Indholdsfortegnelse for 03 July 2015 i Landbouweekblad

As die ligte afgaan, kan Suid-Afrikaners ’n kers aansteek of ’n kragopwekker aanskakel, maar wat gebeur wanneer die krane begin opdroog? Me. Christine Colvin, senior bestuurder van die varswaterprogram van die Wêreldnatuurlewefonds (WWF), sê in ’n meningstuk op die WWF se webwerf dat net die helfte van die wêreld se gemiddelde reënval in Suid-Afrika val. Die meeste van dié reën val boonop in afgeleë bergopvanggebiede. Suid-Afrika ervaar ook hoë vlakke van verdamping, wat gewasse dorstiger maak vir besproeiing. Verdamping veroorsaak ook dat damme se watervlakke met soveel as 2 m kan daal nog voor ’n druppel daaruit getap word. En sodra dit wel uitgetap word, gaan minstens 40% verlore weens lekkasies en bereik nooit eens ’n kraan nie. Colvin sê dat dit belangrik is om in ’n toenemend onvoorspelbare toekoms…

■ Politieke beleid kan beleggers afskrik ■ Wenplan vir kommunale boerdery ■ Ekoboerdery: Grondvrugbaarheid en produktiwiteit ■ SA deurbraak met pekanneute ■ Watergebruik: As jy twyfel, maak seker ■ Boereplan: 3 planne vir vinnig en doeltreffend plan GESIN ■ Boerekos: Koejawels - winter se soet WYN OpdieTulbaghsewynplaasSaronsbergwordelkedruiwekorrelmetdie handgesorteer. WynmakerDewaldtHeynsglodisdieaandagaandetail engehaltewatdiedeurslaggeeenookwaaromhulwynemetsobaie gesogtetoekenningswegstap.…

VROU SE PLIG TEENOOR HAAR VOLK Die hand wat die wieg beweeg, regeer die wêreld. As elke moeder haar invloed laat geld en haar kinders behoorlik opvoed, bewys sy dus nie net haar kinders nie, maar ook haar volk ’n oneindige guns. Só skryf mev. Kotie Cronjé van Rouxville 90 jaar gelede in Die Landbouweekblad oor ’n vrou se plig teenoor haar volk. Sy skryf politieke lewe is volkslewe. “Geen volk kan sonder politiek bestaan nie. Geen volk kan sonder die vrou, die moeder van haar kinders, bestaan nie. En geen moeder kan in die toekoms van haar kinders belang stel sonder om in die toekoms van haar volk belang te stel nie.” ’n Vrou behoort daarna te streef om haar invloed oral te laat geld waar dit in belang…

IN die rubriek Nuwighede (LBW, 26 Junie, bl. 68) het drie foute ingesluip in die bydrae “Gooi mielies” oor Maxim Quattro, die maatskappy Syngenta se nuwe produk vir die behandeling van mieliesaad. In die bydrae word gesê die behandeling bied beskerming teen nematodes (aalwurms). Die produk is egter nie teen aalwurms geregistreer nie en moet dus nie daarvoor gebruik word nie. Dit is wel geregistreer teen Fusarium, Pythium en Rhizoctonia op mielies. Voorts is dit nie mieliesaad wat op die foto verskyn nie, maar sonneblomsaad. Die foto kan dus die verkeerde indruk wek dat Maxim Quattro ook vir gebruik op sonneblomme geregistreer is. Voorts word die behandelde saad op die foto met die hand gehanteer, wat in stryd is met wetgewing oor die veilige hantering van behandelde saad. Die voorbladfoto…

DIE nuwe droogteverdraagsame mielie-eienskap, MON 87460, is deur die uitvoerende raad van die GMO Wet van Suid-Afrika goedgekeur. Mnr. Kobus Steenekamp, besturende direkteur van Monsanto Suid-Afrika, sê die goedkeuring vir algemene beskikbaarstelling van die eienskap is ’n beduidende stap vorentoe om ’n waardevolle nuwe tegnologie aan alle boere in Suid-Afrika te bring. Die eienskap, wat onder die lisensiëring van Monsanto versprei sal word, gaan onder die handelsnaam DroughtGard® verkoop word. “Die goedkeuring bied nog ’n pyl in boere se koker om hul plase volhoubaar te kan bestuur. Dit sal Monsanto ook in staat stel om tot die volgende stap oor te gaan om die kultivar verder in kommersiële omstandighede te toets en om dit saam met ander bestaande eienskappe te gebruik,” sê Steenekamp. Hy sê daar gaan in die komende…

SANITÊRE en fitosanitêre sake is “die nuwe oorlogsterrein” wat bepaal of ’n land toegang vir sy produkte tot ’n mark in ’n ander land kry, sê dr. Rob Davies, Minister van Handel en Nywerheid. Hy was die hoofspreker op die jaarlikse AVI Africa-konferensie. En as hierdie sake geopper word, geld regverdigheid en billikheid selde. “Dit gaan meer oor magskwessies.” Davies sê die Wêreldhandelsorganisasie (WHO) word steeds oorheers deur “ryk en magtige lande”. In dié lande eet verbruikers hoofsaaklik die borsies van hoender en probeer van die res ontslae raak deur dit uit te voer. “Hulle soek na lande oor die wêreld heen wat hulle kan manipuleer om ’n produk te aanvaar wat in hul eie lande onverkoopbaar is.” Daar is dus groot verwringing in die internasionale handel in pluimveeprodukte. Hy…

DIE onkruiddoder 2,4-D is ná ’n nuwe ondersoek deur die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) as “moontlik kankerwekkend by mense” verklaar. Dit is een vlak onder die “waarskynlik kankerwekkend”-kategorie waarin dié organisasie se kanker-agentskap glifosaat – die wêreld se gewildste onkruiddoder – ná ’n soortgelyke ondersoek in Maart geplaas het. Veral landboubesighede was bekommerd oor die jongste ondersoek na 2,4-D. Dit geld veral Dow AgroSciences, want die nuus kom kort nadat hy ’n nuwe onkruiddoder bekend gestel het waarin glifosaat en 2,4-D saam gebruik word. Die produk is nog nie in Suid-Afrika vir gebruik geregistreer nie, maar deur die Amerikaanse owerhede goedgekeur. Dow het al ’n taakgroep gefinansier wat 14 wetenskaplike studies bestudeer het en enige verband tussen 2,4-D en kanker tersyde gestel het. Die WGO se kankeragentskap wat glifosaat vroeër as “waarskynlik…

DIE Switserse landboumaatskappy Syngenta het ’n tweede opeenvolgende aanbod van $45 miljard om sy besigheid oor te neem van Monsanto, die wêreld se grootste saadmaatskappy, verwerp. Mnr. Juan Ferreira, ondervoorsitter van Monsanto, sê die landbouwêreld is besig om te verander in ’n omgewing waar groot hoeveelhede data boere se besluitneming ál meer beïnvloed. Hy sê Monsanto wil boere toenemend van ’n volledige pakkie oplossings voorsien om hulle te help om besluite te neem. “Vanuit Monsanto se oogpunt meen ons dat dit ’n strategiese voordeel vir die landbou sal inhou omdat dit die reikwydte en omvang van die oplossings wat ons die landbou bied, kan vergroot. Ek meen die meeste van die belanghebbendes in albei maatskappye verstaan waarom die oornamebod tot voordeel van die landbou sal wees en al twee groepe…

