Indholdsfortegnelse for 22 October 2015 i Finweek - Afrikaans

en van die hoogtepunte van my werk is die jaarlikse media-ete aangebied deur Mark Bristow, uitvoerende hoof van Randgold Resources – iemand wat reguit praat en wie se prestasiegeskiedenis by Randgold eenvoudig onberispelik is. Soos David McKay op bladsy 9 skryf, het Randgold die afgelope 20 jaar, waarin die goudprys twee keer ineengestort het, nooit ’n enkele bate afgeskryf nie; hy het selde netto skuld; en hy het nooit aandele uitgereik om homself te finansier of bates te koop nie. Dít is nie sleg vir ’n maatskappy wat goud op plekke soos die Demokratiese Republiek van die Kongo (DRK) ontgin nie. Daarteenoor het die wêreld se tien grootste goudmynmaatskappye die hand bak gehou by aandeelhouers om die afgelope dekade $90 miljard se eienaarskapitaal te verkry (naas sowat $60 miljard se…

Rolfes was onder druk nadat hy in 2013 teen net meer as R6 per aandeel verhandel het, maar het onlangs weer begin styg. Hy hou weliswaar risiko in, maar het groot potensiaal as ’n langtermynbelegging. In die jongste resultate is die vorige jare se syfers heraangegee, en dit gee vanjaar se resultate ’n hupstoot, maar die soort-vir-soortresultate toon sy wesensverdienste per aandeel (WVPA) is sowat 5% hoër. Die maatskappy is op chemiese gebied bedrywig, en my spesifieke belangstelling is sy water- en landbousake. Dit is dinge is wat ons altyd sal nodig hê. Rolfes se verkryging van Bragan behoort aansienlik tot sy verdienste by te dra en sy oorspanne balansstaat (wat darem langsamerhand verbeter) te help aanvul. Hou in gedagte dat slegs ’n deel van die jaar in berekening gebring…

SIBANYE Potensieel wonderlik Met die voorgestelde oorname van Aquarius Platinum gaan Neal Froneman van Sibanye Gold voort met sy strewe om nader aan die platinum- en verder van die goudmynbedryf te wees. Dié oorname gee aan Sibanye ligging-sinergieë terwyl die maatskappy kritieke massa in die Rustenburg-platinumstreek kry. Die verklaarde netto batewaarde (NBW) per aandeel vir Aquarius in die jongste resultate vir die jaar tot einde Junie vanjaar was R2,88. Boonop is dit nog ’n transaksie teen ’n baie goeie prys. Die ander transaksie met Anglo American Platinum het ’n uitverdienklousule waarvolgens die prys styg as hy vrye kontant genereer, terwyl ’n aanduidingsprys van R2,66 per aandeel vir Aquarius ’n besondere goeie transaksie vir Sibanye is. Die verklaarde netto batewaarde (NBW) per aandeel vir Aquarius in die jaar tot einde Junie…

die maatskappy het ’n baie suksesvolle bou-om-teverkoop-model wat fokus op die bou en verkoop van residensiële eenhede in die prysklas R600 000 tot R1,7 miljoen in veilige behuisingskomplekse. Balwin se bewese model het die vermoë om ’n voortreflike produk te lewer deur ’n sterk erkende handelsmerk, die nodige kennis van die mark, skaalekonomieë en sy bevestigde ontwikkelingspyplyn. In sy pyplyn is daar ongeveer 17 028 wooneenhede en 21 groot behuisingskemas, wat volgens planne oor die volgende agt jaar gebou sal word. Afgesien van die kerninkomste uit die bouom-te-verkoop-model van die besigheid het die maatskappy ook begin om ’n verhuringsboek op te stel, wat na verwagting teen 2020 tot ongeveer 2 000 tot 3 000 eenhede sal groei (’n geraamde waarde van R2 miljard tot R3 miljard) en ’n bykomende inkomstestroom…

