Indholdsfortegnelse for 10-Aug-17 i Finweek - Afrikaans

op universiteit het my kamermaat ’n yskasmagneet gehad wat ons gereeld soggens om twee-uur voor ’n eksamen skuldig laat voel het wanneer ons pynlik daarvan bewus was dat ons te veel klasse gemis en nie genoeg gestudeer het nie. “Een van die grootste tragedies in die lewe is om te sien dat potensiaal onbenut vergaan,” het dit gelui. Ek het die naweek aan dié woorde van Myles Munroe, evangelis van die Bahama-eilande, gedink toe ek gesels het met Thabo Mashigo, ’n 48-jarige mynwerker wat hom 19 jaar lank op die Blyvooruitzicht-myn naby Carletonville afgesloof het totdat dit in 2013 voorlopig gelikwideer is. Hy kon sedertdien nie werk kry nie – ’n lot wat waarskynlik wag op die meeste van die 8 500 mynwerkers wat AngloGold Ashanti beplan om af te…

Vorige aanbevelings Met dié dat Sygnia die vyf beursverhandelde fondse (ETF’s) van Deutsche Bank en ’n paar onlangs genoteerde, mededingende produkte koop, vra baie mense of hulle moet oorskakel. Die rede wat voorgehou word, is dat Itrix, wat binnekort ’n nuwe handelsnaam sal kry, duurder as sy mededingers is. Itrix ís duurder, en toe ek Magda Wierzycka, uitvoerende hoof van Sygnia, vra of hulle die totale uitgaweverhouding (TER) gaan laat vaar, was die antwoord nee. Sy sê wel hulle hersien dit soms. Ek het gehoop dat hulle die gelde sou laat vaar het, want dié ETF’s is taamlik duur. Wierzycka het gesê die nuwe, mededingende produkte het geteikende totale uitgaweverhoudings en bestaan nog nie ’n jaar lank nie, en sal daarom dalk nie die teiken haal nie. Dis billik, maar…

d ie ferrochroomprodusent Merafe genereer sterk kontantvloei, is verseker van ’n standhoudende voorraad ertsreserwes en bly een van die laagstekosteprodusente ter wêreld. Met geen groot uitbreidingsprojekte aan die kom nie, verwag die maatskappy dat hy sy vrye kontantvloei van aanstaande jaar af hoofsaaklik sal gebruik om aan aandeelhouers kontant terug te gee in die vorm van dividende en/of die terugkoop van aandele. Sy strategie om skuld te verminder en “bestendige tot toenemende” dividende uit te keer is aantreklik en enige terugsakking is ’n gawe geleentheid om lank te gaan of te herlaai. Sy resultate vir die ses maande tot einde Junie word op 7 Augustus verwag. Op die grafiek: Merafe het enorme opwaartse momentum herwin op pad na sy hoogtepunte van 2010 ná sterk steun op 55c per aandeel. Hy…

daar is so baie goed in ons daaglikse lewe wat hand aan hand gaan. Sonskyn en somer, tee en beskuitjies, of Hashim Amla en honderdtalle. As ons ons aandelemark en rentekoerse van nader bekyk, sien ons dat selfs hulle hand aan hand gaan. Op 20 Julie het die Suid-Afrikaanse Reserwebank (SARB) aangekondig dat hy rentekoerse met 0,25 persentasiepunte gaan verlaag, die eerste verlaging in vyf jaar. Dié besluit volg nadat die bruto binnelandse produk (BBP) twee kwartale agtereenvolgens negatiewe groei getoon het; iets wat ons weer in ’n volslae resessie gedompel het. Hoewel die verlaging van die rentekoers nie wafferse besparing vir die gewone Suid-Afrikaanse verbruiker in die hand sal werk nie, probeer die SARB ’n besonder positiewe boodskap uitstuur, naamlik dat hy groei probeer stimuleer. Die vraag bly egter…

