Indholdsfortegnelse for 03 April 2015 i Landbouweekblad

WIE’S IN DIE BESKULDIGDEBANK? “Moenie hof toe gaan oor geld nie. Net prokureurs en advokate word ryk in die hof.” Dis mos die goue reël. Dit lyk my die beste wat ’n mens van howe kan verwag, is om ’n beginsel te vestig. En dit is presies wat al hoe meer mense doen in die afwesigheid van doelgerigte en konstruktiewe wetgewing. Soos om die blatante uitbuiting van plaaswerkers stop te sit. Nie uitbuiting deur boere nie, maar deur geldvoorskieters en skuldinvorderaars. Tans word slotbetoë in die Wes-Kaapse Hooggeregshof aangehoor in die waterskeidingsaak oor die roekelose uitlenings aan plaaswerkers en die moontlik ongrondwetlike, en definitief skandalige, skuldinvorderingsprosesse wat gereeld daarmee gepaardgaan. Eers word geld teen onbekostigbare rentekoerse deur geldvoorskieters aan plaaswerkers geleen. Die skuld word weer verder verkoop, met rentekoerse wat…

Daar moet enersyds waardering wees vir die grondminister, Gugile Nkwinti, se ywer om grondhervormingsbeleid nou dringend tot ’n punt te voer waar duidelike implementeringsprogramme in werking gestel kan word. Te lank is alles in vaagheid gehul en word bont gepraat. Aan die een kant kry mens uit sommige van Nkwinti se uitlatings die idee dié onrealistiese beleidsvoorstelle is net ’n wekroep om die landbousektor aan te spoor tot eie goeie planne. Maar dan sê hy in dieselfde asem dit is ANCbeleid en sal nie verander nie. Mense soos die ANC se sekretarisgeneraal, Gwede Mantashe, wek ook die indruk dat kwessies, soos ’n 12 000 hagrondplafon en ’n 50/50verdeling van plase tussen eienaars en werkers, net syfers is. Boere moet self met werkbare planne kom, en dit sal gunstig oorweeg word.…

NÓG minder wit mielies en ’n bietjie meer geel mielies. Só skat die Nasionale Oesskattingskomitee in sy tweede amptelike raming van die seisoen die verwagte nasionale mielie-oes. Die jongste skatting van 9,666 miljoen ton is nie beduidend meer as die eerste skatting van 9,665 miljoen ton in Februarie nie. ’n Vooraf-opname deur die nuusdiens Reuters het aangedui dat die mark eerder ’n tweede skatting, nader aan 10 miljoen ton, verwag het nadat reën die afgelope maand die ergste midsomerdroogte in 22 jaar op talle plekke gebreek het. Dit blyk egter dat die reën nie veel kon doen om die oes te red nie. Die skatting vir wit mielies is met 1,21% tot 4,639 miljoen ton (3,2 ton/ha) verlaag, en die skatting vir geel mielies is met 1,17% tot 4,969 miljoen…

DIE nuwe weergawe van die wysigingswetsontwerp op onteiening is ’n groot verbetering op die wetsontwerp van 2008 wat toegang tot die hof beperk het, sê me. Annelize Crozby, beleidsen regsadviseur van Agri SA. Mnr. Thulas Nxesi, die Minister van Openbare Werke, het die wetsontwerp aan die Parlement se portefeuljekomitee vir openbare werke voorgelê waar dit bespreek en moontlike aanpassings gemaak gaan word, voor dit vir goedkeuring na die President gestuur word. Volgens Crosby weerspieël dié wetsontwerp dit wat reeds by die Nasionale Ekonomiese, Ontwikkelingsen Arbeidsraad (Nedlac) ooreengekom is. “Dit verleen geen nuwe magte van onteiening nie, maar skryf slegs die proses voor wat enige staatsorgane, wat uit hoofde van ander wetgewing onteieningsmagte het, moet volg wanneer hulle onteien.” PRAAT EERS Die nuwe wetsontwerp bepaal dat daar eers ’n poging moet…

Afasa, wat voorheen teen die 50/50-beginsel gekant was, steun dit nou voorwaardelik. Mnr. Aggrey Mahanjana, sekretaris-generaal, sê Afasa steun die beginsel mits dit in ooreenstemming met die Nasionale Ontwikkelingsplan is wat vereis dat die grondmark nie versteur moet word nie en sakevertroue in die landbousektor nie geskaad word nie. Afasa meen dit moet net geld vir boerderye met ’n omset van groter as R50 miljoen per jaar, want kleiner boerderye is meestal familieboerdery en dit is nie haalbaar om hulle te verdeel of binne ’n vennootskap te bestuur nie. Ander voorsiening moet in hierdie gevalle vir werkers met lang diens gemaak word, soos om hulle in ag te neem as begunstigdes vir grondhervorming elders. Agri SA Agri SA se voorstelle oor deelname rus op drie pilare: Onbeperkte vrywillige deelname met…

DIE Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) en boere in die Vrystaat se samewerking om landelike gebiede te beveilig lewer ál meer suksesverhale op. Só sê mnr. Tommie Esterhuyse, voorsitter van Vrystaat Landbou se Wet en Orde-komitee. Dit was nadat sowat 120 boere verlede week vyf vermeende plaasaanvallers aangekeer het wat ’n egpaar van Memel van verskeie vuurwapens en ’n dubbelkajuitbakkie beroof het. Hy sê ’n noodplan is in elke distrik van die provinsie geïmplementeer: “As daar ’n situasie sou ontstaan, word die plan in werking gestel, wat beteken dat boere na punte beweeg wat vooraf afgespreek is en dan dié punte monitor. “Die boere naaste aan die misdaadtoneel beweeg dadelik na die toneel en bewaar dit vir die polisie. Die eerste lid van die polisiemag op die toneel neem daarna oor en…

NAMATE Suid-Afrika in ’n nuwe fase van grondhervorming inbeweeg, is dit vir beleidmakers en besluitnemers belangrik om weer na suksesse en mislukkings van die verlede te kyk met die doel om daarop te verbeter. Daar word bespiegel dat net 8% (of sowat 7 miljoen ha) van die landbougrond oor die afgelope 20 jaar herverdeel is. Daar is egter geen konkrete bewyse nie en die vermoede is dat die werklike persentasie al baie meer is. Die uitgerekte grondeiseproses is tot dusver een van die belangrikste redes vir die vertraging van die herverdelingsproses. Dit skep onsekerheid in die landbousektor wat beleggers afskrik. Dit is egter nie al wat die grondhervormingsprogram kniehalter nie. Die uitvoerbaarheid van só ’n program, én die reperkussies daarvan as dit geïmplementeer word, moet ook in ag geneem word.…