“finansiële opvoeding van jongs af is van deurslaggewende belang om ’n samelewing te skep waar mense finansieel veerkragtig is en die regte keuses kan maak wanneer dit by dinge soos pensioenvryheid kom,” sê Tony Stenning, hoof van Britse kleinhandelsake by Blackrock in ’n studie wat op die rol van finansiële opvoeding in Britse skole fokus. Tien jaar gelede sou ek vir jou gesê het finansiële opvoeding is die rekeningkunde wat ’n mens op skool leer. In matriek het ek gedink die enigste manier hoe ek eendag sal ryk word, sou wees om by ’n stokvel aan te sluit. Al wat ek van finansiële markte geweet het, was die rand/dollar-wisselkoers wat oor die seweuurnuus gegee is. Begrippe soos rentekoers, inflasie en risikoverspreiding was vir my vreemd. Ek was nie alleen nie.…

met die oorweldigende aantal keuses waardeur verbruikers in die gesig gestaar word en ’n nalatenskap van verwarrende en dikwels onverantwoordelike bemarking van finansiële produkte, is dit bemoedigend dat finansiële opvoeding oral in die land se finansiëledienstebedryf meer aandag kry, soos ook wêreldwyd gebeur. Meer tyd en geld word aan opvoedingsprojekte bestee en dit word op uiteenlopende maniere aangebied: van aangesig tot aangesig, digitaal, multimedia, selfs teaterproduksies. Dié projekte het ten doel om verbruikers te help om hul finansies onder beheer te kry en finansiële produkte op ’n gepaste manier te gebruik. Hoewel dit edele doelstellings is, moet sulke inisiatiewe met verbruikers se verskillende behoeftes en kontekste rekening hou, anders kan dit misluk. Tradisionele finansiële opvoeding met die doel om ’n gedragsverandering teweeg te bring kan ondoeltreffend wees, want: ■ Die…

Mauritius spog met ’n matrys vir slim stede, ’n nuwe tendens in Afrika. Gedoop Mon Trésor (“my skat”), is die eilandnasie se skema een van die projekte wat binne ’n paar dekades Afrika se landskap en leefstyl kan herbepaal. “Oor die afgelope dekade het Mauritius hom as ’n strategiese, progressiewe, stabiele en geloofwaardige sakebestemming gevestig,” sê Joël Bruneau, hoof van eiendomsontwikkeling by Omnicane. Hy verwys ook na merkwaardige groei in die land se eiendomsektor sedert 2005. Sake lyk steeds goed terwyl beleggers, ook dié uit Suid-Afrika, eiendom opraap en terselfdertyd dié nasie se vreemde direkte belegging ’n hupstoot gee soos Mauritiane gesê het tydens die jaarlikse Africa Property Investment Summit wat in Sandton gehou is. Yan Ng, die uitvoerende direkteur van die finansiëledienstemaatskappy, Intercontinental Trust, het mense wat die beraad…

enige nuwe onderneming moet binne 21 dae nadat hy ’n werkgewer geword het vir werknemersbelasting (LBS), die vaardigheidsontwikkelingsheffing (VOH) en/of die werkloosheidsversekeringsfonds (WVF) registreer. Dié aansoek moet aan die SAID-kommissaris op die voorgeskrewe vorm (EMP101) voorgelê word. Alle nodige ondersteunende dokumentasie moet die voorgeskrewe aansoekvorm vergesel. Die kommissaris sal die aansoek nie sonder die betrokke dokumentasie aanvaar nie. Betalings vir LBS, WVF en VOH moet voor of op die sewende dag van elke maand aan die SAID betaal word ná die maand waarvoor die werknemer besoldig word. LBS is die belangrikste van dié betalings. Dit is ’n weerhoudingbelasting, en word in ag geneem wanneer die werknemer se inkomstebelasting aan die einde van die jaar uitgewerk word. Benewens registrasie as ’n werkgewer sodat LBS van die werknemer se besoldiging afgetrek kan…

