Indholdsfortegnelse for 27-Sep-19 i Landbouweekblad

SOMMIGE diereregte-aktiviste en veganiste glo dat klimaatsverandering, wat volgens die Wêreld- Ekonomiese Forum een van die grootste bedreigings vir die mensdom is, omgekeer kan word as mense ophou vleis eet en eerder die produksie van en vraag na dieregebaseerde voedsel skuif na plantgebaseerde voedsel. Meeste navorsing sê veeproduksie dra 14-16% by tot alle mensgemaakte kweekhuisgasse. Die herlewingslandboubeweging glo egter dat die landbou die beste kans bied om klimaatsverandering op groot skaal aan te pak, en moedig mense aan om meer veldvleis te eet, veral as dit met ’n spesifieke bestuursmetode geproduseer word. “Om ’n stokkie te steek voor veeboerdery gaan nie klimaatsverandering omkeer nie. Diere is eintlik die oplossing. Mits dit nie op ’n manier gedoen word wat vernietigend is soos konvensionele landbou nie, en die doel het om die…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Die droogte: In beeld en in praktyk ■ Jongboere: Noord-Kaapse kuddeboer kraai koning met voerkraal; Gautenger verhoog opbrengs met 30% ■ Nuwe e-veiling bring geleenthede vir varsprodukboere ■ Boereplan: Die radiostasie wat rooikat se kind weghou SPESIAAL ■ Dis my produk VIR DIE GESIN ■ Boerekos: Hou ’n regte lentetee GAUTENGSE JONGBOER Me. Anita Browne is die eerste provinsiale vrouewenner sedert die nasionale Jongboer van die Jaar-kompetisie 15 jaar gelede ontstaan het. Sedert sy vyf jaar gelede by die produksiespan van Greenway Farms, Afrika se grootste wortelplaas met sy hoofkwartier by Tarlton, aangesluit het, het die opbrengs met 30% gestyg.…

Navrae is ontvang oor twee stellings in die artikel “Karoo-trekboer diversifiseer vir oorlewing” (L BW , 23 Augustus 2019, bl. 56). Mnr. Francois Conradie sê sy lampersentasie van 110 is laer as sy speenpersentasie van 114 omdat die lampersentasie bereken word op grond van die aantal ooie wat gedek is. Van die ooie het nie gelam nie en is geprul. Die speenpersentasie is die lammers wat gespeen is van ooie wat gelam het. Conradie sê dit is nie net sý bevinding dat suiplammers ’n beter voeromsetting as volwasse skape het nie, maar ook dié van navorsers. In sy geval help hy die voeromsetting van suiplammers aan deur hulle toegang te gee tot kruipvoer van goeie gehalte. Die lam hou dan vroeër op om aan sy ma te suip en die…

DA AR is groot geleenthede vir die landbou in Afrika en internasionaal waaroor hy baie opgewonde is, het dr. Cobus Oberholster, BKB se hoofbestuurder vir vee, eiendomme en afslaers, op die BKB Afrika Lewendehawe-ekspo by die Afridome op Parys gesê. Dit geld veral die ontwikkeling van die mark vir vleis en vleisprodukte. Streeksintegrasie geniet voorkeur op die agenda vir die gebied suid van die Sahara, wat die ontwikkeling van groot produktemarkte vir landboukommoditeite insluit. Die landbou is baie aanloklik vir veral die private sektor en lewer ’n groot bydrae tot finansiële markte. Verstedeliking gee groot stukrag aan markontwikkeling. Na verwagting sal 56% van die bevolking van Afrika suid van die Sahara teen 2040 in stede en dorpe woon. Dit sal ’n massiewe stedelike mark vir voedsel oopmaak wat teen 2030…

DIE hoenderbedryf en in- en uitvoerders van hoendervleis wil nou sáám die plaaslike bedryf laat groei en uitvoergerig maak. Die twee partye het tot dusver nie langs dieselfde vuur gesit nie, maar die strydbyl is klaarblyklik vir eers opsy geskuif. Dit volg nadat mnr. Ebrahim Patel, minister van handel en nywerheid, hulle onlangs twee keer saam met die Food and Allied Workers’ Union (Fawu) om ’n tafel byeengebring het vir verdere insette in die proses om ’n meesterplan vir die bedryf te ontwikkel. Patel se voorganger, dr. Rob Davies, het sowat twee jaar gelede ’n taakspan op die been gebring om dié meesterplan op te stel. Mnr. Izaak Breitenbach, hoofbestuurder van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) se braaihoenderorganisasie, het aan Landbouweekblad gesê die taakspan het sy ondersoek na die bedryf se…

Die Land Bank het pas sy resultate vir jongste boekjaar bekend gemaak. In die boekjaar wat einde Maart geëindig het, het hy sowat R181 miljoen wins gemaak. Sy balansstaat is aansienlik gesonder as ’n paar jaar gelede toe die bank basies insolvent was en die regering hom ’n aansienlike kapitaalinspuiting moes gee. Die Land Bank word deesdae beskou as ’n kombinasie van ’n finansierings- en ’n ontwikkelingsinstelling. Dit beteken hy is veronderstel om op gunstiger terme (as handelsbanke) lenings en finansiering toe te staan aan die landbou en landelike projekte. Hy moet hom veral toespits op opkomende boere. Volgens sy state het die Land Bank in die afgelope boekjaar ’n ekstra sowat R4,8 miljard se finansiering voorsien aan voorheen benadeelde persone om onder meer grond aan te koop. Die leningstotaal…

Daar is vanjaar minder tafelolywe geoes as verlede jaar. Dit word toegeskryf aan die droogte en wisselende temperatuur tydens vrugset. Gelukkig is die gehalte baie goed. Volgens mnr. Nick Wilkinson, voorsitter van SA Olive, is Mission (660 ha) die kultivar waarvan die meeste in Suid-Afrika aangeplant is, dan volg die kultivars Kalamata (160 ha) en Manzanilla (130 ha). Aanplantings van die kultivar Barnea het die afgelope ses jaar die meeste toegeneem. Volgens data van olyfboomkwekerye plant boere nog tafelolywe aan. Altesaam 93% van olyfaanplantings is in die Wes-Kaap, waar olywe met wingerd, kern- en steenvrugte, asook sitrus, om hulpbronne meeding. Wilkinson sê daar is twee ontwikkelings in die binnelandse verbruik van tafelolywe. “Jong mense lewe gesonder as hul voorgeslagte en die pluspunte van die Mediterreense dieet is alombekend. Daar is…

