Indholdsfortegnelse for 23-Dec-16 i Landbouweekblad

‘ ’n Stoetbul moet die volledige pakkie wees en niks minder as die beste is goed genoeg nie.’ MNR. HEINRICH BRUWER, Voermol se Beesboer van die Jaar, oor hoe hy teeldiere selekteer. Bl. 38 ‘Ons is maar bekommerd, want jy het net soveel chemiese middels en skietgoed om te gebruik.’ MNR. GRANT SMUTS, tamatieboer van Robertson, oor die uitbreekvan Tuta absoluta. Bl. 15 ‘Dit lyk asof die Arktiese Oseaan vergeet het dit is veronderstel om nou toe te ys.’ MNR. ROBERT HENSON, bekende klimaatskrywer. Bl. 30 ‘Die direkteur-generaal staan maar net aan die hoof van ’n reeds disfunksionele departement. MNR. THOMAS WALTERS, DA-parlementslid, oor die skielike skorsing van mnr. Mdu Shabane, die DG van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming. Bl. 14 ‘Daar is nie genoeg landbougrond in die wêreld nie. As…

MIELIES Wêreldwye mielieproduksie sal in 2016-’17 na verwagting 7% hoër wees. Internasionale pryse sal effens styg. Die swakker rand sal ondersteuning bied aan die uitvoer van mielies na lande in Suider-Afrika. SUIKERRIET Internasionaal sal suikerrietverbruik in 2016-’17 na verwagting steeds produksie oortref. Die plaaslike bedryf sal oor die volgende vier seisoene na die vorige produksievlakke herstel. KORING Langtermynvooruitsigte vir koringpryse dui op ’n sywaartse beweging in internasionale pryse. In Suid-Afrika sal die produksie van koring na verwagting toeneem namate invoer afneem. Volgehoue steun deur die Regering vir die huidige tariefstelsel is egter belangrik. OLIESADE Die invoer van sonneblomsaadolie uit die Europese Unie en oliekoek uit Argentinië kan nog duurder word indien die rand, soos verwag, van November vanjaar tot einde Mei volgende jaar met 7% teen die euro verswak. Produsente…

HOEWEL daar wetenskaplike bewyse is dat die swartvlek nie deur sitrusuitvoer van Suid-Afrika na Europese boorde oorgedra kan word nie, beperk plaaslike sitruskwekers die risiko van ’n denkbeeldige besmetting met groot sukses, maar teen enorme koste. Dit kan egter nie so aangaan nie, sê mnr. Deon Joubert, die Suid-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging se spesiale gesant vir markaangeleenthede in Europa. Hy beveel aan dat Suid-Afrika hom tot die Wêreldhandelsorganisasie (WHO) wend vir uitsluitsel oor die saak. Joubert sê vanjaar is net vier besendings sitrus van Suid-Afrika deur lidlande van die Europese Unie (EU) onderskep nadat tekens van die swartvlekswam op vrugte gevind is. Dit is byna weglaatbaar min teenoor 15 verlede jaar, 72 onderskeppings in 2014 en 35 in 2013. POLITIEKE HEFBOOM Joubert sê Suid-Afrikaanse boere se prestasie in dié verband oorskadu powere…

1 ZAMBIË | Burokrasie pootjie sojaprodusente Zambië se sojaboere is besig om waardevolle uitvoergeleenthede mis te loop weens burokratiese vertragings met die uitreik van uitvoerpermitte deur die land se interministeriële komitee vir voedselsekerheid. Op ’n onlangse vergadering van oliesaadbelanghebbendes het uitvoerders gekla oor hoe lank dit duur om die nodige dokumente deur die komitee verwerk te kry. Ten spyte van rekordoeste in die afgelope produksiejaar het net klein volumes Zambiese sojabone buitelandse markte bereik. Die Zambiese boere-unie (ZNFU) sê die land het genoeg voorraad om die uitvoer van 100 000 ton sojabone moontlik te maak. Die sojasektor verwag ook ’n surplus in die huidige produksiejaar omdat die goeie sojapryse meer klein- en mediumgrootte boere sal aanmoedig om meer soja aan te plant, sê die ZNFU. — African Farming 2 ZIMBABWE…

EEN van die belangrikste ontwikkelinge in grondhervorming was die besluit van die Grondwethof om die gewysigde Wet op die Herstel van Grondregte (Wet 15 van 2014) ongeldig te verklaar weens onvoldoende openbare verhore. Die verhore is deur die Nasionale Raad van Provinsies gedoen in die Regering se haas om wetgewing in die aanloop tot die verkiesing af te handel. Die proses moet nou van voor af begin en die Parlement het twee jaar om dit reg te stel. Me. Annelize Crosby, regs-en-beleidsadviseur van Agri SA, het gesê alles is waarskynlik weer oop vir debat, hoewel die hof spesifiek klem gelê het op die prioritisering van ou eise. Daar is besluit dat geld en hulpbronne wat vir die instel van nuwe grondeise bedoel was, gebruik gaan word om eise wat teen…

Deur die loop van die jaar het ’n spesiale ondersoekeenheid met die Valke, die Batebeslagleggingseenheid en die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) saamgewerk om beslag te lê op altesame 29 plase van R470 miljoen ná onwettige transaksies tussen korrupte amptenare, plaasverkopers en oordragprokureurs. Die plase is nou aan die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming terugbesorg en die mikpunt is om dit voor einde Desember aan nuwe, verdienstelike begustigdes te oorhandig. Mnr. Gugile Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, het die ondersoeke aangevra ná onreëlmatighede by grondhervormingsprogramme uitgelig is. Nóg 40 voorvalle rakende die onreëlmatige oordrag van plase ter waarde van R400 miljoen word ondersoek. Dit is 19 plase in die Wes-Kaap, 12 in die Vrystaat en 9 in Limpopo en Mpumalanga.…

Ras: Enige honderas kan ’n terapiehond wees. Golden Retrievers en Labradors is veral gewild. Gesondheid: Die hond moes al sy of haar inspuitings gehad het en moet ’n parasiet- en ontwurmingsprogram volg. Persoonlikheid: Dit moet vriendelike, kalm en gehoorsame honde wees wat ’n goeie band met hul eienaar het. Honde wat as waghonde opgelei is, word nie aanvaar nie. Ouderdom: Honde moet 18 maande en ouer wees. Daar is nie ’n boonste ouderdomsperk nie, maar broos, swak diere moet liefs aftree. Opleiding: Sosialisering is belangrik. Stel jou hond bloot aan verskillende mense, kinders, situasies, geluide en reuke. Gehoorsaamheidsopleiding is ’n voordeel. Tipe inrigting: ’n Bedeesde, bejaarde brakkie sal oorweldig word in ’n kinderhuis, maar groot vertroosting bied in die verswakte afdeling van ’n ouetehuis.…

Hy is ’n gebore beesboer – en deur by net die bestes in die bedryf te leer, presisieboerdery tot op die volgende vlak te neem en in vitro-bevrugting toe te pas, bou die 30-jarige Heinrich Bruwer ’n uitsonderlike kudde op – baie vinniger as deur die normale proses. Heinrich boer op die plaas Lovedale noord van Vryburg op die pad na Tosca in Noordwes. Hy en sy pa, Bokkie, wat reeds sedert 1986 in die omgewing boer, besit die Grandview Brahmanstoetery, genoem na die buurplaas, Grandview, waar Bokkie boer. Lovedale is al vyf geslagte lank in die familie se besit, met Heinrich, Voermol se Beesboer van die Jaar vir 2016 en Noordwes se Jongboer van die Jaar vir 2013, tans aan die roer van sake. Hy is in 2005 plaas…