plaaslike sowel as internasionale sake is in die afgelope paar weke geskud deur twee korrupsieskandale. Hier in Suid-Afrika het ons gesien hoe die Japanse konglomeraat Hitachi ingestem het om ’n boete van R250 miljoen in Amerika te betaal vir die “onbehoorlike” betalings wat hy aan die ANC se beleggingsvleuel, Chancellor House, gedoen het. Terwyl die ekonomiese impak op Suid-Afrika van Hitachi se nalating om aan tenderverpligtinge te voldoen, gevoel is in die vorm van voortgesette beperkings op elektrisiteitsvoorsiening en Eskom se pogings om tariewe weer eens te verhoog, het Bloomberg berig dat Chancellor House ’n opbrengs van 5 000% op sy belegging geniet het. So ernstig as wat dié kwessie ook al is, kom dit nie naby Volkswagen(VW) se skandaal nie, wat in September oopgevlek is toe die Amerikaanse regering…

Randgold het nooit ’n enkele bate afgeskryf nie. Hy het selde netto skuld gehad en het nooit aandele uitgereik om homself te finansier of om bates te koop nie. dis ironies dat Mark Bristow, Randgold Resources se uitvoerende hoof, soveel bewondering het vir voormalige leiers van mynkonglomerate soos Graham Boustred, voormalige ondervoorsitter van Anglo American. “Hy was die soort leier oor wie daar geen twyfel was dat besluite geneem sou word nie, ’n harde sakeman,” het Bristow tydens ’n onlangse mediamiddagete gesê. Dit is omtrent waar die ooreenkomste tussen Boustred en Bristow eindig. Terwyl Anglo onder Boustred ’n uitgestrekte sakeryk was, is Bristow se Randgold Resources ’n spesialismaatskappy, en dit word bestuur soos ’n familiebesigheid, met een oog altyd op die geldlaai. Bristow se persoonlike rykdom is ten nouste verbind…

Hotelkamerinkomste in Suid-Afrika sal na verwagting luidens PwC se jongste Hospitality Outlook tussen 2015 en 2019 ’n totale saamgestelde groeikoers van 8,1% per jaar toon. Oor die algemeen is die vooruitsigte goed, wat veel belowe vir maatskappye soos Tsogo Sun met sy portefeulje van meer as 90 hotelle wat vir verskillende begrotingsegmente voorsiening maak. Southern Sun, Garden Court, Stayeasy en Sun1 is van sy handelsmerke. In die jaar tot einde Maart het die groep ’n effense afname in sy besettingskoerse ervaar en gewaarsku dat sake na verwagting onder druk sal bly weens voortslepende makro-ekonomiese toestande en swak verbruikersentiment. Die groep het ’n daling van 4% tot R1,65 in verdienste per aandeel aangeteken. Hotelle is vir sowat 27% van die groep se totale inkomste verantwoordelik. Die resultate is aangeteken voordat die…

wisselvalligheid gaan oor hoeveel en hoe vinnig pryse op markte verander. Erg wisselvallige aandele sal met groot persentasies verander, en sulke veranderings word dikwels as voordelig vir sowel handelaars as beleggers beskou. Handelaars hou van wilde veranderings, want hulle kan vinniger wins maak, veral as hulle afgeleide instrumente vir hefboomwerking gebruik. Maar in werklikheid knou wisselvalligheid handelaars dikwels, want ’n groot verandering kan hul posisie teëwerk en veroorsaak dat hulle weens herhaalde groot verliese moet onttrek. Kortstondige sprong Beleggers hou van sulke spronge, want ’n afswaai gee hulle die geleentheid om die aandele waarvan hulle hou goedkoper te koop. Vir beleggers is die probleem as die wisselvalligheid die prys laat opswaai, en hulle geneig is om outomaties te reageer. ’n Skielike skerp styging kan beleggers opgewonde maak wat dink die…

