Indholdsfortegnelse for 14-Jul-17 i Landbouweekblad

ME. NKOSAZANA Dlamini-Zuma se “oproerige” ondersteuners, meestal van KwaZulu-Natal, het blykbaar op die ANC se beleidskonferensie in Johannesburg probeer keer dat mnr. Ma-thole Motshekga afgevaardigdes toespreek oor grondhervorming. Motshekga is ’n lid van die party se nasionale uitvoerende komitee. Die groep afgevaardigdes was gekant teen Motshekga se verwerping van ’n voorgestelde Grondwet-wysiging wat die onteiening van grond sonder vergoeding sal toelaat. Volgens ’n bron het Motshekga aangedring dat die voorstel “irrasioneel en roekeloos” is. Motshekga het glo benadruk dat die Grondwet bepaal dat enige veranderinge daaraan binne die raamwerk van die Grondwet en die reg moet geskied. Dlamini-Zuma was blykbaar op dié sessie teenwoordig en het Motshekga se reg om te praat verdedig. Die ANC is verdeeld oor onteiening sonder vergoeding. Pres. Jacob Zuma en sy tuisprovinsie, KwaZulu-Natal, steun dié…

Sweepkunstenaar. Mnr. Piet (Nols) Platjes, veeboer en sweepvlegter van formaat van Zuurbraak in die Suid-Kaap, met drie swepe voor sy woning. Hy het die fyn kuns van sweepvleg aan die knie van ’n tuiemaker op die destydse Zuurbraak-sendingstasie geleer. Platjes meen die groot geheim van sy vlegtery is sy spesiale manier van “insplitsing”, wat hy glo niemand hom kan nadoen nie. Uit: LBW, 4 Julie 1967. “Ek treur saam met baie ander lesers oor die onverwagte dood van Boerneef (prof. I.W. van der Merwe, op die foto), die bekende en beminde skrywer,” skryf Manie in sy rubriek Soos ek dit sien in LBW, 11 Julie 1967. Van der Merwe, wat op die historiese plaas Boplaas by Ceres gebore is en ook ’n jaar lank daar geboer het, is op 2…

‘Die grootste bedreiging is om nie die groot, rasgegronde ongelykhede te erken nie.’ ONTEIENIN G sonder vergoeding sal ernstige skade aan die ekonomie aanrig, sê mnr. Derek Hanekom, ANC-LP en oudminister van landbou. Hanekom, wat sy pos as Minister van Toerisme vroeër vanjaar in ’n kabinetskommeling verloor het, sê hy vra nie verskoning daarvoor dat hy sy gedagtes só sterk uitdruk nie. Hy het op die elfde jaarlikse konferensie oor agribesigheid in Afrika by Emperor’s Palace, naby Kempton Park, gesê sy enigste verskoning in dié verband is dat hy die woord “nonsens” by die ANC-beleidskonferensie gebruik het, wat mense aanstoot gee. Hanekom en mnr. Pravin Gordhan, wat ook sy pos as Minister van Finansies in die kabinetskommeling verloor het, het albei op die konferensie gepraat. Hanekom was Minister van Landbou…

Mielie-uitvoer is die afgelope twee weke op ’n opwaartse trajek, grootliks danksy reusebestellings uit Taiwan en Kenia. In die week tot 30 Junie is 1 1 2 574 ton mielies uitgevoer en die week voor dit 86 920 ton. Daarvan is net minder as 106 000 ton wit mielies in die laaste drie weke van Junie na Kenia uitgevoer, waar ’n nypende mielietekort heers. ’n Rapsie meer as 100 000 ton geel mielies is van 17 tot 30 Junie na Taiwan verskeep. Dié land het sedert die begin van die seisoen altesaam 160 701 ton Suid-Afrikaanse geel mielies ingevoer en Korea 53 120 ton. Kenia het in die laaste drie weke van Junie 105 451 ton wit mielies ingevoer, wat ook dié land se groottotaal tot dusver in hierdie bemarkingstyd…

DAAR is groot optimisme oor vinnige groei in die Suid-Afrikaanse kurperbedryf. Volgens mnr. Leslie Ter Morshuizen van Aquaculture Innovations is groei in dié mark te danke aan ’n kwynende sardienvoorraad. Indien die mark goed ontwikkel kan word, kan Suid-Afrika ’n mark hê vir meer as 350 000 ton kurpers per jaar. Ter Morshuizen het gepraat op die wêreld-awakultuurkonferensie in Kaapstad. Prof. Krishen Rana, buitengewone professor verbonde aan die Universiteit Stellenbosch, het egter daarop gewys dat daar ’n paar jaar gelede soortgelyke verwagtings vir die kabeljoubedryf was, maar dié belowende groei het doodgeloop. Hy meen regeringsbeleid staan dikwels in die pad van vooruitgang in akwakultuur. “In Afrika volg ons dikwels ’n Eurosentriese benadering tot beleid. Dit help ook nie ons het onpraktiese beleid wat nie plaaslike werklikhede in ag neem nie.…

SUID -AFRIK A sal sy provinsiale benadering tot dieregesondheid vaarwel moet roep om dieresiektes en uitbrekings beter te beheer, sê dr. John Adam van die Suid-Afrikaanse Veterinêre Raad (SAVR). Tydens ’n onlangse sitting van die Parlement se portefeuljekomitee vir landbou, bosbou en visserye is Adam gevra of aanmeldbare siektes in die land onder beheer is en of die onlangse uitbreking van die H5N8-voëlgriep-virus op twee groot hoenderplase in Mpumalanga verhinder kon gewees het. Adam het gesê aanmeldbare siektes sal nooit ten volle onder beheer wees nie, maar dit moet bestuur word en koördinering moet meer op ’n nasionale vlak gedoen word, want sulke uitbrekings raak uiteindelik voedselveiligheid en -sekerheid. Daarom sal private veeartse ’n baie groter rol moet begin speel om daardie soort siektes saam met die Regering te bestry.…