Plaaslike plantervervaardigers het die afgelope 20 jaar goeie vordering gemaak, maar kan nie ophou om die tegnologie te verbeter nie. Daar is nog ruimte vir verbetering in produktiwiteit en doeltreffendheid, nuwe en sterker materiale word ontwikkel, en satelliettegnologie bied moontlikhede waaraan min mense tien jaar gelede kon dink. Boonop het die meeste graangrond heelwat verbeter sedert boere sowat 30 jaar gelede met bewaringsboerdery begin het. Die praktiese dag van die Bewaringslandbou Wes-Kaap Jack Human-bewaringsweek het onlangs ’n geleentheid gebied vir vier plantervervaardigers in die Wes-Kaap om hul kundige menings te lug oor die voor- en nadele van tandplanters, skyfplanters, druklug- en gravitasiekaste en smaller tande. Hulle het vrae van dr. Pieter Swanepoel van die fakulteit agriwetenskappe aan die Universiteit Stellenbosch en die gehoor beantwoord. WATTER FAKTORE MOET BOERE OORWEEG WANNEER…

ME. JULENE MEYER WAT DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om die boerdery te diversifiseer. EN DIE BESTE RAAD WAT JY GEKRY HET? Moenie koop wat jy nodig het nie. Koop eerder dít waarsonder jy nie kan klaarkom nie. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY AL GEMAAK HET? Om veegetalle nie vroeg genoeg voor die droogte konserwatief aan te pas nie. WIE WAS JOU MENTOR? Ek het verskeie mentors omdat ek met verskillende rasse boer. Ek verkies om in ouer boere se geselskap aandagtig te luister. Die groot geleenthede vir ons as jong boere lê in die hantering van droogtes. JOU GROOTSTE STRUIKELBLOKKE? Genoeg tyd en genoeg geld. Kontantvloei is noodsaaklik om te verseker ek kan teen markwaardes koop of verkoop. EN DIE GROOTSTE GELEENTHEDE? Dat ek…

Boerdery in die Suid-Kaap het die afgelope paar jaar aansienlik verander. Aanvanklik was groenteverbouing die grootste landboubedryf, waarna dit hoofsaaklik met suiwel vervang is. Makadamias het sedertdien ’n goeie alternatief in dié streek geword. Die makadamiabedryf het nie vinnig weggespring nie, maar die afgelope vyf jaar het redelik baie ontwikkeling in die streek plaasgevind. Einde 2018 was daar reeds meer as 317 ha makadamiaboorde, waarvan sowat 106 ha in 2018 geplant is. Een van die kwessies in die Suid-Kaap is dat die seisoen aanskuif en die winter nou eintlik eers in Augustus begin. Dit veroorsaak onder meer dat grondtemperature tot in Oktober laag kan bly, wat die makadamias se ontwikkelingseisoen baie kort maak. Dit is die tyd wanneer neutgroei moet plaasvind, maar dit veroorsaak dikwels dat die neute nie groot…

BOK-INLIGTINGSDAG Die groeiende verbruik van bokprodukte hou groot potensiaal vir die bedryf in, maar ’n groot behoefte aan basiese opleiding moet eers aandag kry. Só sê die melkbokkenner mnr. Donald Mouton, ’n spreker op Livestock se jaarlikse bok-inligtingsdag met die samewerking van die Wes-Kaapse departement van landbou (WKDL). Dit word op 10 Oktober aangebied. “Die manier waarop kennis op dié inligtingsdag oorgedra word, voeg waarde toe tot die bedryf én sy waardeketting,” sê Mouton, plaasbestuurder van Fairview en voormalige voorsitter van die SA Melkboktelersgenootskap. Sprekers van reg oor die land gaan hul ervaring oordra – van dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika en Landbouweekblad se aanlyn veearts, tot nuwe toetreders wat presteer, soos mnr. Etienne van Wyk, ’n veeboer van Marydale in die Noord-Kaap. Mnr. Samson…

Tussen die melk- en suikerbedryf is dit waarskynlik melkboere wat tans die mas beter opkom. Volgens mnr. Colin Wellbeloved, die Melkprodusente-organsisasie (MPO) se voorsitter in KwaZulu-Natal, gaan dit onder omstandighede goed met melkboere in daardie provinsie. “Die getal melkboere in Kwa-Zulu-Natal het oor die afgelope dekade wel met sowat 150 gedaal tot 212. Die gemiddelde melkbeeskudde het ongeveer 450 koeie, maar ons reken dat sowat ’n derde van die provinsie se melkboere meer as 1 000 koeie melk” Die meeste melkbeeskuddes word vanaf aangeplante weidings gemelk, maar met die droogte wat damvlakke erg laat daal het, moes besproeiing baie fyn bestuur word. “Dit word nou lente, en ons het nie eintlik noemenswaardige neerslae in die winter gehad nie. Ons damvlakke sien egter baie beter daarna uit as drie jaar gelede…

R18,8 miljard Sedert 2014 is R18,8 miljard se belastinggeld bestee aan die ondersteuning van kleinboere. Dit het egter net ’n paar suksesverhale opgelewer, het mnr. Christiaan Smit, DA-LP, tydens vraetyd in die parlement aan adjunkpres. David Mabuza uitgewys. Smit het Mabuza daarop gewys dat die sogenoemde agriparke nie bestaan nie en dat marktoegang vir boere ’n groot struikelblok is. Mabuza het gesê die regering is besig met ’n nuwe, beter steunstelsel. Hy het bygevoeg dat die regering begunstigdes sal ondersteun totdat hulle sukses behaal. Sien ook bl. 15 en bit.ly/2kgKzYw. — Joylene van Wyk 54 Die afgelope 19 jaar het Suid-Afrika 54 plekke gedaal op die wêreld se indeks vir ekonomiese vryheid. Volgens die jongste indeks wat pas bekend gestel is, beklee Suid-Afrika nou die 101ste plek uit 162 lande…

‘ ’n Beduidende aantal polisielede (het) ’n groter belang by misdaad as die bestryding daarvan.’ DR. PIET CROUCAMP, politieke ontleder aan die Noordwes-Universiteit, oor die polisie se beperkte sukses met misdaadbestryding. Bl. 15 ‘Dit is egter kwessies wat ons nie moet uitbuit nie, maar iets wat ons moet help regstel.’ DR. PIETER VERVOORT, voorsitter van die nasionale dieregesondheidsforum, oor kwessies met die aansoek vir die land se bek-en-klouseervrye status. Bl. 14 ‘Die armoedevirus in Suid-Afrika is verreweg Afrikavarkpes se meerdere en voorloper.’ MNR. JOHANN KOTZÉ, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Varkprodusenteorganisasie. Bl. 20 ‘Ons volg die uieringbeginsel. Begin van buite af en werk binnetoe.’ MNR. GARY MCKAY, uitvoerende hoof van Fidelity ADT, oor hoe ’n suksesvolle plaasveiligheidstrategie saamgestel word. Bl. 22 ‘Wanneer ons geld oorbetaal, ‘eet’ die boere dit.’ ME.…

