Indholdsfortegnelse for 17 December 2015 i Finweek - Afrikaans

“Ons durf nie afwyk van die begrotingsuitgangspunt wat ons in Oktober aanvaar het nie, asseblíéf!” het Tito Mboweni, voormalige president van die Reserwebank, gepleit in ’n toespraak op ’n gradedagplegtigheid by die Universiteit van die Witwatersrand. Veral om die staat se bestedingsplafon te ignoreer, sal feitlik vir seker ’n verdere afgradering van die land se soewereine skuld meebring – en dié is reeds net bokant rommelstatus. ’n Verdere afgradering sal outomaties beteken dit is duurder om geld te leen en Suid-Afrika sal van die radarskerm af verdwyn vir talle beleggers wat slegs na lande met ’n gradering van beleggingsgraad of beter kyk, het Mboweni gesê. Soos Stanlib in ’n onlangse beleggingsnota gewaarsku het: Suid-Afrika bly hoogs afhanklik van buitelandse beleggingsvloei. Kom dít tot stilstand of vind groot uitvloeiings plaas, sal…

Grootste irritasie: Pres. Jacob Zuma se toespraakskrywer, wat ondanks al die grappies in sosiale media en memes waarin die spot gedryf word met die president se onvermoë om syfers te lees steeds nie syfers in woorde uitskryf nie. Dalk sal dit in twintig-sestien beter . . . wag . . . ha-ha . . . O, en maatskappye wat ons nie genoeg respekteer en behoorlik en betyds van hul fiasko’s inlig nie. MTN en sy geweldige Nigeriese boete, Steinhoff en sy Duitse belastingklopjag en Murray & Roberts en die M1-brugineenstorting is maar drie voorbeelde van bestuur-spanne wat nie haastig was om ons in kennis te stel van wat geblyk het markveranderende nuus te wees nie. Ergste slag vir SA ekonomie: Daar was vanjaar baie probleme – elektrisiteitstekorte wat investering en…

In Mei toe South32* van BHP Billiton* afgeskei is, het ek aangeraai dat die aandeel gehou moet word. Nie omdat ek opgewonde was oor die aandeel of omdat ek hom regtig wou hou nie, maar omdat ek verwag (gehoop?) het daar sou ’n moontlike oornameaanbod volg van een van Mick Davis se maatskappye, dalk X2 Resources. Nie net het dít nie gebeur nie, maar die prys het ook in lyn met ander hulpbronaandele gedaal. Die aandeel verteenwoordig ’n baie klein persentasie van my portefeulje, maar ek sien tog nie enige werklike hoop vir hierdie aandeel op mediumtermyn nie. Indien enigiemand ’n aanbod maak, sal hy waarskynlik wag totdat die prys veel swakker is, en enige aanbod sal dus glad nie teen ’n opwindende prys wees nie. Bowendien is dit moontlik…

STEINHOFF INTERNATIONAL Taksowerhede wenke in Duitsland op sy spoor Steinhoff sluit nou aan by MTN as een wat nie omgee oor aandeelhouers nie, nadat hy óók nie die moeite gedoen het om die mark oor belangrike gebeure in te lig nie. Steinhoff is op 26 November deur die Duitse belastingowerhede ondersoek, maar het agt dae geneem om ’n Sens uit te reik waarin hy sê hy is onskuldig. Ek het twee probleme daarmee. Eerstens, waarom die vertraging van agt dae, en tweedens, die Duitse belastingowerhede weet tog wat hulle doen – hulle het al ’n aantal belangrike individue in die verlede vasgetrek. Ek sou baie bekommerd wees as ek ’n aandeelhouer was, en daar sou as gevolg hiervan min opgewondenheid oor Steinhoff se notering op 7 Desember in Frankfurt gewees…

