel om jou kwota te vul. Diesel is een van die vernaamste kostes van visvangondernemings, en laer oliepryse…

met derduisende aandele, obligasies en effektetrusts om in te belê, kan dit verwarrend wees om die regte beleggings te kies. Maar as jy dit nie reg doen nie, kan jy vind dat jy spaar en belê en dan nog steeds jou vermoë ondermyn om welvaart te bou en ’n neseier vir aftrede te skep. KLOP INFLASIE Inflasie sal ’n uitwerking op jou hê in die opboustadiums en veral gedurende aftrede. Hoewel dit duidelik is dat jy vroeg moet begin spaar, moet jy seker maak dat jy jou aftreegelde akkumuleer teen ’n hoër koers as inflasie. Dit beteken dat die R100 wat jy vandag moet uitgee oor tien jaar nie meer R100 werd gaan wees nie. Eenvoudig gestel, as jou beleggingsopbrengs (ná koste en belasting) nie inflasie klop nie, kan jy…

’n Verreikende KVBA-uitspraak wat in September verlede jaar gelewer is, toon dat SAUK-verkrygingsamptenare geskors is in ’n poging om ’n aantal verdagte transaksies te beskerm wat die openbare uitsaaier se bestuurders gesluit het. James Aguma, waarnemende uitvoerende hoof van die SAUK, het Tumiso Radebe, hoofbestuurder vir verkrygingsbedrywighede van die SAUK, op 26 November 2015 geskors. Radebe het in September verlede jaar in die arbitrasieverhoor getuig dat Aguma hom opdrag gegee het om ’n koopkontrak van R10 miljoen vir ’n transaksie met PwC op te stel terwyl die PwC-kontrak op net R8,25 miljoen gewaardeer is. Die transaksie was sodat PwC ’n belastingaanspreeklikheid van R370 miljoen kon ondersoek wat die ouditeur-generaal uitgewys het. Radebe het op kwessies met die kontrak gewys en dat die bedrag “onreëlmatig” was, en het beweer dat belangekonflik…

Lae reënval is nie die enigste omgewingsrisiko wat plaaslike druiweopbrengste bedreig nie. ’n Vlaag veldbrande in die Wes-Kaapse wynlande in Januarie vanjaar het die kwessie van ’n wynprodusent se risiko opnuut in die kollig geplaas, met verskeie wynplase wat deur verwoestende brande geraak is. News24 het in dié tyd berig dat die minister van samewerkende regering en tradisionele sake, Des van Rooyen, ’n ondersoek gelas het na die oorsaak van die brande, wat sommige mense meen opsetlik gestig is. JP Smith, burgemeesterskomiteelid vir veiligheid en sekuriteit in die Kaapse stadsraad, raam dat die veldbrande, wat veral rondom die Paarl en by Somerset- Wes erg gewoed het, skade van sowat R60 miljoen veroorsaak het. Tydens ’n inligtingsessie vir die media by die brandweerstasie in die Strand verlede maand het Van Rooyen…

BESTE SAKE-ADVIES WAT HY AL OOIT ONTVANG HET: Toe ek dit oorweeg het om my VP-werk te verlaat om ’n telekommunikasiemaatskappy te begin, het my oom – een van my mentors in die lewe – aan my gesê om na ander se raad te luister, maar dat die uiteindelike besluit myne was om te neem. Dié ondersteuning het my laat verstaan dat jy nie toestemming nodig het om jou lewe te lei nie. En my dosent in sakebestuur by Tuks het ons in elke lesing herinner: “Onthou, jy is jonk genoeg om alles te verloor en more weer van vooraf te begin...” As jy in iets glo, gooi net die dobbelsteentjie. HUIDIGE LEESSTOF: Te veel boeke! Bold deur Peter Diamandis is wonderlik, asook The Sovereign Individual deur James Dale Davidson.…

het jy agtergekom dat party van jou geliefde tegnologiehulpmiddele nou besonder slim geword het? Jou slimfoon het ’n beter begrip van jou dagtaak en persoonlike lewe as wat jy het, en jou blink nuwe motor kan homself beter parkeer as wat jy kan. Of jy nou gemaklik is met die veranderings of nie, ons word in die era van kunsmatige intelligensie (AI) meegesleur, waarvolgens gekonnekteerde masjiene en toestelle oombliklik besluite neem (en stappe doen) wat jou ure, dae of selfs jare sal neem om te maak. Afhangende van na wie jy luister, het AI die vermoë om besonder transformerend en voordelig te wees, of bloot boos. Baie van die IT-navorsingsfirmas basuin byvoorbeeld die voordele van AI uit – en stel voor dat sake so gou moontlik in AI-hulpmiddele en -platforms…