PRODUKTIWITEITSVERLIESE van een persent in die landbou kan meebring dat Suid-Afrika se bruto binnelandse produk met 3% daal, sê mnr. Alan Winde, die Wes-Kaapse minister van ekonomiese geleenthede. Winde het ’n geskrewe vraag oor die ekonomiese impak van die voorgestelde hoër elektrisiteitstarief en beurtkrag in die Nasionale Raad van Provinsies geantwoord. Eskom stel voor dat ’n tariefverhoging van 25,3% vanjaar ingestel moet word. Winde sê so ’n styging, tesame met beurtkrag, sal miljarde rande se verliese vir die Suid-Afrikaanse ekonomie meebring. As ’n produktiwiteitsverlies ondervind word, styg die verbruikerspryse van primêre landbouprodukte met 0,21% vir vrugte en groente en 0,33% vir diereprodukte. Die pryse van verwerkte landbouprodukte kan dan met 0,35% vir graanmeelprodukte en 0,97% vir vleisprodukte styg. Die volume van landbouproduksie kan met 1,54% afneem, die uitvoer van landbou-…

Nes plae, bou mense ook weerstand teen gifstowwe op, het navorsers pas vir die eerste keer in die Argentynse Andes ontdek. Bewoners van dié uiters droë streek se noordelike deel, waar natuurlike konsentrasies van arseen in water oor die algemeen hoog is, het geneties by dié omgewing aangepas waar hul voorsate al vir duisende jare gewoon het, het ’n wetenskaplike ondersoek gewys. Dié aanpassing behels dat hulle ’n unieke metaboliseringsmeganisme het waarmee arseen vinnig in die menslike stelsel afgebreek en in die urine afgeskei word, wat hulle verdraagsaam maak teen die hoë arseenvlakke. Naverwante bewoners van die Peruaanse en Colombiaanse Andes-streke, waar die natuurlike arseenvlakke nie so hoog is nie, het nie hierdie vermoë nie. Dié bevinding is onlangs in die vaktydskrif Molecular Biology and Evolution gepubliseer. Daar is baie…

Die jongste aankondigings van melkkopers in Suid-Afrika is dat die prys vir melk aan melkboere in die volgende twee tot drie maande met tot 40c/l gaan daal weens skynbare druk van die laer internasionale pryse. Die swak wisselkoers speel ’n rol om Suid-Afrikaners af te skerm van internasionale prysdalings. Maar die vraag moet eerder wees: Gaan die prysdalings op die winkelrak aan die verbruiker deurgegee word om sodoende vraag te stimuleer? Ander voedselprodusente behoort melkboere te steun deur met protesoptredes te begin en daarop aan te dring dat rakpryse vir die verbruiker ook verlaag word. Daar is juis nou weer aangekondig dat die Mededingingsowerheid opnuut ondersoek gaan instel na die moontlike misbruik van markmag deur die vier groot supermarkgroepe, wat na bewering sowat 80% tot 90% van die kleinhandelvoedselmark oorheers.…

Om ’n skaapboerdery suksesvol te bedryf, hang van ’n paar sleutelaspekte af: Selekteer voortdurend vir belangrike genetiese eienskappe wat geld in die boer se sak bring, soos vrugbaarheid, dekbehendigheid, en goeie wol, pas uitstekende bestuur toe, span prestasietoetsing (BLUP) in en hou volledig aantekeninge. Vir mnr. Michael Swart, eienaar van die DohneMerinostoetery Swarco – geleë aan die Swartberge in die Overberg tussen Caledon en die kunstenaarsdorpie Greyton – is eerlikheid en deursigtigheid egter net so belangrik. “Ek steek niks weg wanneer ek ’n skaap op ’n veiling aanbied nie. Ek gee soveel akkurate en nuttige inligting moontlik, waaronder veselsterkte, aangepastheid en teelwaardes, saam met elke dier wat ek verkoop. “Alle stoettelers behoort dit as ’n standaardpraktyk te doen, want dit stel ’n koper in staat om ingelig op ’n dier…

COWBOY-LOGIKA Dink klein. Groot planne krap mense om. Lekaanvulling is ’n emosionele saak. Deur die oprigting van heinings het ons diere se vryheid weggeneem om hul eie aanvulling te gaan soek. Dus is dit net regverdig teenoor die diere om dié aanvullings strategies en so kostedoeltreffend moontlik te vervang. Uit die aard van Suid-Afrika se grootte gaan dit van gebied tot gebied, kamp tot kamp en natuurlik van seisoen tot seisoen verskil. Daarom is doeltreffende waarneming belangrik. Niks kan die boer se eie, goed geoefende oog vervang nie. ’n Mens kan nie verwag dat jou veewagter dié funksie by jou moet oorneem nie. As deeltydse boer rus ek dalk self te swaar daarop, maar dit behoort nie so te wees nie. En al doen jy al hierdie dinge reg, lees…

RESEPTE: Shelia Daniels STILERING: Arina du Plessis aduplessis@landbou.com FOTO’S: Berna Coetzee Kerriemaalvleis met roti “As daar vars roti op tafel is, sal niemand in die bak rys se rigting kyk nie!” sê Sheila. Roti is ryk, maar, o bloed, dis lekker. En boonop regtig maklik om by die huis te maak. Kerriemaalvleis ■ 30 ml olie ■ 2 uie, gekap ■ 2 knoffelhuisies, fyn gedruk ■ 2 brandrissies, met pitjies en al fyn gekap ■ 2 cm vars gemmer, gerasper ■ 2 kaneelstokke ■ 2 heel naeltjies ■ 3 ml pimento (wonderpeper) ■ 15 ml borrie ■ 30 ml garam masala ■ 15 ml komyn (jeera) ■ 15 ml koljander ■ 1 kg beesmaalvleis ■ 1 blik (410 g) gekapte tamaties ■ 45 ml tamatiepuree ■ 250 ml water of…

DIE TWEEDE KANS DS. KOBUS VAN DER WESTHUYZEN Van al die profetiese boeke is die boek van Jona, met Jona self in die hoofrol, stellig die helderste spieël waarin veral dominees kan kyk as hulle wil verstaan hoe genadeverkondiging werk. Dis ’n ramp as die bedienaar van genade oor bekering preek en dan kwaad raak as mense tot bekering kom. Dis presies wat met Jona gebeur het. Eers weier hy om na die stad Ninevé, te gaan om daar die wil van God te gaan verkondig, maar as hy dan tog, ná vele ontberinge, gaan en beleef dat die mense van Ninevé tot bekering kom, is hy baie kwaad (vgl. Jona 4:1). Hy verwyt selfs vir God dat Hy Sy genade en barmhartigheid aan hierdie verdwaalde mense bewys het. Nou…

Verskeie projekte en private inisiatiewe w a t a l t e r n a t i e w e energiebronne in die Oos-Kaap ontsluit, is reeds die afgelope paar jaar op die been gebring. Die provinsie is een van die voorlopers in die land as dit kom by die opwekking van “skoon” energie. Só is daar die windplaas naby Jeffreysbaai wat oor 3 700 ha strek en 60 windturbines insluit. Die projek voorsien Eskom van 460 000 MWh per jaar – genoeg om sowat 100 000 gemiddelde huishoudings van elektrisiteit te voorsien. Dit is egter private huiseienaars, plase en sake-ondernemings se kragbesparings danksy alternatiewe energiebronne, soos sonpanele, wat toenemend ’n verskil maak aan die druk op die wankelende nasionale elektrisiteitsnetwerk. Met die jongste aankondiging van Eskom dat tariewe weer…