’nSkokkende stuk statistiek is dat ingrypings om finansiële geletterdheid te verbeter ’n uitwerking van slegs 0,1% gehad het om die gedrag van beleggers te verander en gevolglik het dit ’n onbeduidende uitwerking gehad om beter finansiële resultate te bereik. Die finansiering van finansiële opvoedingsinisiatiewe is die maklike deel. Ingevolge die Finansiëlesektor-kode kan finansiëledienstemaatskappye 0,4% van hul netto wins ná belasting aan finansiële opvoeding toewys om punte te verdien, en ingevolge die hersiene telkaart word besteding van 0,5% met ’n bonuspunt beloon. En moenie die verskeidenheid van selfgemotiveerde aansporings, wat korporatiewe besteding aan finansiële geletterdheidsinistiatiewe aandryf, buite rekening laat nie. Wat is dus die struikelblok as dit nie geld is nie? Om dit reg te kry, is wel. Om te begin, die konsep van finansiële geletterdheid is moeilik weens die gebrek…

ons hoor so dikwels dat ons nie genoeg spaar nie, slegte finansiële besluite neem, te veel leen, nie ons spaargeld bewaar wanneer ons van werk verander nie, weens vrees of gierigheid op die verkeerde tyd beleggings verander, of met alles van ons gholfstokke en juweliersware tot ons eie lewe onderverseker is, dat ons dit begin glo. Dié boodskappe, wat bedoel is om ons bang te maak om gevolglik beter finansiële gewoontes aan te kweek, maak ons uiteindelik uit vrees onaktief. Die skrikwekkende take om ’n hele werksleeftyd te spaar, konsekwent goeie beleggingsbesluite te neem, en die slaggate van ons eie menslike gedrag te vermy, saam met die ingewortelde besef dat ons eintlik baie sleg is met dié goed, maak dat baie van ons heeltemal opgee nog voordat ons begin. Weens…

gaan bykomende finansiële opvoeding meer probleme skep as oplos? En indien wel, is daar ander alternatiewe as om bloot die hoeveelheid opvoeding aan te vul? Die konsep “finansiële geletterdheid” impliseer mos ’n waarheid wat duidelik gedefinieer kan word. Die probleem is dat die finansiële wêreld gebuk gaan onder iets wat Andrew Lo “physics envy” noem. Weens die terugsiende aard van kapitaalmarkte kan teorieë wat in ’n laboratorium getoets is nie soos in ander wetenskappe met vertroue direk op die praktyk toegepas word nie (sentrale banke se rigtingwysers, is ’n goeie voorbeeld hiervan). Absolute waarhede is dikwels eers met agternakennis beskikbaar en enige ex ante-teorie is onderhewig aan subjektiwiteit. Die gevaar is dat ons as mense nie van dubbelsinnigheid hou nie, ons soek vertroosting in ons teorieë deur onsekerheid in ons…

“Die laaste paar jaar was moeilik, maar die onderneming groei nou voortdurend. Ek het die harde werk gedoen en die handelsmerk word werklik gewild.” sammy Boss-Zonke Mokone, wat in die finansiële sektor werk, skryf op die Facebook-muur van ’n stedelike, wêreldwyse modegroep genaamd Butan: “Ek bedoel, regtig – wanneer kan ons nuwe goed vir die lente en somer verwag?” Butan het ver gevorder sedert dit in 2006 kommersieel bekend gestel is. Danksy slim produkte en bemarking dring byderwetse mense aan op Butan – en gebruik selfs die handelsmerk se bemarkingslagspreuk, “Heed the call”, vir hul begeerte om dié klere-etiket in die hande te kry wat alles oor Suid-Afrikaanse straatkultuur gaan. Maar soos baie sakesuksesse in die modesektor wat klein begin het, was Butan se groei nie altyd maklik nie. “Ek…

die vertroue van die Suid-Afrikaanse verbruiker is op ’n vlak wat laas gedurende die resessie van 2008-’9 gesien is, volgens die jongste FNB/BER-verbruikersvertroue-indeks (VVI) wat vroeër in Oktober bekend gemaak is. Met die meeste verbruikers wat meen dat die land se ekonomiese vooruitsigte oor die volgende jaar verder gaan versleg, is die vooruitsigte vir kleinhandelaars gedemp. Dit is dus nog merkwaardiger dat die aandeelprys van die Clicksgroep, wat hom hoofsaaklik op Suid-Afrika toespits, die afgelope jaar met 48,4% gestyg het en die JSE se voedsel- en medisynekleinhandelaarsindeks maklik geklop het. Dié indeks het volgens INET BFA oor dieselfde tydperk met 29% gestyg. Die Clicks-groep is ’n kleinhandelaar wat hom op gesondheid, skoonheid en vermaak toespits, en met handelsmerke soos Clicks, Musica en The Body Shop. Die groep het ’n netwerk…