’N NIEU-SEELANDER het onlangs ’n wêreldrekord opgestel toe hy 530 Merino-ooie in nege uur geskeer het. Daarmee het mnr. Stacey Te Huia die vorige rekord van 513 ooie wat deur ’n ander Kiwi, Dwayne Black, in 2005 opgestel is, oortref. Te Huia, wat in Australië werk, hou ook twee ander wêreldrekords. Hy het in Desember 2010 ’n wêreldrekord opgestel toe hy 603 sterkwolskape in agt uur geskeer het. In Januarie 2012 het hy saam met Sam Welch 1 341 sterkwolskape in nege uur geskeer. HIERDIEBLADISDEURCAPEWOOLSGEBORG. BERIGTE IS DEUR CAPE WOOLS GESKRYF EN VERSKAF. RIG NAVRAE AAN LOUIS DE BEER BY TEL. 041 484 4301. E-POS: capewool@capewools.co.za. WEBWERF: www.capewools.co.za.…

Die Landbounavorsingsraad (LNR) beoog om binne die volgende jaar twee nuwe grenadella-kultivars bekend te stel. Aangesien hulle nog nie geregistreer is nie, kan meer inligting oor die nuwelinge nog nie bekend gemaak word nie. Die LNR is egter opgewonde oor die opsies wat dit vir die bedryf inhou, sê mnr. Johan Husselman van die LNR se Instituut vir Tropiese en Subtropiese Gewasse (ITSG). Dié twee kultivars kan ’n redddingsboei vir Suid-Afrika se beleërde grenadellaboere wees. Mnr. Jaco Fivaz, ’n grenadella-en-mangoboer van Hoedspruit, sê stygende koste, ooraanbod en hul vrugtelose geveg teen virusse maak dit moeilik om veel langer met grenadellas in Suid-Afrika te boer. “Ons moet deesdae elke twee tot drie jaar grenadellaplante vervang. Met arbeidskoste wat die hoogte ingeskiet het en die mark vir grenadellas wat oor die afgelope…

Apple Watch, die langverwagte Apple-slimhorlosie, gaan uiteindelik die winkelrakke tref. Voorafbestellings vir die Apple Watch sal van 10 April af gedoen kan word en die horlosies sal van 24 April af op die winkelrakke beskikbaar wees, het mnr. Tim Cook, Apple se uitvoerende hoof, onlangs aangekondig. Die aanvanklike bekendstelling sal in Australië, Kanada, China, Frankryk, Duitsland, Hongkong, Japan, Brittanje en Amerika wees. Die Apple-horlosie is verlede jaar deur die tydskrif Time as een van die beste uitvindings van die afgelope jaar aangewys. Na wat berig word, sal dit so goed soos ’n rekenaar vir die pols wees en ’n raakskerm met ’n toetsbord kombineer.…

Amerikaanse vuilbroedsiekte ken geen grense nie en gaan ook nie verdwyn nie. Mnr. Mike Allsopp, byenavorser verbonde aan die Landbounavorsingsraad, waarsku dat die siekte nie net die voortbestaan van byeboerdery in die Wes-Kaap bedreig nie, maar ook in die res van die land en selfs Afrika. Hy draai nie doekies om nie en sê die siekte het byna epidemiese afmetings in dele van die Wes-Kaap bereik. “Boere moet daarmee saamleef, want dit kan nie suksesvol uitgeroei word nie.” AFB word veroorsaak deur ’n bakterie wat byelarwes besmet wanneer hulle daarop voed. Dit laat die larwes vrek, en miljarde AFB-besmette spore word vrygelaat. Dit beïnvloed nie mense of volwasse bye nie, maar die korfbevolking en byekolonie sterf uit omdat geen aanwas plaasvind nie. Die siekte is die eerste keer in 2009…

Die werkers met wie Landbouweekblad gesels het, is deur die bank gelukkig met die bedeling en sê die ooreenkoms bring vir hulle groot sekerheid oor hul toekoms. “Ons hou elke maand ’n vergadering saam met die bestuurders van die ander plase van die Grasslands-groep. Dan kan ons vrae stel en sien wat ons vordering is,” sê mnr. Eliaz Zepe. Gevra waarom hulle besluit het om die ooreenkoms met Grasslands vir nog vyf jaar te verleng, sê mnr. Nelson Awu dat dit gedoen is omdat dit vir hulle bewese voordele inhou. “Ons is bang dat as ons op ons eie melk, ons met mekaar sal twis. Daar kan werkers wees wat lyf wegsteek en dan gaan hier groot moeilikheid op die plaas kom. Met die geld wat ek nou kry, kon…

WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JULLE AL GENEEM HET? Om intensief met Dormer-skape te boer. DIE BESTE RAAD WAT JULLE OOIT GEKRY HET? Doen waarvoor jy lief is en doen dit met oorgawe. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JULLE IN JUL BOERDERY GEMAAK HET? Om te emosioneel by die diere betrokke te raak. WIE WAS JOU MENTOR? Manie, my man en beste vriend. WAT IS JUL GROOTSTE UITDAGINGS IN DIE BOERDERY? Om die kontantvloei aan die gang te hou. EN DIE GROOTSTE GELEENTHEDE? Die intensiewe skaapstelsel en die produksie van veldvleis met ons beeste. WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JUL BOERDERY? Projekbestuur en rekenaartegnologie.…

Wat is dit met wortels? Menige boek en artikel oor tuinmaak meen wortels is die maklikste groente om te kweek – die een wat jy eerste plant om moed te skep vir jou toekoms as tuinier. Wortels is ’n stapelvoedsel vir enige spens (of mens) met selfrespek. Boonop het dit mos al daardie vitamiene en betakaroteen in wat kanker en hartsiektes beveg en jou beter laat sien. Maar as dit van wortels afgehang het, het ek lankal my tuinvurk opgehang. Die goed weier verdomp om te groei, soos Ouma sou sê. Ná die hoeveelste flop het ek vanjaar die wortel van die probleem gaan navors en ontdek toe sommer baie faktore wat wortels se groei kan laat skeefloop. ■ Die saadjies is verspot klein en veerlig. Hulle moet vreeslik vlak…

■ Waterpret: Vir dié wat gaande is oor watersport, is Langebaan tops. Waterliefhebbers kan seil, roei, en veral seilplankry in die Langebaan-strandmeer. Die dorp is ook gewild onder ski-geesdriftiges. ■ Voëls en fossiele: Die Weskus Nasionale Park is enige voëlkyker se droom. Die park grens aan die suidelike gedeelte van die Langebaan-strandmeer en die water is die tuiste van flaminke en walvisse. Besoek ook die Weskus-fossielpark sowat 15 km buite die dorp. Die fossielpark is bekend vir die verskeidenheid fossiele van uitgestorwe diersoorte wat al hier gevind is. Dit sluit vondste in, soos die fossiel van eerste beer wat in Afrika suid van die Sahara gevind is. ■ Griekse vakansie: Pak ’n piekniekmandjie en geniet ’n luilekker dag langs Kraalbaai se strand. Vroeg op ’n helder sonskyndag lyk die baai…