Een van die grootste redes vir verliese van lammers wat wel lewend gebore is, is roofdiere. In die Oos-Kaap is veral rooikatte en rooijakkalse ’n probleem. Roofdiere is egter onontbeerlik in die ekosisteem en speel ’n belangrike rol om ’n gesonde balans in die natuur te handhaaf. Sommige van die roofdiere is ook goeie opruimers en aas op karkasse van wilde diere en vee. Elke boer in Suid-Afrika is bewaringsbewus en boer met die doel om vir die nageslag ’n besigheid op te bou wat volhoubaar en winsgewend is, en om die natuurlike hulpbronne te bewaar en te verbeter. Met die skaalekonomie wat boere druk, arbeidswetgewing en die feit dat boere prysnemers is, is dit belangrik dat boere toesien dat elke vroulike dier op sy plaas voortplant. Wanneer die lammers…

KLIMAATSVERANDERING is ’n feit en kan nie meer gestuit word nie, het prof. Duncan Mitchell van die breinfunksienavorsingseenheid aan die Universiteit van die Witwatersrand op die kongres van die Herkouerveterinêre Vereniging van SuidAfrika (Ruvasa) gesê Die landbou dra heelwat tot klimaatsverandering by. Teen 2030 sal die sektor 15% van die koolsuurgas met grondgebruik produseer, 49% van die metaangas deur onder meer vee en 66% van die distikstofmonoksied met vee se mis. Altesaam 3 700 liter water is nodig om die diereproteïen in die vorm van beesvleis te produseer wat daagliks deur die mens benodig word (30 gram), terwyl 1 900 liter vir skaapvleis, 600 liter vir varkvleis en tot 1 900 liter vir melk nodig is. Die melk en vleis wat teen 2050 nodig gaan wees, uitgedruk as persentasie van…

N WISSELING in temperatuur asook stof, spanning, voedingstekorte en siektes wat immuniteit benadeel, soos beesvirusdiarree, ensoötiese beesleukose en ensoötiese aborsie, kan tot longontsteking by vee lei. Dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van SuidAfrika (Ruvasa), sê in sy Meiverslag oor dieresiektes en parasiete boere kan hul vee inent om hulle teen longontsteking te beskerm. Verder moet boere die krale natspuit om die stof te laat lê en skuilings bou om die wind te keer, want wisselings van meer as 15 ˚C tussen dagen nagtemperatuur kan ook aanleiding tot longontsteking gee. In die winter kan boere hul vee se immuniteit hoog hou deur ekstra byvoeding te gee, want immuniteit se vlak word deur gesondheid en optimale voedingstatus bepaal. Ander siektes wat by veeartse aangemeld is, is Afrikaen Asiatiese rooiwater,…

Die ontwikkeling van verwerkingsaanlegte vir sojabone in die omgewing van Bronkhorstspruit, Standerton en Villiers het die verbouing van dié gewas die afgelope jare ’n aansienlike hupstoot gegee met ’n gevolglike toename in die vraag na sojabone. Mnr. Willem Engelbrecht, voorsitter van die akkerbou-afdeling van die Suid-Afrikaanse Nasionale Saad-organisasie (Sansor), sê sojaverbouing het die afgelope jare in so ’n mate toegeneem, dat dit tans die grootste plaaslik verboude graangewas naas mielies is. Die aanplanting van sojabone in die 2014/’15-oesjaar het met 36% tot ’n rekordvlak van 683 300 ha toegeneem, veral in die oostelike verbouingsgebiede. Volgens Engelbrecht word die ontwikkeling van nuwe saad gestrem omdat saad op plase terughou word. Die aanplanting van sonneblomme het die afgelope planttyd ’n afname van 5%, van 598 950 ha tot 568 000 ha, getoon.…

ALGEMEEN 23-25 JULIE: Studente-ekspo. Greenstone-winkelsentrum, Johannesburg. Web: www.student-expo.com. 31 JULIE-1 AUGUSTUS: !Nabakos-en-wynfees, Upington. Sonja, sel 082 410 7669. Web: www.nabafoodandwine.co.za. 27-30 AUGUSTUS: Kaapse Blommeryk-ekspo. Megapark, Bredasdorp. Agri Mega. Eunice Joubert, sel 082 808 1114, of e-pos: eunicek@agrimega.co.za. Chris van Rhyn, tel. 021 863 0397, of e-pos: marke ting@capefloralkingdom.co.za. 16-19 SEPTEMBER: Agri-Megaweek. Megapark, Bredasdorp. Pikkie Louw, sel 082 566 5880, of epos: pikkie@agrimega.co.za. Reinette Basson, tel. 021 863 0397, of e-pos: reinette@agrimega.co.za. 15-17 OKTOBER: Agri-Expo Livestock 2015, Sandringham, Stellenbosch. Tel. 021 975 4440, of e-pos: admin@agriexpo.co.za. Web: www.livestock.org.za. 28-31 OKTOBER: Agri Cape-week, wyn-, vrugte- en varsprodukteekspo. Kleinplasie, Worcester. Anne-Marie le Roux, tel. 021 863 0397, of epos: annemarie@agrimega.co.za. 30-31 OKTOBER: GWK Prieskaoewerfees. E-pos: oewerfees@gmail.com, karlabritz@yahoo.com, of leandri.walters@gmail.com. BOEREDAG 11 JULIE: Vleisbeeskudde-seleksie: Die bul maak ’n verskil. Rooipoortjie, Potchefstroom. Jean van der…

12% Suid-Afrika het min goeie, bewerkbare landbougrond. Volgens Agri SA se jongste nuusbrief is slegs 12% van Suid-Afrika se oppervlakte geskik vir gewasproduksie. Landbougrond raak ook ál minder. Studies deur die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye toon dat ’n gebied so groot soos die Nasionale Krugerwildtuin se landbougrond reeds omgeskakel is na gebruik vir mynbou en stedelike ontwikkeling. 23 000 Die Afrika-leeu is volgens die Wêreldbewaringsunie, ’n nie-regeringsorganisasie, een van 23 000 diersoorte wat deur die gevaar van moontlike uitwissing in die gesig gestaar word. In sekere dele van Afrika, veral in Wes-Afrika, het leeus byna uitgesterf weens onvolhoubare jagpraktyke en die uitsterf van dié roofdiere se prooi. Habitatsverlies dra ook by tot leeus se stelselmatige verdwyning uit Afrika. – bdlive 2,77MILJ. Volgens dr. Rob Davies, Minister van Handel…