Met ’n groot aptyt vir risiko lewer dié ingesteldheid ook groot wins – en die kroon as die nasionale Jongboer van die Jaar. Sedert mnr. Jacques Beukes tien jaar gelede op die familieplaas Modderdrift naby De Doorns begin werk het, het die omset met ’n verbysterende 920% verhoog en die tafeldruifopbrengs meer as verdubbel. Die uitbou van die familieboerdery is stelselmatig aangepak: Eers het hy gesorg dat die gesogste druiwekultivars van wêreldgehalte is; daarna is ’n ultramoderne pakhuis opgerig wat aan die vereistes van die wêreld se gesogste akkreditasiestelsels voldoen, en uiteindelik is die beste bemarkers opgespoor. Verdere verfynings is mikrobesproeiing wat na drup omgeskakel is, ’n gehaltebeheerstelsel en ’n eenvoudige plan om stokke gouer in produksie te laat kom. Danksy laasgenoemde kon die boerdery ’n jaar op produksie…

As wildboere méér aandag aan die volle waardeketting gee, sal dit hul volhoubaarheid verhoog en hulle minder afhanklik maak van uitsonderlik hoë pryse vir skaars wild. Mnr. Wiaan van der Linde (foto), voorsitter van Wildbedryf Suid-Afrika en eienaar van onder meer WB Safari Company, sê boere moet mik na die ideaal om by die héle waardeketting betrokke te raak. Wiaan en sy vennoot, mnr. Hennie Gous, bedryf Wintershoek Wild by Kimberley saam en boer elkeen op sy eie grond, wat altesaam 110 000 ha beslaan. Wiaan, met ’n graad in sielkunde, het elf jaar gelede op huurgrond met wild begin boer. Hulle doen geen intensiewe teling met hoëwaardewild, soos buffels, swartwitpense, bastergemsbokke en renosters, nie. Hulle spits hulle wel toe op die teel van geharde teelbulle en vroulike diere wat…

Die Karsten-groep lewer gemiddeld 220 ton kos per dag op 4 000 ha besproeiingsgrond deur te sorg dat hulle altyd op die voorpunt van nuwe ontwikkelings en tegnologie bly. Mnr. Piet Karsten (inlas), besturende direkteur van die Karsten-groep met sy hoofkantoor op Kanoneiland, is einde verlede jaar deur Landbouskrywers SA, Absa AgriBesigheid en Santam Landbou as nasionale Boer van die Jaar bekroon. Die groep verskans risiko’s deur die nuutste kultivars te plant, nette oor boorde op te rig, tred te hou met tegnologie en die besigheid oor verskillende streke te versprei. Die boerdery verbou tafel- en wyndruiwe, rosyntjies, dadels, appels, pere, sitrus, kersies, waatlemoene en neute, en boer ook met groot- en kleinvee en proteas. Die plase is oor die Noord- en Wes-Kaap versprei – van Kanoneiland, Kakamas en Pofadder…

Met ’n kombinasie van oorlêlande, vogbewaring, verminderde bewerking, die beste kultivars, vleisbeeste en skape kan die Graslaagte-boerdery by Hertzogville in die Vrystaat selfs die droogste tye oorleef. Dit was só droog in dié deel van die land dat die Malherbes – Gert (inlas), sy vrou, Suna, en seuns, RC en André, vir die eerste keer nie kon mielies plant nie, gewoonlik hul hoofgewas. Gelukkig kon die ander vertakking – Angus- en Brangusbeeste en SA Vleismerino- en Suffolkskape – tot hul redding kom. Hulle was immers die eerste Suid-Afrikaners wat Brangusteelmateriaal na Amerika uitgevoer het . . . Beeste is die sterkste veevertakking en albei hul Roechama-stoeterye is al 30 jaar oud. Groot genetiese vordering is met die verloop van jare gemaak. Hulle gebruik die beste teelmateriaal van Amerika en Kanada.…

Mnr. Kleinjan Gasekoma (68, foto onder) van die plase Bruintjiesfonein en Klein Quaggablatt naby Reivilo in die Noord-Kaap is die eerste swart boer in Suid-Afrika wat as Voermol se Beesboer van die Jaar aangewys is. Hy het binne 13 jaar die pad van kommunale boer tot kommersiële boer gestap. “Ek het dit nie verwag nie, maar is baie bly dat hulle raaksien dat ons opkomende boere ook waarde vir die land het. Ons werk baie hard om kommersiële boere te word,” sê Kleinjan, wat by die spoorweg se pakkette-afdeling in Pretoria gewerk het, maar van 2001 af begin plaas soek het. Twee jaar later het hy saam met 25 ander mense op die plaas Nouvlakte by Amalia begin boer ingevolge die Regering se destydse program vir die herverdeling van grond…

Dr. Hinner en mnr. Heiko Köster, twee broers en veekundiges, kon nie die boerderybloed in hul are ignoreer nie en het ’n intensiewe boerdery met ’n ongelooflike omset van R20 miljoen op net 24 ha by Cullinan buite Pretoria staangemaak. Buite Vryburg, waar die Kösters grootgeword het, moet ’n boer tans 30 000 ha tot 40 000 ha en 5 000 koeie hê om van só ’n omset te praat. Hul Ukhebe-lêhenboerdery bestaan uit 100 000 hoenders wat jaarliks sowat 25 miljoen eiers lewer – en 90% tot die boerderyinkomste bydra. Hulle bedryf ook die Herefordstoetery Vicedale en die Dohne-Merino- en Dorper-stoetery Viceko, wat onderskeidelik 7,5% en 2,5% tot hul omset bydra. Hinner (foto) is in beheer van die voedingsprogramme. Heiko koördineer bestuurs- en bedryfsaspekte en verseker die lêhenboerdery se…

Twee broers het ses jaar gelede begin om ’n klimaatbeheerde-hidroponikastelsel te ontwerp wat die mikroklimaat vir elke plant haarfyn kan beheer en ’n mens in staat stel om tot 1 200 plante per vierkante meter per jaar te kweek. Dié klimaatbeheerde stelsel is nie goedkoop nie, maar dit is een van die tegnologies gevorderdste stelsels ter wêreld. Mnr. Jacques van Buuren van Eden Green Hydroponics in Pretoria en sy broer, Eugene, het saam met mnr. Gerhard Ehlers ’n stelsel ontwerp wat vyf maal doeltreffender as konvensionele hidroponika en 20 maal doeltreffender as verbouing op landerye is. “Omdat ons elke dag ’n optimale klimaat in die stelsel het, is dit moontlik om tien groeisiklusse van 30 dae tot 35 dae per jaar binne die stelsel te hê,” sê Jacques. Die stelsel…

SAALPERDE 1 Grootkampioen (driegang), New Years Rock. Eienaar en vertoner, me. Natasja Lotter (sel 084 406 7207), Cradock. 2 Grootkampioen (driegang, kinderryperd), Story’s Time to Dance. Eienaar: Me. Elize Taljaardt (sel 082 446 6459), Rainbow’s End-stal, Middelburg. Vertoner: Izabeth Smit. 3 Grootkampioen (vyfgang), Lover’s Touch. Eienaar: Mnr. Jan Wiese (sel 082 674 3784), Borcherds-stal, Middelburg. Vertoner: Mnr. George Borcherds. 4 Grootkampioen (vyfgang, kinderryperd), Elliodor. Eienaar: Mnr. Kippie Louw (sel 082 892 1509), Marani-stal, Jeffreysbaai. Vertoner: Me. Anike Louw. 5 Grootkampioen (plesierperd, driegang), Lion King. Eienaar en vertoner, me. Leandri Taljaardt (sel 073 184 4216), Rainbow’s End-stal, Middelburg. 6 Grootkampioen (parkperd), Mama’s Choice. Eienaar en vertoner: Mnr. Phillip Piek (sel 083 309 4144), Graaff-Reinet. 7 Grootkampioen (enkeltuig), Raya. Eienaar: Mnr. Tokkas van Heerden (sel 072 736 8661), Vic-Wes-stal, Victoria-Wes. Vertoner: Mnr.…