Sarel Cilliers, geestelike leier van die Voortrekkers, se naam is in die Afrikaner-geskiedenis uitgebeitel as die “vader” van die gelofte wat die Voortrekkers afgelê het voor die beslissende Slag van Bloedrivier. Bloedrivier was egter nie die enigste keer dat Cilliers doodsveragtend opgetree het nie. Hy was ook deel van ’n Voortrekker-laertjie wat ’n oorweldigende Matebele-oormag afgeslaan het. En jare later het hy ’n skeepsramp aan die Suid-Afrikaanse kus oorleef. Cilliers, wat in 1801 in die Boland gebore is, het as jong seun saam met sy ouers na die Karoo verhuis, waar sy pa in die wyk Agter-Sneeuberg (naby die huidige dorpie Nieu-Bethesda) gaan boer het. Daar is die jongeling as skaapwagter in die veld tot God geroep en het hy die res van sy lewe ’n diep gelowige Christen gebly.…

Saam met ’n goeie siektebestrydingsprogram is goeie landboupraktyke ook nodig, sê mnr. John MacIntyre, bemarkingbestuurder by Villa Crop Protection. “ ’n Deel daarvan is om saadaartappels te plant wat as siektevry gesertifiseer is. ’n Goeie bemestingsprogram is ook nodig om die plant te voed. “Lae stikstofvlakke in die blare bevorder die ontwikkeling van siektes. Blaarvoedingsmiddels moet egter gebalanseerd wees en deel uitmaak van ’n goeie bemestingsprogram.” Wisselbou is belangrik, veral om ander knolsiektes, bruinskurf en aalwurms te bekamp. Laat lande braak lê of wissel aartappels af met weidingsgrassoorte. Onthou, spuitprogramme is gerig op voorkoming en nie op regstellende bestryding nie. Spuit betyds, gereeld en in die regte hoeveelhede en konsentrasies. Die afwisseling van middels uit verskillende chemiese groepe is ook belangrik. Die riglyne daarvoor is deur die swamdoder-weerstandskomitee (FRAC) neergelê.…

WENNERS! WENNERS! Oplossing van blokraaisel no. 1326 Die wenner van R250 is: Hennie Lamprecht, Posbus 6302, Bloemfontein 9300 WENNERS! WENNERS! Oplossing van blokraaisel no. 1327 Die wenner van R250 is: Me. Thea Jacobs, Posbus 39, Wasbank 2920 BLOKKIESRAAISEL DWARS 5. Groot aantal (5) 7. Stadig werk (7) 8. Voetkneg (5) 9. Slaanding (3) 10. Tydperk (3) 1 1. Verwydering (5) 12. Chiropodie (13) 15. Erika (5) 16. Mannetjiesby (3) 18. Modegek (3) 20. Draad van hout (5) 22. Wyk in stad vir ’n bepaalde ras afgesonder (7) 23. Uitroep van verbasing (5) AF 1. Taai soos ’n . . . (5) 2. Smeek (5) 3. Idee (5) 4. Rykdom (13) 5. 1,6 kilometer (3) 6. Dwarrelstorm (7) 1 1. Sjef (3) 13. Verhewe (7) 14. Op watter manier? (3) 17.…

Mnr. Paul Joubert, senior ekonomiese navorser by die Solidariteit-navorsingsinstituut (SNI), het verlede week daarop gewys dat die petrolprysverhoging vandeesweek vir die tweede agtereenvolgende maand die hoogste in die geskiedenis sal wees. Verlede week se berekeninge het getoon dat die prys van 95-oktaan-petrol op 1 April met sowat R1,60 per liter sal styg, terwyl die prys van 93-oktaan-petrol met sowat R1,56 per liter styg. Daar is ook geskat dat die groothandelprys van diesel met sowat R1, 24 per liter sal styg. Hy sê ’n deel van dié stygings is afkomstig van die 80,5c hoër regeringsheffing op brandstof wat deur die Minister van Finansies in sy begrotingstoespraak aangekondig is. Die res van die stygings is weens die hoër oliepryse in Maart, sowel as die verswakking van die rand teenoor die Amerikaanse dollar.…

ALGEMEEN 30 MAART-12 APRIL: Fairtrade Fortnight 2015. Lynsay Sampson, tel. 021 448 8911, of e-pos: Lynsay@FairtradeSA.org.za. Web: www.fairtrade.org.za. 6-11 APRIL: Friesperd-en-wynfees. Afridome, Parys. Carina, sel 082 927 5634. 7–12 APRIL: Wolweek. V&A Waterfront, Kaapstad. Louis de Beer, tel. 041 484 4301, of e-pos: louis@capewools.co.za. 17-18 APRIL: Barrels & Beardsoesfees-opskop. Botrivier. Nicolene Finlayson, sel 082 852 6547, of e-pos: nicolene@botriverwines.co.za. 23-24 APRIL: MPO Agri-ekspo. Lichtenburg-skouterrein. Benita, sel 073 116 8544, of e-pos: benita@mpo.co.za. 25-27 APRIL: SA Kaasfees. Sandringham, Stellenbosch. Porchia Adams, tel 021 975 4440 of e-pos: cheese@agriexpo.co.za. Web: www.cheesefestival.co.za. 3-4 MEI: Delheim se wilde sampioen-soektogte. Delheim-wynlandgoed, Stellenbosch. Johan du Toit, tel. 021 888 4600, of e-pos: info@delheim.com. 20–31 MEI: TLU SA se inligtingstoer na Georgië vir beleggingsgeleenthede. Bennie van Zyl, sel 082 466 4470, of e-pos: bennievz@gmail.com. 29-30 MEI: Namakwa-Weskusekspo.…

250 TON Soveel tamaties produseer die natuurboerdery ZZ2 deesdae per ha in hul nethuise danksy verhoogde biologiese produktiwiteit. Sy oopland-produksie staan op 100 ton/ha. Die landbou-ekonoom mnr. Ernst Janovsky het op ’n bewaringslandbou-konferensie by Ottosdal gesê die benutting van nuwe tegnologie is die ding wat ’n boer moet laat wakker lê, nie kommer oor politiek nie. 5,5 Met soveel keer het die aanplanting van droogteverdraagsame (DV) mielies in Amerika sedert 2013 toegeneem. In Suid-Afrika is die eerste DV witmielie-bastersaad wat deur die Wema-projek ontwikkel is, vanjaar geplant. Sowat 10 000 sakkies DroughtTEGO WE3127 van 500 gram elk is gratis deur die Landbounavorsingsraad landwyd aan opkomende boere geskenk. – Croplife 1:346 Die polisie se begroting is in die nuwe boekjaar met sowat R10 miljard opgestoot tot R82,7 miljard, maar dit lyk…

WENBRIEF OPE BRIEF AAN MNR. GUGILE NKWINTI Ek rig hierdie brief aan mnr. Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, na aanleiding van die berig “Boere reageer goed op voorstel” (Die Burger, 21 Maart). Daarin beweer u dat die boere goed reageer op die 50-50-beleidsraamwerk om hul werkers te help bemagtig, en u noem voorbeelde. Die eerste voorbeeld is dat drie boerderye, insluitend die Du Toit-groep, 50 ha aan hul werkers bewillig het. Daarvoor sal hulle vennootskappe met hul werkers aangaan op voorwaarde dat die staat ’n dam se houvermoë verhoog. Nêrens word dit genoem dat die drie boerderye bereid is om die helfte van hul plase af te staan nie. Impliseer dit dat 50 ha genoeg vir hul werkers is? Die volgende voorbeeld wat u noem, is ’n boer…