DIE Produce Marketing Association (PMA) in Suider-Afrika se sewende konferensie gaan die soeklig laat val op geleenthede vir boere in die uitvoermark en nuwe ontwikkelinge in verbruikersvoorkeure. Me. Zyda Rylands, uitvoerende hoof van die kleinhandelgroep Woolworths, gaan onder meer van haar jare lange ervaring in die varsprodukte-kleinhandelbedryf vertel. Onder Rylands se leiding het Woolworths Foods se omset met 83% gegroei en oor dieselfde tydperk het sy wins met 240% gegroei. Volgens me. Lindie Stroebel, bestuurder van die PMA Suider-Afrika, het die aantal afgevaardigdes wat die konferensie bywoon oor die afgelope ses jaar verdubbel. “Kleinhandelaars gaan oor hul en ervaring van kleinhandel in Afrika praat. Boere behoort hul besluitneming in pas te kry met wat aan die voorpunt van die mark gebeur, soos die kleinhandelaars (en wat die eindverbruiker verwag). “Die…

DIE jaarlikse huurgeld op staatsgrond in sogenoemde 50-50-projekte sal slegs 2% van die waarde van die grond beloop. Die Tesourie het reeds hierdie reëling goedgekeur, het amptenare van die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming verlede week aan die parlement se betrokke portefeuljekomitee gesê. Ingevolge die 50-50-voorstel word ’n nuwe maatskappy gestig wat ’n vennootskap is tussen bestaande kommersiële boerderye en plaaswerkers. Laasgenoemde word aandeelhouers in die onderneming en só word die relatiewe regte van die mense wat die grond bewerk, versterk. Benewens om die werkers en werkgewers sakevennote te maak, stel die program hom ook ten doel om aan die plaaswerkers verblyfsekerheid te gee. Die departement wil hê dat dié program reeds teen 2019 vastrapplekkry. BEKENDE BEDRAG Mnr. Mncedisi Filtane van die UDM wou by die departement se amptenare…

Die ongevraagde en irrelevante aanbeveling van adv. Busisiwe Mkhwebane, Openbare Beskermer (OB), ten opsigte van die Reserwebank se mandaat het nie net skokgolwe van verbasing deur die sakesektor gestuur nie, maar sommer dadelik die rand laat verswak. Die kommentaar en kritiek op die OB se verslag was skerp en verdoemend. Die Reserwebank het reeds aansoek gedoen om ’n hofuitspraak om die aanbeveling ongeldig te verklaar, onder meer omdat Mkhwebane totaal buite haar magte optree en die pot heeltemal mis sit. Sy het nie net haar feite heeltemal verkeerd nie, haar aanbevelings hou ook nie verband met haar ondersoek na die bystand wat die Reserwebank sowat 30 jaar gelede aan sekere finansiële instellings verleen het om hulle saam te voeg in Absa (Amalgamated Banks of South Africa) nie. Die doel van…

Die produksie van sitrusvrugte onder skadunet is tot nou nuwe tegnologie waaroor nog vele vrae bestaan, maar min inligting beskikbaar is. Om hierdie rede het die sitrusbedryf besluit om ’n onafhanklike navorsingsprogram van stapel te stuur, sê dr. Paul Cronjé, die portefeuljebestuurder van navorsing in sitrusproduksie van Citrus Research International (CRI). Hy is aan die departement hortologie by die Universiteit Stellenbosch gesekondeer. Die projek, Research in Citrus Exports, strek oor drie jaar en word gesamentlik deur die CRI en die Departement van Wetenskap en Tegnologie gefinansier. In die navorsing sal klem gelê word op die invloed van skadunet op vruggehalte en of die hoeveelheid vrugte van uitvoergehalte daardeur verhoog kan word. “Die voorlopige data oor die invloed van skadunet in die 2016-seisoen op Citrusdal het getoon dat daar nie net…

WAARAAN SKRYF JY JOU SUKSES TOE? Hanri, wat nou my vrou is, het op Stellenbosch gaan studeer toe ek in 2013 met die onderneming begin het. Dit was dus nie nodig om saans vroeg huis toe te gaan nie. My lusernmeelfabriek het van soggens halfvier tot saans elfuur geloop. My werkers het oortydbetaling gekry soos nooit tevore nie. Ek glo ook jy kan ver kom as jy bereid is om meer te doen as die ou langsaan. Ek glo ook as ek ’n opdrag gee, moet ek bereid wees om die werk self te doen. Ek sê altyd vir my bestuurders hulle moenie vir die werkers die slegte werk gee wat hulle nie self bereid is om te doen nie. Deur net ’n bietjie aangenamer te wees en ’n mens…

■ Daar moet ’n aanval op jou persoon wees, of op ’n derde party wat jy probeer beskerm. ■ Die aanval moet onwettig wees. ■ Die aanval moet op ’n persoon gerig wees, nie eiendom nie. ■ Die aanval moet reeds begin het of op die punt wees om te gebeur. Het die aanvaller: ■ Vermoë. ’n Klein mens wat dreig om ’n grote met sy kaal hande by te dam, het nie die vermoë om hom erge liggaamlike skade aan te rig nie. Dieselfde mens wat mik om met ’n baksteen te slaan, het egter. Is daar ’n wapen sigbaar? ■ Voorneme. Iemand wat in die verte met ’n panga verbystap sonder enige aanduiding dat hy jou skade wil aandoen, het nie in daardie staduim slegte voorneme nie. Iemand…

’n Nuwe baler van Kuhn, die LSB 1270 DX, is deel van ’n nuwe reeks wat in Nederland vervaardig en in Suid-Afrika deur Valtrac bemark word. Hierdie model maak bale van 700 mm by 1 200 mm. Die X dui op ekstra digtheid, wat boere en kontrakteurs in staat stel om hooi baie styf saam te pers sodat die volume kleiner is vir doeltreffender vervoer. PRYS: R2,451 miljoen. NAVRAE: Valtrac, tel. 056 817 7308. Die binnekant van dié skaal van NMR Engineering word met rubber beskerm en kan toegerus word met ’n 1 500 kg-wyserplaat of ’n elektroniese wyserplaat en weegsel. NMR Engineering se elektroniese skale het ’n rekenaarskakelingsterminaal en is akkuraat tot binne ’n halwe kilogram. Slegs een wyserplaat vir vee, skape of varke word benodig. PRYS: R47 974,62.…