POËSIE Alles-in-een Jonker Ingrid Jonker: Versamelde gedigte, deur Ingrid Jonker. Uitgewer: NB-Uitgewers. Prys: R260 Gedigte uit die pen van Ingrid Jonker, soos “Ek herhaal jou”, “Die kind” en “Bitterbessie dagbreek”, is van die groot gunstelinge in die Afrikaanse letterkunde. Hierdie besonderse heruitgawe be-vat ’n versameling van Jonker se gepubliseerde gedigte (uit haar bundels Ontvlugting, Rook en oker en Kantelson) en jeugwerke. Elke gedig is ’n bewys van haar uitsonderlike skryftalent, maar ook die onstuimige draaie wat haar kort lewenspad geneem het. Haar lewensverhaal bly – nes haar gedigte – aangryp en fassineer. GESKIEDENIS Madiba se geloofsreis The Spiritual Mandela, deur Dennis Cruywagen. Uitgewer: Zebra Press. Prys: R200 Ter wille van sy versoeningsmissie het oudpres. Nelson Mandela nie met sy persoonlike geloofsoortuigings te koop geloop nie, maar diegene naaste aan hom…

As die groot geskenk van Kersfees ons nie anders laat leef nie, kan ons maar ophou om Kersfees te vier. Wanneer ons Kersfees vier soos dit behoort gevier te word, is daar twee woorde wat ons optrede moet bepaal, naamlik status en styl. ’n Bietjie ongewoon, mag jy dalk sê, maar kom ek verduidelik wat ek bedoel: Toe God Sy Seun, Sy groot geskenk, aan ons gegee het, het Hy ’n duidelike bedoeling daarmee gehad. Christus het gekom om ons status voor God te kom regstel. In sy brief aan die Efesiërs skryf die apostel Paulus: “Julle was dood as gevolg van jul oortredinge en sondes. Vanweë ons sondige natuur sou van ons deur God gestraf moes word. Maar God is ryk in barmhartigheid en het ons innig lief. Hy’t…

TWEE leerders van landbouskole in die Wes-Kaap is die eerste ontvangers van beurse wat deur die Universiteit Stellenbosch (US) aan akademiese uitblinkers van landbouskole beskikbaar gestel is. Matthys Basson van die Hoër Landbouskool Bo-land naby die Paarl en Nicolaas Basson van die Hoër Landbouskool Oakdale by Riversdal is die topstudente van hul onderskeie skole wat aanstaande jaar ’n landbouverwante studierigting aan die US gaan volg. Die beurse van sowat R40 000 elk sal hul klasgeld dek. “Ons wens hulle sterkte toe met hul studies en hoop dat hulle in die toekoms ook binne die Suid-Afrikaanse landbougemeenskap hul stempel sal afdruk,” sê prof. Danie Brink, waarnemende dekaan van die fakulteit agriwetenskappe. Die beurse is moontlik gemaak deur die dekaanfonds wat sowat sewe jaar gelede gestig is om ekstra finansiële ondersteuning aan…

VERSKANSING | ‘Hou dit eenvoudig’ Gegewe die onstuimige kommoditeitspryse en wisselkoers is eenvoudige verskansingstrategieë nou graanboere se veiligste keuse, sê mnr. Jannie van der Watt, hoofbestuurder van GroCapital Finansiële Dienste (GroCapital), ’n afdeling van die landboudienste-en-voedselverwerkingsmaatskappy Afgri. Oor die afgelope jaar het skommelinge in die wisselkoers en kommoditeitspryse boere en gebruikers van landbouprodukte aan groot wisselings in inkomste en produksiekoste blootgestel. Van der Watt sê vooruitsigte vir die rand bly onseker en uitgelewer aan internasionale én plaaslike risiko’s. Boere moet dus nie die wisselvallige markte probeer uitoorlê nie, sê hy. “Die regte verskansingstrategieë teen prysrisiko, hetsy wisselkoers of kommoditeit, sal boere help om in onsekere tye ’n redelike wins te toon. “Kliënte wat weens die wisselvalligheid in die kommoditeits- en wisselkoersmark in die versoeking kom om spekulatiewe posisies in te…

15% Die parlementêre toelaes aan die Landbounavorsingsraad (LNR) is met 15% in die afgelope boekjaar tot R782 miljoen verminder. Dié besnoeiings het die LNR se inkomste laat daal vanaf R1,358 miljard tot R1,233 miljard. Dit het ’n uiters ongunstige impak op die organisasie se werk, sê dr. Shadrack Moephuli, die LNR se hoofbestuurder. Landbouweekblad berig in ’n volgende uitgawe vollediger hieroor. 1 In November is een meer trekker en een meer stroper verkoop as die ooreenstemmende tyd verlede jaar – 453 trekkers en 12 stropers. Tot dusver vanjaar is trekkerverkope 13% laer as verlede jaar en stropers 15%. Die Suid-Afrikaanse Landboumasjinerie-assosiasie sê boere is ná die ergste droogte in jare versigtig om skuld aan te gaan voor hulle meer sekerheid het oor hul gewasse. Banke is huiwerig om masjinerie te…

In ’n onlangse aanbieding tydens die African Investment Indaba in Kaapstad het ek die sakeperspektief vir kommersiële boerdery in Afrika voorgehou. Ek het besluit feite sal die boodskap die beste oordra en gee dit gevolglik bloot weer in dié stuk: Res ipsa loquitur. Die gehalte van primêre inligting bepaal die gehalte van sekondêre strategiese ontwikkeling. Dit geld ook landboustrategieë in Afrika. Ek grond my stelling op vier argumente. Eerstens, Suid-Afrika se kommersiële landbou groei vinnig en is besig om tot die mees gevestigde en winsgewendste sektor op die vasteland te ontwikkel. Suid-Afrika is tans die Afrika-land met die grootste voedselsekerheid en daarbenewens die enigste netto uitvoerder van produkte op die vasteland. Die netto verdienste van die Suid-Afrikaanse landboubedryf beloop jaarliks ongeveer R80 miljard en sorg terselfdertyd vir sowat 8% van…

MNR. HEINRICH BRUWER, ’n jong boer van Vryburg, is vinnig besig is om naam te maak as beesboer, internasionale beoordelaar en landbouleier. Hy is onlangs as Voermol se Beesboer van die Jaar aangewys. Hy gebruik alle tegnologie tot sy beskikking om so vinnig moontlik genetiese vordering met sy beeste te maak. Lees die artikel op bl. 36. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is onlangs met Clara Burger getroud. WAAR HET JY GESTUDEER? Ek “studeer” nog elke dag. HET JY ’N STOKPERDJIE? Genetika is ’n heeltydse aktiwiteit en ’n stokperdjie.…

MNR. MDU SHABANE (BO), direkteur-generaal van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, is geskors. Die afgelope ruk het mnr. Gugile Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, se frustrasie duidelik na vore gekom oor senior amptenare wat nie hul vinger op die pols het van projekte en wetgewende voorstelle van die departement nie. Na verneem word, hou Shabane se skorsing verband met prosedurele tekortkominge oor sommige grondhervormingsprojekte van die departement. Me. Linda Page, woordvoerder van die departement, het bevestig dat Shabane se skorsing nie verband hou met enige korrupsie of die moontlike diefstal van geld nie. Die departement se hervormingsprogramme loop reeds geruime tyd deur onder kwaai kritiek, selfs van binne die Regering. Vroeg vanjaar het navorsing wat die Departement vir Beplanning, Monitering en Evaluering gedoen het, bevind die Departement van Landelike…

1 DIERETEELT | Stamboek-LNR-stryd duur voort Stamboek het verlof tot appèl gekry in die saak wat hy onlangs in die Vrystaatse hooggeregshof verloor het, wat gelas het dat hy al sy data aan die Landbounavorsingsraad moet oorhandig. Onder die bevindinge van die uitspraak wat Stamboek wil betwis, is: • Dat die LNR se Intergis-diereaantekeningstelsel ’n nasionale databank is. • Dat Stamboek, soos al die dieretelersgenootskappe, diereverbetering deur middel van die Intergis-stelsel moet doen, behalwe as ’n ander wyse deur die registrateur van veeverbetering goedgekeur is. • Dat Stamboek nie gemagtig is om ’n onafhanklike prestasie- en toetsingskema te bedryf nie. • Dat daar geen wetlike regverdiging is vir Stamboek se weiering om alle stoet- en prestasiedata wat hy op sy Logix-databasis berg, na Intergis oor te dra nie. – JOHAN…