‘Iemand het selfs al aangebied om my naam op duisende boeregrafte te gaan graveer.’ Mnr. Rod Gravelet-Blondin, voormalige hoof van Safex, oor boere se reaksie op dié mark vir afgeleides in die vroeë dae. Bl. 12 ‘Ek is voornemens om hierdie stryd enduit te baklei.’ Mnr. Ash Davenport, voormalige volstruisboer, wat sê Standard Bank het sy skuld aan ’n Taiwannese bank verkoop, maar hulle wil steeds sy plaas vat. Bl. 14 ‘Die publiek is in die skuld.’ Mnr. Ernst Janovsky, hoof van Absa Agribesigheid, oor een van die oorsake dat boere nie meer geld leen om leefstylplase te koop nie. Bl. 16 ‘Dit is byna soos ’n vuurpyl wat gelanseer is.’ Mnr. Rob Davies, Minister van Handel en Nywerheid, oor groei van gesubsidieerde hoendervleisinvoer uit die EU na Suid-Afrika, ná…

WENBRIEF Tans word daar soveel suiwelprodukte ingevoer dat die melkkopers begin praat van ’n melksurplus in Suid-Afrika. (Ek verwys na die Melkprodusente-organisasie se Melkbulletin van 22 Mei vanjaar.) Die produkte wat ingevoer word, is UHT- of langlewemelk, melkpoeier, botter en kaas. Melkpoeier word nou gebruik om vars melk te vervang in die produksie van jogurt, amasi en gewone melk. Die poeier kan ook in gewone melk gebruik word solank daar op die verpakking staan dat dit nie vars melk is nie. Die rede vir die invoer is die laer wêreld-melkpryse. Die laer melkprys is volgens my as gevolg van die sluiting van Rusland se grense vir Europese suiwelprodukte. Daardie mark is nou vir Europa verlore, want Rusland is baie besig om sy suiwelbedryf sodanig uit te brei dat hy selfvoorsienend…

Suid-Afrika as demokrasie staan op vele fronte by ’n kruispad. Vir ’n boer is onsekerheid die enigste konstante. Die grondhervormingsminister het selfs die progressiefste boere aan die kopkrap met sy wisselvallige strategie; die landbouminister is die voorsitter van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party; die finansiële minister lyk magteloos voor die doelwitte van die “Nasionale Demokratiese Revolusie” en selfverryking. En die President het skynbaar ’n onomkeerbare skadelike rigting ingeslaan. Mnr. Jacob Zuma se onlangse ondermyning van ’n Hooggeregshofbevel om die president van die Soedan, mnr. Omar al-Bashir, in die land te hou, is ’n openlike uitdaging van die gereg en die Grondwet. Die land het daarmee ’n gevaarlike grens oorgesteek. Wat staan ’n gewone boer te doen? Weet eerstens alles is nie verlore is nie. Die Grondwet is steeds ’n baken van…

’N OOS-KAAPSE volstruisboer het ’n knuppel in die hoenderhok gegooi nadat ’n internasionale ouditeur in ’n ouditverslag bevind het dat sy bankskuld aan ’n Taiwannese bankgroep verkoop is. Dit is die eerste keer dat so ’n ouditverslag gebruik word om ’n beslagleggingsaak in die hof te verdedig. Mnr. Ash Davenport, ’n voormalige volstruisboer van Grahamstad, is deur Standard Bank voor die Grahamstadse Hooggeregshof gedaag om sy bankskuld van R3,5 miljoen te delg, of sy plaas aan die bank te verloor. Davenport het egter die dienste van mnr. Michael Carrigan, ’n internasionale, gesertifiseerde skuldversekeringsouditeur, verkry om sy skuld by Standard Bank na te gaan. Carrigan se ouditeursverslag het bevind dat die bank wel Davenport se skuld aan ’n Taiwannese belegger verkoop het. Volgens Davenport en sy prokureur, me. Beverley Carruthers, beteken…

’N TRANSAKSIE ter waarde van R630 miljoen het aan die landboubeleggingsmaatskappy Zeder die laaste 25% van Capespan, een van Suid-Afrika se bekendste en oudste vrugte-uitvoermaatskappye, besorg. Zeder het in April ’n aanbod aan Capespan se minderheidsaandeelhouers gemaak om die oorblywende aandele wat nie deur die bestuur gehou is nie, te verkry. Die maatskappy het op Woensdag 24 Junie aangekondig die aanbod is met volle ondersteuning aanvaar en die maatskappy is nou ten volle in hul besit. Mnr. Norman Celliers, Zeder se uitvoerende hoof, sê die maatskappy sal nou vinniger besluite kan neem oor die strategiese rigting wat hulle met Capespan wil inslaan. Hulle sal ook hul planne vir verdere groei kan uitvoer. “Sommige van hierdie planne kan kapitaal verg,” het Celliers gesê. Capespan voer tans vars vrugte uit na meer…

ONSEKERHEID oor grondhervorming laat boere deesdae huiwer om geld te leen om nuwe plase te koop. Dít en ander faktore skep die laaste tyd ’n sameloop van omstandighede wat leningsaansoeke om plase te koop, drasties laat daal het, sê mnr. Ernst Janovsky, hoof van Absa Agribesigheid. Aansoeke by Absa, wat die grootste markaandeel het, het die afgelope twee jaar met 50% gedaal. Janovsky sê ander banke ervaar glo ook afnames. Benewens politieke onsekerheid is ’n ander moontlike bydraende faktor ’n afname in die neiging tot konsolidasie. “Ons het ongelooflik baie konsolidasie gesien, maar dalk het dit nou tot ’n einde gekom.” ’n Derde faktor is ekonomiese druk. ’n Mens sien dit in die afname in die koop van leefstylplase. “Die publiek is in die skuld,” sê Janovsky. Die landbou word…

Mnr. André Swart is ’n boer en sakeman van Frankfort wat ná ’n lang stryd met die plaaslike Mafube-munisipaliteit uiteindelik ’n hofbevel gekry het wat die munisipale bestuurder persoonlik aanspreeklik hou vir rou riool wat in die Wilgerivier gestort word. JY HET ONLANGS OOK DIE MUNISIPALITEIT NA DIE MENSEREGTEKOMMISSIE GESLEEP? Ons probleem met regstappe wat jare lank duur, is dat die hof ’n bevel uitgereik het vir ’n spesifieke deel waar die munisipaliteit riool in die rivier stort. Deur na die MRK toe te gaan, wil ek die munisipaliteit tot groter verantwoordbaarheid roep. HET DIE HOFBEVEL ’N GUNSTIGE UITWERKING GEHAD? Dit het baie vrugte afgewerp. Selfs al funksioneer die munisipaliteit se rioolpompe nog nie 100% nie, is daar al ’n groot verbetering te sien in die dele van die rivier…

ANGOLA voer die meeste van sy voedsel in, maar produseer deesdae genoeg piesangs om in die plaaslike vraag te voorsien. Dié vrug is die eerste kommersiële oeskultivar waarvan ’n oorskot sedert die burgeroorlog in 1975 geproduseer is, berig Reuters. Voor die 27 jaar lange oorlog was Angola op twee na die grootste koffie-uitvoerder ter wêreld. Suiker en katoen is ook uitgevoer. Paaie en brûe is egter in die konflik verwoes en landbougrond het gewemel van landmyne. Hoewel daar sedert 2002 vrede heers, voer stedelinge steeds meer as 90% van hul voedsel in. Die astronomiese toename in piesangproduksie is danksy die herstel van ’n koloniale besproeiingstelsel in Caxito, slegs 50 km van Luanda, die land se grootste stad. Vandat die terrein van 2 500 ha besproei word, kon boere hul produksie…

