Indholdsfortegnelse for 08-nov-18 i Finweek - Afrikaans

by finweek skryf ons dikwels oor werkloosheid. Ons skryf oor die land se werkloosheidsvlak en hoe noodlottig dit vir die ekonomie en sy burgers is wanneer 6,2 miljoen mense tuis sit, omdat hulle nie ’n werk kan kry nie. Wanneer werksverliese in spesifieke sektore voorkom of as spesifieke maatskappye beplande afdankings aankondig, skryf ons daaroor. En oor die uitwerking wat dit op daardie gemeenskappe sal hê en hoe dit na ander dele van die lewe deursyfer. Ons skryf oor wat dit vir daardie spesifieke sektor in die geheel beteken en hoe dit ander sektore sal raak. Maar dis altyd moeiliker om die nuus te aanvaar as dit jou eie bedryf raak – soos dit vir my as joernalis die geval was toe die SAUK einde Oktober aangekondig het dat “as…

Vorige aanbevelings Verkope deur die groep se kernsupermarkbesigheid in Suid-Afrika het met 1,7% gegroei, terwyl bedrywighede in die res van Afrika ’n daling van 8,6% in rand aangeteken het. Ná Shoprite plat verkope vir die drie maande tot einde September aangekondig het, het die aandeelprys met 4,6% tot 1 7450 sent per aandeel (op 29 Oktober) geval. Hy het sy verliese verleng tot die onderste helling van sy korttermyn-beerkanaal. In ’n bedryfsverslag sê hy dat hy “uitdagings met produkbeskikbaarheid ervaar van die groep se grootste verspreidingsentrum in Gauteng wat sorg vir 53% van die gesentraliseerde voedselverspreiding” vir sy supermarkte in Suid-Afrika. Dié afwyking het gelei tot laer verkope, wat hul mededingers bevoordeel het, het uitvoerende hoof Pieter Engelbrecht gesê. Die groepsomset het sedert die ooreenstemmende tydperk verlede jaar met net…

Aandeelhouers word somtyds die opsie gebied om in die maatskappy belê te bly as ’n ongenoteerde entiteit. Ek verwerp dié opsie altyd. Ons het ’n aantal klein en middelkapitaal-maatskappye wat denoteer, of ten minste hulle voorneme bekend gemaak het om te denoteer. Dit sluit in Clover, Verimark en Howden Africa. In al drie gevalle, ten tyde van skrywe (22 Oktober), het die maatskappye Sens-aankondigings met dié strekking uitgereik, maar geen besonderhede wat betref die pryse waarteen die denoterings sal gebeur nie. Dit sê vir ons dat daar ’n aantal werklik ordentlike gehalte-klein-en mediumgrootte-aandele is wat teen goedkoop waardasies verhandel. Dié goedkoop en gehalte-aandele is beslis bekend, en die denoteringopwelling is nie onverwags nie. En ek dink ons gaan nog baie meer denoterings sien. In werklikheid is dit hoe ’n aandelebeurs…

ek het al dikwels in die verlede in my rubrieke verwys na die Matrjosjka, of die Russiese ineenpassende poppe, want ek vind dit ’n baie gepaste analogie om aan te toon hoe beleggingsprodukte en hul koste werk. Soos die beskrywing aandui, is ’n Matrjosjka ’n stel klein tot groot hol houtpoppe waar elke kleiner pop in die stel binne ’n groter pop pas. Net soos met die Russiese ineenpassende poppe, pas verskillende beleggingsprodukte binne mekaar, en hoewel die verskillende verpakkings dalk aantreklik lyk, is daar gewoonlik koste verbonde aan elke afsonderlike laag. Met ander woorde, hoe meer “poppe” daar is, hoe minder sal jou opbrengs uiteindelik wees. Dit is om dié rede dat jy heeltemal seker moet wees dat jy die regte produk kies wanneer jy uiteindelik op die punt…