DIE Nasionale Ontwikkelingsplan se voorgeskrewe distriksgrondkomitees in KwaZulu-Natal stuur net op nóg ’n mislukking af. So sê me. Sandy la Marque, die uitvoerende hoof van Kwanalu en voorsitter van Agri SA se grondhervormingskomitee. “Een van die eerste vergaderings van so ’n komitee aan KwaZulu-Natal se suidkus moes in die elfde week van vanjaar plaasvind. Die vergadering se kennisgewing is aan die betrokkenes gestuur op dieselfde dag as wat die vergadering sou plaasvind. By ’n ander geleentheid het die private sektor se belangegroepe opgedaag vir die geskeduleerde vergadering, net om langer as twee uur op regeringsamptenare te wag,” het ’n ooglopend gefrustreerde La Marque verduidelik. Sy sê dit is dié tipe onprofessionaliteit, ongeërgdheid, gebrek aan leierskap en ondoeltreffende kommunikasie van regeringsamptenare wat grondhervorming ná 20 jaar se mislukte pogings nog in…

MIELIEPRYSE verhandel tans teen sowat R2 500 per ton, terwyl invoerpariteit vir mielies gelewer by Randfontein nader aan R3 000 per ton is. Baie boere vra nou waarom Safex-pryse nie in die tekortjaar, waarin mielie-invoer al begin het om in ’n verwagte tekort te voorsien, eerder nader aan R3 000/ton is nie. Mnr. Wessel Lemmer, ekonoom van Graan SA, verduidelik: “Huidige pryse weerspieël invoerpariteit aan die kusmark (die hawens in Kaapstad, Port Elizabeth en Durban) vir mielies, wat tans deur goedkoper invoer aangevul kan word. As ons invoerbehoefte 900 000 ton oorskry, kan verwag word dat pryse mettertyd nader aan invoerpariteitvlakke vir die binneland kan styg. “Terwyl invoer in die verlede gewoonlik eers na aan die einde van die bemarkingsjaar begin toeneem, het invoerders vanjaar vroeg begin invoer. Die verwagting…

SUID-AFRIKA het goeie wetgewing, beleid en stelsels om op rampe te reageer, maar dit is wanneer dit in werking gestel moet word waar sake nie vlot nie, sê mnr. Kosie van Zyl, raadgewer by Agri SA en kenner van rampwetgewing. ’n Plaaslike munisipale rampbestuurder moet ’n distrik tot rampgebied verklaar. Daarna moet dit op distriksvlak goedgekeur word voor by die provinsie, die nasionale rampbestuursentrum en die Nasionale Tesourie om geld aansoek gedoen kan word. “Dit is soms ’n dilemma,” sê Van Zyl, “want wanneer dit by droogte kom, is goeie oordeel nodig. Die nodige kundigheid, veral oor die landbou, skort dikwels op plaaslike vlak.” Die verklaring van rampgebiede kan dan soms maande duur. Dit is boonop moeilik om te bepaal of ’n droogte ’n ramp is omdat ’n droogte met…

1 ZAMBIË | Baie mielies te koop Zambië wil sowat ’n derde van sy rekordmielie-oes van 3,2 miljoen ton van verlede jaar aan ander lande in die streek, soos Zimbabwe, verkoop. In sommige buurlande het vloede en droogtes verwoesting gesaai en Zambië se minister van landbou, mnr. Given Lubinda, het gesê tot ’n miljoen ton wit mielies sal verkoop word. Lubinda het op 19 Maart met Zimbabwe oor uitvoer onderhandel, maar wou nie sê hoeveel mielies ter sprake is nie. Hy het gesê hy hoop dat die meeste van die sowat 1,4 miljoen ton surplus uitgevoer sal kan word omdat dit hopeloos te veel vir plaaslike verbruik is. Hy het verwys na die droogte in Suid-Afrika en Botswana waar daar tekens van totale misoeste is. Aan die anderkant het vloede…

Belinda, ’n belowende nuwe Europese kanolakultivar wat dalk die huidige topkultivars kan onttroon, is nou in klein hoeveelhede in Suid-Afrika beskikbaar. Volgens mnr. Callie Krüger, bestuurder van Bayer se saadafdeling, is Belinda ’n nuwe, konvensionele baster met uitstekende saailing-groeikragtigheid. Dit het ’n goeie staanvermoë en lewer ’n opbrengs wat “vergelykbaar is met en beter is as die topkultivars in Suid-Afrika”. Die saad is ook reeds met die saadbehandeling Galmano behandel. “Hy het homself die afgelope twee jaar baie goed in proewe bewys,” het Callie tydens Bayer se kanola-inligtingsdag naby Swellendam gesê. Die kultivar het ook sy staal gewys in die nasionale kanolaproefresultate van mnr. Piet Lombard van die Wes-Kaapse departement van landbou, en het verlede jaar die grootste opbrengs gelewer. “Opbrengs is egter nie die alfa en omega nie. Jy…

Vrese bestaan dat ’n verwoestende tamatieplaag binne ’n jaar in Suid-Afrika kan kop uitsteek. Die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye het in ’n verklaring gesê Tuta absoluta, ’n tamatieblaarmynermot, kan opbrengsverliese van 50% tot 100% meebring. Die plaag kan ook vinnig weerstand teen plaagdoders ontwikkel. Die mot kom oorspronklik uit Suid-Amerika en het sedert 2006 ernstige skade aan gasheergewasse in Europa aangerig. Dit het nou dele van die Europese Unie, Noord-Afrika en sekere lande in Wes- en Oos-Afrika binnegedring. In 2010 is dit in die Soedan gevind en daarna ook aan die anderkant van die Sahara-woestyn. Verlede jaar is dit in Kenia bespeur en volgens onbevestigde berigte ook in Tanzanië. Dit is nog nie in Suid-Afrika aangemeld nie, maar te oordeel na die spoed waarteen dit in Afrika versprei,…

Ten spyte van ’n wisselvallige klimaat en droogtes in die streek, was die laaste vier jaar – uit ’n makro-hoek gesien – nie sulke slegte jare nie, aldus die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye. ’n Mens kan egter die nasionale syfers bevraagteken omdat Suid-Afrika lank laas ’n betroubare landbousensus gehad het. Dit weerspieël ook glad nie wat in streke aangaan nie. Vanjaar se droogte in die somerreëngebied illustreer dit weer. Ten spyte daarvan dat ’n oes van sowat 9 miljoen ton mielies moontlik is, gaan party boere geen oes hê nie. Dit volg ook op die vorige vier jaar se swak opbrengste in sekere streke. Eie opnames onder sowat 120 boere in die sentrale gebied van Suid-Afrika toon dat die oesresultate baie wisselvallig is. Daar is boere wat op…

