Indholdsfortegnelse for 21-Jan-16 i Finweek - Afrikaans

daar is vandeesweek ná pres. Barack Obama se jongste staatsrede op Twitter gespot dat ongeag hoe edel sy drome is, die Republikeinse Party hom sal kritiseer. Obama: “Ons wil kanker genees.” Die Republikeine: “Nou wil hy nog kanker ook van julle wegvat!” Die debat die afgelope twee maande in Suid-Afrika oor alles van Nhlanhla Nene se afdanking tot Penny Sparrow en haar soort se onregverdigbare opmerkings oor ras het ietwat soos die Republikeine se reaksie hierbo gelyk – mens kan bloot wanhopig sug. Die siening van Sim Tshabalala, baas van Standard Bank, oor ras en transformasie wat op 12 Januarie gepubliseer is, was een van enkele welkome uitsonderings. Dit is moeilik om net een paragraaf daarin uit te lig, maar die volgende vind veral weerklank: “Ek meen meer as ooit…

die kans dat mynbouaandele vanjaar weer in die JSE se indeks van die 20 grootste aandele sal verskyn, is klein met dié dat kommoditeite waarskynlik die grootste deel van die jaar op lae vlakke sal voortsukkel en dalk selfs verder sal verswak. Op die oomblik is net Glencore en BHP Billiton in die indeks, terwyl omtrent ’n derde daarvan ’n paar jaar gelede met kommoditeite verband gehou het as mens Sasol daarby insluit. Impala Platinum, Anglo American Platinum, Lonmin en Kumba Iron Ore het almal drasties uitgesak. En vir dié van ons wat in dié vreugdelose tyd nog van prettige feite hou: Wat van die $5,1 miljard wat die Oppenheimer-familie in 2011 uit die verkoop van sy belang van 40% in De Beers aan Cynthia Carroll se Anglo American verdien…

Astoria* kom vanuit Anchor Capital en toe hy in November genoteer is, het ek hom as ’n koop aangeslaan, maar nou is hy oorprys. Oorspronklik is kontant in die vorm van Amerikaanse dollar die enigste bate wat dié beheermaatskappy het, en by sy notering was elke aandeel $1,00 werd. Dit maak hom tans sowat R16 werd, tog verhandel hy nader aan R18 – sowat 12% bokant billike waarde. Ja, sy plan is om in internasionale topmaatskappye wat in Amerika genoteer is te belê, asook in ander fondse wat die bestuurspan as uitstekende beleggings beskou, en dit is ’n goeie manier om maklike buitelandse blootstelling te kry. Maar ’n aandeel soos dié moet eintlik teen ’n effense diskonto op billike waarde verhandel, nie ’n premie nie. Die probleem is dat beleggers…

NASPERS Netflix-vrese ongegrond Netflix het uiteindelik in Suid-Afrika aangekom en baie mense meen dit gaan Naspers* knou. Ek is nie so seker nie. Naspers het twee produkte wat teen Netflix meeding: eerstens is daar die monster van ’n DStv en dié se eie stroomdiens, Showmax. DStv se groot voordeel bó stroomdienste is sy sportkanale en verskeie uiters aktuele reekse (Game of Thrones is byvoorbeeld beskikbaar slegs enkele ure nadat dit in Amerika gesien is). Die ding met die stroomdienste is dat hulle ouer inhoud het en – nog belangriker – ’n internetverbinding met hope data benodig. Stroomdienste gebruik sowat 1GB per uur vir inhoud met standaard definisie (SD) en 3GB per uur vir inhoud met hoë definisie (HD). Hoewel DStv dus ’n paar intekenare sal verloor, sal die verlies nie…

dat daar veel steek in die opvatting van momentumbeleggers dat wenaandele neig om te bly wen, word bevestig deur die getal aandele wat op 2 Januarie vanjaar die sterkstes was onder die 100 maatskappye met die grootste markkapitalisasie op die JSE. Onder die toptien het net drie, Aspen (-28%), Netcare (-9,4%) en Telkom (-7,6%) verlede jaar met verliese afgesluit. Fortress B was die sterkste op die lys. Hy het op 2 Januarie 42% bo sy 200-daagse eksponensiële bewegende gemiddelde (EBG ) gelê en het die jaar afgesluit met ’n wins van 92%. Capitec, die ou staatmaker, was tweede en het 70% opgelewer. Telkom was derde, maar hy het feitlik geëindig waar hy begin het – met ’n klein verlies, soos vermeld. PSG, vierde op die lys, het ook goed presteer…