’N KOEI se belangrike rol in ’n vleisbeeskudde word soms ten koste van die bul onderskat. Haar vermoë om elke jaar ’n gesonde kalf te produseer, maak egter minstens die helfte van die ekonomiese waarde van só ’n boerdery uit. Daarom gaan vanjaar se vleisbeesskool, wat van 14 tot 16 Oktober deur Landbouweekblad, Breedplan en die Lewendehawe Registrerende Owerheid (LRF) by Aldam in die Vrystaat aangebied word, ook sterk klem lê op vroulike diere. Reproduksie is een afdeling van die skool se tema, terwyl die ander oor vleis handel. REPRODUKSIE Dr. Michael Bradfield, hoof van Breedplan in Suider-Afrika, sê die gesaghebbende sprekers wat oor reproduksie gaan praat, is prof. Michiel Scholtz, ’n spesialis-dierenavorser by die Landbounavorsingsraad (LNR), dr. Dietmar Holm, assosiaat-professor en veeartsenykundige spesialis van die Universiteit van Pretoria, dr.…

Gereeld hoor ek van ’n oupa of ouma wat wil weet wat is die beste manier om vir ’n kleinkind voorsiening te maak vir studies. Eerstens moet jy vir die kleinkind se ma en pa sê hulle moet daarvoor spaar. Ek is ernstig. Te veel jong mense dink ongelukkig hulle kan geld blaas en dat die toekoms homself sal uitsorteer. En hy sal. Maar nie altyd soos jy wil nie. Daarmee saam moet hulle genoeg lewensdekking hê om vir die kinders te voorsien en dit nie nodig gaan wees vir Oupa en Ouma en die familie om in te spring en kinders te versorg as hulle skielik te sterwe kom nie. Die lewe gebeur; maak voorsiening daarvoor. Maar ek verstaan ook dat Oupa en Ouma graag wil bydra tot die…

LIGGING Bothaville, Vrystaat Taltec is só ingenome met hierdie veewerktuig dat hy dit ’n sluitmeganisme, pleks van ’n nekklamp, vir beeste noem. Dit werk hidroulies en het ’n eindelose reeks verstellings, pleks van die tandeknersende ratmeganisme van die ouer modelle. Wanneer die apparaat tot teenaan ’n bees se nek verskuif word, is daar geen geluid nie. Dit kan dalk die eerste in sy soort in Suid-Afrika wees. Mnr. Johan Malan wys hoe dit werk. Prys: R10 000. NAVRAE: Tel. 012 250 2188. Die kweek van groenvoer in ’n geslote eenheid is geen nuutjie nie, maar die vervaardigers van hierdie een, Feedgrow, het nietemin baie besoekers ontvang. Dit produseer groenvoer uit graansaad in ses stelle laaie, wat deurlopend 600 kg voer per dag lewer, ses dae nadat die saad gesaai is.…

Deur Anina Roux & Samantha McKendrick © xword@xword.co.za Geborg deur: Voltooi die rooster sodat elke ry dwars, elke kolom af en elke 3 x 3 kassie die nommers 1 tot 9 bevat. Dis al wat jy moet doen. Geen wiskunde is nodig nie. Die rooster is vol syfers, maar niks hoef bymekaargetel te word nie. Jy los die raaisel met logika en beredenering op. Lees meer by http://en.wikipedia.org/wik/Sudoku Skakel gerus vir Wilhelm Grutter +27 (83) 457 9372 | E-pos: wg@silobags.com | Web: www.silobags.com Jan Dreyer: Sel. +27 (83) 279 3211…

LIGGING Robertson, Wes-Kaap Ander vrouens kry miskien parfuum of juwele wanneer hul mans van reise af terugkeer, maar mev. Melanie Zeeman, eienaar van m@fig en boervrou van Robertson, word bederf met vyeboom-steggies wat haar man, Danie, in sy rugsak pak om vir haar saam te bring. Daar staan verskeie kultivars op die plaas – sommige is groot en plomp en donkerpers. Die “tiervye” soos hulle dit noem, het pragtige groen en geel strepe en die miniatuur-vye raak skaars so groot soos ’n vingernael. “Elke keer as Danie iewers heen gaan, bring hy ’n steggie terug. Baie keer dra die bome nie wanneer hy ’n takkie langs die pad pluk nie. So, ons weet nooit wat ons gaan kry nie. Party bome dra nie ’n enkele vy nie en ander het…

Op die Old Mutual-trofeewynskou was die internasionale wynbeoordelaar Lisa Perotti-Brown se beste wynontdekking Cabernet Sauvignon en sy het wynmakers aangemoedig om meer aandag te skenk aan hierdie gewilde kultivar. “ ’n Mens loop nie gereeld ’n land, ’n streek of ’n kelder raak waar Cabernet Sauvignon mooi volryp raak om iets wonderliks daarvan te maak nie. Ek was baie opgewonde oor van die wyne. Hulle was wonderlik en kan vir 20 tot 30 jaar verouder. Daar is min plekke op die planeet waar jy werklik goeie Cabernet Sauvignon kan maak. As jy kan, doen dit, want dit is wat die wêreld soek. Dis goudstof.” Sy sê wynmakers moenie dink hulle boots die Franse wynstreek Bordeaux of die Napavallei in Kalifornië na nie. “Jy kan uitdrukking gee aan Suid-Afrika. As jy…

Die Sondags River Citrus Company (SRCC) se uitvoer na Europa het met 10% afgeneem sedert die voorkoms van swartvlek tot strenger gehaltemaatreëls gelei het, sê mnr. Hannes de Waal, besturende direkteur van die maatskappy. Tans beïnvloed swartvlek Suid-Afrikaanse uitvoer weens maatreëls wat veral Spanje probeer afdwing. Om aan dié maatreëls te voldoen, het Suid-Afrikaanse boere reeds hul verbouingspraktyke baie opgeskerp, sê Hannes. “Ons snoei intensiewer en spuit middels wat die voorkoms van swartvlek teenwerk. As ons sien ’n boord is vatbaar vir swartvlek, pak ons daardie vrugte nie vir Europa nie.” Hannes reken dat die Europese mark ’n groter probleem van swartvlek maak as wat dit werklik is. In die 1980’s is al vasgestel dat swartvlek nie in Europa kan versprei nie weens weersomstandighede. “Die voorkoms van swartvlek maak die…

Die Humansdorpse Koöperasie Bpk., wat handel dryf as Die Koöperasie, is ’n toonaangewende landbou-onderneming met ’n sterk waardestelsel wat bedryf word volgens gesonde sakebeginsels. Hy lewer produkte en dienste aan melk-, sitrus-, sagtevrugte-, vee- en saaiboere. Daarby is Die Koöperasie betrokke by 44 projekte vir swart ekonomiese bemagtiging (SEB) in sy bedieningsgebied. Nog 47 SEB-projekte is in die beplanningsfase, sê mnr. Deon Heyns, wat Die Koöperasie se SEB-afdeling bestuur. Die Koöperasie se betrokkenheid by dié projekte behels onder meer finansiële ondersteuning, advies, mentorskappe en hulp met projekte. Die maatskappy is ook soms as strategiese vennoot betrokke. “In die 44 projekte waarby ons betrokke is, is 1 069 permanente werkers, 1 550 seisoenwerkers en sowat 5 000 begunstigdes van trusts. Dit is dus meer as 7 000 mense wie se lewe…