Sowat 8,8m. Suid-Afrikaners is tans in ’n posisie waar hulle private gesondheidsorg kan bekostig. niks in die lewe is seker behalwe dood en belasting nie, het Benjamin Franklin, ’n vorige Amerikaanse president, oorspronklik in 1789 gesê – woorde wat dikwels aangehaal word. Tussen die betaal van belasting en die finaliteit van die dood hou die lewe vir die meeste van ons ’n magdom onsekerhede in. En dit is juis dié onsekerhede wat ons probeer vermy deur byvoorbeeld versekeringsprodukte of private mediese fondse uit te neem – dikwels teen ’n koste wat vir ons as verbruikers astronomies hoog voel. “Om ’n begroting uitvoerbaar te hou, kan ingewikkeld wees,” waarsku Deon Kotzé, hoof van navorsing en ontwikkeling by Discovery Health. Dit geld veral “wanneer die somtotaal van alle versekeringsreëlings (onder meer lewensversekering,…

Ongeskiktheidsdekking Voorsien jou van ’n enkelbedraguitbetaling as jy permanent ongeskik sou raak en nie meer kan werk nie. Jy kan die uitbetaling gebruik om jou lewenskoste te help dek en uitstaande skuld af te betaal. Jy besluit wat jy wil hê die uitbetaling moet bedra en vir hoe lank jy gedek wil wees. Inkomstedekking Voorsien jou van ’n maandelikse inkomste wanneer jy weens siekte of ’n besering nie kan werk nie – jou besering of siekte hoef nie permanent te wees nie. Verskillende wagtydperke is beskikbaar. Ná die wagtydperk begin jy om ’n inkomste te ontvang en jy sal uitbetalings ontvang vir so lank as wat jy nie kan werk nie. Die dekking staak by aftrede. Kritieke-siektedekking (ook bekend as gevreesde-siektedekking) Voorsien jou van ’n enkelbedraguitbetaling as jy met enige…

MediVault and Wallet The most epic change Fedhealth is making is to the way you pay for day-to-day benefits. Usually, medical aids charge you for day-to-day savings upfront, which can make up as much as 25% of your monthly rate. No more. Fedhealth is now the only medical aid that offers you a massively reduced monthly base rate by introducing the Fedhealth MediVault and Wallet. Based on your unique profile and the core benefit bundle you select, a pre-approved amount is placed in your individual MediVault at the beginning of the year. This amount is not pro-rated, and works the same as a traditional Savings Account, but is different in one very important way: you don’t pay for it until you use it! Once you need it to pay for…

“In dié geval is mikrobestuur nodig om die span op te lei en te bemagtig, totdat hulle weet hoe om die werk te doen en gemaklik genoeg voel om onafhanklik voort te gaan.” ulle hang soos ’n helikopter in die kantoor rond, loer oor almal se skouer en bly by alledaagse bedrywighede betrokke: die mikrobestuurders. Ofskoon mikrobestuur in sekere gevalle nodig is, moet dit altyd ’n korttermynoogpunt hê. As dit langdurig raak, kan dit uiters nadelig vir die onderneming wees, veral ook vir die werknemers wat daaraan onderwerp word. Ons het almal al bestuurders gehoor sê hulle is “aktief betrokke”, terwyl die res van hul span dit as mikrobestuur ervaar. Die waarlik aktief betrokke bestuurder besef dit is noodsaaklik om te delegeer en lei hul personeel voortdurend op om hulle…

president Cyril Ramaphosa is op ’n beleggingsveldtog. Omdat die Suid-Afrikaanse ekonomie water trap, is hy desperaat om beleggers te lok wat werk sal skep en inkomste aandryf. Een manier hoe om dit te doen, glo hy, is deur berade te hou; ’n werkskeppingsberaad en ’n beleggingsberaad is dalk net die ding om beleggingsaptyt vir Suid-Afrika aan te wakker. Maar dit is moeilik om te verkoop. Globale ekonomiese groei neem afneem en Suid-Afrika se binnelandse beleid en politiek skep nie die stabiele, laerisiko-omgewing waarna beleggers smag wanneer die opbrengste waarskynlik nie dubbelsyfers is nie. Wat die meriete ook al vir grondherverdeling is, oproepe na ’n oënskynlik onnodige grondwetlike verandering om onteiening toe te laat, skep onsekerheid. ’n Onvermoë om misdaad te verminder (die een kwessie wat alle Suid-Afrikaners raak) maak ons…