DIE sterker rand en die swakker gehalte van die aanbod het sybokhaarpryse op die laaste veiling van die 2016-seisoen onder druk geplaas. Die prys van kleinbokkiehaar het met 2,6% gedaal, terwyl jong en fyn grootbokhaar met onderskeidelik 3% en 2% goedkoper was. Die prys van sterk grootbokhaar het egter met 2% gestyg. Die gemiddelde markaanwyser wat met 1,8% tot R185,00/kg teruggesak het, is sowat 15% laer vergeleke met ’n jaar gelede. Die omset op die veiling was net meer as R13,5 miljoen met Samil en Stucken wat gesamentlik 85% (568 bale) van die aanbod gekoop het. Die beste prys vir die dag was R335/kg vir ’n baal kleinbokkiehaar van mnr. Charles Fitzhenry van Aberdeen. Waarnemers is bekommerd oor die droogte, wat besig is om rampafmetings aan te neem in die…

Die Suid-Afrikaanse wyndruifoes van bykans 1,4 miljoen ton vanjaar was net 6,7% kleiner as verlede jaar se oes. Vanweë die kleiner korrels wat deur die hittegolftoestande veroorsaak is, was die geure gekonsentreerd en reg vir goeie wyne. Mnr. Francois Viljoen, bestuurder van VinPro se wingerdboukundige konsultasiediens, het gesê die oes was groter as wat aanvanklik weens die hitte en watertekorte verwag is. Die oes was genoeg vir sowat 1,1 miljoen liter wyn (sap en konsentraat, wyn vir brandewyn en distilleerwyn ingesluit). Sowat 777 liter wyn word per ton druiwe verhaal.…

Mnr. Bunty Vlok (64) EEN van die eerste sterftes van die jaar onder bekendes in die landbou was dié van mnr. Bunty Vlok van Humansdorp, een van die pioniers in die melkbedryf. Hy is op 23 Januarie in Jeffreysbaai aan motorneuronsiekte oorlede. Vlok het sedert 1978 as ouditeur op Humansdorp gewerk, maar het gou by die melkbedryf ingeskakel en as konsultant begin optree. Sy geesdrif vir die melkbedryf en die uitdagings wat dit bied, het gelei tot die Suid-Afrikaanse Grootkuddekonferensie waarvan hy ’n stigterslid was. Dié konferensie is die grootste in sy soort in Afrika en hou melkboere op die hoogte van die jongste internasionale navorsing en bestuurspraktyke wat plaaslik van toepassing is. Mnr. Hans Lombard (90) DIE skielike heengaan van die veteraanjoernalis Hans Lombard tydens die Nampo-Oesdag naby Bothaville…

’N RIGTINGGEWENDE uitspraak in die Grondeisehof het bevind regverdigheid en billikheid troef markwaarde wanneer die staat grond vir restitusie onteien. ’n Waardeerder het bevind die grond ter sprake is R4,36 miljoen werd omdat daar moontlikhede vir dorpsontwikkeling was. Waarnemende regter Tembeka Ngcukaitobi het egter beslis die vergoedingsbedrag moet op grond van die landbouwaarde bepaal word en nie toekomstige ontwikkelingswaarde nie. Hy het dit vasgestel op R1,8 miljoen. Hy het verder beslis die staat hoef net sowat 80% van dié R1,8 miljoen aan die eienaars uit te betaal op grond van die beginsels van billikheid en regverdigheid. Hy het in sy uitspraak benadruk markwaarde is nie die enigste of belangrikste faktor nie. In November het mnr. Gugile Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, gesê die staat het die afgelope boekjaar…

Met al die geweld tydens die #FeesMustFall-veldtog was alle oë vanjaar op universiteite gerig. Met ’n seun by Tukkies en een op pad na Maties was die veldtog ook in ons huis ’n hewige debat. Ons wou baie graag ons seun oorsee stuur vir sy studies, maar besef toe dit sal R1 miljoen per jaar kos. Daarteenoor was die koste vir ouboet die afgelope jaar ongeveer R180 000. Enige drome van oorsese studies was vinnig van die tafel gevee. Boonop het ons jongste ook nie plek in die koshuis gekry nie en moes ons ernstig begin soek na verblyf naby die Stellenbosch-kampus. Dié dorp speel nie met pryse nie! Jy betaal maklik tot R40 000 per vierkante meter vir studenteverblyf. Amper was die buiteland weer ’n moontlikheid. Die situasie het…

Senwes is een van die toonaangewendste landbousakemaatskappye in Suid-Afrika en het oor die afgelope 107 jaar ’n trotse geskiedenis van diens aan die landbousektor opgebou. Die maatskappy is stewig gevestig in Klerksdorp in Noordwes. Die Senwes Groep van maatskappye rus op drie pilare – insetverskaffing, finansiële en tegniese dienste, en marktoegang in Noordwes, die Vrystaat, Gauteng, Mpumalanga, KwaZulu-Natal, die Oos-Kaap, die Noord-Kaap en die Wes-Kaap. Die Senwes Groep het ’n geïntegreerde sakemodel wat help met sy kerndoelstelling, naamlik om ’n betekenisvolle bydrae tot voedselsekerheid in Suid-Afrika te lewer. Senwes is daartoe verbind om ’n betekenisvolle bydrae tot die volhoubare bestaan van alle belanghebbendes te lewer deur volhoubare landbou. Senwes verskaf vernuwende en geïntegreerde oplossings aan voedselprodusente en ander belanghebbendes in die toepaslike gedeeltes van die voedselwaardeketting.…

Die bestaande norme vir die ontwerp van besproeiingstelsels verteenwoordig nie noodwendig met verloop van tyd die goedkoopste kostemodel nie. Dit verseker nie dat die beste balans tussen die koste van die belegging en die bedryf van die stelsel gehandhaaf word nie, het ’n omvattende ondersoek deur ’n landbouekonoom aangetoon. Me. Marcill Venter van die Universiteit van die Vrystaat sê in ’n artikel in die vaktydskrif Water SA dat ontwerpers wat deur die Suid-Afrikaanse Besproeiingsinstituut (SABI) geakkrediteer is, toegelaat word om besproeiingstelsels te ontwerp wat van só ’n aard is dat die wrywing as ’n persentasie van die pyplyn se lengte nie 1,5% oorskry nie. Die implikasie van dié norm is dat pype met smaller deursnitte geïnstalleer word, wat koste opjaag omdat meer kilowatt nodig is om die stelsels te bedryf.…

Dit is moeilik om 400 000 ha voergewasse, mielies, vrugteboorde en ander aanplantings tussen die duine te visualiseer, maar dis presies wat in die Soedan beoog word. Die eerste fase van 6 000 ha onder besproeiing pryk reeds tussen die duine danksy die kundigheid van mnr. Johann Hiemstra van Nelspruit se Floppy Sprinkler-stelsel en die projekleiding van mnr.IB Oosthuizen (foto bo) van Terratek, presisieboerderyafdeling van Suidwes Landbou. Die aanvoorwerk van die projek kom uit die Verenigde Arabiese Emirate. Die maatskappy Jenaan Investments het in 2013 ’n ooreenkoms met Suidwes Landbou aangegaan om oor vyf jaar die nodige kundigheid te verskaf. Die maatskappy Amtaar, wat deur Jenaan en die Soedannese regering gestig is, voer die projek uit. Die lande by Al Dabbah, sowat 360 km noord van die hoofstad, Khartoem, is…

Vroeër vanjaar was die spanning in Noordwes tussen bees- en wildboere tasbaar met uitbrekings van snotsiekte wat talle beeste laat vrek. Die beesboer mnr. Piet Wolmarans, van Kwantum Simmentalers by Swartruggens, dagvaar sy bure vir skadevergoeding nadat 46 van sy stoet-Simmentalerkoeie weens snotsiekte gevrek het. Teelbulle van sy stoetery, soos Migkar en Profeet, is wêreldbekend en hul semen verkoop in Australië teen rekordpryse. Dié voormalige Breedplan-Simmentalerteler van die Jaar sê: “Hierdie ding kan uiteindelik voedselsekerheid bedreig!” Die vrektes het in 2006 begin toe een van sy buurmanne blouwildebeeste afgelaai het. Prof. Moritz van Vuuren van die Universiteit van Pretoria se fakulteit veeartsenykunde sê daar is beslis ál meer uitbrekings van snotsiekte sedert beheermaatreëls in die 1990’s verval het. “En dit is kleiner boere wat die swaarste ly onder uitbrekings.” Moritz…