TUSSENKLOUVERSWERING, oftewel digitale dermatitis (DD), ’n oorsaak vir mankheid, kom selfs voor in melkkuddes wat baie goed bestuur word, het dr. Arturo Gomez, melkbeesveearts van Zinpro, ’n Amerikaanse maatskappy wat in spoorelemente spesialiseer, gesê. Dit is baie aansteeklik en kan pynlike swere veroorsaak wat tot mankheid lei as dit nie behandel word nie. DD is altyd grootliks met voetbaddens en teen erge sere behandel sonder enige duidelike maatreëls vir die bestuur van die probleem. Dit kan egter doeltreffend behandel word, maar dit verg ’n deeglike, langtermyn benadering. Die siekte word deur die bakterie Treponema spp. veroorsaak en kan die klou se vorm en struktuur verander nog voordat die koei mank word, soos die hoogte van die hoef, hoek van die klou en hakerosie. As die koei eers DD opgedoen het,…

HOU VIR EERS VAS AAN DROËBONE DIE Suid-Afrikaanse droëboonprys is tans onder druk weens die huidige invoer. Daarom beveel die Droëboneprodusente-organisasie (DPO) aan dat boere vir eers hul hoërgraad bone terughou. Mnr. Chris Kleingeld, hoofbestuurder van die DPO, sê daar is vanjaar 9 000 ha meer droëbone aangeplant. Dit sluit rooi gespikkelde bone en klein witbone in. Maar droogte en ander weersomstandighede het tot bone van ’n swakker gehalte gelei. “Die opbrengs van die rooi gespikkelde bone is teen 44 000 ton 26% laer as verlede jaar ten spyte van groter aanplantings, met klein witboontjies wat ’n rekordoes van 32 000 ton opgelewer het. “Ongelukkig is laer grade aan die orde van die dag,” sê hy. Sowat 60% van die droëboon-oes is reeds bemark met markpryse wat tans onder druk…

PLAASLIKE koringboere het ’n welkome hupstoot gekry nadat die Kommissie vir Internasionale Handelsadministrasie (Itac) die koringinvoertarief op 19 Junie tot R800,10/ton verhoog het. Die vorige tarief, wat sedert Maart gegeld het, was R461/ton. Die nuwe tarief bied aan Suid-Afrikaanse koringboere beskerming teen koringpryse wat internasionaal gedaal het en waarteen plaaslike boere nie kan produseer nie. ’n Daling in invoer sal daartoe lei dat die vraag na die plaaslike produk verhoog. Dit kan ook plaaslike meulenaars verplig om beter pryse vir plaaslike koring aan te bied as hul- le nie teen die hoër prys (waarby die verhoogde tarief ingesluit is) wil invoer nie. Dié aanpassing volg nadat die vry-aan-boord- (VAB) prys van Amerikaanse harde, rooi winterkoring (VSA2 HRW) drie agtereenvolgende weke (vanaf 21 April tot 5 Mei) met meer as $10/ton…

JULIE ELLISRAS 8-11, Beesskou en Bosveldfees. Juanita Swanevelder, sel 073 174 8378, of e-pos: edlu@lantic.net. LUTZVILLE 30 Julie-1 Augustus, Lutzville-skou. (Streek: Dorper en Wit Dorper), Benede-Olifantsrivier-perdekampioenskap. Perde, 083 398 0899. Kraampies, 083 620 2294. E-pos: jeanette afox@gmail.com. POTCHEFSTROOM 31 Julie-1 Augustus, AgriWorks-landbou-ekspo. Trimpark, Potchefstroom. Tel. 021 854 4700, web: www.agriworks.co.za, e-pos: info@cadek.co.za. AUGUSTUS PETRUSBURG 6-8, Petrusburg-skou. (Streek: Vrystaat, Saalperd), Linn Hertzog, sel 084 556 0998, of Chanene Voster, sel 082 805 0057. E-pos: vrystaatsaalperd@gmail.com. PRETORIA 26-29, Jakaranda-landbouskou, Pretoria. Beeste: Simmentaler, Brahman, Dexter, Limousin en Hugenoot. Perde: Arabier, deelsgeteelde Arabier, Walliese Ponie, Miniatuurperde, Nooitgedachter en Appaloosa. Lewendehawenavrae, Hester Ingamells, sel 082 691 3019. Jeugskou. Veilings: Boerbok, inheemse Veldbok, Meatmaster. Pluimvee, sierduiwe en hase. Wildkonferensie en -werksessies. LNR-kompetisies, Ben Greyling, sel 079 874 6875. Slagoskompetisie, Philip Lee, sel 082 971 8692. Boerboel…

Dit was nie juis iets wat ’n mens wou raaklees ná die naweek se Stormerskandes en met ’n Wêreldbekertoernooi wat nog voorlê nie. Dit is dat ons nou ook sommer te midde van die sesde groot uitsterwing in die wêreld se geskiedenis staan. Volgens ’n Engelse professor in paleobiologie is dít wat met die dinosourusse gebeur het, dié keer net met die internet, kernkrag en stralervlugte. Anders as die vorige paar keer toe meteoriete en vulkaniese uitbarstings die dinosourusse se doppie geklink het, is dit dié keer net een sondaar se skuld: Die mensdom. Ons behoeftes het só enorm geword dat die planeet sukkel om by te hou, met ál minder plek vir diere. Ons sal seker sonder die Yangtze-dolfyn of Costa Rica se goue padda kan klaarkom, maar hul…

MNR. MICHAEL SWART van Caledon is vir die tweede keer in tien jaar bekroon as die Nasionale Bobaasteler van Döhne-Merino’s. Lees meer op bl. 34. HET JY STOKPERDJIES? Natuurbewaring, tuinbou (veral rose), asook varswateren seehengel. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Hermanus, maar ons verken Suid-Afrika ook met die agterpaaie langs. Ons is veral lief vir die Karoo en die Kalahari. WAT LEES JY GRAAG? Koerante, landboutydskrifte, boeke oor geskiedenis en die natuur. MNR. BERTIE VAN ZYL van Gobabis in Namibië boer in klipharde toestande met Arabiere, Boerbokke, Veldmasters en Beefmasters. Die diere moet self op die veld oor die weg kom. Lees meer op bl. 40. VERTEL ONS VAN JOU GESIN? Ek en my vrou het vier dogters: Beana, Adri, Joanie (al drie getroud) en Christine. Almal woon in Namibië. HET…

GERUGTE dat multirisiko-oesversekering volgende seisoen nie beskikbaar gaan wees vir groot dele van die westelike somersaaigebied nie, is onwaar. Dit is ook nie waar dat versekeraars nie meer bereid gaan wees om grond met ’n opbrengspotensiaal van 4 ton mielies per hektaar te dek nie. “Dit is glad nie waar dat die produk van die tafel is nie. Dit ís beskikbaar, hoewel (in party dele) op ’n beperkte grondslag,” sê mnr. Reinhard Kuschke, besturende direkteur van Agriseker, die voormalige Absa-oesversekeringspan wat homself onlangs van dié bank uitgekoop het. Hy sê die herversekeringkontrak wat hulle pas weer beding het, bied hulle ’n bepaalde kapasiteit in al die graanproduserende streke in die land, wat die weste insluit. “Ons het ’n begroting vir elke streek wat voorskryf hoeveel hektare ons in elke gebied…