PRETORIANER SE HONDE DUISENDE WERD Mnr. L.P. de Villiers van Sandoval, naby Pretoria, het in 1948 met ’n hondeboerdery begin. Knap oor 20 jaar later is hy een van die grootste hondeboere in Suid-Afrika. Hy teel met agt verskillende rasse: Duitse Herdershonde, Chihuahuas, Miniatuur-pinschers, Pommers, Pekinese, Renhonde, Steekhaar-foksterriërs en Bulhonde. Sandoval se honde het reeds met meer as 300 eerste pryse op skoue reg oor die land weggestap. Die gesamentlike waarde van die 70 honde wat hy tans het, is naastenby R10 000. Die honde kry elke dag oefening, maar De Villiers laat nie ál 70 gelyk los nie. Dit sal ’n groot bakleiery veroorsaak. Snaaks genoeg, die Herdershonde en die Chihuahuas kom baie goed klaar. ’n Goed geteelde Herdershond sal nooit agterbaks wees nie, sê De Villiers. ’n Swak…

DIE georganiseerde landbou en opposisiepartye vra reeds lank dat moorde op plase as ’n afsonderlike kategorie by misdaadstatistieke ingesluit word. Dit is verblydend dat die polisie gehoor gegee het aan die versoek. Só sê dr. Piet Croucamp, ’n politieke ontleder aan die Noordwes-Universiteit. Plaasmoordstatistieke is onder die opskrif “Geweld op plase en hoewes” in die Suid-Afrikaanse Polisiediens se misdaadstatistieke vir 2018-’19 bekend gemaak. Ingevolge die syfers was daar 47 plaasmoorde in die jaar tot 31 Maart 2019 – 15 minder as die vorige boekjaar en ’n laagtepunt sedert 1994. Daar is 21 022 mense vermoor in Suid-Afrika, 686 meer as die vorige boekjaar. “Maar die afsonderlike kategorie vir landelike moorde sal net teoreties, en ’n vorm van politieke erkenning bly, indien polisiering as ’n strategie nie daardeur beïnvloed word nie.…

DIE tekens is daar dat die droë siklus wat dele van Suid-Afrika en Namibië al tot sewe jaar lank in sy greep het, moontlik naby sy draaipunt is en dat reënvooruitsigte kan begin verbeter. Die westelike dele van Suider-Afrika is sedert ongeveer 2012 in ’n fase van uitdroging en ondergemiddelde reënval het dit op plekke byna onmoontlik gemaak om volhoubaar te kan boer. Daar is egter aanduidings dat dié siklus besig is om ten einde te loop, sê mnr. Johan van den Berg, weervoorspeller by San-tam Landbou. Hy wys daarop dat die sentrale tot oostelike gedeeltes van die land sedert Maart vanjaar vir die eerste keer in baie jare gemiddelde tot bogemiddelde reënval gekry het, met die droogte wat in dié dele grootliks gebreek is. Volgens Van den Berg kry…

CLOVER beoog om verskeie van sy fabrieke te sluit om sy produkte by hoofsaaklik drie “superaanlegte” te vervaardig. Die suiwel-en-koeldrankmaatskappy wil onder meer sy melkprodukte hoofsaaklik by twee aanlegte in kusgebiede vervaardig om só koste te bespaar, blyk uit getuienis voor ’n paneel van die Mededingingstribunaal. Volgens die maatskappy is die prys en samestelling van onverwerkte melk ook beter in daardie gebiede. Weens kommer oor die werkverliese wat die konsolidasie kan meebring, asook die rol wat die Milco SA-konsortium se beoogde oorname van Clover in die konsolidasieprojek kon speel, het die tribunaal vir nog inligting oor Clover se Projek Sencillo, ’n herstruktureringsprogram, gevra. Die Mededingingskommissie het vroeër die oorname vir goedkeuring onderhewig aan voorwaardes, na die tribunaal verwys. KAAS Mnr. Jacques van Heerden, hoof van menslike hulpbronne, verspreiding en aanbodketting…

DIE Suid-Afrikaanse Varkprodusente-organisasie (Savpo) het sedert Mei vanjaar al etlike miljoene rande bestee aan bystand vir kleinboere wat deur Afrika-varkpes getref is. “Die uitbrekings in Asië het ons geleer dat Afrika-varkpes Suid-Afrika se klein varkboere tot naby uitwissing kan dryf weens hul onvermoë om biosekerheid te bekostig en toe te pas, ” sê mnr. Johann Kotzé, uitvoerende hoof. “Die varkbedryf wil inklusief groei. Dit beteken ons kyk na die bedryf as geheel – groot en klein, formeel en informeel. “Ons wil kleinboere help om hul biosekerheid beter te bestuur om ’n beter en gesonde Suid-Afrikaanse kudde te hê.” VINNIGE OPTREDE Kotzé sê weens die dodelikheid van die siekte is vinnige optrede absoluut noodsaaklik en die eerste beginsel van bekamping. “Samewerking met die provinsiale en nasionale regering is noodsaaklik om met…

’N GESAMENTLIKE ontwikkeling tussen die Schoonbee-landgoed by Groblersdal en die Thebe-ontwikkelingskorporasie het die potensiaal om met die verbouing van tafeldruiwe en sitrus 1 200 regstreekse werksgeleenthede en 8 000 werksgeleenthede verder in die waardeketting te skep. Die ontwikkeling, bekend as Projek Change, is gerig op die kommersiële produksie, verpakking en bemarking van tafeldruiwe en sitrus plaaslik én in die buiteland. Die wins uit die boerdery sal gebruik word vir die bemagtiging van die gemeenskap in die Loskopvallei wat daarby betrokke is. Benewens die werk wat geskep word, word ook beoog om hulle by te staan met onderwys, opleiding en gesondheidsdienste. Mnr. Gert Schoonbee van die Schoonbee-landgoed sê daar is die afgelope twee jaar intensief gewerk aan hierdie wins-met’n-doel-konsep waarmee die maatskaplike behoeftes van die gemeenskap help vervul kan word. “Hoewel…