1 Senior en grootkampioenhings, Adones. Eienaar: Baron-stoetery (sel 061 013 7852), Kaapstad. Vertoner: Mnr. Ridewaan Baron. 2 Senior en grootkampioenmerrie, Marocco Miss World. Eienaar: Mnr. Abdullah Davids (sel 082 957 2502), Maroccostoetery, Kaapstad. Vertoner: Mnr. Iftegar Amardien. 3 Senior en grootkampioen (enkeltuig), Matrix. Eienaar en vertoner: Mnr. Waleed Dirk (sel 082 556 9673), Dirk Broers-stal, Kaapstad. 4 Grootkampioen (siertuig), Shani’s Commander. Eienaars: Mnr. Danie en me. Alta Alberts (sel 082 957 2502), Marocco-stoetery, Kaapstad. Vertoner: Mnr. Abdullah Davids. 5 Senior grootkampioene (dubbeltuig), Chri-Salta Mandy en Dumatsu Mirna. Eienaar: Mnr. Gerrie van Heerden (sel 083 388 7476), Migdol. Vertoner: Me. Annarie van Heerden. 6 Senior kampioenmerries (dubbeltuig), Chri-Salta Nikita & Chri-Salta Carmen. Eienaar: Mnr. Chris Bredenkamp (sel 082 574 3167), Chri-Salta-stoetery, Bultfontein. Vertoner: Mnr. Sigaret Wittes. 7 Kampioen (enkeltuig, kinders onder…

Die pryse is markverwant en daar is meer potensiële kopers as verkopers, sê eiendomsagente wat by die verhandeling van plase in die Oos-Kaap betrokke is. Mnr. John Keevy van Keevy Auctioneers & Estate Agents in Port Elizabeth het 35 jaar ervaring as eiendomsagent. Hy sê boere wat werklik ernstig oor die kommersiële landbou is, steur hulle min aan al die gepraat rondom grondbesit in Suid-Afrika. “Ja, hulle is kieskeurig en doen deesdae behoorlik huiswerk voordat hulle ’n aanbod op ’n plaas gaan maak. As hulle egter eers besluit het dit is ’n goeie kopie, druk hulle deur.” Grondeienaarskap is steeds ’n politieke turksvy, maar nie omdat daar nie plase of grond beskikbaar is nie, meen eiendomsagente. “Aan die een kant van die spektrum is daar baie swart mense wat my…

Hoe werk die droogproses? Ons boerdery is baie tegnies. Die pere word groen geoes en dan na ’n koelkamer gery, waar dit minstens twee weke lank gehou word. In hierdie tydperk vind sekere ensiematiese prosesse plaas wat die pere makliker laat ryp word wanneer ons dit uit die verkoeling haal. Dit word dan vir vyf tot sewe dae teen kampertemperatuur rypgemaak voor die snyproses begin. Die gesnyde vrugte word op plastiekrakke gepak en met ’n preserveermiddel (metabisulfiet) behandel. Dit gaan ook na berokingskamers waar dit met swaweldioksied (SO2 ) berook word. Die proses neem sowat 12 uur. Dan eers kan die droogproses begin! Watter rol speel tegnologie? Ons het twee tipes snyprosesse. Die een is die ou, tradisionele manier waar die pere met die hand middeldeur gesny word en die kern,…

Varkvleisproduksie in Suid-Afrika bly groei, terwyl die vraag na varkvleis steeds hoër is as wat die land tans lewer. Luidens ’n verslag deur die Nasionale Landboubemarkingsraad het Suid-Afrika in 2015 altesame 233 000 ton varkvleis gelewer, terwyl verbruik sowat 254 000 ton beloop het. Die land voer ook meer varkprodukte, soos ribbetjies, heel én halwe karkasse, in. Met die toename in die internasionale vraag na varkvleis het Suid-Afrika ook nie agtergebly ten opsigte van uitvoer nie, met varkvleis en -produkte ter waarde van R55 miljoen wat verlede jaar uitgevoer is. Voor 2013 het Suid-Afrika meer ham, skouers en snitte met die been daarin uitgevoer. Sedertdien wys die verslag egter daarop dat die neiging intussen verander het, met meer ribbetjies wat vergeleke met ham uitgevoer word. In geldwaarde is daar ’n…

GAUTENG CARLETONVILLE RIETFONTEIN (189) 25 ha, aan Afroprop, van Gateway Prop-trust, R53 000 000. NIGEL BOSCHPOORT (211) 335 ha, aan Eggbert Eggs, van Hy-Lay (Edms.) Bpk., R12 599 113. HOLGATFONTEIN(326)31ha, aanA.P.C.Shanduka,vanA.I.en R.vandenHeeveren E.L.H.Swart,R650000. PRETORIA BLESBOKFONTEIN (558) 249ha,aanAcapulcoTrade & Invest 221, van PJ & G Hertz (Edms.) Bpk., R5 000 000. KLIPKOP (396) 22 ha, aan O. Bekker, van Cussonia-trust, R1 100 000. LEEUWKLOOF (285) 21 ha, aan P.C. van der Westhuizen, van M. Stoltz, R1 200 000. RIETKOL (237) 20 ha, aan C.M. Mostert, van N.J. Mostert, R1 450 000. ROODEPOORT (504) 142 ha, aanFaragamoTrading204, van Civilconsult Incentive-trust, R40 000 000. ROODEPOORT (504) 142 ha, aan Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit, van Faragamo Trading 204, R90 000 000. STRYDFONTEIN (306) 39 ha, aan Proco Management, van L.T. en M.V.N. Louw, R20 000…