Dr. Christo Wiese se belangrikste sakelesse: ■ “Jy stel self jou horisonne en perke. Moenie dat mense vir jou sê omdat jy wit of swart is, of van hierdie of daardie geloof, omdat jy uit die platteland kom en nie die stad nie, omdat jy ’n universiteitsgraad het of nie, kan jy eintlik net tot by ’n sekere punt kom nie. Mense doen dit nie so blatant nie, maar daar is altyd so ’n suggestie. As ’n ander ou dit kan doen, hoekom nie jy ook nie?” ■ “Niks is ’n one man band nie. Alles is ’n enorme spanpoging en ons besighede vandag, sonder Steinhoff, neem 200 000 mense in diens. Daardie 200 000 mense maak alles werk, nie Christo Wiese nie.”…

Amerikaanse vuilbroedsiekte (AFB) moet ingevolge die wet aangemeld word. Ingevolge die Wet op Landbouplae (Wet 36 van 1983) moet alle heuningbyhanteerders jaarliks by die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye registreer, waartydens sekere inligting verskaf moet word. Die Wet bepaal ook dat alle byekorwe gemerk en gereeld geïnspekteer moet word. Voorts moet ’n register gehou word van elke terrein waarop byekorwe aangehou word. Alle sigbare siektes in korwe moet aangemeld word. Byeboere is ook verplig om die toepaslike aanwysings van ’n kontroleurbeampte te volg. Die wet verplig ’n byeboer ook om op voorgeskrewe maniere besmette korwe te bestuur en te vernietig wanneer nodig. Geen besmette korf mag verskuif word sonder die toestemming van ’n owerheidsbeampte vir doeleindes van siektebeheer nie. Korwe mag ook nie oor die bye/Capensis-lyn verskuif word nie.…

Die Grasslands-groep se SEB-model is geskoei op die Nieu-Seelandse melkdeelskema wat al langer as 130 jaar daar toegepas en deur wetgewing gereguleer word. Die sakeverhouding is dié tussen die werkgewer (werkerstrust) en die onafhanklike kontrakteur (Grasslands Agriculture). Die plaaseienaar (die Grasslands-ontwikkelingstrust) verskaf die grond en permanente infrastruktuur, soos die besproeiingstoerusting en die melkstal, terwyl Grasslands Agriculture (deelmelker) die lewende hawe, verskuifbare toerusting, werktuie, bestuursvaardigheid en werkers verskaf. Die inkomste uit die melk en voerkoste word op ’n 50-50-grondslag tussen die twee partye verdeel. Lopende uitgawes wat verband hou met die deelmelker se verantwoordelikheid, soos lone, brandstof, elektrisiteit, dieregesondheid en die instandhouding van bedryfsbates, is vir die rekening van die deelmelker. Die grondeienaar (werkerstrust) is verantwoordelik vir die koste wat met die infrastruktuur en permanente weiding (saad en bemesting) verband hou.…

Dit maak nie saak of boere Karoolam regstreeks aan verbruikers verkoop of dit aan ’n verpakker of kleinhandelaar verkoop nie – dit moet aan wetgewing en sekere minimum voorwaardes voldoen. Boere mag private verkope doen deur die sertifiseringskema te gebruik. Dit werk só: In die normale proses om skape by geregistreerde slagplase te laat slag, bring die boer die vee om dit te laat doen en betaal dan nie ’n tarief vir die slagwerk nie. Die slagplaas neem die vyfde kwart, maar boere kry ’n nominale bedrag vir die vel. Die boer moet die karkas gaan haal of opdrag gee aan die persoon wat sy vleis verpak om die karkasse af te haal. As ’n boer die sertifiseringsmerk wil gebruik, geld die volgende reëls: Wees geregistreer. Die boer moet ’n…

KOMBUISWENK Hou die kinders besig met ’n eierjagtog. Skryf leidrade en aanwysings op karton en plak dit aan sosatiestokkies vas. Druk hier en daar so ’n leidraad in die grond naby aan waar ’n eierfonds weggesteek is. Kaapse piekelvis Dis ’n Kaapse tradisie om op Goeie Vrydag piekelvis te eet. Saam met growwe brood en lekker sout plaasbotter is dit koningskos. ■ 1 kg stewige witvis, in porsies gesny ■ 250 ml koekmeel ■ Sout en peper na smaak ■ Olie vir vlakbraai ■ 2 groot uie, in ringe gesny ■ 4 knoffelhuisies, fyn gedruk ■ 10 ml fyn koljander ■ 10 ml fyn komyn ■ 15 ml masala ■ 7 ml borrie ■ 250 ml wit druiwe-asyn ■ 125 ml water ■ 2 lourierblare ■ 4 wonderpeperkorrels ■ 4…

my vrou sê nou die dag ons moet gesond begin eet. Ek stry nie met die baas nie, maar toe ek die vrieskas oopmaak en die murgbene lê en loer vir my, raak ek swak en beraam ’n plan om dié kêrels by ons dieet in te werk. Ek is wel agterna uitgetrap, maar weet nou nog nie of dit was omdat die gereg nie juis gewigsverlies aanhelp nie, of omdat sy so verskriklik lekker daaraan geëet het nie! Wie is ek nou om te stry met die Een wat vir ons murg as ’n gawe gegee het om te geniet en te deel met dié wat ons liefhet . . . Onthou net om jou vrou se gunsteling-bestanddele, soos aspersies en sampioene, by te voeg – en jy’t ’n…

deonettedk@telkomsa.net Nadat hulle tien jaar gelede hul plaas verloor het, het Isa Basson uitgespring en alles in die stryd gewerp om ’n ekstra inkomste te verdien om haar gesin te help. Sy het oesversekering verkoop, volstruiskuikens grootgemaak en ’n gastehuis bestuur voordat sy vier jaar gelede Isabel’s, haar eie vrugte-onderneming en spyseniersdiens, begin het. “Toe ons Rietvlei verloor, het dit gevoel asof my hele wêreld inmekaar tuimel. Ons kon steeds op die plaas aanbly en huur die huis en buitegeboue. My man en oudste seun het ses maande in Amerika gaan werk, terwyl die ander twee kinders nog op skool was. Ek moes al die pante bymekaar probeer hou. Ek het besef ek sou nog ’n bykomende inkomste moes kry en boonop alles moes insit om dit te maak werk,”…

Die profeet Jesaja is al geprys as die prins onder die profete van sy tyd. Dié lof het hy nie net ontvang danksy die boodskap wat hy in die moeilikste tyd van Israel se geskiedenis moes bring nie, maar oor hóé hy dit gedoen het. Hy moes optree in ’n tyd toe God se volk die pad byster geraak het. Hy huiwer nie om hulle onverskrokke aan te vat nie: “ ’n Bees ken sy eienaar en ’n donkie die krip van sy baas, maar Israel ken my nie, my volk het geen begrip van wat ek doen nie” (Jes. 1:3). Die volk was in dié tyd nie sonder godsdiens nie. Dit was egter selfbedrog – uiterlike dinge, sonder hart of liefde. Hulle hét die tempel besoek en offers gebring,…