We don’t need no education We don’t need no thought control No dark sarcasm in the classroom Teachers leave them kids alone Hey! Teachers! Leave them kids alone! All in all it’s just another brick in the wall. All in all you’re just another brick in the wall. − Pink Floyd hoe swak is ons finansiële opvoeding? Dink aan ’n lae syfer en trek dan af – of, nee, wag ’n bietjie, miskien is dít te moeilik vir jou, as ons kyk na die vreeslike statistieke oor finansiële geletterdheid. die In ’n artikel in 2013 het navorsers Annamaria Lusardi en Olivia Mitchell drie basiese vrae oor finansiële geletterdheid gevra (sien kassie). Die vrae gaan oor die begrippe saamgestelde rente, inflasie en diversifikasie. In Amerika het slegs 35% van al die…

die beleggingspraktyk soos dit tans in Suid-Afrika toegepas word, is om lede van vastebydrae-skemas op ’n gereelde grondslag in kennis te stel van die waarde van hul rekening. Dit word gedoen in die vorm van ’n staat wat die balans van die rekening aan die begin en aan die einde van die tydperk verstrek, tesame met die beleggingsopbrengs op die lid se bates. Dié inligting is natuurlik belangrik, maar dit is nie vir lede sinvol nie. Dit kan inderdaad selfs gevaarlike gevolge hê. Kom ons veronderstel ons lid Linda, 55 jaar oud, ontvang haar staat, en daar word dit gestel dat haar opgehoopte balans R1 miljoen is. Dit maak haar natuurlik baie opgewonde. Sy het haar hele lewe lank geglo R1 miljoen is die magiese teiken, en nou is sy…

Aan: Almal wat ’n kursus in finansiële onderwys gevolg het of ’n finansiële produk gekoop het Van: Ons, die finansiële opvoeders op vrye voete Onderwerp: Dis nie jy nie, dis ons Geagte Belegger Studie op studie het getoon dat ons pogings om jou te help of oor finansiële onderwerpe op te voed, nie gewerk het nie. Dit is al jare wat ons jou stilletjies blameer. Maar hoe meer ons daaroor nadink, hoe meer het ons besef dat die munt stellig twee kante het. Ons het ’n openbaring gehad (ons het die opnames oor ons bedryf gelees) en besef dat dit verkeerd is om jou te blameer; dit was nooit jou skuld nie. Gegrond op dié bewyse, was dit ons wat nie geweet het hoe om jou op te voed of…

STREEKSKANTOORSPASIE Lagos, met ’n bevolking van 17 miljoen, het minder as 100 000 m2 formele kleinhandelruimte, terwyl Ghana se hoofstad, Accra, met 4 miljoen mense, 55 000m2 het. ontwikkelings is al ver gevorder in die Marginal Avenue aan die strandfront van Mosambiek se hoofstad, Maputo, waar nuwe wolkekrabbers na ruimte meeding teen oues. Duur woonstel- en kantoorblokke wat in aanbou is, kenmerk die SSG en strek al die pad na Costa do Sol in die ooste en Matola in die suide. Met die huidige gebrek aan infrastruktuur-ontwikkeling op die vasteland, kan daar verwag word dat gesigte soos dié sal bly voortbestaan. Infrastruktuurontwikkelingsprojekte in Afrika suid van die Sahara beloop tans $100 miljard in totaal, volgens Lyal White, direkteur van die Sentrum vir Dinamiese Markte by die Gordon Institute of Business…