Bestuur jou voerkoste volgens die produksie en gewig van elke individuele melkkoei en bevoordeel só jou winsmarges. Dít is volgens mnr. Flip Human (foto), hoofbestuurder van Jacobsdal Dairy, die enigste uitweg vir die sukkelende melkbedryf. “Die melkery kan dus eerder minder melk lewer, maar elke liter maak geld.” Presisieboerdery – danksy die Israeliese Afikim-melkstelsel en ’n Waikato-melkmasjien – het die winsmarge van die melkery drasties verbeter. Dit maak ook uitbreiding moontlik. Flip en sy twee regterhande, mee. Chané Cloete en Carine Brink, wil binne ’n jaar die 710 koeie, hoofsaaklik Jerseys, wat drie keer per dag gemelk word, tot 1 300 uitbrei. Die gemiddelde produksie is 24 liter per koei per dag. “Ja, dis moontlik om 35 liter per koei per dag te melk, maar as jou bestuur reg is,…

Die Dorper kan binne vyf jaar sy plek as volwaardige wêreldklasburger inneem. Veral boere in China en sekere Oosbloklande staan bakhand vir Suid-Afrikaanse teelmateriaal. Volgens die ervare Dorperboer mnr. Dries Wiese (foto bo) gaan die belangstelling “die verstand te bowe” – en versoeke van 150 000 embriospoelings per boer per jaar is al ontvang. Besoekende Chinese aan die Bloemskou vroeër vanjaar het aangedui dat hulle ’n verdubbeling in vleisproduksie bewerkstellig het deur Dorperramme by swak plaaslike moederlyne te gebruik, berig Johan Norval. Nog ’n reuseversoek is uit Rusland ontvang – ’n boer wat ’n ooikudde van 600 000 diere benodig! Dries meen die genootskap kan net 120 000 per jaar lewer, maar dat plaaslike boere dié uitdaging sal kan oorkom en dat hulle dit as ’n vyfjaarplan beskou. Suid-Afrikaners wat…

Noem die naam prof. Peet Pienaar en al wat boer is, gee aandag en sit regop. Want dié professor en die weer is sinoniem, veral in die landbou. Talle boere en lede van die publiek heg groot waarde aan prof. Peet se menings, maar natuurlik is daar ook diegene wat sê: Nee, die professor is nie korrek nie. Peet (76) van Durbanville, Kaapstad, se voorspellings het sedert 1990 gewild geword omdat hy langtermynsienings inneem. Hierdie soort inligting was vroeër jare nie juis beskikbaar nie. Sy siening is dat ’n groot droogte Suid-Afrika elke 30 jaar in sy kloue vasvat en ’n droogte elke 11 jaar. Hy verwys na die droogte van die 1930’s, dié aan die begin van die 1960’s en daarna die droogte van 1990.…

Hy’t in die distrik Dordrecht begin as ’n melkboer met een werker – en vandag is mnr. Ken Clark (foto) een van die grootste verskaffers van melkprodukte in die Oos-Kaap. Hy het met Twizza-gaskoeldranke boonop iets reggekry wat nie eens Pepsi met Coca-Cola kon doen nie: In die Oos-Kaap is Twizza die grootste verkoper van gaskoeldrank, en in Suid-Afrika is dit die grootste verkoper naas die kolareus. Ken vertel dat hy in 1980 as die enigste melkboer in die distrik Dordrecht gepasteuriseerde melk aan plaaslike mense begin verskaf het. Later het hy melk aan die Dairybelle-kaasfabriek op Dordrecht gelewer. Een van sy klante het by hom melk gekoop en dit in die destydse Transkei versprei. Ken het ’n goeie sakegeleentheid raakgesien en in 1984 die Crickley Dairy-maatskappy gestig. In 1990…

Die Landboukollege Elsenburg was die eerste kampus in Suid-Afrika wat onder studenteprotes oor Afrikaans as onderrigtaal deurgeloop het, maar anders as elders in die land kon die bestuur die situasie gou suksesvol ontlont. Die kollege het ’n meertalige beleid aangeneem waarvolgens dosente Engels as instruksietaal gebruik (as die klas veeltalig en divers is), maar ’n student kan in enige van Afrikaans, Engels of Xhosa ’n vraag stel. Mnr. Darryl Jacobs, waarnemende adjunk-direkteur-generaal van landbou-ontwikkeling en ondersteuningsdienste by die Wes-Kaapse departement van landbou, het gesê: “Ons móét die aangesig van die landbou verander. Ons kan nie grondhervormingsplanne hê wat daarop gemik is om meer swart mense te laat boer, maar dan voel hulle ongemaklik oor die opleidingsprogramme nie. Daar is nou ’n groter gewilligheid onder swart mense om by die landbou-familie…

Jy het op ’n plaas in die Kammanassie grootgeword en daarná saam met jou man op “klein-klein” plattelandse dorpies gewoon. Hoe het dit jou gebrei vir jou tyd in Engeland by die adel? Op die platteland kan jy nie ’n dansrok kóóp nie; jy moet dit self maak. Daar is nie bloemiste waar jy blomme kan koop nie; jy plant en pluk dit self. Gevolglik is jy verplig om jou talente en vermoëns te ontwikkel. Terwyl ek by Granny in Engeland was (lees Sabbatsreis), het ek besef hoe onkreatief dit ’n mens maak as jy alles klaargemaak kan koop of bestel. Granny se dogter kon nie eens ’n witkoek bak nie, en haar mond het oopgeval toe ek rooskonfyt kook. Al hierdie klein vermoëns saamgetel, het gemaak dat ek voorgekom…

BOERE moet ophou om, “soos myners”, net kommoditeite te lewer, maar eerder hul plek in die waardeketting behoorlik identifiseer en benut. Hulle moenie toelaat dat hul bemarkingsvermoë deur ’n kettingwinkelgroep of slagplaas bepaal word nie. Dr. Piet Croucamp, politieke wetenskaplike en ook ’n Dormer-boer van Gauteng, het op die landboudag op die Hamlet-kuns-en-kultuurfees op Prince Alfred Hamlet boere aangeraai om doeltreffendheid hul wagwoord te maak. “As ek net ’n stuk vleis produseer en vir die kettingwinkel gee om waarde daaraan toe te voeg, verloor ek die bemarking van my produk. Ek laat toe dat my produk ’n kommoditeit bly,” het hy gesê en Karoolam uitgesonder as ’n landbouproduk “met identiteit”. Boere moet eerstens anders oor hulself begin dink en hulself eerder as primêre produsente sien as mense wat “genadegawes” uitdeel.…

DIE Departement van Landbou, Bosbou en Visserye sal geen bedrog of korrupsie duld nie en sal nie iemand wat dit aanmeld, enigsins benadeel nie. Met dié woorde het mnr. Mike Mlengana, direkteur-generaal, sy departement se amptelike standpunt oor bedrog en korrupsie verklaar. Hy het op die bekendstelling van die departement se jaarverslag in Pretoria gesê alle senior personeel het ’n verdrag onderteken om bedrog en korrupsie te be-veg. Die verbintenis het saamgeval met die Internasionale Bewustheidsweek oor Bedrog. Mnr. Trevor White, hoof van die forensiese afdeling by PricewaterhouseCoopers (PwC), sê uit ’n internasionale opname in 115 lande is dit duidelik dat ekonomiese misdaad pandemiese afmetings in Suid-Afrika aanneem. White sê altesaam 69% van Suid-Afrikaanse respondente het aangedui dat hulle al slagoffers van ekonomiese misdaad was. Dit is die hoogste van…