Suid-Afrikaners wat in die buiteland werk, het die voordeel geniet dat hul buitelandse inkomste van die plaaslike belastingnet uitgesluit was, solank hulle aan sekere kriteria voldoen het. Dié toegewing kan egter op 1 Maart 2019 eindig as die nasionale tesourie sy sin kry. Hy stel in die jongste Konsepwysigingswetsontwerp op Belasting voor dat die vrystelling heeltemal afgeskaf word. Die begroting in Februarie het daarop gedui dat die vrystelling nie meer sal geld as die buitelandse inkomste nie aan belasting in die ander land onderworpe is nie. Die tesourie het toe gesê die vrystelling “lyk oormatig vrygewig” omdat die buitelandse inkomste deur dubbele niebelasting bevoordeel kan word. Hy het aanvanklik ’n aangepaste vrystelling voorgestel waar die buitelandse inkomste net van belasting vrygestel sal wees as dit in die ander land aan…

Die tyd raak min vir belastingbetalers wat nog nie besluit het of hulle die kans gaan gebruik om onverklaarde buitelandse bates en inkomste bekend te maak nie. Dié wat nie die spesiale program van vrywillige bekendmaking gebruik nie, kan hulle aan geweldige boetes en selfs strafregtelike vervolging blootstel. Die wêreld het verander sedert die vorige amnestie, wat in 2003 aan belastingbetalers toegestaan is. Die SAID kan van vanjaar af outomaties inligting met verskeie ander belastingowerhede uitruil. Banke en finansiële instellings wêreldwyd sal ingevolge die nuwe algemene verslagdoeningstandaard verplig word om rekening- en finansiële inligting oor hul buitelandse kliënte te deel. Belastingbetalers het tot 31 Augustus kans om hul buitelandse transaksies bekend te maak. Nel Schoeman, vennoot by Maitland, sê daar is nog tyd oor, maar hoe ingewikkelder ’n belastingbetaler se…

“Toe ek laas gekyk het, sou Suid-Afrika sowat R18 miljard beter daaraan toe wees as hy die deel oor die doeanesubsidie uit die inkomsteverdelingsformule kon haal.” die Suider-Afrikaanse Doeane-unie (Sadu) is 128 jaar oud en in sy vierde weergawe. Die ooreenkoms is aanvanklik in 1889 aangegaan tussen die Britse Kaapkolonie en die Boererepubliek van die Oranje-Vrystaat om ekonomiese ontwikkeling te bevorder deur handel op ’n streeksgrondslag te koördineer. Vandag sit die ooreenkoms beleid uiteen wat voorwaardes vir handeldrywing tussen die vyf lidstate in die streek neerlê. Sadu, die oudste doeane-unie ter wêreld, en sy handels- en doeanebeleid het verskeie wysigings ondergaan, maar Suid-Afrika, Botswana, Lesotho, Namibië en Swaziland bly ontevrede oor wat elkeen beweer nadelige reëls en beleidsmaatreëls vir hul betrokke lande is. Die unie verbind lidstate tot ’n enkele…

Om jou hart werk toe te bring, moet jy werklik in die waardes en kultuur van die organisasie glo. Slegs 13% van werknemers in 142 lande is “betrokke” by hul werk, terwyl 87% “nie betrokke” of “aktief onbetrokke” is. mense bring minstens 45 uit die 168 uur in ’n week by die werk deur. Die verwagting is dat dit sinvolle ure sal wees, dat werknemers hul doelwitte sal bereik en positiewe emosies by die werk sal ervaar. Navorsing deur Gallup, ’n internasionale konsultasiemaatskappy vir prestasiebestuur, toon egter dat slegs 13% van werknemers in 142 lande “betrokke” is by hul werk, terwyl 87% “nie betrokke” of “aktief onbetrokke” is. Dit beteken wêreldwyd is slegs 13% van die arbeidsmag emosioneel daaraan toegewy om elke dag vir hul organisasie waarde te skep. Die…