een van die oudste motorvervaardigers ter wêreld het onlangs toegelaat dat sy reputasie gouer platval as wat jy kan sê, “Oppas, motor ontplof”. Ford se onbekwame hantering van die krisis met sy Kuga-modelle het maatskappye se aandag opnuut gevestig op hoe belangrik dit is om ’n reputasie te bestuur. Duidelik kan ’n enkele misstap jou handelsnaam verwoes. Danksy sosiale media en ander digitale kanale versprei negatiewe inligting oor jou maatskappy in ’n oogwink onder miljoene mense. Dit kan baie lank neem om die vertroue te herwin wat ’n maatskappy groot hoeveelhede geld en energie gekos het om op te bou. Dieselfde geld jou persoonlike reputasie – inderdaad jou belangrikste bate. As jou reputasie verdag is, kan geen kwalifikasie of hoeveelheid ervaring sorg dat jy daardie pos of bevordering kry nie.…

50 Nerds of Grey @50NerdsofGrey Hy was lief vir sy meisie. Sy was soos die vierkantswortel van minus een – geheimsinnig, gesog deur miljoene . . . en denkbeeldig. #Valentines VeryBritishProblems @SoVeryBritish Loop iemand wat jy ken in die supermark raak as jou mandjie drie bottels wyn, ’n vleispasteitjie en ’n fiksheidstydskrif bevat. Sarina Frauenstein @Sarinatjie Wil nie spog nie, maar ek het die 14-dag-dieet in omtrent drie ure klaargemaak ... #BlackAce_Moeng @BlackAce4Real Ek wil net die soort salaris verdien waar die middel van die maand nog soos betaaldag voel. Jackie Bouvier @jackiembouvier Ek wil graag die teorie beproef dat geld jou nie geluk kan koop nie. Namrata Datta @candimam Het ná 10 jaar met my eks gepraat. “Mevrou of mejuffrou?” vra hy. “Doktor,” sê ek. Bill Murray @BillMurray Hoe…

op 2013 se Wêreld- Ekonomiese Forum in Davos het Christine Lagarde, besturende direkteur van die Internasionale Monetêre Fonds, profetiese woorde gespreek: “Jy kan verseker wees dat lande na hul natuurlike geneigdheid sal terugkeer om agter hul grense te skuil, na proteksionisme te beweeg, na gevestigde belange te luister – en hulle sal daarvan vergeet om daardie nasionale voorkeure te bowe te gaan.” Beweeg aan na 2017 en ’n mens kan nie anders nie as om dit ironies te vind dat president Xi Jinping van China op dieselfde forum die voordele van globalisering besing het. Juis toe is Donald Trump as die 45ste Amerikaanse president ingehuldig, waar hy sy proteksionistiese retoriek – wat teen die grein van ’n oop wêreldekonomie indruis – herhaal het. Skielik moet beleggers hulle begin afvra watter…

glencore-aandele het die afgelope 12 maande met sowat 134% opgeskiet, maar ontleders meen dit kan nog verder styg omdat die mark nog nie die omvangryke hersamestelling van die maatskappy se balansstaat behoorlik verteer het nie. “Die strategie om sy skuld-tot-ekwiteit-verhouding te verlaag wat in die herfs (Noordelike Halfrond) van 2015 begin het, is nou grootliks afgehandel en die maatskappy lewer steeds deurlopende leiding en goeie bedryfs- en kostebeheer,” sê Liam Fitzpatrick, ’n ontleder van Credit Suisse, vandeesweek in ’n nota. “Ons meen die laer skuldvlakke en herstel in kontantvloei is nog nie volledig deur die mark ingeprys nie. Die onderneming is goed gediversifiseer, die vooruitsigte vir koper verbeter en die latente groei in koper- en sinkvermoë het die potensiaal om die groep se produksievolumes teen 2019 met sowat 20% te…

PPC se aandele het herstel ná ’n aankondiging op 13 Februarie dat hy samesmeltingsgesprekke met sy mededinger AfriSam hervat. Gesprekke tussen die twee sementprodusente is twee jaar gelede gestaak, maar die maatskappye het gesê die tyd is nou reg vir ’n groot Afrika-speler wat makliker in die internasionale sementmark kan meeding, volgens Engineering News. Die gekombineerde groep sal ’n markaandeel van meer as 60% in Suid-Afrika hê – hy kan dus dalk sukkel om mededingingsgoedkeuring te kry. Darryl Castle, uitvoerende hoof van PPC, het aan Reuters gesê die sementvervaardiger is van mening dat “konsolidasie in die bedryf sal begin, en ons het ’n keuse of ons die grondleggers en leiers wil wees en of ons gaan toelaat dat dit om ons gebeur en nie seker wees van die resultate nie”.…