VANJAAR se oesskattingsyfer gaan selfs ná oestyd met heelwat omstredenheid gepaard. Belanghebbendes in die mark het met die skryf hiervan nog gewag op die oesskattingssyfer wat op 25 Maart deur die Oesskattingskomitee bekend gemaak sou word. Die deelnemers sou eers daarna besluit watter posisie om te volg ten opsigte van hul markbenadering. Die vorige oesskatting is gedoen deur slegs produsente te kontak, maar met die komende oesskatting word die konsortium weer betrek wat die oesskattingskommitee sal bystaan. Hul siening oor die oesgrootte mag dalk verskil van die vorige skatting. Daar is onsekerheid in die mark oor of die laat reën enige invloed op die oes gehad het. Die planttyd van die afgelope seisoen gaan ’n groot impak op die grootte van die oes hê. Dié impak maak dit baie moeilik…

DIE allerbeste tamaties haal tans goeie pryse op vars produkte markte. Mnr. André Pretorius van RSA-markagente sê dit is omdat die warm, droë somertoestande in die meeste produksiegebiede oor die afgelope paar maande ’n ongunstige uitwerking op die gehalte van tamaties gehad het. Eersteklastamaties verhandel tans teen tussen R6,00/kg en R6,50/kg. Die aanbod is gemiddeld weens ’n skaarste aan topgehalte-tamaties. Pretorius sê die allerbeste tamaties haal tussen R8/kg en R12/kg op die markvloer. Hoewel baie van die tradisionele somerproduksiegebiede nog in volle produksie is, speel Limpopo se Bosveldstreek nou ’n groot rol in die oorgang van somer na winter. Vir die komende winter verwag markagente goeie en gesonde tamaties uit die winteraanplantings noord van die Soutpansberg. Dit is veral die Waterpoort-gebied wat ’n sleutelrol in tamatieverskaffing speel. Pretorius sê die…

GAUTENG DERDEPOORT SCHOONGEZIGT (62), 685 ha, aan D.T. en J.F. van Huyssteen, van Frugaphase BK, R7 537 481. NIGEL LANSERIA (514), 656 ha, aan S. Cilliers, van Fancor-trust, R10 500 000. PRETORIA VLAKFONTEIN (523), 577 ha, aan Uniqon-wonings (Edms.) Bpk., van Glynstraat 441-eiendomme BK, R8 550 000. KWAZULU-NATAL UTRECHT LANGVERWACHT (616), 129 ha, aan Equal Chance Trading 30 BK, van C.H. Alston, R3 500 000. LIMPOPO ELLISRAS GREENRUST (708), 1 418 ha; en NOOITGEDACHT (112), 1 385 ha; aan F. & R.-boerdery BK, van Shaftahm Inv. (Edms.) Bpk., R24 500 000. ROEDTAN EERSTELING (17), 257 ha; en RIETFONTEIN (34), 72 ha; aan L.I. Mafori, van Reynecke Prop. BK, R7 000 000. SOEKMEKAAR LEVUBU (15), 78 ha, aan Gatsrand-beleggings BK, van C.T.J. Botha-boerdery BK, R9 000 000. VERZAMELING VAN WATERS (31),…

Op die jongste bokhaarveiling in die Baai het pryse sywaarts beweeg. Hoewel somer kleinbokkiehaar 3,3% duurder was, het fyn grootbokhaar met 4% gedaal. Sterk grootbokhaar en jongbokhaar was onveranderd. Die markaanwyser het onveranderd op R191,37/kg gesluit. Die hoogste prys vir die dag was R555/kg vir ’n baal kleinbokkiehaar van 24 mikron. Die verkopers was die Lateganbroers van Aberdeen. Mnr. Peet de Klerk van Murraysburg se baal jongbokhaar van 25 mikron wat ten R500/kg verkoop is, was ook die hoogste prys vir dié tipe haar vanjaar. Markontleders meen die pryse op die veiling was bevredigend gegewe die versterking van die rand en feit dat die euro die afgelope twee weke skerp teenoor ander geldeenhede teruggesak het. Italië is steeds die grootste invoerder van kleinbokkiehaar van gehalte. Altesaam 157 748 kg haar…

APRIL PARYS 1-4, Arabierperd-skou, Afridome, Parys. Caroll-Ann, sel 079 477 4416, of e-pos: afridomeparys@gmail.com. LICHTENBURG 22-24, Beeste: (Prosimklub: Simmentaler, Simbra), Angus, Brahman en ander rasse, Flippie du Plessis, sel 082 899 7237. Skape: Vleismerino’s, Corrie Claassen, sel 083 236 3528. Dorperveiling, J.J. Seymore, sel 071 688 0021. Alice van Wyk, tel 018 632 5167, of e-pos: alice@lichiefees.co.za. BLOEMFONTEIN 23-2 Mei, Bloemskou. Perde: (Nasionaal: SA Saalperd en Friesperd. Streek: SA Boerperd en Miniatuurperd), perdespring en pensteek. Kleinvee: (Nasionaal: Merino-landskaap en skeer), Merinoveldskou, ope, spoedskeer, internasionale Boerbokskou. Beeste: (Nasionaal: Angus. Streek: Braunvieh, Santa Gertrudis, Limousin, Simbra en Simmentaler. Provinsiaal: Hereford, Pinzgauer, PinZ2yl en Dexter), Absa-melkbeeskompetisie (interras), Absa-vleis-en dubbeldoelbees-kompetisie (interras), Vleissentraal/SA Stamboek, bulgroeitoets-kompetisies en melkbeesskou. Web: www.bloemskou.co.za, tel. 051 448 9894/5/6. JULIE POTCHEFSTROOM 31-1 AUGUSTUS, AgriWorkslandbou-ekspo. Trimpark, Potchefstroom. CADEK Media, tel. 021 854…

MNR. CHRISTO JOUBERT is die hoof uitvoerende bestuurder van die Grasslands-groep by Jeffreysbaai. Mnr. Trevor Elliot, ’n melkboer in die Tsitsikamma en eienaar van Grasslands, het 11 jaar gelede ’n suksesvolle bemagtigingsprojek aangepak. Hulle sukkel egter nou om iets soortgelyks vir hul ander werkers tot stand te bring. Lees die artikel op bl. 40. VERTEL ONS MEER VAN JOUSELF Ek kom oorspronklik van die Boland – gebore in Montagu – en is met Carina getroud. Ons het ’n seun, Jean (8), en ’n dogter, Karli (10). Ek het ’n graad in chemiese ingenieurswese aan die Universiteit Stellenbosch verwerf en was vir 15 jaar in die metallurgiese bedryf werksaam. In Oktober 2012 is ek as hoofbestuurder by Grasslands aangestel. WATTER RUGBYSPAN ONDERSTEUN JY? Ek is ’n Stormer. WIT- OF ROOIWYN? ’n…

“ONS was omtrent dié tyd van die jaar in Durbanville vir die aankondiging van die wenner van Landbouweekblad se Landbouvroueentrepreneurskompetisie,” onthou me. Janet Prinsloo, 2007 se wenner. “Nou is ek weer om so ’n verskriklike rede in die nuus!” Prinsloo is verlede week deur ’n luislang van omtrent vier meter lank in haar slaapkamer aangeval. Sy is die eienaar van die bekende Janet se Biltong-go-Back-padstal op die plaas Middelfontein tussen Vaalwater en Lephalale. Sy het die besigheid in 1999 uit desperaatheid begin met net ’n beesboud waarvoor sy geld moes leen. Sewe jaar later verwerk sy 100 ton vleis per jaar. Die slang het haar aan die hakskeen beetgekry toe sy op die bed gaan sit het om haar skoene aan te trek. “My eerste gedagte was dat ek net…