A: #ALLMUSTFALL Die jaar 2015 is beslis die jaar wat alles getuimel het. Dit het begin met die #RhodesMustFall-veldtog vroeër vanjaar by die Universiteit van Kaapstad, gevolg deur gewelddadige proteste by ander universiteite oor die land heen as deel van die #FeesMust-Fall-beweging, wat geëindig het met geen toename in universiteitsgelde vir 2016 nie. Ons hoop dat volgende jaar die einde gaan wees van al dié #AllMustFall-bewegings en die begin van ’n nuwe #SAMustGrow-veldtog. B: BANKUITLEENKOERS (PRIMA KOERS) Aan die einde van 2014 was daar gerugte van ’n toename in rentekoerse in 2015. En verbasend genoeg, het ons vanjaar twee stygings gehad. Gelukkig was albei geleidelik, wat ons op die heersende prima koers van 9,75% te staan bring. Die algemene verwagting is dat daar nog stygings gaan wees; dus is alle…

SAL SE TOENEMENDE WARSPUL Die chaos by die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) is legendaries, en met die klaarblyklik onaantasbare Dudu Myeni in die voorsitterstoel het dit vanjaar voortgeduur. Die jaar het begin met Monwabisi Kalawe, uitvoerende hoof, wat ná ’n jaar in sy pos geskors is omdat hy onder meer die maatskappy se spioenasiekameras in sy kantoor gebruik het om ’n bewering van seksuele teistering in die war te stuur. Spioenasie was vanjaar ’n deurlopende tema – Myeni het tydens ’n vergadering ’n “spioenasiepen” uit Wolf Meyer, finansiële hoof, se hand gegryp en alle opneemtoestelle, selfone ingesluit, by werksbesprekings verbied. Nico Bezuidenhout het in November 2014 as tussentydse toesighouer goeie werk gedoen om ’n regrukprogram in werking te stel, maar Myeni het hom in Junie teruggestuur na sy pos as uitvoerende…

die Desembervakansie is ’n tyd wanneer ek my heeltemal van die markte afsluit. Van sowat die middel van Desember af kyk ek vir minstens drie of vier weke lank nie na resultate, aandelebewegings of data nie. Daar is wel ’n uitsondering: ek benut dié blaaskans van die markte om te lees. Ek is dol oor boeke en lief vir lees, en ek lees altyd minstens twee boeke oor beleggings en verhandeling in die vakansie. Een sal altyd Trading in the Zone deur Mark Douglas wees (dié boek het ek deur die jare al meer as 12 keer gelees), terwyl die tweede boek óf ’n nuwe sal wees wat ek ondek het, óf een van my gunstelinge wat ek weer lees. Mense vra altyd vir my watter boeke hulle moet lees,…

die Suid-Afrikaanse ekonomie het ’n verskriklike jaar agter die rug. Die land se swak ekonomiese prestasie kan gedeeltelik toegeskryf word aan eksterne faktore, maar dit is egter ook te wyte aan binnelandse faktore wat vererger word deur swak politieke leierskap. Die onbevoegdheid van die Zumaadministrasie het swaar druk op die plaaslike ekonomie geplaas. En sonder ’n duidelike plan om ons ekonomiese probleme die hoof te bied, gaan sake net versleg. Daar is slegs een openbare instelling wat nie ’n algehele ekonomiese katastrofe in die gesig staar nie – die Nasionale Tesourie. Tog is dit die instelling wat die afgelope maande aan die hewigste politieke druk onderwerp is. En soos die sage van die SAL onder die verskriklike leierskap van Dudu Myeni getoon het, is dit ook ’n instelling wat nie…