Die Santa Gertrudis-beestelersgenootskap van Suid-Afrika ondervind ’n sterk vraag na veral vroulike diere van gehalte. Mnr. Willie de Jager, voorsitter van die genootskap, meen die wêreldkongres wat vroeër vanjaar onder meer in Bloemfontein aangebied is, het tot dié belangstelling bygedra. Telers verwag goeie pryse op die reeks veilings onder die beskerming van die genootskap wat op 9 Augustus begin. Die vraag na bulle is ook onlangs weerspieël in die Suid-Afrikaanse rekordprys van R360 000 wat vir ’n bul (VV 13/152) van De Jager se Valley Venture-stoetery by Vryburg betaal is. Die koper was mnr. Piet Niemand van Worcester, wat ook ’n rekordprys van R165 000 vir ’n koei met ’n kalf van dié stoetery betaal het. Op dieselfde veiling was die gemiddelde prys van ses koeie met kalwers R85 000.…

BOEREDAE 22 JULIE: Swartland-ploegdag, aangebied deur die Wes-Kaapse Veteraantrekker-en-enjinklub. Môreson. Hennie Richter, e-pos: sekr.wk@telkomsa.net 9 AUGUSTUS: Gauteng-suiweldag. Belnori-boetiekkaasmakery, Bapsfontein (Gauteng). Sprekers sluit in Benita Bekker van Bloemfontein, Kobus Mulder van Kaapstad, Leon Kruger van die LNR Irene, dr. Brylene Chitsunge en dr. Chris van Dijk. Daar sal ook demonstrasies van hoefsny en onthoorning wees. Verskaffers van onder meer dierevoer en -medisyne, benodigdhede vir kaasmakery en sonkragverhitting sal stalletjies hê. Besprekings noodsaaklik. E-pos: Belnori220@gmail.com; tel. 082 377 5698. 11-12 AUGUSTUS: Wes-Kaapse Veteraantrekker-en-enjinklub se ekspo. Villiersdorp. Hennie Richter, e-pos: sekr.wk@telkomsa.net 17-19 AUGUSTUS: Sentrale Boerbok-veiling en -ekspo. Afridome, Parys. Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416; e-pos: admin@afridome.co.za. 23 AUGUSTUS: Noord-Vrystaat SAVM se “MEGA Boere”-inligtingsdag en veiling. Kroon-Boma, Kroonstad. Sprekers: Hendrik van Pletzen (Genetiese vooruitgang danksy gehalteramme en die ekonomie), dr. Faffa Malan (Johne…

8% Die uitvoervolume van appels en pere sal na verwagting 8% laer as verlede jaar wees weens die uitwerking van die voortslepende droogte in produksiegebiede. Hortgro sê vrugtegroottes het gely onder droogte- en hittegolftoestande. Appeluitvoer sal na verwagting 9% laer wees en peeruitvoer 6% laer. Die grootste dalings word verwag in Pink Lady-appels (29%) en Vermont Beauty-pere (19%). – Hortgro R1 miljard Die Namibiese regering hoop dat die land se tafeldruiwe-uitvoer vanjaar nagenoeg N$1 miljard (R1 miljard) kan wees danksy vinnige groei sedert 2015. Me. Lucia Basson, die Kharas-goewerneur, sê daar is tans 1 729 ha onder produksie. Daarvan is 1 453 ha by Aussenkehr. Teen die einde van die jaar behoort meer as 2 200 ha by dié syfer gevoeg te word danksy nuwe aanplantings. – Bizcommunity 20% Die…

‘Ek hoop ek kan sommige van julle in aktiviste verander.’ MNR. PRAVIN GORDHAN, voormalige Minister van Finansies, aan landbou-sakelui oor sy hoop op ’n meer regverdige ekonomiese bedeling. Bl. 15 ‘Ons drinkwater en veewater is op, ons riviere staan en ons damme is leeg.’ MNR. WEEBER TRUTER van die Herold-landbouvereniging, oor die verwoestende droogte wat daar heers. Bl. 16 ‘Dit kan aanvaar word dat ’n chaos heers in die lisensiëring en administrasie van vuurwapens. ’ REGTER RONEL TOLMAY, in die uitspraak waarin sy dele van die Vuurwapenwet ongeldig verklaar het. Bl. 15 ‘Almal gaan so aan oor antibiotika, maar wat anders kan ons doen? Jy spuit eerder R10 000 se antibiotika as om R50 000 se vee te verloor.’ MNR. BERTUS SWANEVELDER, ’n boer van Vaalwater, oor die voortslepende vertraging…

In ’n proefneming in die Sondagriviervallei het MNR. HANNES JOUBERT van Habata Agri op Kirkwood soveel welslae met sitrus onder skadunet behaal, dat hy nou meer van sy vrugte op dié manier gaan verbou. Lees die artikel op bl. 34. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is met Marié getroud en ons het drie kinders. Gideon werk vir Rand Aksepbank in Johannesburg en is met Chaleen getroud. Ons dogter Christie en haar man, Jan Rabie, behartig die boerdery by Robertson en Nuy, en Jéanine, ons jongste, is ’n agronoom by die Sondagsrivier-sitrusmaatskappy (SRCC). Ons het reeds drie kleinkinders en nog een is op pad. WAT HET JOU DEELNAME AAN MEGABOERE VIR JOU BETEKEN? Dit het aan my en almal wat vir die onderneming werk, groot blootstelling…

NAGENOEG 200 000 vuurwapen-eienaars wat tegnies hul wapens onwettig besit het omdat hulle nie betyds hul lisensies hernu het nie, het nou 18 maande grasie ná die SA Jagters- en Wildbewaringsvereniging (SAJWV) suksesvol by die Noord-Gauteng-hooggeregshof aansoek gedoen het om twee artikels van die Wet op die Beheer van Vuurwapens (Wet 60 van 2000) ongeldig te laat verklaar. Verder sal vuurwapeneienaars wat hul wapens aan die polisie oorhandig het vir vernietiging ná hul lisensies ingevolge dié wetgewing verval het, dit nou by die polisie kan opeis. Regter Ronel Tolmay het verlede week die artikels in die wet wat lisensie-hernuwings en die omstandighede waaronder ’n vuurwapen aan die staat verbeurd verklaar mag word, ongrondwetlik verklaar en die Parlement 18 maande gegee om die wet in pas met die Grondwet te bring.…

