Indholdsfortegnelse for 29 October 2015 i Finweek - Afrikaans

die beste ding wat met Suid-Afrika se ekonomie kan gebeur, is miskien dat ons ’n Brasilië 2.0 word – ’n land in diep resessie met ’n hoërisiko-kredietgradering, ’n werkloosheidskrisis en korrupsieskandale wat ’n gevaar is vir die bestaansveiligheid van president Dilma Rousseff. Ons stem in baie opsigte ooreen met Brasilië – tot dusver is dit net ons betreklik goeie staatsfinansies wat verdere afgraderings verhoed. Met ander woorde, ons krisis is nie groot genoeg nie. Dit is nog nie groot genoeg om Nhlanhla Nene, minister van finansies, te dwing om die salarisse vir die openbare sektor te beheer nie. Kom ons begin deur sommige van die talle nuwe regeringsdepartemente af te skaf wat onder president Jacob Zuma soos kakiebos opgeskiet het. Brasilië het met sy besuinigingsmaatreëls tien van sy 39 ministeries…

“Phakisa is ’n lang lys; dit is ’n lekker lys, maar dit is ook ’n lekker lys vir lekker gepratery.” operasie Phakisa, ’n regeringsinisiatief wat beoog om oplossings vir kwessies te vind wat deur die Nasionale Ontwikkelingsplan (NDP) geïdentifiseer is, soos armoede en werkloosheid, lyk miskien goed op papier, maar verskeie leiers in die mynbedryf is skepties of dit ’n beduidende uitwerking gaan hê.. Die grootste kommer is dat dit in nog ’n klomp gepratery gaan ontaard soos die onlangse ander gesprekke tussen vakbonde en die private sektor soos die jaarlikse Mynbou-Lekgotla (wat vanjaar gekanselleer is). Mynbase word ook beïnvloed deur die gebrek aan akkoord betreffende die mynbouhandves – ’n ontwikkeling wat aanvanklik eers in die hof ’n draai gemaak het en wat nou weer na die onderhandelingstafel geneem is.…

Die tegnologiemaatskappy Adapt IT versterk sy teenwoordigheid in die finansiëledienstesektor deur die verkryging van CQS Technology Holdings, ’n nismaatskappy wat oudit-, finansiële en risikobestuurdienste lewer. Dié transaksie, wat op 19 Oktober aangekondig is, is R217 miljoen werd. CQS-aandeelhouers sal R159,9 miljoen in kontant en R56,9 miljoen in Adapt IT-aandele ontvang. Afgesien van finansiële dienste lewer Adapt IT dienste aan maatskappye in die onderwys-, energie- en vervaardigingsektor in meer as twintig lande. CQS word beskou as ’n leier op die gebied van finansiële dienste, en hy lewer dienste deur ’n direkte en ’n verspreidernetwerk aan meer as 4 000 kliënte in 30 lande, insluitende Nigerië, Kenia, Zambië, Tanzanië, Botswana en Zimbabwe. Adapt IT, wie se aandeelprys oor die afgelope jaar met 85% gestyg het, het daarin geslaag om die besigheid deur…

daar is verskillende maniere om die waarde van ’n maatskappy vas te stel, van die eenvoudige verhoudings van prys-tot-verdienste (p/v), dividendopbrengs en prystot-verdienstegroei (p/vg) tot die ingewikkelder Du Pont- en dividenddiskontomodelle. Maar verreweg die gewildste metode – en een wat ook gebruik word deur feitlik elke batebestuurder wat ek ken – is die gediskonteerdekontantvloei-model (GKV-model). Die formule en die proses van dié model is kompleks, maar die basiese idee daarvan is dat as jy ’n aandeel koop, jy op die lange duur toekomstige kontantvloei koop. Die GKV-model probeer dus om vas te stel hoeveel kontant, aangepas vir die tydwaarde van geld, jy in die toekoms uit ’n belegging sal ontvang. Hierdie idee van die tydwaarde van geld is belangrik – R10 in vandag se geld is baie meer werd as…