Trail Guide South Africa Hierdie veldroetegids is maklik beskikbaar en is geskik vir enigiemand wat tydens die vakansie op van Suid-Afrika se mooiste roetes wil gaan stap, draf of fietsry. Gebruikers kan roetes kies volgens lengte, duur, moeilikheidsgraad of natuurskoon. Gebruikers kan ook blyplekke, restaurante en toerustingswinkels soek. Kenmerke sluit in ’n oorsig van die roete, afstand en rigtingaanwysings van jou huidige ligging na die begin van die roete, ander nabygeleë roetes, GPS-besonderhede van roetes en geriewe op die roete. Gebruikers kan ook interessanthede naslaan, sowel as koste, kontakbesonderhede vir noodgevalle, toerusting en ’n weervoorspelling vir drie dae vir ’n spesifieke roete. TripIt: Roetebeplanner TripIt laat gebruikers toe om hul reisplanne van een plek te organiseer. Gebruikers stuur al die e-pos met bevestiging van hul reisplanne (hotel, vliegtuigkaartjies, motorhuur, restaurante)…

Die internasionale papier- en verpakkingsgroep Mondi het ’n fenomenale lopie gehad, met sy plaaslik genoteerde aandele (Mondi Limited, wat as MND op die JSE verhandel) 63% hoër sedert die begin van die jaar. Mondi PLC het ook aandele met ’n dubbele notering, in Londen en op die JSE, waar hy as MNP verhandel.) Mondi is in 2007 uit Anglo American afgeskei en het gegroei tot ’n multinasionale groep met bedrywighede in meer as 30 lande. Die grootste deel van sy verdienste kom uit sy verpakkingsafdeling, wat in die ses maande tot einde Junie verantwoordelik was vir 41% van verdienste voor rente en belasting (VVRB), terwyl fyn onbestrykte papier 22% bygedra het. Die Suid-Afrikaanse afdeling se bydrae was 14%. Hy het in die afgelope 18 maande sowat €160 miljoen bestee aan…

verlede week het ek geskryf hoe jy jou portefeulje se prestasie met indeksopbrengste oor een- en driejaartydperke behoort te vergelyk. Vandeesweek dek ons die tweede deel van die hersieningsproses, naamlik die aandele wat jy besit. Dié tweede deel van die proses is moeiliker – jy moet elke aandeel wat jy het, deeglik bekyk om te besluit of hy nog die moeite werd is vir jou portefeulje. Fokus op fundamentele faktore eerder as prys. Jy het dalk ’n maatskappy gekoop wat uitstekend gevaar het, maar is dit steeds so voortreflik? Hoe loop sake skeef? ’n Portefeulje kan iets ondergaan wat ek “portefeuljeskuiwing” noem. Daarmee bedoel ek dat jy met die wegspring as ’n belegger vas van plan was om ’n uitmuntende portefeulje op te bou, maar langs die pad aandele gekoop…

dat die beginsel om jou portefeulje te diversifeer tussen maatskappye, asook sektore, nooit sterk genoeg beklemtoon kan word nie, is in die jongste tyd weer bevestig met soveel staatmakers van die JSE wat die wind ernstig van voor gekry het. Boonop geskied dit op ’n JSE waaroor daar belangrike vraagtekens hang, met die meeste maatskappye wat ’n beermark beleef, soos weerspieël word deur meegaande tabelle. Om ’n paar te noem: MTN is af met 48% sedert sy hoogtepunt in September verlede jaar. Hy word kwaai gestraf weens sy skandes in Nigerië. Standard Bank, vroeër die gunsteling-bankaandeel van so baie beleggers, is 32% laer as sy hoogste vlak – in April vanjaar - en is nou terug waar hy in Februarie 2014 gestaan het. Ook hy kry seer weens ’n skandaal.…

vanjaar se nuwe noterings word deur eiendomsmaatskappye en spesialedoelverkrygingsmaatskappye oorheers. Laasgenoemde is maatskappye wat geen bates het nie en deur hul notering geld vir toekomstige verkrygings of samesmeltings verkry. Uit ’n beleggingsoogpunt gee sulke maatskappye beleggers die geleentheid om deur ’n genoteerde instrument aan privaatekwiteit-tipe beleggings deel te neem. Terwyl die Suid-Afrikaanse ekonomie en geldeenheid druk beleef en die aandelemark wisselvallig is, het die JSE 22 nuwe noterings gekry – net minder as verlede jaar se 24*. HOOFBEURS NOVUS HOLDINGS** MARKKAPITALISASIE: R4,1 miljard VERDIENSTE PER AANDEEL: 75,7 sent vir die ses maande tot September (2014: 65,1 sent) en 139,41 sent vir die volle 2014-boekjaar. AANDEELPRYSVERANDERING SEDERT NOTERING: -20,5% NOTERINGSDATUM: 31 Maart OORSIG: Dié maatskappy, wat drukaanlegte vir boek-, tydskrif- en koerantuitgewers, kleinhandelaars en die staat bedryf, is vroeër Paarl Media…