hier is ’n gedagte-eksperiment: Sibusiso en Thulani besit elkeen ’n maatskappy wat teen mekaar meeding. In elk van die volgende scenario’s troef Sibusiso se maatskappy Thulani s’n. Watter van die vier beskou jy as onregverdige mededinging? 1. Sibusiso werk hard, spaar en investeer sy wins, en skep nuwe tegnieke en produkte, terwyl Thulani se produkte min verander en hy markaandeel verloor. 2. Sibusiso kry ’n verskaffer van insette van hoër gehalte in Amerika wat sy produkte verbeter. Hy rokkel gevolglik markaandeel by Thulani af. 3. Sibusiso kontrakteer sommige dienste na Bangladesj uit waar werkers in skofte van 12 uur in gevaarlike toestande vir baie lae lone werk. 4. Sibusiso bring Bangladesji-werkers na Suid- Afrika met tydelike kontrakte en laat hulle vir minder as minimum lone werk. Uit ’n ekonomiese oogpunt…

Sterk Die algemene konsensus is dat dit wel die geval is, en die meeste ontleders voorspel dat die rand op sy huidige vlak van ongeveer R13/dollar gaan eindig, selfs al verlaag die Reserwebank die rentekoerse weer, soos verwag word. Vir die meeste Suid-Afrikaners is die tendens raaiselagtig. Die rand word egter gesteun deur twee belangrike tendense wat geen tekens toon dat hulle gaan verander nie. Een is die internasionale “risiko aan”-omgewing wat beteken dat beleggers genoeg vertroue het om geld in bates van ontluikende markte te stort vanweë die hoër opbrengste wat hulle lewer. Die ander is Suid-Afrika se al groter wordende handelsurplus wat die tekort op die lopende rekening verminder het; die algemeenste maatstaf van handel in goedere en dienste. Dit is belangrik, want die tekort moet gedek word…

Vorige aanbevelings Kumba Iron Ore se aandeelprys het op 25 Julie met 17% gestyg toe hy gesê het hy hervat dividenduitkerings vir die eerste keer in twee jaar danksy hoër kommoditeitspryse en verbeterde produktiwiteit. Kumba, wat die Sishen- en Kolomela-myn in die Noord- Kaap bedryf, het ’n tussentydse dividend van R15,97 per aandeel verklaar, wat daartoe bygedra het dat Anglo American, sy meerderheidsaandeelhouer, ook sy dividend heringestel het. Kumba se inkomste het in die ses maande tot einde Junie met 22% tot R21,5 miljard gestyg – deels vanweë ’n produksiesytging van 23% tot 21,9 miljoen ton. Die wesensverdienste per aandeel het met 53% tot R14,42 gestyg. (Lees ook bladsy 19.) Dit is deels deur hoër pryse aangedryf. Die verwysingsprys vir ystererts het in Februarie $95,05 per ton bereik – die…

China se agenda gaan meer oor die bevordering van vryhandel as om doelbewus globalisering te lei. china gaan na verwagting die nuwe aandrywer van globalisering word en sal die rol van ekonomiese leiding oorneem wat Amerika onder president Donald Trump prysgegee het – en wat ’n gaping laat wat groei in die jare wat voorlê wêreldwyd kan beperk. Steun vir die vrye beweging van handel, arbeid, belegging en finansies word ondermyn deur ’n terugkeer na afsondering en populisme – wat in baie ontwikkelde lande sterker word namate al hoe meer mense globalisering die skuld vir hul eie ekonomiese probleme en toenemende ongelykheid gee. Die probleem is dat terwyl globalisering die laaste paar dekades ekonomiese groei aangedryf en meer as ’n miljard mense in die ontwikkelende wêreld uit armoede opgehef het,…