lonmin se swartbemagtigingstransaksie met Cyril Ramaphosa se Shanduka-groep wat in 2010 gesluit is, word bedreig omdat Shanduka nie aan die spertyd van vyf jaar vir die terugbetaling van sy lening voldoen het nie. Trouens, Shanduka het nog niks van die lening van £200 miljoen (destyds net meer as $300 miljoen) terugbetaal nie, al het hy in die vyf jaar naas dié lening sowat R1,25 miljard uit gewone dividende, dividendvoorskotte en ’n voorkeuraandeelintekening gekry. Shanduka het teen die jaareinde in September verlede jaar $417 miljoen (R4,58 miljard teen die destydse wisselkoers, maar nou R5,5 miljard weens die rand se daling) aan Lonmin geskuld. Teen druktyd het die skuldbelaste Lonmin, wat in Julie aangekondig het dat hy 6 000 poste sou besnoei in ’n poging om koste te verminder en kontant te…

1. KOSTE • Kommissie: 0,2% as kommissie op transaksies van minstens R100 • Oornagrente: Sabor +2,5%/365 op lang posisies • Oornagrente: Sabor -2,5%/365 op kort posisies • Vlak 1: R60 vir datavoere soos per JSE se intydse pryse (kwytgeskeld indien minstens een transaksie per maand uitgevoer word) • Vlak 2: R86 vir direkte marktoegang (DMA) • Grafieke: R300 per maand vir ProRealTime-grafieke, wat wegval as minstens vier transaksies per maand gedoen word Meer inligting oor ons tariewe by: http://www.ig.com/za/our-charges 2. PRODUKTE WAARIN BELÊ KAN WORD • CFD’s vir plaaslike aandele, internasionale aandele, indekse, kommoditeite, rentekoers-termynkontrakte, loko-valuta, effekte • Binêre opsies • Spreidingstransaksies • Vennootskapsooreenkoms met Blackrock vir ETF-portefeuljes 3. KAN BELEGGERS DIREK IN DIE BUITELAND BELÊ? Ja, meer as 10 000 markte op meer as 25 beurse, waaronder alle groot…

vroeër vanjaar het 500 Startups, ’n waagkapitaalfonds en sakeversneller wat uit Silicon Valley werk, die sluier gelig oor sy veertiende groep beginnerondernemings, waaronder die innoverende Suid-Afrikaanse skoonmaakonderneming SweepSouth. Dit is die eerste keer dat ’n Suid-Afrikaanse onderneming gekies is (met slegs ’n klompie beginnerondernemings in ander Afrikalande wat al ooit gekies is). Volgens 500 Startups slaag slegs 2% van die duisende aansoeke elke jaar in elke groep. Die vier maande lange versnellerprogram bied aan die beginnerondernemings finansiering van $125 000, asook mentorskap en netwerkgeleenthede. Behalwe dat SweepSouth deur 500 Startups ondersteun is en internasionaal aandag getrek het, het hy ook die SiMODiSA Start-upSA-toekenning vir 2014 gekry vir sy sakevoorlegging, en tot dusver belangrike engelbeleggers getrek: Newtown Partners, met Pule Taukobong se Africa Angels Network (AAN) en Polo Leteka Radebe se…

inflasie bepaal hoeveel goedere en dienste ons met ons huidige salaris kan koop. Inflasieverwagtinge bepaal daarenteen of goedere en dienste in die toekoms meer of minder bekostigbaar gaan wees, en dus hoe ons vandag gaan optree. As ons glo inflasie gaan volgende jaar 10% wees en ons salarisverhoging net 5% (wat ons koopkrag sal verminder) is ons miskien minder geneë om daardie nuwe motor te koop. Om inflasieverwagtinge te meet en vas te stel wat mense se inflasieverwagtinge beïnvloed, is daarom vir beleidmakers – in ons geval spesifiek die Suid-Afrikaanse Reserwebank (SARB) – baie belangrik. Om inflasieverwagtinge te beheer, is die eerste stap om inflasie self te beheer. Sou daar ’n prysskok wees (byvoorbeeld met olie), sal die makro-ekonomiese gevolge minder erg wees as die Suid-Afrikaanse publiek glo Lesetja Kganyago,…