1 Reg of verkeerd? Die uitvoerende hoof van Anglo American is Marcel Joubert. 2 Watter bekende Suid-Afrikaner is onlangs gekritiseer vir sy opmerkings oor apartheid? 3 Teen watter land het die Proteas onlangs in ’n toetsreeks gespeel? 4 Wie het die voormalige Wes-Kaapse LUR Lennit Max in die openbaar beskuldig van onregverdige behandeling van swart DA-lede? 5 Reg of verkeerd? Venezuela het onlangs verkiesings gehou. 6 Watter Chinese stad het onlangs die eerste keer ’n volle waarskuwing uitgereik weens rookmis? 7 Watter Amerikaanse akteur het gesê hy sal na Suid-Afrika verhuis as Donald Trump die Amerikaanse president word? ■ Leonardo DiCaprio ■ Samuel L. Jackson ■ Will Smith 8 Wat is Truvada? ■ Die hoofstad van Nepal ■ ’n Pil vir die voorkoming van MIV ■ ’n Plaaslike hip-hop-groep 9…

“DIE AKTIWITEIT IN DIE HULPBRONSEKTOR GAAN MEER OOR WIE BANKROT GAAN SPEEL AS OOR WIE UITGEKOOP GAAN WORD.” – Simon Brown oor hoekom hy sy South32-aandele gaan verkoop. (Sien bladsy 13 vir meer inligting oor South32. Vir Simon se aandeelmarkwenke, sien bladsy 15.) “Die prys en beskikbaarheid van mielies is van kritieke belang vir alle soorte kos.” – Thabi Nkosi, senior ekonoom by AgriSA, het in ’n onderhoud met Business Day gewaarsku dat die impak van ’n stygende mielieprys, wat op 7 Desember ’n hoogtepunt vir 21 maande bereik het, tesame met die voortdurende verswakking van die rand, die hele waardeketting sal raak. Weens die droogte sal Suid-Afrika volgende jaar mielies moet invoer, met die plaaslike mielie-oes wat na verwagting slegs ongeveer agt miljoen ton sal beloop, aansienlik minder as…

Die beleggingspan sê: Die wêreldwye komponent van die portefeulje het die hoogste absolute opbrengs vir die jaar gelewer danksy die rand se verswakking, sê Malcolm Holmes, hoof van portefeuljebestuur by Stanlib Multi-Manager. Die portefeulje verkies buitelandse aandele eerder as buitelandse effekte, en die dollar eerder as die euro, wat albei die regte keuses blyk te gewees het, sê hy. Die keuse van onderliggende aandele is uitgeoefen deur wat die multi-bestuurder reken die beste bestuurders van gebalanseerde fondse in die land is, sê Homes. Stanlib het die onderliggende fondskapitaal in optimale gewigte aan die fondsbestuurders toegeken en British American Tobacco, Sasol en Naspers het as die drie top-aandele uitgespring, verduidelik hy. “Dit is interessant dat hierdie drie aandele die diversiteit van die portefeulje weerspieël, met een wat ’n verbruikersgeöriënteerde, annuïteitsinkomste-aandeel is…