1 NAMIBIË | Vervalde hoender uit Amerika ingevoer Die Namibiese veeartsenykundige direktoraat het byna 5 ton hoendervleis wat via Suid-Afrika uit Amerika ingevoer is, gekonfiskeer en vernietig weens twyfelagtige etikettering. Dit kom ná bewerings dat diegene wat vir die invoer verantwoordelik was, met die vervaldatums op die pakkette gepeuter het. Luidens ’n verklaring van die Namibiese minister van landbou wat op 10 September uitgereik is, is 1 126 bokse hoendervleis wat altesaam 4 850 kg weeg, met twee verskillende plakkers ingevoer. Een plakker met die produsent se logo het aangedui die vleis verval op 23 Januarie, en ‘n ander plakker wat op dié plakker geplak is, dui op ’n vervaldatum van 19 Februarie 2020. Die tweede plakker het nie ’n produsent se logo opgehad nie. Die naam van die…

VLEIS raak ’n gewilde teiken in die visier van aktiviste namate die omvang en impak van klimaatsverandering toenemend onrusbarend raak. Al hoe harder geluide word gemaak dat mense minder vleis moet eet om die omgewing te red. Daar is selfs aktiviste wat die instelling van ’n belasting op vleis bepleit. Volgens Frank M. Mitloehner, ’n professor in dierkunde en luggehalte aan die Universiteit van Kalifornië, berus al dié argumente op die aanname dat vleisproduksie internasionaal meer kweekhuisgasse as die totale vervoersektor vrystel. Mitloehner het egter bewys dat dié siening verkeerd is. Dit berus op vals aannames oor die verbintenis tussen vleis en klimaatsverandering. Sy navorsing het gekyk na maniere waarop veeproduksie luggehalte en klimaatsverandering beïnvloed. Hy meen daar is goeie redes waarom mense ’n spesifieke dieet verkies. Om alle vleis…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 1,4%, of $1,89/t (R27,69/t), tot $136,53/t (R2 000/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 0,5%, of $0,66/t (R9,67/t), laer. Verwagte pryse: Desember – $145,35/t (R2 129/t), Maart – $150,23/t (R2 201/t), Mei – $153,69/t (R2 252/t), Julie – $156,37/t (R2291/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 2,7%, of R73/t, tot R2 775/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geelmielies het met 2,2%, of R57/t, tot R2 635/t gestyg. Op ’n jaargrondslag is witmielies 18,7% duurder, terwyl geelmielies 10,5% duurder is. Verwagte witmieliepryse: Desember – R2 831/t, Maart – R2 851/t, Mei – R2 646/t, Julie – R2 685/t. Verwagte geelmieliepryse: Desember – R2 687/t, Maart – R2 669/t, Mei – R2 590/t, Julie – R2 580/t. INTERNASIONAAL: Die…

Die wetsontwerp oor die Nasionale Gesondheidsversekering (NGV) is op 8 Augustus deur mnr. Zweli Mkhize, minister van gesondheid, in Pretoria bekend gestel. Volgens die NGV sal die staat ’n reeks omvattende gesondheidsdienste gratis by private en staatsgesondheidsorginstellings verskaf. Met die oog hierop sal die Nasionale Gesondheidsversekeringsfonds geskep word met die opdrag om uitvoering te gee aan die doel van die wetsontwerp. Dié fonds, wat deur die regering soos ’n staatsbeheerde instelling bestuur sal word, sal ’n begroting van nagenoeg R450 miljard hê. Die wetsontwerp sal deur die parlementêre gesondheidsorgkomitee bespreek en gewysig word, en dan in die nasionale vergadering gedebatteer word. Indien dit goedgekeur word, sal dieselfde proses in die nasionale raad van provinsies gevolg word. Daarna sal die president die wetsontwerp onderteken, wat dit as ’n parlementêre wet sal…

Volhoubare wingerdbou (tafelén wyndruiwe) kry ’n wetenskaplike hupstoot met ’n nuwe boek oor grondvoorbereiding. Die boek, Soil preparation for sustainable wine and table grape vineyards, deur proff. Johan van Zyl en Eduard Hoffman van die departement van grondkunde in die fakulteit landbouwetenskappe van Universiteit Stellenbosch is daarop gemik om te wys dat grondvoorbereiding vir langtermyngewasse meer as net diepbewerking behels. Die boek bespreek ook ander metodes om grond te verander, soos op-erd, dreinering, terrasse op skuins grond, die herwinning van brak grond en plantgate. Op die bekendstelling op die Kronenburg-landgoed buite die Paarl het Van Zyl en Hoffman gesê hulle het probeer om die boek prakties te maak deur dit met foto’s toe te lig en te toon hoe hul aanbevelings deur navorsing gerugsteun word. Aangesien grondvoorbereiding deesdae nie meer…

MNR. GIDEON SCHREUDER VAN EQUALIZER: Ons maak net plant- en saaitoerusting. Wat ons planters vir die Wes-Kaap uitsonderlik maak, is die uitmeter wat homself skoon hou. Mense besef nie altyd wat die voordeel is nie, maar dit beteken as ons vir ’n sekere kunsmispeil gekalibreer het, sal die uitmeter by daardie peil hou, want dit maak self die roller skoon. Ons plantertande werk semi-onafhanklik van die saadplasingseenheid. As die tand dus ’n klip tref, dra dit nie die skok of beweging aan die saadplaser oor nie. Sodoende kry jy eenvormiger saadplasing. MNR. CAREL VAN NIEKERK VAN PIKET IMPLEMENTE: Piket Implemente vervaardig skyf- en tandplanters. Ons planters gebruik ’n snyskottel om in moeilike toestande eers die snywerk te doen. Daarna kom die plantaksie. Ons probeer om koste te beperk. Die skywe…

Dit is moeilik om ’n pionier te wees. As jou nuwe omgewing baie verskil van die een waar jy vandaan kom en waar alles groei wat in die grond gedruk word, is die struikelblokke veral groot, sê mnr. Hardus Knoetze van die plaas Geluksdal, Groot-Brakrivier, die eerste boer wat makadamiabome kommersieel in die Suid-Kaap aangeplant het. Knoetze en sy vrou, Annelie, woon al 15 jaar in die Suid-Kaap. Hy het in Levubu in Limpopo grootgeword en ook daar geboer – eers saam met sy pa. Hulle het hul eerste makadamiabome in 1980 geplant. Aanvanklik het hulle ’n gemengde boerdery van makadamianeute, piesangs en avokado’s gehad, maar later het hulle net op makadamias gekonsentreer. In 1997 het hulle saam met ander makadamiaboere ’n verwerkingsaanleg gebou. Knoetze het ’n paar jaar lank…