professionele beleggers blameer die swak stand van sake op die kommoditeitemarkte op mynmaatskappye se bestuur. Die bedryf is die afgelope vyf jaar oorstroom met netto skuld van $213 miljard, vergeleke met net $4 miljard in die tydperk 2007 tot 2010. “Die eintlike probleem in mynboumaatskappye is dat die mense op die direksies nie kundig is met die toewysing van kapitaal nie,” sê Piet Viljoen, ’n vennoot in die batebestuursmaatskappy RECM. Hy glo bestuurders, en selfs beleggers, word gemotiveer deur korttermynfaktore, terwyl hulle nie die feit in aanmerking neem nie dat dit in werklikheid jare duur om ’n myn op te bou. “Bestuurders se oogmerk is om die aandeelprys te laat styg, en hulle word gemotiveer deur fondsbestuurders en ’n bank wat net ’n transaksie wil beklink. Die direksie behoort ’n…

suid-Afrika se groot banke het ’n moeilike jaar agter die rug. Dit het begin met die graderingsagentskap Moody’s wat in Februarie die vier grootste banke se gradering van deposito’s in die plaaslike geldeenheid en senior ongesekureerde skuld ’n kerf laer gegradeer het in reaksie op die ineenstorting van African Bank Investments (Abil). Die aansporing vir die afgradering was die Suid-Afrikaanse Reserwebank (SARB) se besluit om nie tot die redding van Abil se “slegte skuld” te kom toe die bank weens sy ongesekureerde leningsboek in die verknorsing beland nie. Plaaslike banke se prestasie is boonop aan bande gelê deur traer ekonomiese groei in hul tuismark, groter markongestadigheid en ’n verlangsaming in transaksionele bedrywighede in groot- en kleinhandelmarkte terwyl verbruikers diep in die skuld bly. Ondanks die moeilike bedryfsomgewing het die grootste…

een van die aandele wat vir ons uitstaan vanuit ’n wêreldwye perspektief is Visa, die wêreld se grootste betalingverwerkingsnetwerk. Dit is een van die kernbeleggings in ons Global Franchise Fund. Die vernaamste rede waarom die maatskappy ons opgewonde maak, is omdat dit ’n unieke manier is om blootstelling te kry aan die finansiëledienstesektor, sonder die hoe risiko’s van ’n bank. Ingevolge ons beleggingsfilosofie soek ons na maatskappye met uitsonderlike eienskappe, wat in ’n groot mate self hul vooruitgang en toekoms kan verseker, ongeag van die markte se beweging. Ons is veral geïnteresseerd in ondernemings wat volhoubare sakemodelle het, en wat voortdurend daarin belê. Visa is so ’n maatskappy. Hy het al in die 1950’s onstaan toe ’n bank die betaalplatforms geskep het, maar hy het eers relatief onlangs in 2008…

Lonmin se aandeelprys het in September ’n rekordlaagtepunt van R3,12 bereik nadat dit sedert begin vanjaar met meer as 80% gedaal het te midde van vrese dat hy nog aandelefinansiering sal moet verkry om sy balansstaat te versterk. Die platinummyner het op 21 Oktober aangekondig dat hy nog $400 miljoen in aandelefinansiering moet kry en dat sy banke daartoe ingestem het om nuwe skuldgeriewe ter waarde van $370 miljoen, met ’n vervaldatum van 2020, te verskaf sou die aandelefinansiering verkry word. Die Openbare Beleggingskorporasie (OBK), wat sowat 7% van Lonmin besit, het sy ondersteuning vir die aandelefinansiering aangedui, en behoort meer as sy deel te onderskryf as hy die nodige toestemming kry, het Lonmin gesê. In ruil sal Lonmin en die OBK saam met die regering en vakbonde werk om…