reinet Investments SCA het in wese uit Richemont SA ontstaan om ’n beleggingsbeheermaatskappy te word waarvan die primêre bate British American Tobacco (BAT) is. n Belegging in Reinet sedert sy aanvang laat in 2008, sou ’n belegger ’n opbrengs van 16% per jaar gelewer het indien die kapitaalwins en die dividende wat uitbetaal is, ingesluit word. Hoewel die prestasiegeskiedenis nie toekomstige wins waarborg nie, is daar meriete in die feit dat die groep se konsekwentheid in die verlede ’n opbrengs vir aandeelhouers sal lewer. Op sy huidige vlak verhandel Reinet teen ’n histories hoë diskonto op sy netto batewaarde (NBW) wat dit tans ’n oortuigende waardebelegging maak. Reinet besit die Reinet Fund ten volle, wat die groep se kontant en batebeleggings bestuur. Die groep se grootste bate is, soos reeds…

it is Sibanye se lot om in Augustus se tabelle selfs swakker te verskyn as Lonmin, wat nou al lank bo aan die lys van swakste aandele staan. Slegs die problematiese ArcelorMittal SA staan swakker as Lonmin onder die 100 grootste aandele op die JSE. Sibanye word deur die mark gestraf vir sy oorname van Stillwater Mining in die Amerikaanse deelstaat Montana, wat daartoe gelei het dat hy ’n reuse-getal nuwe aandele met ’n regte-uitgifte moes uitreik. Daar heers ’n algemene opvatting dat hy te veel vir die myngroep betaal het. Stillwater is nou egter in die Sibanye-stal, wat van hom ’n belangrike internasionale hulpbronspeler maak. Neal Froneman, sy uitvoerende hoof, moet klaarblyklik in sy skik wees dat die palladium- prys steeds aan die styg is en dat hy nou…

Die gebruik van trusts deur veral individue met hoë netto waarde vir boedelbeplanning en belastingstrukturering is lank reeds ’n klip in die skoen van die nasionale tesourie en die SAID. Die laaste jare is belangrike teenvermydingsmaatreëls ingestel. Die mees onlangse maatreël, wat die belastingvrye oordrag van welvaart na trusts deur lenings met lae of geen rentekoerse oor te dra bekamp, is verlede jaar by die Wet op Inkomstebelasting ingesluit. In dié skemas sou belastingbetalers bates na die trust oordra en die trust sou ’n lening aan die belastingbetaler skuld, wat dalk teen ’n niebestaande of lae rentekoers terugbetaal sou word en dalk nie. Dit beteken dat skenkingsbelasting, wat normaalweg teen 20% gehef word, vermy word. Die teenvermydingsmaatreël wat op 1 Maart van krag geword het, beteken prakties dat rentevrye lenings,…

“Ingevolge Anglo se nuwe 40% -dividendbeleid bereken ons – teen die heersende kommoditeitspryse – ’n uitbetaling van ongeveer $1,2 miljard tot $1,4 miljard in 2017-’18, gelykstaande met ’n dividendopbrengs van 6% tot 6,7%.” i n een stadium gedurende die aanbieding van Anglo American se tussentydse resultate verlede maand, het ’n vraag wat deur die gehoor gestel is interaksie onder drie van die groep se uitvoerende bestuurders ontlok: Mark Cutifani, die uitvoerende hoof, Tony O’Neill, die tegniese direkteur, en die pas aangestelde finansiële hoof, Stephen Pearce. Dit sal verkeerd wees om te dink dat ons skielik na ’n kroeg in Melbourne verskuif het – al drie is Australiërs, maar g'n “G’day mate” is geuiter nie. Daar was eerder ’n gevoel dat Cutifani vir Anglo American getransformeer het. Dit kon nie verder…