Op die plaas Parys in die distrik Dwaalboom in Limpopo het menige boereplan al soveel suskses behaal dat dit ’n wenner geword het vir al wat boer is. Vandag staan die groot werkswinkel waarin mnr. Piet Simpson ( INLAS BO ) sy werktuie bou, sy aan sy met die ander plaasskure. Simpson vertel hy het in die distrik grootgeword. Ná sy opleiding as elektrisiën in die 1980’s het hy sy eie elektriese onderneming in Pretoria gehad, waar hy later ook by eiendomsontwikkeling betrokke geraak het. Hy sou toe al graag gaan boer het, maar dit was midde-in ’n groot droogte wat menige boer van sy plaas gedwing en die beesbevolking weens noodverkope só erg uitgedun het dat dit vandag steeds nie naastenby op daardie era se getalle staan nie. Twee…

Livestock bied ’n geleentheid aan jong mense om die landbou deur verskeie aktiwiteite te leer ken. Sowat 3 000 leerders neem jaarliks deel aan Livestock se gratis landbouopvoedkundige program, met die WKDL se samewerking. “Ons wil jong mense inlig oor die landbou, veral as loopbaankeuse, want hulle is die geslag wat die verantwoordelikheid gaan hê om na die bedryf om te sien en dit verder te ontwikkel,” sê mnr. Johan Ehlers, uitvoerende hoof van Agri-Expo. Die interaktiewe program sluit meer as tien stasies in waar spesialisaanbieders die dinamika van die bedryf aan leerders oordra. Onderwerpe sluit in higiëne en voedselveiligheid, veldbrande en geleenthede by die Elsenburglandbou-opleidingsinstituut. ■ Die skoleprogram word op 10 en 11 Oktober aangebied. ■ Die Merino-jeugkompetisie word vanjaar vir die eerste keer aangebied. ■ Ander jeugaktiwiteite sluit…

Die wolbedryf het die nuwe seisoen wankelrig ingegaan met die afstel van die eerste twee wolveilings en ’n flouerige eerste wolveiling in September. Fredalette Uys berig uit Port Elizabeth die eerste twee veilings van die jaar is uitgestel tot die eerste week in September omdat kopers dit nie meer kon bekostig om nuwe wol aan te koop nie, asook weens onsekerheid oor voorwaardes vir uitvoer na China in die nuwe seisoen. China is Suid-Afrika se grootste wolkoper. Die toutrekkery tussen China en Amerika oor invoerbelasting speel ook ’n rol in die swakker prys van wol en ander tekstiele wêreldwyd. Die knoop oor voorwaardes vir uitvoer deur Suid-Afrika spruit egter eerstens uit die uitbreking van bek-en-klouseer in die noorde van Limpopo in Januarie vanjaar. Hoewel dit ver van Suid-Afrika se grootste…

Haal die roker van die kole af en haal die filet uit. Seël nou die filet oor rooiwarm kole en geur met sout en peper terwyl jy braai. Haal die filet van die kole af en plaas dit in ’n oondbak. Bedek en laat rus vir 10 minute voor die vleis gesny word. Sit die filet louwarm voor met die peperwortelsous. Sous: Meng al die bestanddele vir die peperwortelsous saam en sit dit voor met die vleis. Lewer 8-10 porsies. Gemarineerde en gerookte beesfilet met peperwortelsous Filet ■ 1 groot beesfilet ■ 15 ml varsgemaalde swartpeper ■ 60 ml olyfolie ■ 15 ml fyngekapte, vars tiemieblaartjies ■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak Peperwortelsous ■ 125 ml goeie mayonnaise ■ 125 ml suurroom of natuurlike jogurt ■ Sap van 1…

Afgesien van wild, soos springbokke, blesbokke en rooibokke, wat heeljaar gejag kan word, is die jagtyd in die Oos-Kaap verby. Verskillende dinge het gemaak dat ek net een keer in die veld was en toe nie self geskiet het nie. Ek ken gelukkig twee jong manne wat lief is vir jag, en by hulle het ek ’n rooibok en ’n springbok bestel. Die rugbiltong en filet is veilig in die vrieskas en sal eersdaags as sosaties of stroganoff op die tafel verskyn. Worsvleis is gesny, maar toe kom ek agter dat die skaapvet gedaan is. Ek sal dus op Jansenville moet uitkom om vet te koop. Bene is afgekook en ek kan nie wag vir die lekker pasteie wat my vrou maak nie. Verder hang my biltongdrade swart van die…

Die Swartland was tradisioneel ’n graanstreek en begin sowat 60 km noord van Kaapstad. Dit is ook een van Suid-Afrika se bobaas-wynproduksiegebiede. Die naam kom van die bedreigde en inheemse renosterbos wat eie aan dié gebied is, en wat amper swart is ná ’n goeie reënbui. Die Swartland beslaan die omgewing tussen en om Malmesbury in die suide, Riebeek-Kasteel in die ooste, Darling in die weste en Piketberg in die noorde. Malmesbury-skaliegrond is die algemeenste, met klein dele graniet, soos om die Paardeberg. Die klimaat is droog en warm, wat help om swamme terug te hou, terwyl die hitte sorg vir laer opbrengs en kleiner, maar meer gekonsentreerde vrugte. Wingerde in die Swartland kom voor aan die noordelike hange van die Paardeberg en by Riebeekberg en die Kasteelberg in die…