telkom, die half-geprivatiseerde inligtings-en kommunikasietegnologie-diensteverskaffer (IKT), het meer as 3,5 miljoen telefoontoegangslyne en meer as een miljoen internetpoorte wat ondernemings, residensiële en betaalfoonklante bedien. Telkom is 39% in staatsbesit en doen tans sake in meer as 38 lande oor die vasteland van Afrika heen. Telkom se aandeelprys het vanaf 2013 uitmuntend presteer toe die huidige uitvoerende hoof, Sipho Maseko, aangestel is nadat die onderneming weer ’n laagtepunt van 1 130 sent per aandeel bereik het en in 2015 het hy ’n hoogtepunt van 8 580 sent getoets. In 2013, het Telkom ook sy belang van 50% in Vodacom verkoop. Maseko het ’n intensiewe regrukplan ingestel met die doel om koste met R1 miljard per jaar te besnoei. Vooruitsigte: Nadat Telkom ’n laer boonste draaipunt by 8 250 sent in Mei…

dit is begryplik waarom so baie gesprekke tans gaan oor die beermark wat op die JSE en elders heers. Met net 16% van die 100 grootste aandele op die JSE, soos gemeet aan markkapitalisasie, bokant hul 200-daagse eksponensiële bewegende gemiddelde (EBG) en die JSE-Algehele Indeks by die skrywe hiervan 19,1% laer en die Top40 21% laer as hul hoogtepunte die afgelope jaar, is dit duidelik hoe droewig 2018 verloop. ’n Goeie voorbeeld van die slegte nuus wat beleggers moet verwerk, blyk uit ’n spesiale verslag van die internasionale weekblad, The Economist. Die skrywer van die verslag voorspel, ná ’n omvattende ontleding, dat die wêreldresessie wat onderweg is, moeiliker gaan wees om te bestry as die vorige een. Die wêreld is onvoorbereid op wanneer die huidige opswaai in Amerika, die langste…

met die skryf hiervan, sowat ’n week voordat dit jou, die leser, bereik, is ons plaaslike Top40-indeks 20% laer as die intradaghoogtepunte van middel November verlede jaar*. Dit is amptelik ’n beermark, wat gemeet word as ’n 20%-daling van ’n hoogtepunt. As jy eers ná die wêreldmarkineenstorting van 2008-’09 begin belê het, welkom by jou eerste beermark. Maar moenie paniekerig raak nie. Dalende markte is nooit lekker nie – jou beleggings verloor waarde, en jy is bang om nuwe geld in die mark te belê ingeval dinge verder daal. En as genoeg mense so voel, verdwyn die meeste kopers, en dan val die markte nog verder. ’n Mark sal gewoonlik elke paar jaar ’n onttrekking van 10% ervaar, met ’n onttrekking van 10% tot 15% elke vyf jaar, en ’n…

“Die koste van private gesondheidsorg in Suid-Afrika is na berig word die hoogste ter wêreld, met mediese fondsverhogings wat deur die koste van mediese sorg en inflasie gedryf word,” sê Bafihlile Mokoena, kommunikasiespesialis: openbare betrekkinge & korporatiewe maatskaplike investering by Bestmed. Tony Singleton, uitvoerende hoof van Turnberry Risk Management Solutions, sê party van die belangrikste aandrywers van mediese inflasie is tans die: 1. 1%-verhoging in BTW en die domino-effek daarvan oral in die mediese bedryf 2. tekort aan spesialiste 3. hoë koste van nuwe mediese toestelle en tegnologieë vir hospitale en spesialiste 4. verhoging in die koste van mediese voorrade en farmaseutiese middels 5. verhoging in die koste van dokters se vrywaringsversekering “In Suid-Afrika word die probleem deur die rand-dollar-wisselkoers vererger,” sê hy voorts. Volgens Shreekanth Sing, regstegniese adviseur by…