w at korporatiewe optrede betref, het Cell C als behalwe ’n stil 12 maande agter die rug. Eers het die selfoonoperateur sy hande vol gehad om die voorgenome samesmelting tussen sy mededingers Neotel en Vodacom te probeer kelder. Toe maak hy in Junie sy voorneme bekend om sy skuld wéér te herstruktureer, met planne om €240 miljoen (R3,3 miljard) in die vorm van nuwe euro-gedenomineerde skuldbriewe teen ’n rentekoers van 8,625% in te samel. Dit is gevolg deur Telkom se verklaring in September dat hy in die mark is om beheer te neem en dat hy gesprek voer met Oger Telecom, wat uit Doebai werk en 75% van Cell C besit. Om en by dieselfde tyd het Cell C se uitvoerende hoof, José Dos Santos, aan Fin24 gesê die groep…

Alan Hirsch, voormalige amptenaar in die presidensie en nou akademikus, regverdig in sy boek van 2005 en meer onlangs neoliberale kompromisse op grond daarvan dat die regering “ter wille van ekonomiese stabiliteit beperk is”. Maar was die ooreenkomste nie die hoofoorsaak van daaropvolgende ekonomiese onstabiliteit, waaronder die halfdosyn wisselkoersineenstortings tussen 1996 en 2009, toe Trevor Manuel minister van finansies was nie? Dit is duidelik dat die neoliberale kompromisse die Suid-Afrikaanse samelewing, ekonomie en natuurlike omgewing versaak het, ongeag van mens se siening van die etiek en politiek van dié Faustiese verdrae. Hier is die dosyn grootste duiwels wat Mandela se ekonomiese nalatenskap geskaad het: ■ Die terugbetaling van buitelandse skuld van $25 miljard van die apartheidera. Dit het Mandela die geld ontneem om vir die basiese behoeftes van apartheidslagoffers te…

januarie is dalk die beste voorbeeld van baie van ons se liefde-haat-verhouding met ons geld. Ná ’n te lekker feestydperk is Januarie dikwels ’n stresvolle maand waarin mense sukkel om tot by betaaldag uit te kom. Chris Labuschagne, uitvoerende hoof van FNB se kredietkaartafdeling, sê mense is geneig om geld ’n emosionele onderwerp te maak. Hulle is “lief” daarvoor wanneer hulle toegang tot geld het en geniet dit om dit te bestee, maar “haat” dit wanneer hulle te veel bestee en sukkel om dit terug te betaal. Baie mense het ’n slegte verhouding met hul geld omdat hulle nie oor basiese finansiële bestuur opgevoed is nie, sê Gerald Mwandiambira, gesertifiseerde finansiële beplanner en waarnemende uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Spaarinstituut. Baie mense het ’n slegte verhouding met hul geld omdat…

my universiteit het in Julie verlede jaar ’n permanente pos in die geesteswetenskappe geadverteer. Ons het wyd gesoek en in ooreenstemming met ons doel om Stellenbosch as ’n universiteit met internasionale hoë aansien te posisioneer, ’n Amerikaanse burger met ’n doktorsgraad van Oxford aangestel. Toe begin die proses om aansoek te doen om ’n visum. Dit is nou al meer as ses maande ná haar aanstelling. Al was sy veronderstel om in September te begin, moes sy na Amerika terugkeer waar sy middel Januarie, by die skryf hiervan, nog op terugvoering van die departement van binnelandse sake wag. Sy is nie die enigste een nie. Oral in Suid-Afrika betreur universiteite en maatskappye die stadige pas waarteen visumaansoeke verwerk word. Sedert die gewysigde immigrasiewet op 22 Mei 2014 aanvaar is, word…