Vandeesweek het ons ’n eksemplaar van Niël Barnard se Peaceful Revolution – Inside the War Room at the Negotiations wat gewen kan word. Vir ’n kans om die gelukkige wenner te wees, vul eenvoudig die aanlyn weergawe van dié vasvrawedstryd in, wat vanaf 7 Augustus beskikbaar is op fin24.com/finweek. Voorspoed! 1 Waar of onwaar? Die uitvoerende hoof van Pick n Pay is Richard Brasher. 2 Watter minister het onlangs onder skoot gekom omdat hy/sy 30 familielede landwyd op belastingbetalers se onkoste rondgevlieg het? 3 Wie is Anthony Scaramucci? ▪ ’n Operasanger ▪ Die voormalige kommunikasiedirekteur van die Withuis ▪ Die president van Kroasië 4 Watter land se mense staan in die volksmond bekend as Kiwi’s? 5 Waar of onwaar? Die graderingsagentskap Moody’s het onlangs gesê dat die Suid-Afrikaanse Reserwebank onder…

Die alom veranderende politieke toneel het onsekerheid geskep, aangevuur deur verdagte veranderings in leierskap. d aar word dikwels gesê dat verandering dieselfde uitwerking as ’n vakansie kan hê, maar as die talle verwikkelinge wat die afgelope paar maande in Suid-Afrika plaasgevind het in ag geneem word, sal baie sukkel om saam te stem. Dit het waarskynlik eerder die teenoorgestelde uitwerking gehad. Die land het in die eerste helfte van 2017 talle veranderinge beleef en dit was nie altyd ten goede nie. Baie van die positiwiteit en hoop wat beleggers (en landsburgers) aan die begin van die jaar gehad het, het in die niet verdwyn. Die jaar het die belofte van beter ekonomiese groei ingehou, gepaard met ’n afname in die toenemende werkloosheidsyfer. In stede was daar talle afgraderings in die…

FONDSINLIGTING: TIEN VERNAAMSTE AANDELE SOOS OP 30 JUNIE 2017 PRESTASIE (GEANNUALISEER NÁ KOSTE) Wat sê die fondsbestuurder? Die markte in Afrika het ’n moeilike paar jaar agter die rug, met ’n daling van 45% oor die twee jaar ná ’n hoogtepunt in September 2014. Peter Townshend, ’n veteraan van belegging in Afrika en portefeuljebestuurder van Sanlam se African Frontier Markets Fund, bly egter opgewonde oor die geleenthede op die vasteland. “Die afgelope drie jaar was die moeilikste wat ek in my dekade van belegging op die vasteland gesien het. Afrika-markte het deurgeloop onder revolusies in Noord-Afrika, dalende kommoditeitspryse en geldeenhede, en ook stygende inflasie,” sê Townshend. “Maar Afrika het vroeg verlede jaar die onderpunt bereik, en die fonds lewer sedertdien sterk vertonings.” Die ineenstorting van die mark het gelei tot…

die beleërde selfoonoperateur MTN se eerste halfjaar was wel weer winsgewend, maar sy verwagte verdienste bly sowat 65% onderkant sy wins voordat die Nigeriese reguleerder hom in 2015 met ’n rekordbedrag beboet het. Die Nigeriese boete het omvattende bestuursveranderings by die groep meegebring nadat MTN in 2016 sy eerste verlies in 20 jaar aangeteken het. MTN sou sy tussentydse resultate op 3 Augustus, nadat hierdie uitgawe reeds in druk was, bekend maak. Op die grafiek: MTN verhandel tussen 15 650c en 10 475c per aandeel, moontlik in die konsolidasiefase van ’n ronde bodem wat bokant 15 650c per aandeel sal eindig om ’n positiewe omswaaipatroon in te lui. Met sy nuwe bestuurspan voel beleggers optimisties dat MTN sy wesenlike regulatoriese, makro-ekonomiese en politieke uitdagings sal oorkom. Verhandel hom só: Gaan…