Wat behoort die versekering van jou huis se inhoud in te sluit? Al die roerende goedere in jou huis, ook juweliersware. Dit is raadsaam om items wat jy uit die huis uitneem te spesifiseer om te verseker dit word gedek. Die spesifisering van items Dit bring mee dat ’n afsonderlike premie net vir dié item bepaal word. Die dekking sal egter baie omvattender wees. Individueel gespesifiseerde items word op enige plek ter wêreld gedek, terwyl die items onder die huis se inhoud slegs teen verlies of skade gedek word terwyl dit in die huis is. Wat word ingevolge die geboueversekering gedek? Die struktuur en alle onroerende eiendom, byvoorbeeld ingeboude kaste word gedek.…

Willing buyer willing sfebe @dr_nxledi Suid-Afrikaanse kultuur is om jou rybewys te kry en om daarna te leer bestuur. Chester Missing @chestermissing Daar’s ’n leierskapstryd aan die gang in die IVP. 1. Liewe land, het die IVP werklik ander leiers? Wie’t geweet? 2. Het jy jou by die IVP aangesluit omdat jy dit eendag wou lei? Dis ’n lang spel wat jy besluit het om te speel. Gavin Pounds @GavinLbs As jy ’n komplot goed dophou, smee hy nooit. Antony Altbeker @antonyaltbeker ’N POLITIEKE STRIKVRAAG: Is verskeie vergaderings met een Gupta beter of erger as een vergadering met verskeie Guptas? Kylie janam @hummusandpizza “Klassieke kultus, nie blitsverkoper nie,” fluister ek senuagtig aan myself nadat my twiet twee gunstelingmerkies kry. Dan Goor @djgoor Ek het so pas my sewejarige gevra of…

suid-Afrika se finansiële markte het verlede maand dalk effens gewankel ná die slegte nuus in die tesourie se mediumtermynbegrotingsbeleidsverklaring (MTBBV), maar Suid-Afrikaners loop weer die risiko om hul glas as halfleeg eerder as halfvol te sien. Die feit is dat die land vir die volgende paar maande ’n afgradering deur Moody’s – die enigste agentskap wat nog ’n beleggingsgraadkredietgradering vir Suid-Afrika het – sal vermy ondanks aansienlike verswakking in amptelike voorspellings vir begrotingstekorte en skuldverhoudinge, albei tot kommerwekkende vlakke. Moody’s het die slegte nuus sonder ophef ontvang en ’n paar dae later in ’n uitreikersbrief gesê dat hoewel die MTBBV krediet-negatief is, die risiko’s vir die tesourie se jongste fiskale projeksies “gebalanseerd” is en sy belastinginvorderingsplanne bereikbaar is. Dit beteken dat, tensy daar onverwagte politieke of ekonomiese skokke is, Moody’s…

Vorige aanbevelings Ek het die meeste van my Calgro M3-aandele* in Desember 2015 verkoop, ná die afdanking van die destydse minister van finansies Nhlanhla Nene. Maar my fout was dat ek net 80% verkoop het. Dit was ’n fout, nie net omdat die prys nou ineengestort het nie, maar omdat beleggers doelgerig moet optree – ek het nie. Ek het probeer om wins vas te sluit en te wag vir meer. Calgro M3 se jongste resultate het baie dele, met die nuwe Internasionale Finansiële Verslagdoeningsreëls wat seer maak. Daar is baie ander dinge wat ook seer maak. Terwyl die grond wat hulle besit sowat 950 sent per aandeel werd is, lyk die groep se solvensie en likiditeit swak, skuldkontrakte is byna, of reeds, verbreek, en onwettige beslagleggings op grond kos…

tFG het ’n portefeulje van 28 modehandelsmerke in leefstyl-en handelsware-kategorieë, soos Foschini, Markham, Exact en @home. Plaaslike kleinhandelaars sukkel die afgelope paar jaar omdat verbruikers die gordel ingetrek het en minder op krediet koop, maar dié kleinhandelaar het die huidige ekonomiese storm deurstaan. Dough Murray het in September afgetree na 11 jaar as uitvoerende hoof. Anthony Thunström, voormalige finansiële hoof, het toe oorgeneem. Onder Murray se leiding het die firma gegroei van 1 332 winkels tot meer as 4 000. Vooruitsigte: Vanaf ’n laagtepunt van 7 450 sent per aandeel in 2011, het TFG in Maart vanjaar ’n nuwe hoogtepunt van 24 080 sent per aandeel getoets. As dit vergelyk word met die vorige hoogtepunt van 20 180 sent, verhandel die aandeel in ’n breë bulkanaal. Wat die grafieke sê:…