grand Parade Investments (GPI) se aandeelprys het van ’n rekordhoogtepunt van 775 sent in September verlede jaar tot sowat 485 sent op 7 Desember gedaal. Dit was ’n besige jaar vir die groep, met van die groot transaksies ’n verkryging van 10% in Spur en die uitbreiding van sy Burger King-teenwoordigheid. GPI is ’n bemagtigingsgroep van die Wes-Kaap wat ook groot belange soos ’n belang van effektief 25,1% in SunWest International, 100%-eienaarskap van die geldmakers GrandWest Casino en The Table Bay Hotel in Kaapstad en ’n belang van 24,75% in die Kaapstadse Internasionale konferensiesentrum het. Hy besit ook ’n belang in die Worcester-casino. GPI is in 1997 gestig en het hom geposisioneer as ’n sterk bedryfspeler wat konsentreer op kontantskeppende dobbelbates wat op lang termyn volhoubare opbrengs aan aandeelhouers kan…

hope negatiewe sentiment en ongestadigheid teister die markte, en om waarde te vind moet ’n mens diep delf en alle moontlike geleenthede ondersoek. Ons kyk in die laaste tyd na Adapt IT, ’n innoverende verskaffer van IT-dienste en -oplossings wat hom nog taamlik laag op die beleggingsradar bevind. Adapt IT verskaf ’n rits gespesialiseerde dienste en oplossings aan die finansiëledienste-, energie-, vervaardigings-en onderwyssektore. Die bestuur, onder leiding van Sbu Shabalala en ’n baie bekwame direksie, het daarin geslaag om die maatskappy van ’n klein IT-onderneming uit te bou tot ’n groep met ’n markkapitalisasie van R1,7 miljard en kliënte in 24 lande wêreldwyd. Oor die afgelope vyf jaar het sy aandeelprys met byna 2 100% gestyg. Sy inkomste kom steeds hoofsaaklik uit Suid-Afrika (77%), maar die res van Afrika (10%),…

Sleutelekonomiese faktore* USD/ZARverhandelingskoers R14,59 January 2015: R11,56 +26,21% jaar-tot-datum-verandering EUR/ZARverhandelingskoers R15,92 Januarie 2015: R13,99 +13,8% jaar-tot-datum-verandering Pond/ZAR verhandelingskoers R21,89 Januarie 2015: R18,01 +21,54% jaar-tot-datum-verandering Repokoers 6,25% January 2015: 5,75% Inflasiekoers** 2015: 4,6% 2016: 6% 2017: 5,8% BBP-groei ** 2015: 1,4% 2016: 1,5% 2017: 2,1% *Alle data soos op 8 Desember 2015. **Voorspellings van die Suid-Afrikaanse Reserwebank JANUARIE Parys bloei: deel 1 Twee broers wat tot Al-Kaïda se tak in Jemen behoort, val die kantoor aan van Charlie Hebdo, ’n satiriese weekblad wat spotprente van die profeet Mohammed gepubliseer het. Hulle maak 11 mense dood en beseer nog 11. Onder dié wat dood is, is Stéphane Charbonnier, redakteur van Charlie Hebdo wat die skuilnaam Charb gebruik het. Die treurspel eindig met ’n uitgestrekte operasie twee dae later waarin die polisie die…

drie meesters van moderne kuns het vanjaar die wêreld van kunsveilings aan die praat gehad – met portrette van vroue. Picasso met die O-weergawe van sy Les femmes d’Alger, Gauguin met sy Nafea faa ipoipo? en Modigliani met sy Nu couché. Paul Gauguin (1848-1903), Pablo Picasso (1881-1973) en Amedeo Modigliani (1884-1920) was tydgenote. Picasso was 22 toe Gauguin dood is, maar sy waardering vir Gauguin blyk onder meer uit ’n skildery wat hy kort ná Gauguin se dood van hom gemaak het en as ’n huldeblyk geteken het as “Paul Picasso”. Picasso en Modigliani het mekaar goed geken. En ook goed van mekaar verskil. Wat dié drie gemeen gehad het, is dat hulle vrouejagters was. Maar dié drie se portrette van vroue is ook vanjaar verkoop vir rekordpryse. Gauguin is…