“op die oog af kalm, maar onder die water roei dit woes.” Só beskryf Peter Attard Montalto, ekonoom en strateeg by die Japannese beleggingsbank Nomura, die nasionale tesourie se pogings om swak ekonomiese groei met streng monetêre en fiskale beleidsinstrumente te balanseer en terselfdertyd moontlike kredietafgraderings deur graderingsagentskappe af te weer. Nhlanhla Nene, minister van finansies, het op Woensdag 21 Oktober die versigtige koers gehandhaaf wat hy met verlede jaar se mediumtermynbegrotingsraamwerk (minibegroting) en begrotingstoespraak van Februarie ingeslaan het. “As julle die toespraak vervelig vind, is dit om ’n baie goeie rede. Ons lê die minibegrotingsraamwerk voor te midde van ’n uiters moeilike omgewing wêreldwyd, en ons moet ook eerlik wees oor die uitdagings wat ons moet oorkom,” het Nene voor sy tweede mini-begrotingstoespraak in ’n inligtingsessie vir die media…

Om twee van die wêreld se vooraanstaande handelsmerke in die wegneembedryf kort ná mekaar in Suid-Afrika van stapel te stuur, plaas swaar druk op Taste Holdings se korttermynverdienste. Maar deur dit in die openbare domein te doen en lesse te leer uit die bekendstelling van Domino’s Pizza, sal moontlik sy toekomstige wins ’n hupstoot gee. Finweek het met Taste se uitvoerende hoof, Carlo Gonzaga, gesels oor Domino’s Pizza en die naderende koms van Starbucks. i’n proses wat in 2004 begin het, het Taste Holdings die wêreld se grootste pizza-afleweringshandelsmerk, Domino’s Pizza, oortuig om hom die reg toe te staan om dit met ingang Oktober 2014 in Suid-Afrika te bedryf. Taste, wat reeds Scooter’s Pizza en St Elmo’s Pizza besit, het besluit om sy bestaande pizza-afsetpunte na Domino’s-takke te verander in…

“Sowat 45 skoonmakers is tans ‘gereed om te gaan’ en meer as 50 is in die proses,” sê Marumo. in Mei is die aanlyn skoonmaakdiens Domestly bekendgestel. Domestly, gestig deur Berno Potgieter (uitvoerende hoof) en Thatoyaona Marumo (bedryfshoof), is tans in Kaapstad in bedryf. Met SweepSouth reeds sedert Junie 2014 in bedryf, verduidelik Marumo wat die motivering vir Domestly se toetrede tot die mark was. “SweepSouth het ’n gaping in die mark geïdentifiseer en bewys dat kliënte bereid is om tegnologie te gebruik om ’n skoonmaker te vind. Hulle het die geleentheid aangegryp,” sê Marumo. Wat Domestly anders as SweepSouth maak, is die manier waarop sy oplossing verpak is, verduidelik Marumo. “SweepSouth het ’n stewige grondslag gelê en ons wou dit na die volgende vlak neem,” sê hy. Waar SweepSouth…

Balwin is een van die jongste noterings op die JSE en fokus op groot residensiële ontwikkelings van 500 tot 1 000 eenhede in die prysklas R600 000 tot R1,7 miljoen. Sy pyplyn van besigheid strek sowat agt jaar vooruit en behels net meer as 17 000 eenhede. Die bou van die ontwikkelings word uitgekontrakteer, en baie van die eenhede word verkoop voordat die bouwerk begin. Dit verminder die risiko, maar vir kopers is daar nog twee belangrike risiko’s. ’n Groot rentekoersstyging en/of ’n ernstige plaaslike ekonomiese afswaai sal die vraag aansienlik verminder. Hoewel hulle dié situasie kan hanteer deur minder eenhede te bou, sal dit ’n uitwerking op winste en groei hê. In baie opsigte is Balwin soos Calgro M3*, behalwe dat Calgro se teiken ’n laer LSM-mark is, en…