GAUTENG CARLETONVILLE BRONKHORSTFONTEIN (329), 26 ha, aan M.C. Maree, van Brackenhurst Education & Sport Academy, R3 000 000. KAALPLAATS (394), 263 ha, aan Phildanko-boerdery, van G.J. Otto, R15 500 000. MODDERFONTEIN (445), 58 ha, aan Benson Prop (Edms.) Bpk., van Quintal-trust, R1 900 000. KWAZULU-NATAL HELPMEKAAR RIETVLEI (101), 428 ha, aan Phinda Trading (Edms.) Bpk., van Cassim’s Wholesale Meats, R3 000 000. HARDING ROCKLANDS (340), 568 ha, aan Ilifu Lemvula (Edms.) Bpk., van L.C. en O.J. Peters, R6 325 000. TWEEFONTEIN (239), 20 ha, aan H.A. Roets, van A.P. van der Berg, R2 750 000. NEWCASTLE HEATHFIELD (9089), 533 ha, aan Oubas Bosbou-landgoed (Edms.) Bpk., van L.P. Muller, R3 000 000. SAMSONS KLIP (3312), 60 ha, aan N.N. Ntombela, van G. Botes en P.P. Botes, R1 300 000. TWYFELHOEK (3339),…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in die Wes-Kaap vanaf verlede Augustus tot Julie vanjaar. In 17 (62,9%) van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem. In streke wat steeds swaarkry weens die droogte, soos die Overberg, die Suid-Kaap, Karoo en die Weskus, het pryse egter grootliks gedaal. Pryse by Caledon het die meeste gedaal met amper 23%, terwyl die pryse by Stellenbosch die meeste gestyg het met 14%. Altesame 471 ooreenkomste is in 27 distrikte gesluit, wat 254 456 ha teen R3,970 miljard behels het. Uit die totaal was 169 (36%) transaksies vir grond van minder as 50 ha en 95 (20%) vir grond van meer as 600 ha. Statistieke vir ál die provinsies is op Landbou.com beskikbaar, asook meer…

BONSMARA RAS BEHAAL STEEDS GOEIE PRYSE Die gemoedsrus wat die Bonsmara-beesras aan telers bied om bekostigbare vleis van goeie gehalte te lewer, spoor kopers steeds aan om hoë pryse vir teeldiere te betaal. Mnr. Louis Steyl, rasraadgewer by Bonsmara SA, sê goeie pryse is op onlangse veilings vir Bonsmaras behaal ten spyte van die beklemmende uitwerking wat die ekonomie tans nog op die koopkrag van die landboubedryf het. Al die diere wat op die eerste produksieveiling van die Bonsmara-stoetery Leeuwbult op die plaas Whitfield, Theunissen, aangebied is, is verkoop. Die duurste bul is teen R80 000 aan dr. Geoffrey Heyns (Karmel Bonsmaras) van Bloemfontein verkoop. Bulle het ’n goeie gemiddelde prys van R41 375 behaal, terwyl koeie met kalwers teen gemiddeld R17 058 verkoop is, dragtige koeie teen gemiddeld R14…

Eers die goeie nuus: Die afgelope paar weke het die land ’n groter dringendheid en doelgerigtheid bespeur om van die landbou se probleme gesamentlik die hoof te bied. Daar was mnr. Ebrahim Patel, minister van handel, nywerheid en ekonomiese ontwikkeling, se welkome aankondiging dat ’n ooreenkoms tussen die Suider-Afrikaanse Doeane-unie en Brittanje uiteindelik gesluit gaan word. Dit sal Suid-Afrika se aansienlike landbou-uitvoer beskerm indien die Britte sonder ’n ooreenkoms uit die Europese Unie geboender word. Minstens is dié tameletjie nou gesystap en hoef veral die beleërde wynbedryf nou een minder terugslag te trotseer. Landbouweekblad was nog altyd ’n bietjie lugtig vir Patel, ’n vurige, voormalige vakbondman, maar dit is baie bevredigend om verkeerd bewys te word! Sy Brexit-sukses volg kort op die hakke van nog meer vordering met sy bemiddeling…

ME. JULENE MEYER, voorsitter van die Namibiese Swakararaad, boer by Koës in Namibië saam met haar broer met Swakara, Boerbokke, Dorpers, Meatmasters, Bonsmaras, Jerseys en groente. Sy vertel op bl. 48 oor hul boerdery en hoe dit tans met die Swakarabedryf gaan. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek boer saam met my broer, El-mar, op my ma, Elma, se grond. WAAR EN WAT HET JY GESTUDEER? Ek het BCom Bestuursrekeningkunde en ’n meestersgraad met spesialisasie in belasting aan die Universiteit Stellenbosch behaal, asook ’n diploma in toerisme en ’n nagraadse onderwyskwalifikasie deur Unisa. IS JY LIEF VIR SPORT? Ja, veral netbal. Ek het voorheen vir die Proteas gespeel en is nou die afrigter van die Namibiese nasionale span. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek braai graag saam met my vriende en…

TE midde van ’n styging van 2,9% in aangemelde veediefstalle het mnr. Bheki Cele, minister van polisie, met die aankondiging van die misdaadstatistieke gesê meer hulpbronne gaan aangewend word om veediefstal te bestry vanweë die ongunstige ekonomiese impak daarvan op die vee-eienaars. “Sekere individue het 20 beeste en die diewe vat almal. Vir daardie huishouding is dit die grootste verlies.” Hy het gesê hoewel veediefstal nie so toneelmatig is soos transitorooftogte waar polisiehelikopters ingestuur word nie, is die impak erger vir daardie huishouding wat nie verseker is nie en wat hul hele pensioen daarin belê het. Cele het gesê veediefstal is hoogs georganiseerd. “Ons weet dat baie shisa nyama’s (township-braaivleiswinkels) die gesteelde vleis gebruik. Selfs by amptelike instellings (word dit gebruik), want jy vind sommige hospitale word met gesteelde vleis…

AGRI NOORD-KAAP gaan sy pogings om ramphulp vir die droogtegeteisterde dele van dié provinsie te bespoedig met ander landbou-organisasies koördineer om as ’n verenigde front die dringendheid daarvan by die regering te bepleit. Die hele provinsie is ná talle aansoeke met ingang van 1 Augustus tot rampgebied verklaar. Mnr. Nicol Jansen, voorsitter van Agri Noord-Kaap, sê die frustrasie met die rompslomp ten opsigte van die beskikbaarstelling van ramphulp van minstens R425 miljoen begin breekpunt bereik. “Agri Noord-Kaap is uiters gefrustreerd met die haakplekke in die hantering van die aansoek deur die provinsiale rampbestuur en die Noord-Kaapse departement van samewerkende regering, menslike nedersettings en tradisionele sake. “Tans blameer dié departement die departement van landbou dat voldoende verslae ten opsigte van die ramphulp in April tot Junie 2018 ontbreek.” Volgens Jansen behoort…