die datagedrewe-distriktepaneelbord (DGDpaneelbord) is die resultaat van navorsing wat in 2012 begin het. Dit stel inligting van meer as twee miljoen Suid-Afrikaanse leerlinge op ’n gebruikersvriendelike manier aan amptenare beskikbaar. Met die maklike toegang tot inligting oor leerlinge en skole wat hierdie platform bied, kan amptenare die steun aan leerlinge sowel as onderwysers verbeter. “Data is belangrik voordat enige organisasie besluite kan neem,” sê Giles Gillett, stigter en besturende direkteur van New Leaders Foundation (NLF), die nie-winsgewende organisasie wat toesig hou oor DGD. Gillett verduidelik hoe DGD-navorsing aan die lig gebring het dat hoewel data in die opvoedkundige stelsel beskikbaar was, daar geen geskikte formaat was om dit te sien en die nodige aksie te neem nie. Internasionale befondsers het ’n vennootskap met die departement van basiese onderwys (DBO), die…

casino’s begin nou swaarkry onder die mededinging, maar dis nie hul tradisionele mededingers soos perdewedrenne en die Lotto wat die oorsaak van die probleem is nie. Sedert hulle in 1996 wettig geword het, het die 38 casino’s regoor die land die dobbelbedryf in Suid-Afrika oorheers, maar die afgelope paar jaar se bestendige groei van onwettige operateurs, sowel as die groei van onwettige aanlyn dobbel, word nou veel meer van ’n probleem. In sy jongste vooruitsigte vir die dobbelbedryf, waarsku die firma PwC dat die swak ekonomie tot stadiger groei in casino’s se dobbelinkomste sal lei. Groeiende mededinging van meer en meer wettige sportweddenskapafsetpunte, wettige elektroniese bingo-speelpunte en die toename in die aantal onwettige aanlyn casino’s staar casino’s ook in die gesig, het PwC gesê. (Aanlyn dobbel is onwettig in Suid-Afrika.…

Die bankindeks is sedert die tweede kwartaal van verlede jaar in die rooi. Wat na ’n blote regstelling gelyk het, het in ’n enorme afverkopery ontaard wat dreig om die langdurige opwaartse tendens te ontspoor. Vertroue in die banksektor het ’n knou weg ná pres. Jacob Zuma se besluit in Desember om Nhlanhla Nene as minister van finansies te ontslaan. Buitelandse beleggers het plaaslike aandele en effekte afverkoop en plaaslike beleggers bly skrikkerig vir verdere afgraderings deur die internasionale kredietgraderingsagentskappe. Daarby het die rand, wat verlede jaar 35% van sy waarde teenoor die dollar verloor het, in oornagverhandeling op 11 Januarie teen R17,99 sy laagste vlak op rekord teenoor die dollar getoets. Ofskoon die rand sedertdien effens herstel het, sal die swakker geldeenheid se negatiewe impak op die banksektor voortduur.…

die aantal patentaansoeke toon heel duidelik dat Suid-Afrikaanse maatskappye nou minder op navorsing en ontwikkeling bestee as voorheen. Dit is volgens Paulo Lopes, vennoot by Sibanda & Zantwijk, ’n patenteprokureursfirma in Johannesburg. Die maatskappy het die data in die kassie saamgestel. Die data dui aan dat 8 572 patente verlede jaar ingedien is – dit is 20% minder as die 10 954 patente van 1996. Wat ook kommerwekkend is, is die groot daling in die aantal voorlopige patentaansoeke wat ingedien is – oor die ooreenstemmende tydperk is dié syfer meer as 56% minder. Die voorlopige aansoek vir ’n patent is 12 maande lank geldig. Dit gee die uitvinder dan die geleentheid om sy produkte en idees in die mark te toets voordat die finale aansoek ingedien word. Hoewel die meeste…

getSmarter het as ’n familiebesigheid begin, met Sam Paddock as medestigter en uitvoerende hoof, sy pa, Graham, sy ma, Mandy en sy broer, Rob ook betrokke. Graham was ’n deeltitelprokureur wat betrokke was in die opleiding van eiendomsbestuurders landwyd, maar hy wou nie so baie rondry nie. Die internet het ’n geleentheid gebied om hierdie opleiding in ’n reeks aanlyn eiendomsregskursusse te omskep, wat Paddock en sy broer, Rob, gehelp het om op te rig, en wat baie goed gedoen het. Paddock was vroeër die medestigter van ’n aanlyn wynverkoper en het die idee gekry om ’n wynwaarderingskursus aan te bied. Dit is met die hulp van Charl Theron van die Universiteit van Stellenbosch se departement van wynbou en wynkunde opgestel en was ook suksesvol. Die nuwe maatskappy het kort…