WIE IS AAA? Die maatskappy spruit voort uit Agri SA se Afrika-komitee, wat einde verlede jaar ontbind is om deel van die kommersiële beleidskomitee te word. Agri SA is nie verantwoordelik vir AaA nie, maar sal sy dienste gebruik. WATTER LANDBOUSEKTORE IN AFRIKA GROEI? Selfs olieryke lande, soos Nigerië en Suid-Soedan, het hul aandag aan die landbou drasties opgeskerp as deel van nasionale voorrangsake vir groei en ontwikkeling. Ook die Afrika-unie en streeksgemeenskappe wat groei bevorder, benadruk die belangrikheid van die landbou. UITBREI OF TREK? AaA onderskryf Agri SA se standpunt dat hy “nie boere na Afrika uitvoer nie”. Boere wat betrokke raak, besluit self of hulle wil uitbrei of trek. WENKE VIR AFRIKA? Tyd wat aan verkenning bestee is, is goud werd. Moenie sommer jou geld gebruik om ’n…

NÓG ’n wildboer het hom vasgeloop met sewe “geel” blesbokke wat hy gekoop, maar wat binne twee weke van kleur verander het nadat hy net minder as R1 miljoen vir die diere betaal het. Ná dié transaksie haal die verkoper sy skouers op en sê hy het geen beheer oor die kleur van die bokke nadat dit verkoop is nie. Die boer, mnr. Leon Prigge van die plaas Eendag, tussen Ventersdorp en Potchefstroom, se ervaring is byna dieselfde as dié van ’n wildboer van Potchefstroom wat ’n geel blesbok vir R400 000 gekoop het, wat toe van kleur verander het. Prigge sê hy en ’n medeboer het na geel blesbokke in die distrik Arlington gaan kyk: Een volwasse ram, drie 14 maande oue rammetjies en drie ooie: “Die sewe bokke…

GOEIE LUR VIR VRYSTAAT NOG SOEK Daar is nog geen aanduiding wie die Vrystaat se nuwe LUR vir landbou gaan wees nie nadat me. Mamiki Qabathe, die vorige LUR, as die provinsiale wetgewer se speaker aangestel is. In boerderykringe word gehoop dat iemand meer bekwaam as Qabathe aangestel sal word. Die African Farmers’ Association (Afasa) het ’n dringende beroep op mnr. Ace Magashule, die Vrystaatse premier, gedoen om iemand aan te stel wat die kennis, ondervinding en bevoegdheid het om die pos oor te neem: “Ons glo dié besluit sal ’n regstreekse impak op boere in hierdie provinsie hê.” Qabathe het afgevaardigdes op verlede jaar se Vrystaat Landbou-jaarkongres warm onder die kraag gehad met omstrede uitlatings, soos dat wit Suid-Afrikaners hulle en hul kinders van die res van Suid-Afrika afsonder.…

DIE veilingstelsel vir die verkoop van wol moet dalk deur ’n meer boetiekstyl-verkoopstelsel vervang word, is een van die voorstelle wat by die onafhanklike paneel ingedien is wat na Australië se veilingstelsel ondersoek instel. Australian Wool Innovation (AWI), die Australiese wolbemarkingsorganisasie, het einde verlede jaar aangekondig dat hy die veilingstelsel gaan ondersoek om onder meer vas te stel wat die versteekte koste is wat wolboere betaal om hul wol per veiling te verkoop. ’n Hele aantal voorstelle is reeds ontvang, waaronder dié een van die wolmakelaar Fox & Lillie Rural. Volgens mnr. Jonathan Lillie, die besturende direkteur, word wol tans as ’n kommoditeit behandel. “Met wol se krimpende aandeel in die tekstielmark kan ’n mens dit deesdae as ’n nismark beskou en moet die manier waarop dit verkoop word dalk…

Kanola raak nie net weens sy produksiepotensiaal ál belangriker in die Wes-Kaap nie. Dié gewas is ook betekenisvol vir die voortbestaan van heuningbye in die provinsie. Navorsing is egter nodig om te verseker bye kry genoeg voedingstowwe as hulle net aan kanola blootgestel word. Kanola is ’n puik voergewas vir heuningbye en die produksietyd daarvan is ook ideaal, want dit is kort voor die Wes-Kaapse vrugtebedryf bestuiwers nodig het. “Danksy die tyd wanneer dit geplant word, is kanola van groot belang in die Wes-Kaap, want dis die voergewas waarop byeboere staatmaak as hulle kolonies vang en opbou voor die vrugtebedryf die bestuiwers nodig het,” het mnr. Mike Allsopp, byenavorser van die Landbounavorsingsraad op Stellenbosch, by Bayer se kanola-inligtingsdag op Swellendam gesê. Byekolonies is noodsaaklik vir die kommersiële landbou, veral in…

Twee van die kleinhandelgroepe wat die meeste hoender in Amerika verkoop, het gesê hulle gaan nie meer hoender koop wat met antibiotika gevoer is wat normaalweg vir menslike gebruik benut word nie. McDonald’s, met sy 14 000 restaurante, en die Costco-afslagkettinggroep, met 474 winkels, het daarmee die knie gebuig voor aktiviste wat bekommerd is dat die oormatige gebruik van antibiotika weerstandige superkieme laat ontwikkel. Volgens die raad op die beskerming van natuurlike hulpbronne in Washington word daar jaarliks van 6,8 miljoen kilogram tot 14,5 miljoen kilogram antibiotika verkoop om in veevoer te gebruik. Sowat 80% van al die antibiotika wat in Amerika gebruik word, is vir plaasdiere. Die raad meen McDonald’s is só groot dat sy markkrag alleen genoeg sal wees om die oorbodige gebruik van antibiotika uit pluimveeboerdery te…

Vanjaar was die staatsrede geweldig interessant. Dit was nie net vanweë die optrede van die manne en vroue in hul rooi oorpakkies of dié in hul swart gewaad nie. Ook nie die polisie met hul wit hemde nie. Nee, dit was as gevolg van die grondhervormingsplanne wat die President in sy staatsrede aangekondig het. Dit was nie net vir die President wat die manne in hul rooi oorpakkies moeilikheid maak nie. Ek hoor die ander dag van ’n boer wat ewe spoggerig vir al sy werkers wat voer aan boere in die omgewing aflewer, mooi rooi oorpakkies verskaf het. Dit moes natuurlik inderhaas verander word toe die EFF sy buiging in die openbaar gemaak het . . . GRONDEISE GAAN NET TOENEEM Pres. Jacob Zuma het aangekondig dat daar nou…