PR AKTIESE grondher vormingsoplossings wat alle partye bevoordeel én die ekonomie oor die spektrum opbou, bestaan. ’n Sprekende voorbeeld is die Witzenberg PALS-inisiatief in die Ceres-vallei in die Wes-Kaap. Dié boergedrewe grondhervormingsinisiatief was die vonk vir talle uitsonderlike suksesverhale reg oor Suid-Afrika by middelslag- tot groot familieboerderye. “Toe die res van Suid-Afrika se ekonomie gesukkel het om met ’n skamele 1% te groei, het die Witzenberg-Ceresvallei met 8% gegroei,” sê mnr. Gerrit van Vuuren, prokureur van Ceres wat agter dié suksesvolle inisiatief staan. “Wanneer daar ’n duidelike, sinvolle plan is wat in almal se belang is, sal boere belê.” Mnr. Raymond Koopstad, PALS-voorsitter en Hortgro se beste nuwe toetreder tot die vrugtebedryf vir vanjaar, is een van tientalle boere van kleur wat by die inisiatief baatgevind het. “Met PALS raak…

DIE regering verwag dat die ooreenkoms wat die handel van Suid-Afrika en die ander lidlande van die Suider-Afrikaanse Doeane-unie (Sadu), asook Mosambiek, met Brittanje moet beskerm, teen einde Oktober bekragtig sal wees. Dit is wanneer Brexit na verwagting in werking sal tree. Brittanje moet die Europese Unie (EU) amptelik op 31 Oktober verlaat. Teen druktyd was dit nog onseker of dit met of sonder ’n ooreenkoms sal wees. Intussen het die departement van handel en nywerheid die verskillende scenario’s rakende Brexit aan die parlement se portefeuljekomitee vir handel en nywerheid verduidelik. Indien Brittanje die EU sonder ’n ooreenkoms verlaat, het Brittanje aangedui dat die meeste van sy invoer tariefvry sal wees. Sekere tariewe sal wel behou word om van sy bedrywe te beskerm, wat die landbou insluit. Bees-, lams- en…

Produsente wat in die komende seisoen sorghum wil aanplant, moet seker maak dat hulle ’n mark daarvoor het, sê mnr. Corné Louw, senior ekonoom by Graan SA. In die verlede is die vraag na graansorghum in Suid-Afrika deur die mark vir tradisionele bier gerig, maar Louw sê dié mark het gekrimp namate verbruikers na “helder” bier oorgeskakel het. “Die groeiende deel van graansorghumverbruik is die meelmark – vir ontbytpap, soos Maltabela.” Hy meen daar is ’n nismark vir dié kommoditeit danksy sy inherente gesondheidsvoordele. Graansorghum is glutenvry. “Omdat graansorghum se verbruik afgeneem het, werk Graan SA hard om die verbruik daarvan te bevorder.” Volgens die Oesskattingskomitee is daar die afgelope seisoen 50 500 ha graansorghum aangeplant en die verwagting is dat daar 147 300 ton geoes gaan word. Dit is…

Om vir optimale wins te boer, is soos om ’n bewegende teiken te probeer raakskiet. Daar is net té veel faktore wat elke jaar verander om te verseker dat ’n boer die kol gereeld kan tref. Voortdurende veranderings in die politiek, ekonomie en klimaat laat eenvoudig net nie toe dat ’n eenmalige kitsresep vir optimale wins ontwikkel kan word nie. Die doel van boerdery is om insette na ’n uitset om te skakel sodat die eindproduk deur iemand anders gebruik kan word. Daar is vier produksiefaktore wat no-dig is om hierdie insette tydens ’n produksieproses in die vorm van voedsel of vesel aan die gemeenskap te voorsien, naamlik natuurlike hulpbronne, kapitaal, arbeid en entrepreneurskap. Die produksieproses lewer ’n bruto inkomste waaruit die kapitaal en arbeid vergoed word. Die wins wat…

LIGGING: Tarkastad, Oos-Kaap NAME: Redcliffe, Ventnor, Delton en The Hoek GROOTTE: 3 600 ha VERTAKKINGS: Merinoskape, Herefordbeeste, aangeplante weiding REËNVAL: 650 mm (laaggeleë plase), 900 mm (hooggeleë plase) KLIMAAT: Bergklimaat, koel somers met baie koue winters en sneeu VELDTIPE: Hoofsaaklik rooigras en suurveld vanweë hoë reënval. HOOGTE BO SEEVLAK: 1 500 m KORTOM ■ Die Oos-Kaapse Jongboer van die Jaar het sy produksie verdubbel deur middel van beter roofdierbestryding, voeding en weidingsbestuur. ■ Vir mnr. Matthew Morgan is ’n goeie verhouding met sy werkers en opleiding en beloning vir hulle belangrik. ■ Besproeiing bring geleenthede vir verdere uitbreiding, en ’n bykomende 10 ha is byna gelykstaande aan die aankoop van ’n klein plaas wat vinnig terugbetaal kan word.…

Koelkop in die droogte is al wat werk in só ’n groot veeboerdery, maar danksy harde werk, haarfyn bestuur en ’n verdeling van pligte boer me. Julene Meyer en haar broer, Elmar, lekker saam op hul ma, Elma, se grond by Koës in die suidooste van Namibië. Sy is verantwoordelik vir die Swakaras en Boerbokke, terwyl Elmar die Dorpers, Meat-masters en Bonsmaras bestuur. Hulle plant ook groente op klein skaal en het ’n klein Jersey-kudde vir eie gebruik en die verkoop van botter en room. Perdevlei, die hoofplaas, behoort sedert 1938 aan die familie toe Julene se oupa, Dawid, dit gekoop het. Hy het aanvanklik ook as skeerder gewerk vir ekstra verdienste. Mettertyd het hy 16 Karakoele (wat vandag Swakara heet) gekoop en toe hy in 1971 oorlede is, het…

MNR. HARDUS KNOETZE WATTER LES HET JY AS PIONIER IN DIE SUID-KAAP GELEER? Boerdery kan nie in alle gebiede eenders bestuur word nie. Dit is nie so idillies om ’n pionier te wees nie. Dis beter om medeboere as klankbord te hê. WAT IS ONONTBEERLIKE TEGNOLOGIE OP JOU PLAAS? Stifte (probes) in die grond om die grondvog te meet en die grondwater te ontleed om gehalte en behoeftes te bepaal. Blomme en plantweefsel word ook ontleed. Outomatisasie in besproeiing is net so belangrik. WATTER RAAD HET JY VIR BOERE VAN DIE OMGEWING EN IN DIE ALGEMEEN? Maak seker van die oorsprong van inligting wat jy gebruik, want baie verkeerde inligting word versprei. Moenie kortpaaie kies met langtermyngewasse nie. DIE BELANGRIKSTE LEWENSLES WAT JY GELEER HET? Dis wonderlik om te weet…