1 NIGERIË| Staat vergoed hoenderboere ná voëlgriep Die Nigeriese regering gaan 438 miljoen naira (nagenoeg R18,3 miljoen) aan 136 boere uitbetaal wat in 2015 en 2016 hoenders weens voëlgriep verloor het. Talle boere wat ál hul hoenders verloor het, moes die landbou verlaat weens vertragings in die uitbetaling van vergoeding. Intussen het ’n nuwe uitbreking die afgelope maand reeds 13 000 hoenders geëis, en die regering was steeds besig om voëls van kant te maak op geraakte plase om die verdere verspreiding van die siekte te keer. Volgens amptenare sal boere die geld, wat gemiddeld 3,2 miljoen naira (nagenoeg R134 666) per boer beloop, ontvang sodra hul eise deur plaasbesoeke geverifieer is. — The Guardian (Nigerië) 2 TANZANIË | ‘Nee dankie’ vir hoender uit Amerika Tanzanië weier om af te…

KOPERS en verkopers van lewende hoenders is tot dusver optimisties oor die Regering se nuwe handelsvereistes. Die voorwaardes moet help keer dat die hoogs aansteeklike H5N8-voëlgriepvirus verder versprei nadat dit op twee kommersiële plase uitgebreek het. Die Regering het eers ’n algehele verbod op die verkoop van lewende hoenders geplaas, maar dit is ná gesprekke met die bedryf met voorwaardes vervang, sodat die-gene wie se lewensbestaan daarvan afhang, steeds sake kan doen. Dr. Ziyanda Majokweni, direkteur van die Bestuursagentskap vir Pluimveesiektes (PDMA), het aan Landbouweekblad gesê die reaksie van boere (verkopers) én handelaars (kopers) was tot dusver baie goed. Enigeen wat met meer as vyf lewende hoenders handel dryf vir enige ander doel as om by ’n geregistreerde slagplaas geslag te word, moet aan dié voorwaardes voldoen: ■ Die verkopers,…

DIE Spesiale Ondersoekeenheid (SOE) gaan nóg ’n geval van korrupsie met die toeken van plase vir grondhervorming ondersoek nadat pres. Jacob Zuma verlede week ’n proklamasie in dié verband uitgereik het. Dit volg op ’n vorige ondersoek wat daartoe gelei het dat plase van bykans R470 miljoen aan die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming terugbesorg is. Volgens die proklamasie sal die SOE hom toespits op bewerings van ongerymdhede by die aankoop van sekere plase en by die identifisering, kies en aanstelling van strategiese vennote en begunstigdes van die plase. Verder sal die ondersoek ook gerig wees op die wanbesteding van geld vir herkapitalisering en onbehoorlike optrede deur amptenare van die departement of ander betrokkenes. Die vorige ondersoek het begin by die bedrieglike toestaan van grondtoelaes van bykans R500 miljoen.…

Suid-Afrika se uitvoer van pluimveevleis het verlede jaar tot meer as R1,2 miljard gegroei. Meer as R288 miljoen se volstruisvleis is ook uitgevoer. Die volstruisbedryf se vleisuitvoer is al voorheen nadelig deur voëlgriep geraak. Die uitvoer van volstruisvleis het in 2010 R294 854 737 beloop. In 2012 het dit tot R2,1 miljoen gedaal weens ’n verbod op uitvoer weens voëlgriep. Die plaaslike pluimveebedryf beleef nou die eerste keer ’n uitbreking van voëlgriep, maar die gevolge daarvan raak die volstruisbedryf regstreeks. Die impak van voëlgriep raak ook die graanbedryf. Gevolglik is dit noodsaaklik dat tydige besluite geneem word oor die kompositering of begrawe van hoenderkarkasse voordat die hoogs aansteeklike virussiekte na produksie-eenhede binne die volstruisbedryf versprei. Dit is vir albei bedrywe van groot belang dat die probleme rakende die uitbreking opgelos…

Om in jou slaapkamer ’n handwapen in selfverdediging te gebruik verskil handomkeer van die tipiese weermagopleiding wat menige boer ontvang het, sê mnr. Jacques van der Westhuizen, ’n geakkrediteerde vuurwapeninstrukteur en eienaar van True Survival in Somerset-Wes. “Weermagopleiding is toegespits op oorlogvoering in groepsverband, hoofsaaklik met semi- of outomatiese gewere. “Dit is belangrik om te verstaan dat plaasaanvallers dikwels hoogs opgelei is. Een mens met ’n handwapen, sonder opleiding oor die veilige en doeltreffende gebruik daarvan in ’n taktiese omgewing, is nie opgewasse teen vier of vyf sulke aanvallers nie. Dit is nie genoeg om op geluk staat te maak nie.” Ander plaasbewoners het weer gemoedsrus in die besit van ’n vuurwapen, maar is nie bekwaam om dit te gebruik nie. Nalatigheid en swak opleiding is die grootste slaggate wanneer…