PICK N PAY STORES Bedryfsmarge bly kwel Pick n Pay se halfjaarresultate vir die 26 weke tot 26 Augustus is baie deur verlede jaar se vrywillige afdankingsprogram bevoordeel. Selfs al word dit weggelaat, het die groep se groei by dieselfde winkels ná inflasie met 3,5% gestyg – wat daarop dui dat hy markaandeel by mededingers wen. Dis sy eerste styging in markaandeel in ’n lang tyd, maar my kommer bly die bedryfswins (die handelswins, soos hulle dit noem) wat onder 2% vassteek. Dis my sleutelmaatstaf vir voedselkleinhandelaars, en totdat Pick n Pay dit tot bo 2% en uiteindelik tot sowat 3% kan laat styg, is hy nie op my lys van belêbare aandele nie. VIVO ENERGY Wag maar eers Vivo het ’n handelsverklaring met twee belangrike stukke inligting uitgereik. Hy…

Die Wet op Mediese Fondse van 1998 die verskaffing van ander dienste as mediese bystand verbied, volgens Bafihlile Mokoena Kommunikasiespesialis: openbare betrekkinge & korporatiewe maatskaplike investering by Bestmed. Met ander woorde, welstandsprogramme word nie deur mediese fondse geadministreer nie. Om dit eenvoudig te stel: jy word nie outomaties deel van ’n welstandsprogram deur by ’n mediese fonds aan te sluit nie – jy sluit teen ’n maandelikse tarief afsonderlik daarby aan. In die geval van Discovery Health se mediese fonds kan lede byvoorbeeld by Vitality aansluit, Discovery se welstandsprogram (nie die fonds s’n nie). “Dit lyk vanselfsprekend, maar mense dink dikwels nie daaraan dat as hulle hul gesondheid oppas, hul gesondheidsorg op die lange duur minder sal kos nie,” sê Deon Kotzé, hoof van navorsing en ontwikkeling by Discovery Health.…

suid-Afrika se vierde grootste ope mediese fonds, Bestmed Medical Scheme, het ’n gemiddelde bydraeverhoging van 8,9% vir 2019 by sy produkuitreikinggeleenthede, wat in al die groot streke gehou is, bekend gemaak. Bestmed is aangewys as een van die top-drie-fondse in die bedryf in die gesaghebbende Ask Afrika Orange Index-opname, die grootste verwysde kliëntbevredigingsmaatstaf-opname wat plaaslik gedoen word. Pieter van Zyl, waarnemende uitvoerende hoof van Bestmed, verduidelik dat dié jaar se toename van 8,9% vergelyk met die huidige mediese-inflasie-korridor, terwyl vier van die fonds se produkaanbiedings onlangs genoem is as die “beste” in die mark, volgens die resultate van die Grant Thornton Capital Survey. “Ons het die afgelope jaar weer beduidende kostestygings in die mediese bedryf beleef, wat lede uitermate erg geraak het, terwyl dit druk op die hele bedryf geplaas…

Dit is ’n visie wat spreek van ’n bemagtigde verbruiker, een wat nie beperk is tot ’n paar slegte keuses nie. as sake volgens plan verloop het, sou Suid-Afrikaners digitale-aardgebondetelevisie (DTT) sedert laat 2011 gehad het. Dan sou Suid-Afrika se televisielandskap heelwat anders gelyk het as die een wat ons vandag het. Maar dinge het nié volgens plan verloop nie. Dit is 2018 en die regering se plan om die land se televisieseine van analoog tot digitaal oor te skakel is steeds duister. Al wat ons gekry het, is uitstel en uitstel en uitstel. En asof al dié vertragings nie genoeg belediging vir die Suid-Afrikaanse televisiegebruiker is nie, het die regering in Oktober aangekondig dat hy weer van rigting verander. Die nimmereindigende DTT-sage hou net aan – 12 jaar en…