Veeversorgers en -hanteerders word vanjaar vir die derde jaar by Livestock vereer met die samewerking van Landbouweekblad. Die Grooms’ Challenge vereer werkers agter die skerms vir hul harde werk voor, tydens en ná die skou. Dit gee erkenning aan die mense wat die diere mak maak, hanteer en versorg. Chris Burgess, redakteur van Landbouweekblad, sê “dit is ’n voorreg vir Landbouweekblad om vir die manne agter die skerms, wat ’n lang pad saam met die diere stap en hulle beter as enigiemand ken, die kans te gee om ook hul mening te lug”. Mnr. Basie Erasmus (foto bo) van die plaas Blaauwberg by Melkbosstrand was die 2018-wenner en mnr. Israel Nyadzungu van die plaas Blijdschap naby die Paarl die 2017-wenner. Die wenners word op Vrydag 11 Oktober aangekondig by ’n…

September se eerste veiling het te midde van laer wolpryse wêreldwyd óók swak pryse van sowat 30% laer teenoor die laaste veiling van die vorige seisoen opgelewer. BKB het bevestig dat die eerste wolveiling van die nuwe seisoen op 3-4 September teleurstellend was. Die Merinowolaanwyser het met bykans 30% geval. Sowat 40% van die aanbod is voor die veiling onttrek. Die enigste wol wat teen ’n premie verhandel het, is wol wat gesertifiseer is volgens die Responsible Wool Standardwolproduksiestandaard (RWS), wat konsentreer op etiese produksiepraktyke in wolskaapkuddes. Die premie was verlede jaar 4% tot 8% en op die eerste wolveiling vanjaar 8% tot 9%. RWS-wol moet geproduseer word volgens ’n reeks praktyke wat na die welstand van mense, diere en grond op die betrokke plaas omsien. Die naspeurbaarheid van hierdie…

Multivax-P Plus is ’n bekende en betroubare entstof wat skape immuniseer teen bloedpens, bloednier, klem-indie-kaak, sponssiekte, klostridiale baarmoederontsteking (kwaadaardige edeem van die baarmoeder), bloedderm en infeksies wat deur Clostr idium novyi (tipe B) veroorsaak word. Die entstof kan ook as hulpmiddel gebruik word in die bekamping van pneumoniese pasteurellose by alle skape. Die entstof is ook doeltreffend in die bekamping van sistemiese pasteurellose by gespeende vetmaakskape en teelskape. Multivax-P Plus kan by dragtige ooie gebruik word as ’n hulpmiddel in die bekamping van bloedpens, bloednier, klemin-die-kaak en pasteurellose by pasgebore lammers, mits die lam in die eerste twee dae ná geboorte genoeg biesmelk kry. Hierdie immuunbeskerming sal vir ’n tydperk van 4 tot 6 weke passiewe beskerming verleen aan pasgebore lammers. Dié gekombineerde 7-in-1-entstof teen klostridiale siektes en pasteurellose is…

Dis opvallend hoe baie mense daar is wat wondertekens soek met betrekking tot iets of iemand as hulle die waarheid soek. Wanneer kan jy iemand vertrou as hy ’n buitengewone waarheid verkondig – ’n waarheid wat nie op die gewone manier met kontroleerbare feite bevestig kan word nie? Mense soek bewyse vir buitengewone, opspraakwekkende dinge om as getuies vir die waarheid te dien. Soos wat padtekens ons na ’n sekere bestemming lei, soek ons wondertekens wat ongewone gebeure as’t ware goddelike sanksie gee. Dié soekers na wondertekens was van die vroegste tye af daar en is steeds met ons of dalk binne ons. “Sê my, Here, is hierdie onverwagte, byna onnatuurlike ding wat met my gebeur het, dalk ’n teken wat my êrens heen moet lei?” Of: “Ek het ’n…

DIE jaarlikse vertoonvenster van die Suid-Afrikaanse veebedryf en sy waardekettings wag op besoekers aan die sesde Agri-Expo Livestock, wat vanjaar van Donderdag 10 tot Saterdag 12 Oktober op Sandringham buite Stellenbosch plaasvind. Livestock is die afgelope vyf jaar gevestig as een van die mees toonaangewende vee-tentoonstelling in die land. Besoekers kan topdiere van verskeie rasse sien meeding en sowat 20 telersgenootskappe is betrokke. Livestock speel gasheer vir die grootste suiwelskou in Suid-Afrika én die grootste vleisbees-interraskampioenskap in sy soort, met die kroning van die FNB-Suiwelkoningin en die BKB-Rooivleiskoning of -koningin op Saterdag 12 Oktober as die hoogtepunt. Livestock is veral gesog vir sy melkbees-interrasskou wat deur die grootste drie melkbeesrasse, die Holstein-, Ayrshire- en Jersey-telersgenootskappe, ondersteun word. Klein- én kommersiële boere kan gratis raad van kundiges op inligtingsessies bekom wat…

BOEREDAE 3 OKTOBER: VKB en Agbiz se inligtingsdag (gratis). Siestagastehuis, Frankfort. Tema: Die toekoms van die landbou in SA. Andries Radley, 058 813 9900; Anelie Swemmer, 082 481 7666. 10 OKTOBER: Melkbokinligtingsdag (gratis). Agri-Expo Livestock, Sandringham. 021 975 4440, web: www.livestock.org.za, e-pos: admin@agriexpo.co.za 11 OKTOBER: Vleisbeesinligtingsdag (gratis). Agri-Expo Livestock, Sandringham. 021 975 4440, web: www.livestock.org.za, e-pos: admin@agriexpo.co.za KONFERENSIES 1-3 OKTOBER: Afrika-kunsmisagribesigheid-konferensie, Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Jaillin Bates, +44 (0)20 7903 2444, e-pos: conferences@crugroup.com 8 OKTOBER: Namibiese Landbou-unie se vooruitskouingskonferensie. Tema: Hoe om van die rampdroogte te herstel. Safari-hotel, Windhoek. +264 61 23 7838, e-pos: evg@agrinamibia.com.na 8-10 OKTOBER: Die Suid-Afrikaanse assosiasie vir landbouekonomie se 57ste jaarlikse konferensie, Ilanga-landgoed, Bloemfontein. Web: www.aeasa.org.za, e-pos: aeasa2019@ufs.ac.za 9 OKTOBER: Namibiese Landbou-unie en Lewendehaweprodusente-organisasie se gesamentlike kongres, Safari-hotel, Windhoek. + 264 61 23 7838, e-pos: evg@agrinamibia.com.na 10-11…