BINNE DIE CHAOS WAT DIE OPENBARE UITSAAIER VERSWELG die wanbestuur van die SAUK het glo daartoe gelei dat die openbare uitsaaier, wat in omstredenheid gewikkel is, baie kykers en advertensie-inkomste verloor, terwyl die skade veel verder as sy hoofkantoor in Aucklandpark uitkring. Onafhanklike televisieprodusente en rolprentmakers sê Hlaudi Motsoeneng, voormalige bedryfshoof, het die bedryf ontelbare skade berokken, en hulle versoek die parlement om gou ’n tussentydse direksie aan te stel wat weer billike en deursigtige prosesse kan instel om ’n aantal kritieke kwessies, waaronder opdraggewing vir inhoud en die betaling van akteurs, te hanteer. Die SAUK, wat deur ’n parlementêre ad hoc-komitee ondersoek word, het die jaar begin sonder sy omstrede voormalige bedryfshoof en sy laaste direksielid, Mbulaheni Maguvhe, wat in Desember as voorsitter uitgetree het, wat beteken dat die…

Die parlementêre ad hoc-komitee sonder Faith Muthambi, minister van kommunikasie, in sy tussentydse verslag vir skerp kritiek uit en beweer dat sy dalk verskeie wette oortree en by die SAUK se bedryfsake ingemeng het. Die komitee “merk met kommer” die minister se rol op in die verwyding van nie-uitvoerende SAUK-direksielede en merk ook op dat Muthambi “dalk – onderlangs of openlik – druk op die direksie uitgeoefen het om mnr. [Hlaudi] Motsoeneng in die bedryfshoofspos aan te stel”. Luidens die tussentydse verslag het Muthambi in albei gevalle dalk die Grondwet, die uitsaaiwet, die bestuurskode oor etiek en die voorregtewet oortree. “Getuies beweer dat die minister soms by die direksie se sake ingemeng het onder die voorwendsel om die SAUK teenoor die aandeelhouersverteenwoordiger aanspreeklik te hou, en sodoende die direksie as…

Die Suid-Afrikaanse wynboerderybedryf was die afgelope jare in die spervuur weens kritiek oor die beweerde lae lone van plaaswerkers. In Oktober verlede jaar het supermarkte in Denemarke na berig word Suid-Afrikaanse wyne van hul rakke begin verwyder ná ’n omstrede dokumentêr oor plaaswerkers se omstandighede op party van die land se voorste wynlandgoedere. Die dokumentêr Bitter Grapes – Slavery in the Vineyards deur die Deense filmmaker Tom Heinemann, wat in Denemarke en Swede uitgesaai is, bevat bewerings van ’n wydverspreide skending van arbeidswetgewing. Luidens ’n berig deur die Sunday Times behels dit onder meer dat werkers R105 vir ’n skof van 12 ure ontvang, sonder beskermende drag of opleiding in die gebruik van die chemikalieë aan giftige plaagdoders blootgestel word, in onaanvaarbare toestande leef, tot 80% van hul lone afgetrek…

skoenvervaardiging is uiters kompleks – veel meer as die klerebedryf, sê Peter Maree, eienaar van Corrida Shoes. Produkontwikkeling vereis masjienwerk, skoenvervaardigingsvaardighede en modekennis. Dit begin met laasgenoemde – die vorm waarvolgens die skoen gemaak word, moet by die voet pas, maar ook aan die nuutste modegiere voldoen. Om die sole vir ’n nuwe ontwerp te vervaardig, moet 14 stelle masjienvorms gemaak word wat uit linker- en regterkurwes vir standaardgroottes bestaan. Dit is die beginpunt voordat ’n enkele skoen vervaardig kan word. Die koste moet deur die lewensiklus van die produk geamortiseer word. Soos met baie bedrywe is die probleem in die bedryf die krimpende poel vaardige ontwerpers en produkmakers. Maree het aan finweek vertel hoe hy sy skoenryk ondanks dié probleme gevestig het. Hoe het jy by die skoenbedryf betrokke…

namate ons lewens toenemend aanlyn verplaas word, is dit belangrik om te dink oor hoe ons in die digitale wêreld optree. Een ding is seker: hoe ons op die internet optree, weerspieël nie hoe ons mekaar in die werklike lewe behandel nie, want baie mense se aanlyn gedrag is hul heel anders as hul persoonlike gedrag. Sommige word aggressiewer, ander passiewer. Die meeste mense sal niemand in ’n werklike situasie ooit ’n idioot noem nie, selfs al is dit wat hulle dink. Maar aanlyn is ons innerlike sensor minder aktief. Is dit dalk omdat die gevolge van negatiewe gedrag aanlyn nie dieselfde is as in die werklike lewe nie? As jy iemand in die werklike lewe te aggressief dreig, kan dit lei tot regsoptrede of miskien ’n fisieke aanval. Het…