ELLIES Verbetering, maar steeds ’n verlies Ellies se resultate toon ’n verbetering in verlies, maar steeds ’n verlies van 7,45c vir wesensverdienste per aandeel (WVPA). Die verbruikersbesigheid, al wat sal oorbly as Megatron uiteindelik gelikwideer word, het steeds ’n verlies van 2,09c per aandeel aangeteken, af van ’n wins van 32c in die vorige jaar. Die bestuur moet nog ’n lang pad loop om die maatskappy weer winsgewend te kry. CAPITAL & COUNTIES PROPERTIES Prysherstel dalk ver weg Capital & Counties Properties (Capco) se resultate toon dat, ongeag Brexit, jy goed kan vaar as jy van die beste eiendomme ter wêreld besit. Covent Garden en Earls Court het die jaar goed begin, en die 5 000c waarteen hy verhandel, bied goeie langtermynwaarde. Die probleem is die kommer oor Brexit, wat…

Die regering het weer oor die instelling van wysigings aan die belastinghantering van voorsorgfondse teruggekrabbel en dit met nog ’n jaar tot 1 Maart 2019 uitgestel. Vakbonde, veral Cosatu, is openlik teen die voorgestelde veranderinge gekant. Die jongste voorgestelde uitstel is aangekondig in die Konsepwysigingswetsontwerp op Belasting wat onlangs gepubliseer is. Die tesourie sê in sy verklarende memorandum oor die wetsontwerp dat die voorstelle wat met voorsorgfondse se annuïtiseringsvereistes verband hou, uitgestel moes word omdat die omvattende verslag oor bestaansbeveiliging nog in die nasionale raad vir ekonomiese ontwikkeling en arbeid (Nedlac) bespreek word. Die tesourie het in 2015 verreikende aftreehervormings aangekondig wat op ’n eenvoudiger en meer eenvormige stelsel gemik is en die bewaring van ’n groot deel van aftreespaargeld ná aftrede sal verseker. Lede van voorsorgfondse sal ingevolge die…

in Paar onlangse skuiwe het die vertrouensgaping in die mynbousektor vergroot, met die departement van mineraalbronne (DMR) en die minister van mineraalhulpbronne, Mosebenzi Zwane, in een hoek en die bedryf en belanghebbendes in die ander. Eers was daar die omstrede Mynbouhandves III wat op 15 Junie gepubliseer is en onder meer die mikpunt vir eienaarskap deur voorheen benadeelde persone tot 30% opgeskuif het. Die handves stel moeiliker eienaarskapsvereistes vir verskaffers aan die bedryf en eis dat navorsing en ontwikkeling plaaslik gekonsentreer moet word, ideaal gesproke aan voorheen benadeelde universiteite. Transformasiesyfers op bestuursvlak is opgestoot en so ook die mikpunte vir voorheen benadeelde werknemers, gestremde persone en vroue op alle vlakke. Die doel met hierdie skuiwe is ongetwyfeld lofwaardig, maar dit is kommersieel én prakties kortsigtig om ’n driejaartydraamwerk neer te…

Wanneer jy namens jou werkgewer by samespanning betrokke raak, loop jy myns insiens die gevaar dat jou reputasie geskend sal word. e en van die vreemdste e-posboodskappe wat ek al ontvang het, was van ’n farmaseutiese maatskappybestuurder se vrou. Haar man het aktief aan kartelbedrywighede in die land deelgeneem. Luidens die Mededingingskommissie se bevindings was die kartel tussen 1993 en 2007 bedrywig. In dié tydperk is regeringstenders van miljarde rand bekook om miljoene binneaarse drups aan staatshospitale te verskaf. Die maatskappy is in 2008 strafregtelik vervolg en ek het destyds die saak as ’n verslaggewer vir die Mail & Guardian gedek. Enkele jare daarna het ek die betrokke e-posboodskap ontvang. Die bestuurder se vrou het dit betreur dat haar man sonder werk was nadat die maatskappye tot verantwoording geroep is.…