1 Senior kampioenhings, Riempies. Eienaar: Mnr. Oubaas Lesch (sel 083 384 6456), Wigginsstal, Porterville. Vertoner: Mnr. Marius Kemp. 2 Senior kampioenmerrie, Anja. Eienaar: Mnr. Oubaas Lesch, Wiggins-stal, Porterville. Vertoner: Mnr. Roland Pedro. 3 Junior kampioenhings, Ben. Eienaar: Mnr. Herman Burger (sel 082 572 2826), Sluyswyk-stoetery, Malmesbury. Vertoner: Mnr. Brian Lavan. 4 Junior kampioenmerrie, Denise. Eienaar: Mnr. Herman Burger, Sluyswyk-stoetery, Malmesbury. Vertoner: Mnr. Brian Lavan. 5 Grootkampioenryperd (driegang), Enkelvlei Nina. Eienaar en vertoner: Mnr. Stephan Basson jr. (sel 076 473 7536), Desuhante-stal, Malmesbury. 6 Grootkampioen in die enkeltuig, Anja. Eienaar: Mnr. Oubaas Lesch, Wiggins-stal, Porterville. Vertoner: Mnr. Jacques Wiggins. 7 Grootkampioen (siertuig), Bokveld. Eienaar: Mnr. Herman Burger, Sluyswyk-stoetery, Malmesbury. Vertoner: Mnr. Abrie Engelbrecht. 8 Grootkampioen in die siertuig (dames), Estelle. Eienaar: Mnr. Koela Smit (sel 083 628 5247), Rozaan-stal, Vredendal. Vertoner:…

Die vraag na Merino- en Dohne-Merino-ooie het die afgelope ses maande die hoogte in geskiet en dié diere behaal uitstekende pryse, sê mnr. JJ van der Watt, afslaer van BKB op Cradock. Droë ooie met wol van drie maande tot vyf maande op verkoop teen gemiddeld R1 400 stuk. Ooie met klein lammers behaal gemiddeld R1 550 stuk en ooie met groot lammers tot R2 000 stuk. (Die pryse sluit nie BTW in nie.) Die belangstelling kom veral uit die Vrystaat waar boere vroeër die jaar weens die droogte hul kuddes verklein het en nou, ná goeie reën, weer kuddes wil bou. “Omdat die veld kort is, het sommige boere ook hul beeskuddes verklein en koop nou wolskape met dié geld, wat ’n beter inkomste lewer. Skape word ook aangehou…

Landboumasjinerie het in November effens flukser verkoop as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. In November is 453 trekkers en 12 stropers verkoop. Stroperverkope het met 20% verbeter teenoor die ooreenstemmende tyd in 2015. Trekker- én stroperverkope het egter verlangsaam teenoor verkope in Oktober. Volgens die landbousakekamer Agbiz is hierdie verkoopsyfers in ooreenstemming met die seisoenale neiging. “Die someraanplantings is so te sê verby in die meeste gebiede en verkoopsyfers weerspieël die bedrywighede in die landerye,” sê die organisasie in ’n persverklaring. Agbiz verwag ook nie dat daar binnekort ’n toename in trekkerverkope gaan wees nie, maar voorspel dat daar wel ’n oplewing in die mark teen die middel van aanstaande jaar kan wees wanneer wintergewasse aangeplant word. Stroperverkope kan in die volgende paar maande toeneem, aangesien daar ’n beter…

Mnr. Donald Trump, nuutverkose Amerikaanse president, maak geen geheim van sy minagting vir die teorie oor klimaatsverandering nie. Suid-Afrikaanse boere kan kwalik dié benadering navolg, sê mnr. Paul Harman, bedryfsbestuurder van die Sitruskwekersvereniging. Dit maak eenvoudig sin dat boere volhoubare boerderypraktyke beoefen – vir die omgewing én hul balansstaat. Boere het egter gesonde steunstrukture nodig om dit reg te kry, veral van die Regering. In dié verband het die Suid-Afrikaanse Regering en bedryfsorganisasies weliswaar steun aan boere verskaf om hulle te help om volhoubaar te boer, beginnende in die Wes-Kaap. Dit sal hopelik met die verloop van tyd uitbrei na die res van die land. Dié steun kom in die vorm van inisiatiewe, soos SmartAgri, die Greenagri-portaal, GreenCape se sektorelessenaar, FruitLook en ander projekte wat gegrond is op gemeenskapsgebaseerde aanpassing…

PLAASAANVALLE SKOK DELAREYVILLEGEBIED Die Delareyville-omgewing het verlede week onder twee plaasaanvalle deurgeloop. In die eerste geval is mnr. Johan van Niekerk, broer van die NWK-direkteur mnr. Christo van Niekerk, 36 keer met messe gesteek. In die tweede aanval is me. Petro Jacobs in haar plaasgastehuis deur twee aanvallers oorval. Sy is aangerand en met ’n mes in die hand gesteek. ’n Tuinwerker wat haar wou beskerm, is ook met ’n mes in die keel gesteek. TRUDIE VD MERWE skryf: Ons is so dankbaar dat hulp so vinnig opgedaag het. Ons dank die Here dat hy (Johan) lewe én vir die goeie behandeling wat hy in Klerksdorp ontvang. Ons is ook bly dat die kinders daar is vir hul pa. Baie sterkte aan julle almal. POLISIE MAG LANDWYD RESERVISTE WERF Agri…

Boere in Limpopo se Grass Valley-omgewing naby Mokopane is bitter teleurgesteld oor die Departement van Minerale Hulpbronne se goedkeuring van Sylvania Platinum se aansoek om die ou Grass Valley-chroommyn weer oop te maak. Sylvania, wat dié myn se mynhope wil herwerk en ook uit ’n oop groef en ondergronds daar wil myn, was een van die eerste maatskappye in die omgewing wat by die provinsiale departement van minerale hulpbronne aansoek gedoen het vir omgewingsgoedkeuring ingevolge nuwe wetgewing. Voorheen moes die Departement van Omgewingsake en Toerisme dié aansoeke hanteer. Boere meen hulle kan skade ly as Sylvania die ou chroommyn se skagte ontwater. Mnr. Emile Honiball, die boere se regsverteenwoordiger, sê hulle bestudeer die goedkeuringsbrief en sal dan besluit of hulle gaan appelleer. DROË BOORGATE Toe water in die 1980’s uit…

PROTEKSIONISME kan in die toekoms toeneem soos lande “die geledere sluit” om hulself te beskerm, sê mnr. Ernst Janovsky, hoof van Absa-Agribesigheid se sentrum vir uitnemendheid. Hy het op die bekendstelling van Absa se jaarlikse vooruitskouing vir die landbou gesê Brexit en die verkiesing van die aangewese Amerikaanse president, Donald Trump, is tekens van ’n groeiende proteksionistiese ingesteldheid. Hy skryf die neiging onder meer toe aan die wêreldekonomie se trae groei. “Mense word nie ryker nie en wil nie meer vir kos betaal nie,” sê hy. Die algemene verwagting is dat kommoditeitspryse, asook landboukommoditeitspryse, sywaarts gaan neig. Hoe Suid-Afrikaanse landbouers dié pryse gaan ervaar, sal egter afhang van die wisselkoers. Janovsky verwag dit gaan op langer termyn aanhou verswak. Hy sê Suid-Afrika se mededingendheid word grootliks deur sy wisselkoers bepaal.…

SUID-AFRIKA se mielie-oes, wat onder die droogte deurgeloop het, sal vanjaar in die geskiedenisboeke as 7,54 miljoen ton aangeteken word – die kleinste in die afgelope dekade. Die Nasionale Oesskattingskomitee het in sy finale skatting van somergesaaides gesê die geelmielie-oes is 4,28 miljoen ton en die witmielie-oes 3,25 miljoen ton. Die totale oes is byna ’n kwart kleiner as verlede jaar se nasionale oes. Die finale sonneblomskatting was 755 000 ton, wat 14% meer as verlede jaar se oes is. Die sojaboonoes van 741 550 ton is egter byna ’n derde kleiner as verlede jaar s’n. Middel November was Suid-Afrika se to-tale invoer van wit mielies in die huidige bemarkingsjaar 516 935 ton, wat sowat 61% is van wat na verwagting benodig sal word. Die invoer van geel mielies het…