DIE invoertarief op koring is amper verdubbel nadat die internasionale koringprys vir drie weke onder die verwysingsprysvlak verhandel het. Die nuwe tarief, R800/t vir invoerkoring vanaf die vorige R460/t, is in die Staatskoerant afgekondig. Die invoertarief op koringmeel is van R690 per ton tot R1200 per ton verhoog. Dit kom nadat die internasionale vry-aan-boord-prys vir Hard Red Winter nr. 2-koring teen 5 Mei vir drie agtereenvolgende weke met $10/t (sowat R120/t) onder die verwysingsprysvlak van $294/t (sowat R3 570/t) verhandel het. Die Safex-prys, Suid-Afrika se plaaslike koringprys, het die laaste weke onder Amerikaanse, Duitse en Argentynse koring se invoerpariteit verhandel. En dit, ondanks die feit dat sowat die helfte van die land se jaarlikse nasionale koringverbruik deesdae ingevoer moet word. Die verhoogde tarief sal nou hopelik steun aan die plaaslike…

’N E-pos-brief waarin beweer word dat die internasionale organisasie vir dieregesondheid (OIE) sy regulasies aangaande bek-enklouseer aangepas het, blyk ’n wolhaarstorie te wees. Volgens die e-pos, wat oorspronklik op die Zimbabwelandblog van ene prof. Ian Scoones, ’n landboukundige ekoloog en ontwikkelingskundige, verskyn het, sal die veranderde OIE Terrestriële Dieregesondheidskode dit moontlik maak vir Afrikalande om in rooivleis handel te dryf, sonder dat daar ’n fisieke skeiding tussen diersoorte, soos buffels en vee, hoef te wees. Die artikel het op die Ruralvet-e-poslys verskyn en soos ’n wegholbrand versprei. Luidens die artikel beteken dit dat veral lande waar bek-en-klouseer voorkom die geleentheid kry om die kwarantyngebaseerde waardekettingbenaderings vir rooivleisproduksie te open en so tot wêreldmarkte toe te tree. Dr. Grietjie de Klerk, adjunkdirekteur in die subdirektoraat epimediologie van die Departement van Landbou,…

TOT 397 000 nuwe grondeise kan in die toekoms verwag word. Tot ses eise word soms op dieselfde grond gemaak. Dit is dikwels grond wat al aan nuwe eienaars oorgedra is. “Nuwe grondeise kan Suid-Afrika van R129 miljard tot R179 miljard kos,” sê mnr. John Purchase, uitvoerende hoof van die Agbiz Landbousakekamer op Worcester. Purchase was die spreker op die jaarvergadering en inligtingsdag van die Inmaakvrugte-produsentevereniging (IPV). Hy waarsku dat groei in die landbousektor te wisselvallig en stadig is. “Die gemiddelde 1,8% wat die sektor jaarliks groei, hou nie tred met die bevolkingsgroei nie. Die onsekerhede oor grondeise maak die georganiseerde landbou op die oomblik die seerste.” Hy sê armoede skep ongelykheid en is waarskynlik Suid-Afrika se grootste enkele probleem. “Die land het baie ongeskoolde mense in ’n wêreld wat…

AS 40 miljoen liter wyn in Suid-Afrika verpak word, pleks van die landsgrense as grootmaatuitvoer te verlaat, kan tot R5 miljard tot die Wes-Kaapse bruto binnelandse produk gevoeg word. Volgens mnr. Neville Carew, besturende direkteur van Origin Wine, is daar min botteleringsaanlegte wat tans op volle sterkte loop. As die ekstra 40 miljoen liter wyn op eie bodem verpak word, beteken dit ’n ekstra 50 tot 60 miljoen bottels wat ’n bydrae tot die hele waardeketting kan lewer. “Dis almal se prys om te wen,” meen mnr. Riaan Moore, hoof- uitvoerende bestuurder van Collotype Labels. Hulle het deelgeneem aan die Instituut vir Verpakking SA (Ipsa) se paneelbespreking op Stellenbosch oor hoe om probleme rondom grootmaat-wynuitvoer te oorkom. Suid-Afrika het verlede jaar bykans R1,9 miljard in die wynwaardeketting verloor. Grootmaat-wynuitvoer het…

DIE winterreën wat vanjaar so laat in dele van die Overberg en die Swartland geval het, het ’n “skrikwekkende” onkruidprobleem veroorsaak, veral in garslande wat op koringstoppels geplant is. Die maatreëls skep enersyds ekstra koste en andersyds ’n groot risiko. Volgens mnr. Robert Bosch, ’n agent by die landbouchemiese maatskappy Viking op Caledon, kon boere nie vanjaar grasonkruid voor opkoms bestry of keer dat die gewasse wat verlede jaar in kampe geplant is, opslaan nie: “Die praktyk het baie jare goed gewerk, maar vanjaar is ons totaal onkant betrap.” Hy sê waar koring ná klawer en kanola gesaai is, is daar nie juis probleme nie omdat boere grasonkruide met selektiewe onkruiddoders in die breëblaargewasse kon bestry. Waar gars vanjaar op verlede jaar se koringstoppels gesaai is, kom koringpitte wat van…

Talle van Suid-Afrika se bekendste ekonome het al dikwels die standpunt gehuldig dat die toekoms van die landbou in groter boerderye lê. Hierdie standpunt word op twee argumente gegrond: Eerstens, dat skaalvoordele dit noodsaak vir boerderye om ál groter te word en, tweedens, dat 20% van Suid-Afrika se boere 80% van die land se totale voedsel produseer. Een van Suid-Afrika se “megaboere” het selfs so ver gegaan om aan te voer dat 100 boere vir 70% van die land se voedselproduksie verantwoordelik is. Sulke uitlatings wek uiteraard die indruk dat middelslag- tot klein boerderye nie doeltreffend is nie. Dit gee ook te kenne dat hul bydrae tot die ekonomie in elk geval só gering is dat hulle nie ’n toekoms het nie. Gevolglik is daar op plaasvlak ’n toenemende irritasie…

Die plaas Swartrivier is reeds in 1715 aan die familie Swart toegeken as weidingsreg. Dit word sedert 1841 as ’n volwaardige plaas bedryf. Vandag, ses geslagte later, is dit ’n familieboerdery waarin elke familielid ’n belangrike rol speel. Saam met mnr. Michael en me. Marina Swart is hul twee kinders, Pieter Hendrik (39) en Liza-Mari (36), heeltyds besig om die landgoed te bestuur. Mnr. Japie Hamman, plaasbestuurder en in beheer van die Dohne-Merino’s, is van 1973 deel van die boerdery. Personeel, konsultante, raadgewers en vennote word as bykans deel van die familie beskou, sê Michael. Omgewingsvriendelike bestuurspraktyke word met insig en kennis gekombineer met natuurlike hulpbronne, sê hy. “Grond, bogrondse sowel as ondergrondse water en minerale word in balans bestuur in ons strewe na doeltreffendheid, laer risiko en bewaring. Deur…