Wat gebeur as ek iemand wat my in die huis aangeval het, uit nood raakskiet of doodskiet? Kragtens ons reg het ’n landsburger die reg om ’n aanvaller in sy woonhuis te skiet of selfs dood te skiet (regmatige doodslag). ’n Inwoner hoef nie te wag totdat hy oorrompel word en eers dan op te tree nie. Die howe behoort geregtelik kennis te neem van die wrede geweld wat dikwels met plaasaanvalle gepaardgaan en as jou optrede in die omstandighede as redelik geag word in ’n poging om jou en jou gesin te beskerm, behoort die doodslag van die aanvaller regmatig te wees. ’n Inwoner behoort egter slegs tot hierdie drastiese stap oor te gaan as daar geen ander redelike keuse bestaan om hom- of haarself te beskerm nie. Die…

o uma Petra woon in die groot plaashuis, hier bokant my. Sy is nou 82, maar jy sal dit nooit sê nie. Sy kruip op haar hande en knieë agter haar agterkleinkind aan, sy trek self onkruid uit, skoffel in die tuin en plant uie uit. Van fyngebak kan jy haar niks leer nie. Haar kennis word deur ’n geheime dik, handgeskrewe swartboek gevoed. Ek mag darem nou en dan afdrukke maak. Sy is ook ’n meester met naaldwerk. Of is dit nou kwiltwerk? Daar moet ’n verskil wees, want ek word gedurig herinner hoeveel uur in almal se kwilts gaan, maar nog nooit het ek gehoor hoe lank dit vat om my broekspype korter te maak of my knope aan te werk nie. Deesdae vertel sy ons ook baie…

Hoekom het jy Spring Blossom begin? Dit was eintlik my man, Dirk, se idee. Hy was nog nooit bang om iets aan te pak nie. Ons was in 2006 albei sonder werk en is boonop aangestel as pleegouers vir ons kleindogters, ’n tweeling, wat daardie jaar gebore is. Ons het besef ons kan nie op die ashoop gaan sit en vergaan nie, nie met twee pragtige dogtertjies waarvoor ons moes sorg nie. Moes jy toe leer konfyt kook? My liefde vir kook en allerlei inlê-produkte het ek op die plaas by my ma gekry. Ek moes myself egter inrig vir die kokery. Ons het 17 jaar op Lydenburg gewoon, maar het in daardie tyd verhuis na Dullstroom, waar huisvesting goedkoper was. Seisoentyd het ek vrugte gekoop en volstoom begin kook.…

LIGGING 1 - Kimberley, 2 - Smithfield 3 - Moorreesburg…

Die diversiteit van Suid-Afrika se eiesoortige fynbos word bedreig deur hitte en droogte ná brande, asook indringerplante. Lang tye van uiterste hitte of droogte in die eerste jaar ná ’n brand in fynbos beïnvloed die herstelvermoë en diversiteit van die ekostelsels wat van vuur afhanklik is. Só skryf dr. Jasper Slingsby van die Suid-Afrikaanse netwerk vir aardwaarneming (Saeon) en ander wetenskaplikes van Kaapstad, Stellenbosch, KwaZulu-Natal en die Amerikaanse universiteite Yale en Buffalo, in die Mei-uitgawe van Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), ’n Amerikaanse vaktydskrif. Hulle het bevind hitte en droogte ná brande inhibeer die ontkieming van saad en veroorsaak dat saailinge en plante wat besig is om uit te loop, vrek. Slingsby en sy kollegas skryf dit kan groot verskuiwings in die struktuur en funksie van ekostelsels…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond wat groter as 10 ha is in die Wes-Kaap van Mei verlede jaar tot April vanjaar. Altesame 591 ooreenkomste is in 27 distrikte gesluit, wat 288 397 ha teen R5,635 miljard behels het. In agt van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem, hoofsaaklik in die wynland, die suide en westelike deel van die provinsie. Grondpryse in dié provinsie styg dus meestal. Daarvan was 37 transaksies van kleur; 6% van die totaal. Dié soort transaksie sluit in verhandelings tussen individue (24), regeringsaankope van landbougrond (4) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is (2). Dié proses het 11 987 ha (4,1% van die totaal) teen R293 miljoen (5,1% van die totale waarde) behels. Uit die totaal was 189 (32%)…

BEWARINGSLANDBOU ÁL UITWEG IN NOORDWES Bewaringslandbou — ’n kombinasie van geenbewerking (of minimale grondversteuring), wisselbou en die behoud van ’n deklaag van oesreste — is die enigste manier om volhoubaar graan te verbou. Konvensionele grondbewerking, wat uit skeurploegbewerking (rip), ploeg en skoffel bestaan, veroorsaak erosie en die agteruitgang van die grond se gehalte. Bewaringslandbou word op ’n beraamde 20% van die grond in die somersaaigebied toegepas, terwyl die oppervlakte in KwaZulu-Natal en die Wes-Kaap ongeveer 80% is. In die somersaaigebied word dus hoofsaaklik op konvensionele grondbewerking staatgemaak om graan te verbou. Die vooruitsig vir mielies met bewaringslandbou lyk egter baie gunstig in veral Noordwes. Noordwes se klimaat is droog en die grond is oorwegend sanderig. Internasionale navorsing toon dat hoër opbrengste met geenbewerkingsmielies in dié toestande verwag kan word. Die…

KOMMERSIËLE BOERE KORT NUWE ORGANISASIE Die tyd het duidelik aangebreek dat kommersiële boere weer hul eie kommersiële landbou-organisasie op die been moet bring, skryf mnr. Fanie Brink, ’n landbou-ekonoom. JAAP COETZER skryf: Die TLU SA het ’n paar jaar gelede ’n goed deurdagte landbouplan aan die Regering voorgelê, maar toe dink die Regering en ander landbou-organisasies ons is ’n spul regses. Die geskiedenis sal nog bewys dat ons reg was. Fanie, dit is nie nodig om ’n nuwe organisasie te stig nie. Daar is een met die naam van die TLU SA. Gee julle steun aan ons. BARWOU skryf: Dit is harde woorde, maar die waarheid. Miskien moet ons daaraan dink en ’n nuwe rigting inslaan. SEKELBOS skryf: Agri SA is na my mening te gedienstig, probeer altyd polities korrek…

SENWES | Winste troef tam ekonomie Die Senwes-groep se netto wins in die jaar tot 30 April het met 7,1% tot R167 miljoen gestyg, selfs al is hy nog onder druk weens die vorige jaar se droogte en ondanks ’n inkrimping in die landbou se bruto binnelandse produk in die produksiejaar 2016-’17. Sy omset van R9,9 miljard was 7,6% hoër en sy wins ná belasting van R167 miljoen was 7,1% hoër as in die vorige boekjaar. Die maatskappy sê in ’n verklaring die nuwe jaar sal waarskynlik sy eie besonderse eiste stel. “ ’n Laat produksiejaar, druk op silo’s om graanlewerings af te handel, groot hoeveelhede graan met ’n hoë voginhoud en lae pryse is van die probleme wat die grootste gedeelte van die somergraangebied in Suid-Afrika sal moet oorkom.…