DIE Suid-Afrikaanse melkbedryf was vanjaar in ’n benarde posisie weens die wanbalans tussen die pryse van melk en voer. Volgens dr. Chris van Dijk, uitvoerende hoof van die Melkprodusente-organisasie, het die voortslepende droogte voerkoste die hoogte laat inskiet weens tekorte aan onder meer mielies, lusern en natuurlike weiding. Politieke skommelinge het ook die rand se waarde laat verswak en bedryfskoste verder opgejaag. Volgens Van Dijk was voerkoste teen die middel van die jaar 75-80% van die uitgawes van boere wat melkbeeste in volvoerstelsels voer en min of geen natuurlike weiding het. Dit was voorheen 65%. Talle boere het vanjaar die bedryf verlaat omdat hulle teen ’n verlies melk lewer.…

IN ’N debat op Agri SA se kongres oor hoe grondhervorming kan slaag, was die konsensus dat dit intense onderhandelinge en toegewings van alle kante verg. Mnr. Masiphula Mbongwa, raadgewer by die Ministerie van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, het gesê almal moet met oplossings vorendag kom om vorentoe te beweeg, met die vereiste dat produksie nie versteur moet word nie en almal ná die tyd beter daaraan toe is. Mnr. Ernest Pringle, voorsitter van Agri SA se beleidskomitee vir landbou-ontwikkeling, het gesê vertroue tussen die Regering en boere is nodig. Begunstigdes moet wettige eienaarskap van die grond kry, beter gekeur word en sterk ondersteuningstelsels hê. Een van die modelle wat weer getoets gaan word, is dié van die Nasionale Ontwikkelingsplan (bekend as die Karaan-plan), wat behels dat gevestigde boere en…

Suid-Afrikaners is geneig om te dink dat dit net in Suid-Afrika is waar daar onstabiliteit is. Die feit is egter dat die wêreldekonomie deur ’n redelik onstabiele fase gaan wat in 2008-’09 begin het toe die ineenstorting van die groot Amerikaanse bank Lehman Brothers die wêreld in ’n resessie gedompel het. Die gevolge daarvan is nou nog ’n ernstige knelpunt in die wêreldekonomie. Staatskuld het skerp toegeneem en rentekoerse in Europa en Amerika is steeds by nul, iets wat vorentoe genormaliseer moet word. Suid-Afrika het die vyf droogste opeenvolgende jare op rekord beleef, met 2015-’16 die droogste. Uit die aard van die saak is die landbou erg geknou, maar so ook die plattelandse ekonomie. Die Suid-Afrikaanse ekonomie dobber rond op die rand van ’n resessie en sekere sektore in die…

INSETVERSKAFFING EN MEGANISASIE Die meganisasieafdeling se resultate is beter as verwag ten spyte van die laer spandering ten opsigte van landboutoerusting deur die produsent. Die beter as verwagte resultaat kan toegeskryf word aan ‘n hoër markaandeel in ‘n kleiner mark sowel as die handhawing van verkoopsmarges en verhoogde aktiwiteite in die gebruikte heelwerktuiemark. Hinterland se verkope is onder druk en op laer vlakke as die vergelykende periode van die vorige finansiële jaar. Weens die lae en laat reënval is produsente huiwerig om insetmiddele vooraf te koop. Die trae ekonomiese groei het verder ‘n negatiewe impak op die kleinhandelsbesigheid en die likwidasie van stadigbewegende en verouderde voorraad bly ‘n fokusarea vir bestuur. Prodist, die groothandelsbesigheid, het ‘n toename in omset van 9,3% getoon ten spyte van die stram ekonomiese omstandighede en…

WAT WAS DIE SNAAKSSTE OOMBLIK OP DIE MEGABOERE-STEL ? My regisseur, Wynand Dreyer, het my op Delareyville omgery met ’n kar wat duidelik gemerk is “Megaboere”. Dit het nogal ’n paar oë laat rek. Ek was in sy blindekol gewees en hy het my nie in die truspieëltjie gesien nie. Ek het darem nie seergekry nie. HOE LYK ’N TIPIESE DAG OP STEL? Dis harde werk; letterlik die spreekwoordelike 12 tot 14 uur per dag. Jy begin die oggend om sesuur en die dag eindig met aandete. Wanneer die boere gaste het, hou hulle daarvan om laat en groot te eet. Ná die tyd moet jy teruggaan en na die dag se beeldmateriaal gaan kyk. Dit is spanwerk duisend – van die regisseur, Wynand, en die kameramanne…

Ondanks sy jeugdigheid is die 28-jarige mnr. Vickie Bruwer jr. (foto), Noord-Kaapse Jongboer van die Jaar, reeds ’n toonbeeld van die durf van ’n praktiese besproeiingsboer. Hy stam uit die bekende en bekroonde Genadeboerdery, waar grondgesondheid en balans tussen die grond, gewasse en natuur voorop in hul boerderyfilosofie staan. Aan die oewer van die Vaal- en Rietrivier by Douglas bestuur Vickie jr. ’n groeiende boerdery met hoofsaaklik mielies, koring, lusern en grondbone, en afwisselend aartappels saam met sy broers, Hannes en Gerhard, op landerye met ’n hoë opbrengspotensiaal. Hy volg ’n basiese, maar aanpasbare wisselboustelsel. Produkpryse en veral volhoubaarheid kry aandag. Danksy ’n fyn hand op insetkoste en presisieboerderybeginsels kry hy dit reg om ’n hoër opbrengs teen ’n laer insetkoste te behaal en die boerdery teen minstens 10% per…

Die Oos-Vrystaatse Sesesonki-boerdery buite Harrismith kikker sy landbougrond en kontantgewasse op met duisende liter vermikompostee wat op die plaas gebrou word. Mnr. David Leslie en sy seun, James, het ver gevorder sedert David jare gelede met erdwurmboerdery en die brou van kompostee begin eksperimenteer het. Hulle brou jaarliks sowat 300 000 liter vermitee met 1 000 ton erdwurmmis. Gewasse, soos aartappels, koring, mielies, sojabone, droëbone en sonneblomme, op sowat 3 000 ha vind baat by die spuittoedienings. ’n Lappie aartappels, wat per ongeluk ’n lae dosis glifosaat gekry het, is van ’n klaarblyklike misoes gered. Ná ’n vyf week lange toediening het die plante herstel. Uiteindelik was dié stuk se opbrengs hoër as die omliggende dele van die land. Dis egter veral die plante se Brix-tellings wat die hoogte inskiet…

Vir boere rondom Graaff-Reinet is die vrugbare Nguni die beste aangepas vir hul marginale gebied. Eintlik is dit kleinveegebied, maar roofdiere het die boere in die gebied met geen keuse gelaat as om deels na beeste oor te slaan nie. Weens prysdiskriminasie lyk die toekoms egter duister: Party boere meen daar sal binnekort net 10% van die ras in die distrik oor wees. Die vrugbaarheid van die beeste kan net tot op ’n punt vergoed vir die laer pryse. Nguni’s aard die beste in die Voor-Sneeuberg waar die weiveld suur en die terrein steil en rof is, sê mnr. Julian Murray van die plaas Bloemhof naby Graaff-Reinet. “Die Nguni pas uitstekend aan en ons het nog nooit ervaar dat ’n bul te sag vir die omgewing is nie.” Ook mnr.…

Navorsing toon streng vereistes vir die beskikbaarstelling van nuwe koringkultivars veroorsaak dat boere se graanopbrengs 12,8% tot 19% laer is. Dit kan boerdery-inkomste met R600 miljoen tot R920 miljoen per jaar benadeel. Die gestelde vereistes vir plaaslike koringkultivars is hoër as die gehalte wat in die mark gebruik word, wat beteken dat boere onnodig gepenaliseer word met laer pryse en opbrengste. Koringkopers word egter bevoordeel deurdat die hoër gehalte teen die laagste internasionale pryse (invoerpariteitsprys) beskikbaar is, het dr. Johnny van der Merwe, ’n dosent in landbou-ekonomie aan die Noordwes-Universiteit se Potchefstroomkampus, in sy doktorale studie oor koringgehalte bevind. Ingevoerde koring, wat die plaaslike graad B1-prys bepaal, hoef nie aan die streng gehaltevereistes te voldoen wat deur die tegniese navorsingskomitee van die Wintergraantrust aan plaaslike koringkultivars voorgeskryf word nie. Aangesien…