Uit ’n paar ou boorgatpype en hoekysters op die skrootwerf het mnre. Gert Kruger en Koos Jonker van Zebediela Sitrus, die ou staatsboerdery net buite Mokopane, ’n sitrusstortbad gebou teen ’n fraksie van die prys van ’n fabriekseenheid. Gert staan aan die hoof van die boerdery se ingenieursafdeling en Koos is die onderhoudsman. Hulle moes vinnig ’n plan maak toe die hoofbestuurder, mnr. Rob Shaw, vir hulle sê uitvoerders vereis dat die boerdery se lemoene en suurlemoene met voorgeskrewe swamdoders behandel word as dit nie binne 24 uur nadat dit gepluk is, verpak en in die koueketting opgeneem kan word nie. Rob verduidelik dat beurtkrag en arbeidswetgewing dit partykeer net te duur maak om sitrus dadelik te pak nadat dit geoes is. “Ons kan byvoorbeeld nie winsgewend uitvoer as ons…

nuuskierige agies kry pyn op hul magies . . . Daardie kleintyd se ontwykende antwoord weerklink vandag in my kop terwyl ek loop en herkou aan vrae met moeilike antwoorde. Vrae soos: “Waar kom hierdie kos op my bord vandaan?’’ ‘‘Hoe word hierdie slimfoon van my aanmekaargesit?’’ ‘‘Hoe kan ek leef en eet en bestaan sonder om die aarde te verwoes?’’ ‘‘Kan ek dit waag om nog ’n kind in hierdie oorbevolkte, opgebruikte wêreld in te bring?” Elke nou en dan kry ek ’n boek of artikel in die hande wat ek met die eerste bladsy al kan sien: Hier kom moeilikheid. Hier kom groot vrae met ongemaklike antwoorde en die maagpyn wat daai appel van die boom van kennis jou gee. The Vegetarian Myth van Lierre Keith is so…

Stefan Terblanche gooi deeg behendig oor die rollers van sy pannekoekmasjien. Soos hy praat, rol die pannekoeke by die onderste wiel uit – en die mense by Hoërskool Zeerust se interhoër-kompetisie staan hongerig én nuuskierig nader. “Die masjien is in 1960 deur mnr. Jan du Preez in Kemptonpark gebou, omdat sy vrou gekla het oor die alewige pannekoekbakkery by die kerk. Jan het begin eksperimenteer met die wiele, groot en klein en die perfekte pannekoekmasjien is in 1980 gepatenteer,” vertel Stefan terwyl die masjien teen ’n gemiddelde spoed van 1 pannekoek per minuut MOEDELOOS GEBAK “Ons het hierdie masjien in Januarie 2014 gekoop – ook uit moedeloosheid uit om vir die skool se geldsinsameling pannekoek te bak.” Stefan se kinders is in die Laerskool Koster en sy vrou, Lindie, is…

DIE misbruik van veemiddels neem toe in die landbou, maar weens buitengewone swak wetstoepassing kom oortreders byna sonder uitsondering daarmee weg. Dr. Gerhard Verdoorn, direkteur van die Griffongifinligtingsentrum, het op die kongres van die Herkouerveterinêre Vereniging van SuidAfrika (Ruvasa) by die Goudini Spa, Rawsonville, gesê in die proses ly diere dikwels weens middels wat verkeerd gebruik word, dit het ’n impak op dieregesondheid en voedselveiligheid en stel SuidAfrika se uitvoerpotensiaal in gevaar. Soms word geregistreerde veemiddels deur veeartse aan boere beskikbaar gestel – iets wat strydig met wetgewing is. In ander gevalle meng boere self verskillende middels met onder meer diesel en kanolaolie en gebruik dit vir bosluisbestryding. Parasietmiddels word selfs by renosters se horings ingespuit met die geloof dat dit wilddiefstal sal stuit, maar dit kan die renoster laat…

BOERE kan tot 10% melk verloor weens koeie wat mank word. Die voorkoming van dié probleem verg die volgehoue aandag van die hele melkbedryf, het dr. Danie Odendaal, verbonde aan die onderneming Veearts Netwerk in Gauteng, gesê. Hy het deelgeneem aan ’n gesprek oor mankheid by melkkoeie. Mankheid word hoofsaaklik deur wanvoeding, swak ontwerp van infrastruktuur, swak teelmateriaal en swak bestuur veroorsaak. Odendaal het gesê tyd is altyd ’n beperkende faktor op ’n melkplaas waar take soos die melk en voer van die koeie in ’n siklus van 24 uur plaasvind en 365 dae van die jaar volgehou word. Enige ekstra taak wat tyd verg, plaas dus ’n las op die melkboer se bedrywige bestuursprogram. Dit geld ook die behandeling van beeste wanneer ’n noodgeval voorkom, wat tot melkverliese of…

PEKANMARK IS ’N AVONTUUR ’N LAAT oes, ’n wispelturige wisselkoers en ’n korrupte waardeketting . . . Die Suid-Afrikaanse pekanneutverhaal klink soos ’n landbou-speurverhaal. Tog is daar ook uitstekende vooruitsigte in die plaaslike landbou vir dié snelgroeiende bedryf. Mnr. Ben Visser, hoof- uitvoerendebeampte van Pekanneut Suid-Afrika, sê wat wins betref, is daar nie ’n produk wat pekanneute kan klop nie. “Grondpryse van pekanneutplase per hektaar oortref selfs dié van die wynlandgoedere in die Kaap. Die bedryf bly uitbrei vanweë die markvoordeel wat Suid-Afrika bo die res van die wêreld geniet.” Die huidige oes is egter sowat ’n maand laat. “Sowat 95% van die oes is nog aan die bome,” sê Visser. Die pryse is hoog, maar hy meen dit is nie volhoubaar nie. “Die oes van na verwagting sowat 10…

BOERE het ’n beroep op slagters gedoen om karkasgewig “meer realisties” te bereken sodat hulle nie onnodig geld verloor wanneer pas geslagte diere geweeg word nie. Mnr. Francois Conradie, wat tussen Matjiesfontein en Sutherland boer, sê slaghuise doen deesdae meestal self die slagwerk. Slagters weeg die karkasse net ná die diere geslag is – en terwyl die karkasse nog warm is – en trek dan 3% af wanneer hulle boere betaal. Dit is om te vergoed vir die gewigsverlies tydens die koudwordproses. Volgens Conradie is die gewigsverlies in verhouding met die vetbedekking op die karkas. “Ek gee toe dat klas A0-lammers sowat 3% in die koudwordproses verloor, maar klas A6 verloor min gewig. In normale toestande, wanneer dit nie droogte is nie, gaan 95% van slagvee bó 0 gradeer,” het…

BOKHAAR Bokhaarpryse het op die laaste veiling van die seisoen gemiddeld 23% hoër gesluit vergeleke met die ooreenstemmende veiling verlede jaar. Die mark het egter op dieselfde vlak afgesluit vergeleke met die openingsveiling van die seisoen. Altesame 92% van die aanbod van 124 232 kg is verkoop. Die aanbod het uit goeie individuele skeersels bestaan wat goeie mededinging verseker het, berig Sybokhaar SA. Die hoogste prys op die veiling was R520,10 kg. Op CMW se veiling het die prys van kleinbokkiehaar met 2,6% gedaal en is net 78% van die aanbod teen gemiddeld R271,24/kg verkoop. Jongbokhaar se prys het met 1,4% gedaal tot R204,76/kg, terwyl grootbokhaar se prys met 1% tot R168,62/kg verbeter het. Die grootste koper was Stucken (349 bale), gevolg deur Samil (332 bale), Mosenthal (211 bale), New…