DANKSY ’n ooreenkoms met Cofco (China National Cereals, Oils and Foodstuffs Corporation), die staatsbeheerde verspreider van grane, olies, wyn en voedselprodukte in China, gaan twee bekende Suid-Afrikaanse wynhandelsmerke uit die DGBstal voordeel trek uit die Chinese wynmark, wat na raming oor die volgende drie jaar met bykans 40% gaan vergroot. Cofco gaan voortaan die Boschendal- en Tall Horse-handelsmerke eksklusief invoer en bemark. Ander handelsmerke in die DGB-portefeulje kan later volg. Die Chinese mark raak toenemend aantreklik vir Suid-Afrikaanse wynkelders en die vraag na veral gehaltewyne groei in China. Verlede jaar het China altesame 638 miljoen liter wyn ingevoer. Dit verteenwoordig groei van 15% op ’n jaargrondslag. Dis egter nie net volumes wat klim nie. Die invoerwaarde het ook met meer as 16% op ’n jaargrondslag tot $2 364 miljard gestyg,…

Die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming het altesame 91 voorstelle vir boerderyvennootskappe ontvang. Daarvan is vyf afgekeur. Die oorblywende 86 voorstelle is nou in verskeie stadiums van toepassing. Daarvan is 20 plase al goedgekeur en 15 is reeds deurgevoer en oorgedra. Van die 15 plase is 4 reeds in die boekjaar 2015-’16 oorgedra in vennootskapsooreenkomste wat meer as 2 600 ha uitmaak en wat die staat R36 miljoen gekos het. Dit was die plase Birbury in die Oos-Kaap, asook Oatlands, Diamond en Kalkput in die Vrystaat. In die boekjaar 2016-’17 is tien plase oorgedra. Dit was Klein Monden Rivier in die Oos-Kaap; Paard Fontein en Hoghton in die Westcliff-gebied in KwaZulu-Natal; Dabchick in Limpopo; Tweefontein 58, Willowpark 41, Olivenbult 61 en Stinkhoutboom 43 in die Stars Away-gebied in Noordwes;…

Vandeesweek kyk ek na gesamentlike testamente. Om saam ’n testament op te stel is baie gewild, veral vir mense wat binne gemeenskap van goedere getroud is. Dit is egter nie tot hulle beperk nie. Enige twee mense kan saam ’n testament opstel, ongeag van die huweliksformaat. Selfs twee mense wat nie getroud is nie, kan dit doen. Moet jy ’n gesamentlike testament opstel as jy binne gemeenskap van goedere getroud is? Nee. Elkeen kan sy/haar aandeel in die gemeenskaplike boedel bemaak soos hy/sy wil. Daar rus geen plig op enigeen om op ’n spesifieke manier te bemaak nie. ’n Gesamentlike testament is niks anders nie as twee testamente wat in een dokument saamgevat is. Dit is nie bindend op enigeen nie. Elke party kan, selfs sonder om die ander party…

BESKRYF JOU SLEUTEL TOT SUKSES IN EEN WOORD. Diversifikasie. WAS DIT ’N GROOT AANPASSINGS OM VAN SITRUS NA WYNBOERDERY TE DIVERSIFISEER? Nie regtig nie — die beginsels is basies dieselfde. Die kuns is om die regte kultivars te kies wat die mark wil hê en om jou met kundiges te omring. WAT SOU JY GRAAG ANDERS WOU DOEN? Ek sou baie jare gelede al wou begin het om met skadunette by sitrus te eksperimenteer. IS JY BEKOMMERD OOR DIE SUURLEMOEN-TSOENAMI? Ja, die gevaarligte flikker. Die dag as dit Suid-Afrika tref, sal ons danksy die hoër produksie in die Sondagsriviervallei en omdat ons naby ’n hawe geleë is dalk in ’n beter posisie wees om dit te oorleef. Dit is tans my grootste sitrusvertakking, maar ek is reeds besig om te…

Wanneer dit by ’n aanval op jou persoon kom, moet jy jouself ter voorbereiding vra: Watter wapen gebruik jy? Is jy tegnies onderlê in die gebruik daarvan? Is jy geestelik voorbereid, het jy ’n plan en is dit onder druk ingeoefen? “In my ervaring het baie mense vuurwapens, baie mense kan skiet, maar hulle is nie geestelik op ’n noodsituasie voorbereid nie,” sê mnr. Jozua Lambrechts, ‘n deeltydse boer van die plaas Koornlandskloof by Sutherland, wat die taktiese vuurwapen- en knuppelkursus van True Survival afgelê het. “Die gewelddadige aard van ’n plaasaanval en die spoed waarteen dit gebeur, betrap mense onkant.” Geestelike weerbaarheid is die vermoë om in strestoestande soos dié met die nodige fokus en dissipline te doen wat jy ingeoefen het, en kalm genoeg te bly om jouself…

Daar is baie goed in die lewe wat jy weet, maar nie toepas nie – of jy vergeet bloot tydelik daarvan. As die pôpô die waaier tref en jy alles oordink om ’n antwoord te kry, kan jy nie glo jy het n i e die nodige aanpassings gemaak nie. Met onlangse dragtigheidsondersoeke het ek hard kennis gemaak met die waarheid wat ek ken én verkondig. Dit is dat liggaamskondisietelling met kalftyd ’n aanwyser is vir herbesetting. (Volgens die telling is 1 brandmaer en 9 spekvet.) Dit was die laaste keer dat die onlangse droogte sy tol geëis het. As jy aanpassings maak deur druk op die stelsel te plaas om winsgewender te wees, is foute minder vergeeflik en is die prys wat jy betaal indien jy dinge “vergeet”, dikwels…