vir ’n algehele buitestander sou dit lyk asof die ANC se 104de verjaarsdagvieringe in Phokeng, tuiste van die Bafokeng-stam, ’n geslaagde saamtrek was. Die Royal Bafokeng Sports Palace, wat sowat 44 000 mense huisves, was minstens 90% vol toe pres. Jacob Zuma omstreeks halftwaalf met sy gevolg die stadium binnery, uit sy presidensiële voertuig klim en onder dawerende toejuiging ’n sege-ronde om die atletiekbaan stap om die skare te groet. Toe hy meer as ’n uur later die jaarlikse 8 Januarie-verklaring van die ANC se nasionale uitvoerende komitee (NUK) begin voorlees, was die paviljoene heelwat leër, maar dit kan aan die versengende hitte toegeskryf word. Die skare was rumoerig en vir groot gedeeltes van die toespraak was Zuma bykans onhoorbaar, ondanks die enorme luidsprekerstelsel. Maar by tye kon mens die…

pioneer Foods is ’n leidende Suid-Afrikaanse maatskappy in die voedsel-en-drank-sektor, met handelsmerke soos Weet-Bix, Liqui-Fruit, Safari, Spekko en Ceres. Hy is in 1997 deur die samesmelting van Sasko en Bokomo gestig en het in 2008 op die JSE genoteer. Pioneer se kernsake is die produksie, verspreiding, bemarking en verkoop van ’n reeks voedsel-, drank- en verwante produkte. Sy internasionale portefeulje sluit bedrywighede in Brittanje en Nigerië in, asook gesamentlike ondernemings in Namibië en Botswana, terwyl sy produkte na meer as 80 lande uitgevoer word. In Suid-Afrika het Pioneer ’n gesamentlike onderneming met die Amerikaanse voedselreus Heinz, wat ook die John West- en Wellington’s-handelsmerk insluit. Pioneer Foods volg ’n sterk stygtendens sedert hy op die JSE genoteer het en het van 1 900 tot ’n hoogtepunt van 21 600 sent per…

anheuser-Busch InBev (AB Inbev) se samesmelting met SABMiller sal die geledere van die JSE se grootste maatskappye verander. AB Inbev, wat beplan om vandeesmaand voor die afhandeling van die samesmelting op die JSE te noteer, sal Suid-Afrika se grootste aandeel word, die JSE se waarde vergroot en aan Suid-Afrikaanse beleggers die geleentheid bied om in een van die wêreld se grootste verbruikersmaatskappye te belê. Al vyf die JSE se grootste maatskappye volgens markkapitalisasie, AB Inbev, British American Tobacco (BAT), BHP Billiton, Naspers en Compagnie Financière Richemont SA (Richemont), bied internasionale blootstelling, en ontleders meen dat almal teen huidige pryse steeds gekoop kan word. 1 ANHEUSER-BUSCH INBEV Markkapitalisasie: €177,23 miljard (Brussel), gelykstaande met R3 170 miljard P/V: 20,27 Dividendopbrengskoers: 3,27% Verreweg die beduidendste geleentheid op die JSE se kalender vir vanjaar…

volgens die Nasionale Vereniging van Voertuigvervaardigers van Suid-Afrika (Naamsa). is daar ongeveer tien miljoen motors op Suid-Afrika se paaie. Maar ’n onlangse opname deur MotorHappy – ’n filiaal van die Imperial-Groep – dui aan dat byna 90% van die 900 Suid-Afrikaanse motoriste wat ondervra is swak ingelig is oor motorprodukte soos diensplanne, onderhoudsplanne en waarborge. Kerry Cassel, MotorHappy se besturende direkteur, sê die gebrek aan kennis is nie beperk tot enige enkele demografiese groep nie, maar strek oor “alle ouderdomsgroepe, provinsies en geslagte”. Dit is ongelooflik dat 85% van die respondente, wat wissel van 20 jaar oud tot ouer as 60, volgens MotorHappy se opname wat verlede jaar vrygestel is, hul algemene kennis van hul motorplan ’n twee uit tien gee, terwyl ’n verdere 4% hul kennis op net een…