DUUR Resultate blink, maar werk lê voor Pick n Pay se resultate lyk voorwaar goed. Die groep het sy verlies aan markaandeel gestop en vuur nou op die meeste van sy silinders danksy die feit dat Richard Brasher wondere met die maatskappy verrig het in die 30 maande wat hy aan die stuur staan. Nou begin die werklike harde werk, en daar is nog twee kommerwekkende sake wat aandag verg. Marges is uiters dun – weens prysvermindering en promosies soos Smart Shopper en Stikeez. Die uitdaging sal nou wees om die koste hiervan te verminder terwyl die groeiende markaandeel behoue bly. Die tweede kwessie is dat die aandeel steeds duur is. Met ’n p/v-verhouding van bykans 35 betaal jy vir groot hoeveelhede moontlike opwaartse potensiaal wat bloot nie bestaan nie…

baie lesers is seker bekend met die grappie van die twee oorlogsveterane wat reünie hou en die verlede opdiep. Koos draai na Mike en vra hom of hy nog die Spierbult-slagting onthou. “Ja,” antwoord Mike. “Dit was ’n groot dag; hoe sal enigeen dit kan vergeet? Dit was 10 teen 10 000 manne.” “Dis reg,” sê Koos. “En onthou jy nog hoe vinnig ons daardie tien manne op hul herrie gegee het?” Hoe skakel dit by my artikel in? Dit gaan oor perspektief. Al is dit nie altyd direk vir ons duidelik nie, voel ons as Suid-Afrikaners deesdae toenemend dat ons soos in Koos en Mike se Spierbult-slagting op ons herrie gegee word deur die res van die wêreld, op ‘n ekonomiese én beleggingsvlak. Ons hoef nie in die buiteland…

dis nog nie duidelik nie, maar Suid-Afrika se platinumsektor is dalk verby die ergste. Só meen markkenners wat op die onlangse rigting van belangrike platinumaandele, soos Anglo American Platinum (Amplats) en Impala Platinum (Implats), wys. Sibanye Gold se onlangse bod van R4 miljard vir Aquarius Platinum is nog ’n teken. “Sibanye het dalk die onderste draaipunt van die kommoditeitsiklus ingelui,” sê John Biccard, portefeuljebestuurder by Investec Asset Management. Biccard, wat sy maatskappy se siening verdedig dat Sibanye se aanbod opportunisties is, sê: “Aandeelhouers moet versigtig wees om Aquarius by die laagtepunt van die siklus weg te gee. Mosie van vertroue “Beleggers moenie kyk na die 100%-premie op die 12-maandelaagtepunt wat [Sibanye] nou aanbied nie, maar eerder daarop konsentreer dat Sibanye twee hoëgehalte-bates teen 4% van hul hoogste waardasie vir tien…

Aanlyn platforms stel private beleggers in staat om hul eie aandeletransaksies te hanteer – ’n handige hulpmiddel vir dié wat graag die mark dophou en nader aan intydse verhandeling wil kom. Ofskoon die inligting wat jy as belegger op die meeste van dié platforms ontvang nie elke minuut bygewerk word nie, bring dit jou beslis nader aan die aksie, want jy hoef nie ’n makelaar opdrag te gee om ’n verhandeling namens jou te doen nie. Oor die volgende drie weke publiseer Finweek ’n reeks artikels waarin ons nege sulke verhandelingsplatforms vergelyk. Die reeks sal die koste van die verskillende platforms, die beleggingsopsies wat elkeen bied en die vereistes vir die open van ’n rekening ondersoek. Maak seker jy kry die volgende twee uitgawes om ’n volledige gids oor dié…

niemand staan voor die kansel en dink reeds aan egskeiding nie. Ongelukkig is alle huwelike nie suksesvol soos ons verwag hulle moet wees nie. Hoe beskerm jy jou spaargeld en jou finansiële toekoms teen egskeiding? Jy kan dit doen voordat jy trou deur ’n voorhuwelikse kontrak aan te gaan wat die bepalings en voorwaardes uiteensit wat die gades beskerm indien die huwelik op die rotse sou loop. Tertius Bossert, hoof van FNB se Law on Call, verduidelik dat dit raadsaam is om ’n voorhuwelikse kontrak te sluit aangesien dit die gades teen mekaar se krediteure beskerm. “Dit is veral nuttig indien een gade sy of haar eie onderneming besit en dus ’n groter risiko loop dat krediteure geregtelike stappe kan instel vir sakeverwante skuld,” sê hy. Dit is ’n persoonlike…