Die stryd teen roes en tydrowende herstelwerk aan gegalvaniseerde pype het gelei tot ’n boereplan waarin plastiekpype en nylon suksesvol in boorgate gebruik is – en die M&T-stelsel het die tydtoets al langer as 20 jaar deurstaan. Die stelsel, ontwerp deur mnr. Pieter Theron en wyle mnr. Hennie Myburgh, albei vroeër van Prins Albert in die Karoo, het jare gelede al opslae gemaak. Hul boereplan in Landbouweekblad van 28 Januarie 1994 (“Goedkoper, roesvrye boorgatonderdele”) waarin hulle korrosiebestande boorgattoerusting vir veesuipings ontwikkel het, is steeds hoogs doeltreffend. Volgens Pieter is die eenvoudige, betroubare werking van die stelsel ook sy grootste nadeel, want dit beteken dat dit gewoonlik die laaste sien van tevrede klante is. “Ek sit nou die dag in ’n Mosselbaaise eetplek. ’n Boer van Merweville kom vertel my: ‘Oom…

OUTOGENE ENTSTOWWE IS TWEESNYDENDE SWAARD Wat is ’n outogene entstof en hoe word die gebruik daarvan gereguleer? Veeboerdery in Suid-Afrika kan om baie redes moeilik wees, onder meer weens die groot verskeidenheid aansteeklike en oorgedraagde siekte-organismes wat in Afrika wemel. Verskeie kommersiële entstowwe is in die gesondheidsmark vir diere beskikbaar wat sulke siektes help voorkom. Dié entstowwe is geregistreer en word deur die Wet op Kunsmis, Veevoer, Landboumiddels en Veegeneesmiddels (Wet 36 van 1947) gereguleer. Voordat hierdie oor-die-toonbankmiddels in Suid-Afrika bemark mag word, ondergaan dit ingevolge die wet ’n streng proses van evaluasie ten opsigte van veiligheid, doeltreffendheid en gehalte. Situasies waar ’n dieresiekte nie doeltreffend deur die beskikbare entstof bekamp word nie, ontstaan egter steeds en wel om dié redes: ■ Die wydverspreide gebruik van kommersiële entstowwe veroorsaak seleksiedruk,…

Lemoenbloeisels As ’n mens se botter opraak terwyl jy besig is om te bak vir ’n fotosessie, moet jy ’n ander plan maak – en so is hierdie resep gebore. Ek was verbaas oor hoe lekker die tekstuur is van hierdie koekiedeeg, wat ek met olie gemaak het. En omdat die deeg met sitrusskil gegeur is, skiet die koekies beslis ook nie tekort op die geurfront nie. Nou is dit ’n resep wat mense wat nie suiwelprodukte mag eet nie, ook kan geniet. ■ 250 ml olie ■ 375 ml strooisuiker ■ Fyngerasperde skil van 1 lemoen ■ 60 ml vars lemoensap ■ 5 ml vanieljegeursel ■ 1 ekstragroot eier ■ 750 ml koekmeel ■ 5 ml bakpoeier Voorverhit die oond tot 180 °C en voer ’n paar bakplate met…

Die mark kan ’n oorlogsone raak wanneer ’n boer sy produkte moet aflaai, maar die prys hou net aan met val. En dan is daar die uitsondering van ’n boer wat met ’n ongewone gewas ’n kans gewaag het, net om die mark te tref wanneer die prys daarvan ’n hoogtepunt bereik. Dié markdinamika en die dilemmas van boerdery vorm alles deel van Farm Wars, ’n bykans verslawende aanlynspeletjie wat spelers ondernemerskap, ekonomiese beginsels en sakebestuur leer en terselfdertyd ’n belangstelling in die landbou aanwakker. REËLS VAN DIE SPEL Farm Wars begin elke Maandag om 09:00 van nuuts af. Elke “boer” begin met ’n gelyke bedrag geld en hoeveelheid grond. Hy of sy moet dan uit nege gewasse aanplantings beplan, produksiemiddele koop en natuurrampe afweer om ’n oes te kan…

Jy moet sterk morele spiere hê as jy die versoeking tot skielike rykdom van die hand wil wys. Daar is min dinge wat sekere mense se persoonlikheid en karakter so vinnig ongunstig verander as geld en eersug. Die bekende Cecil John Rhodes het by geleentheid gesê: “Elke man het sy prys.” Sommiges kan vir min gekoop word, terwyl jy vir ander weer die prys hoog moet insit. Dis die aas wat bepaal hoe vinnig of versigtig die vis gaan byt. Gelukkig is daar darem ook die onomkoopbares, al is hulle in die minderheid. C.J. Langenhoven het die behoefte aan die onomkoopbares só verwoord: “Gee my ’n man wat sê wat waar is; as die Duiwel daar is; Wat doen wat reg is as die regter weg is; wat trou by…

Die wêreldwye neiging om weg te beweeg van fossielbrandstowwe na hernieubare energie om elektrisiteit, verhitting en verkoeling, asook vervoer te verskaf, neem toe. Vanjaar se uitgawe van die REN21 Renewables Global Status Report wys daarop dat ’n rekordgetal nuwe hernieubare-energiestelsels wêreldwyd opgerig is. Dit gaan gepaard met ’n daling in internasionale energiepryse en ’n ontkoppeling van ekonomiese groei en energie-gebaseerde koolstofdioksiedvrystellings. Die verslag wys daarop dat die pryse van fossielbrandstowwe, soos steenkool, verlede jaar laag gebly het, terwyl die pryse van ’n aantal hernieubare-energietegnologieë, soos sonkrag en windkrag, drasties gedaal het. Luidens die verslag het die wêreld se energiebehoefte sedert 2011 teen ’n jaarlikse gemiddelde koers van 1,8% bly groei. Die primêre groei in die vraag na energie het grootliks in ontwikkelende ekonomieë plaasgevind, terwyl ontwikkelde lande se vraag verlangsaam…