Die Wes-Kaapse Byebedryfsvereniging het die provinsiale regering genader om heuningbyregulasies wat handel oor Amerikaanse vuilbroedsiekte (Kennisgewing R858 van die Wet op Landbouplae van 15 November 2013) behoorlik toe te pas. Daarvoor is spesiaal opgeleide inspekteurs aangestel om die voorkoms en verspreiding van die siekte beter te monitor. Mnr. Riaan van Zyl, wat in beheer van inspeksies in die Wes-Kaap is, sê inspeksies sal in ál nege provinsies plaasvind. Hy beklemtoon dat die doel beslis nie die “polisiëring” van byeboerdery is nie, maar om hulp, raad en inligting te voorsien. “Dit is ’n gratis diens – ook op aanvraag – ondanks die feit dat heuningontledings tot R600/monster kan beloop “Ons doel is uitsluitlik om te help met die bestuur van AFB, want dit is tans buite beheer in die Wes-Kaap. “…

WAT MAAK JOU OPGEWONDE? Om sakeplanne te sien werk. Melkboerdery is vandag ’n suiwer wetenskap, sonder dat ’n mens die basiese beginsels té gekompliseerd moet maak. Melkproduksie op weidingstelsels het baie parallelle met die mynbou en metallurgiese bedrywe. Die ontginning van die grondstowwe (weidingsgras teenoor erts) en die produksieproses (koei se melkomset teenoor die smelter) vereis soortgelyke logika, denk- en bestuursprosesse. IS JY ’N WERKSLAAF? Dit is ’n relatiewe begrip. Ek werk hard, maar probeer ’n balans tussen tyd saam met my gesin en my werk handhaaf. WAT LEES JY GRAAG? Biografieë van mense wat diep spore getrap het, soos oudpres. Nelson Mandela, maar ook sportsterre, soos John Smit. WAT WAS JOU BESTE BESLUIT TOT NOG TOE? My keuse van Carina as vrou en lewensmaat was ’n goeie een. So…

Ons almal ken die situasie, die vriendelike agent met die pakkie bruin poeier of die groen plastiekkan met prentjies van goggatjies, seewier, wortelknoppies en wie weet wat. Ná baie gesels eindig die storie in ’n soveel persent-verhoging in opbrengs teen ’n sakpasprys van net soveel rand per eenheid (maar duur in volume). Die gebruik van geneties gemodifiseerde sade (GMO’s) het ’n groot revolusie in akkerbou teweeggebring en dié tegnologie word voordurend uitgebou – navorsing op kultivars met gene vir droogtebestandheid is al gevorderd. Wat plaagdoders betref, was die vooruitgang egter minder skerp. Ons spuit vandag steeds mengsels van stowwe wat goed en sleg voor die voet doodmaak om ’n “ekologiese woestyn” agter te laat. Biologiese middels kan egter ’n uitkoms bied. Binne die eng definisie verteenwoordig biologiese plaagdoders enige nie-sintetiese…

Ek onthou die wilde, rooi appeltjies, skaars groter as ’n klein kind se vuis, wat langs die rivier boord dra. Swaar hang die takke met die klein rooi skatte. In daardie jare was lekkers ’n luukse. Oupa het altyd uit sy broeksak suurklontjies uitgedeel. By die dorp se winkel kon ons met ons sakgeld uit die groot glasbottels lekker sponserige en sagte pienk, groen, wit en blou vissies koop. Lang stukke pikswart drop, hardekou-Wilson-toffies, bubblegum, sherbet en natuurlik die oranje appelkooslekkers met die rooi wange. Maar ons het op die plaas gebly en winkel toe gaan was ’n eenmaal-per-week-gedoente van silwerskoon skrop, ordentlik aantrek, hare na agter kam, skoon skoene met oprygkouse en stilsit in die motor terwyl die grootmense van winkel tot winkel koop. Ons het as kinders ons…

michael.burgess80@gmail.com Ek kon nog net een reënboogforel van meer as 5 pond (2,3 kg) in ’n stroom in die distrik Barkly-Oos vang. Ek was net 11 jaar oud en my broer Don het óók ’n trofeevis gevang. “Dit is ’n vis van ’n leeftyd,” het my pa gesê terwyl ek trots op die rivieroewer gestap het met my vingers in die lang, silwer vis se rooi kieue. Ongelukkig sou dié woorde profeties wees, want nóg ek nóg my broer kon ooit weer verby die ontwykende 5 pond-merk kom. Al wat ons vandag het, is ’n verbleikte foto’tjie as bewysstuk. Dít is in skrille kontras met die sukses van puik hengelaars, soos mnre. Bob Mollentze en Christo du Plessis van Barkly-Oos in die Oos-Kaap, wat albei as kinders in die Langkloofspruit…

Onlangs het die Purdue-universiteit in die Amerikaanse staat Louisiana $2 miljoen uit die staatskas ontvang om beter tamaties vir die organiese mark te ontwikkel. Die geld gaan gebruik word vir navorsing vir die teling van ’n nuwe generasie tamaties wat organies verbou kan word, maar wat weerstand bied teen blaarsiektes. Hulle wil ook probeer om die smaak wat organies verboude tamaties so gewild maak, te behou, terwyl hulle vir siekteweerstand selekteer. Sogenoemde erfenis-tamaties is dikwels baie vatbaar vir blaarsiektes. Verbruikers in Amerika en ook elders in die wêreld betaal wel ’n premie vir dié tamaties, maar vanweë dikwels groot verliese weens siektes onder dié plante is die opbrengs laag en die wins ook – ten spyte van die hoë verbruikersprys. Die navorsers beoog om tamatieboere te help om die produktiwiteit…

SUID-AFRIKA se klein, maar dinamiese mangobedryf het hom die afgelope 10 jaar tot 15 jaar aangepas van die produksie van hoofsaaklik vars vrugte tot produkte wat waarde toevoeg, soos atjar, sap en droëvrugte. Plaaslike produsente word ook wyd erken as van die beste ter wêreld. Hulle verbou mango’s in moeilike omstandighede. Minder as 2% van die jaarlikse produksie van sowat 80 ton, wat onder die vaandel van die Suid-Afrikaanse Mangokwekersvereniging (Samga) ressorteer, word uitgevoer. Plaaslike produsente kan nie meeding met die uitvoermark van Brasilië en en Peru waar groter volumes subtropiese vrugte in gunstiger produksietoestande verbou word nie. Vanjaar se plaaslike produksie, wat nog tot middel April aan die gang is, in betreklik droë toestande het topvrugte opgelewer. Volgens Samga was die oes nie uitermatig groot nie en kan dit…

OM PENMAATS TE VRA, IS GRATIS Vul die bygaande vormpie in en heg ’n geselsbriefie aan as jy wil. Die ouderdomsperk is 15. As jy geskei is, moet ’n afskrif van jou skeidokumente aangeheg word, of as jy ’n weduwee of wewenaar is, ’n sterftebewys – anders plaas ons nie jou brief nie, ook as die huwelikstaat nie ingevul is nie. BELANGRIK Neem asseblief in ag dat die rubriek uiters gewild is en dat jy dalk lank sal moet wag voordat jou briefie verskyn. Jou skrywe moet jou handtekening bevat en jy mag nie onder iemand anders se naam inskryf nie. REAGEER SÓ OP ’N PLASING Stuur jou brief in antwoord op ’n plasing aan ons. Gebruik ’n skoon koevert met net die persoon se skuilnaam en datum waarop dit…