Die Ronderib-Afrikaner se natuurlike hoë dekvermoë, geslagsdrang en feromonale eienskappe bied ’n maklike en bekostigbare oplossing vir ’n skaapboer wat sy produksie ’n hupstoot wil gee sonder om sy grondoppervlakte uit te brei, sê die stoetboer mnr. Dries Wiese van Kasteel-boerdery naby Loxton. Hy het al in die vroeë 1990’s plaasproewe met koggelramme van verskillende rasse gedoen en gesien die Afrikanerkoggelramme laat sy lampersentasie met 20 styg en verkort die lamtyd met 14 dae. Dit is nog grootliks onbekend waarom Ronderib-Afrikaners juis so uitstekend as koggelramme vaar, maar Dries meen dis omdat die feromone wat die ramme afskei, die ooie laat superovuleer. Dr. Paul King het ook destyds in ’n studie agtergekom dat Ronderib-Afrikanerramme regdeur die nag ooie dek, terwyl Merinoramme tussen 23:00 en 04:00 heeltemal onaktief was. Die Ronderib-Afrikanerram…

Die Wes-Kaap was die eerste provinsie wat ’n klimaatsveranderingsraamwerk vir die landbou bekend gestel het. Na verwagting sal klimaatsverandering toenemend moeilike toestande vir boere skep. Daarom het die Wes-Kaapse bedryf besluit om gekoördineerd op te tree om te keer dat klimaatsverandering die landbou en voedselsekerheid destabiliseer en ekonomiese en landelike ontwikkeling ondermyn. Die Wes-Kaapse departement van landbou en die departement van omgewingsake en ontwikkelingsbeplanning het saam met die Universiteit van Kaapstad se African Climate and Development Initiative (ACDI) ’n provinsiale raamwerk vir reaksie op klimaatsverandering vir die landbou in die Wes-Kaap ontwikkel. Dit staan bekend as die SmartAgri-projek. Die aanvanklike benaderings sluit in: • Beplanning vir klimaatsverandering deur klimaatsmoniteringstelsels, weervoorspelling en klimaatsveranderingsprojeksies en die vermindering en bestuur van ramprisiko’s; • Grond- en waterbestuur deur verbeterde tegnologie en bestuur, die uitroei…

SLAGGEREED DUURSAME MESSE VIR JAGTERS “Vir die jagter; ontwerp deur ’n jagter.” Hierdie stel van vyf duursame slagmesse van vlekvrye staal en plastiekhandvatsels behoort reg in die kraal van toegewyde jagters en vleisverwerkers te val. Die verskillende kurwes kan gebruik word vir alles van die vel van die bok afslag tot die binnegoed uithaal en die karkas ontbeen. Op die koop toe is daar ook ’n slypstel om die messe met ’n paar hale weer vlymskerp te kry. En, as die slagwerk verby is en die messe gewas is, kan dit in die bypassende toevousakkie opgerol word. Prys R357,39 (BTW ingesluit). NAVRAE: Mnr. Stuart Bietje, Die Kooperasie, Port Elizabeth: E-pos: stuartb@humkoop.co.za, tel. 041 007 0580. STROOMBEHEER SIT WEER SKOP IN HEININGS Boere met elektriese omheinings kan getuig van die probleme…

Ons het Mynhardt Joubert leer ken as deel van die wen-span van die program Kokkedoor se eerste reeks op kykNET. Hy en sy spanmaat het week ná week kykers se verbeelding aangegryp met hul kenmerkende kreatiewe skeppings. Wat min mense egter kon glo, is dat Mynhardt geen formele kookopleiding het nie. Sy professionele loopbaan het 20 jaar gelede as danser by Truk begin. Ná jare op die verhoog het hy Kaap toe getrek en heel toevallig in die kos- en wynbedryf beland toe hy ’n werk by The Nose Bar in die V&A Waterfront gekry het. “En toe raak ek hopeloos verlief. Daar is so baie ooreenkomste tussen die verhoog en die kosbedryf – die kreatiewe energie, dissipline en net een kans om dit wat jy doen, reg te doen!”…

Toe ons Namakwalanders vroeg in die 1950’s gehoor het dat daar ’n sirkus Bitterfontein toe kom, was dit die grootste gebeurtenis sedert die Nasionale Party die 1948-verkiesing gewen het. Almal het net oor die sirkus gesels en planne gemaak om die groot geleentheid by te woon. Dit was nog perdekar se dae en mouters was skaars. Ons koshuiskinders op Wallekraal moes elkeen twee sjielings betaal om ook te kon gaan, maar die geleentheid het deur die mat geval omdat te min kinders kon betaal. Ek, broer Sarel en suster Johanna was maar bekaf, want ons het ons geldjie saamgebring. Pa moes van die teleurstelling te hore gekom het, want toe ons die middag uit die skool kom, staan die blou Ford met sy selfgemaakte kappie voor die koshuis vir ons…

MNR. Mike Mlengana, die direkteur-generaal van Landbou, Bosbou en Visserye, wil toesien dat 500 swart kommersiële boere wat gehalteprodukte vir die uitvoermark lewer, oor die volgende drie jaar gevestig word. Mlengana en sy span het in ’n voorlegging aan die Parlement se portefeuljekomitee vir landbou, bosbou en visserye gesê agt plase van swart kleinboere is reeds volgens die vereistes van die Suid-Afrikaanse Goeie Landboupraktyke gesertifiseer vir toegang tot uitvoermarkte. Bande is ook reeds gesmee vir ’n langtermyn-uitvoerverhouding met die Midde-Ooste. “Mense sê altyd hulle wil by die boere koop, maar dan moet hulle produkte van gehalte verbou.” Een van die lande wat die departement in sy visier het, is Koeweit, waarvoor ’n markprofiel vir landbou-uitvoer reeds in die tweede kwartaal van vanjaar saamgestel is. Koeweit het 10% van die wêreld…

Weens onsekerheid oor die beskikbaarheid van besproeiingswater en finansiering het Suid-Afrika se droëboonprodusente teen Oktober, toe die Nasionale Oesskattingskomitee sy opname oor voornemens om te plant bekend gemaak het, aangedui dat hulle in dié produksiejaar dalk net 33 000 ha sal kan plant. Dit is 4,1% minder as 2015-’16 se 34 400 ha. Mnr. Chris Kleingeld, hoofbestuurder van die Droëboneprodusente-organisasie (DPO), sê veral boere op besproeiingskemas in die oostelike Laeveld en Limpopo het teen Oktober nog nie geweet of hulle genoeg besproeiingswater gaan hê nie. Dít verteenwoordig sowat 6 000 hektaar onder besproeiing. Dié situasie kan egter nog verander, want hulle begin gewoonlik eers einde Januarie plant en op plekke kan nog tot in April geplant word. In die afgelope produksiejaar was boonboere se gemiddelde plaashekprys die hoogste in die…

GAUTENG CARLETONVILLE VYFHOEK (428) 178 ha, aan D.C. Grobler, van E.C. Grobler, R2 669 178. KOEDOESFONTEIN (478) 55 ha, aan B.J. Vosloo en P.E. Vosloo, van Eldora Inv 2, R985 000. VOORUITSIG (48) 280 ha, aan Milennium Direct, van J.P. en N.J. Hudson, R9 000 000. NIGEL HOUTPOORT (392) 21 ha, aan D.L. de Villiers en S.D.de Villiers, van W.J. Nel, R2 000 000. ELANDSFONTEIN (412) 38 ha, aan Elandsfontein 412 19 (Edms.) Bpk., van CP Malanfamilietrust, R1 400 000. PRETORIA HONINGNESTKRANS (269) 25 ha, aan Nkoananyana Trading-trust, van P. Vekios, R750 000.JR (417) 21 ha, aan G.A. Joubert, van Global Sand (Edms.) Bpk., R1 300 000.JR (417) 23 ha, aan S.A. van der Merwe, van Brevan-trust, R814 000.JR (475) 46 ha, aan B.J. Smith en D.N. Smith, van die…