Indholdsfortegnelse for 8-Nov-19 i Landbouweekblad

DUBBELE VERRASSING Mnr. Robert Jooste van die High Riding-landgoed in Somerset-Wes het onlangs die tweede alpakka-boer in Suid-Afrika geword om ’n alpakka-tweeling op sy plaas te verwelkom — twee ooitjies wat Genevie en Gemma heet. Die ander tweeling, ook ooitjies, is in 2009 gebore. Jooste, wie se seun, mnr. Michael Schutte, die twee in die foto vashou, sê die tweeling se ma, Amalite, het so klein gedra dat hulle aanvanklik nie besef het sy is dragtig nie, wat die twee-ling se koms ’n nóg groter verrassing gemaak het. “Vir die eerste paar dae het sy nie geweet wat om met die tweeling te doen nie! Ons moes hulle met ’n bottel voed. Sy het egter later besef dit is haar babas en nou is sy ’n goeie ma.” Jooste se…

DAAR is ’n gebrek aan ’n politieke wil by die parlement om die grondkwessie by te lê, sê die voormalige pres. Kgalema Motlanthe. Hy het op ’n onlangse eiendomsimposium in Sandton in die verslag van die hoëvlakpaneel wat onder sy leiding saamgestel is, gesê ’n “eenvoudige aanbeveling” is gemaak wat binne ’n maand of twee teen geen ekstra koste in werking gestel kan word. Hy sê egter die parlementslede het nie sy verslag gelees nie, en sê oor die algemeen hou parlementslede nie daarvan om te lees nie. Die paneel het aanbeveel ’n wet vir algemene toepassing word opgestel wat riglyne daarstel vir die aankoop en waardasie van grond vir hervormingsdoeleindes. Dié versoek het op dowe ore geval. Hy sê die leiers wat by die opstel van ’n wysiging aan…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Droogte: Hoop op somerreën hou boere aan die gang ■ Só is Afrikanerbees opgetel uit die stof ■ Lesse van Doer Onder: Slim planne teen wingerdprobleme ■ Boereplan: Eie voerfabriek en silostelsel voeg waarde by ■ Onkruid systap werking van onkruiddoders VIR DIE GESIN ■ Vakansiekoekies! ■ ‘Moeilike Duitser’ se wynplaas word 80 KLEINVEEBESTUUR Deur die wolooi se produksiesiklus op deurslaggewende tye reg te bestuur, kan jy haar produktiwiteit verhoog. Lees meer oor die maatstaf ooiproduktiwiteit, wat saam met die regte voeding op die regte tyd, veldbestuur en gesondheid tot ’n gesonde wins kan lei.…

■ In die rubriek Nuttig en nuut (L BW, 25 Oktober 2019, bl. 62) is die prys van New Holland se tweewielaangedrewe TD3.50F-boordtrekker verkeerd aangedui. Die prys is R277 725, aflewering uitgesluit. Kontak mnr. Jaco du Preez, produkbestuurder, by 082 524 8898 vir nog besonderhede. ■ In die byskrif by die foto op bl. 8 in Briewe van 1 November 2019 is verkeerdelik gesê dat me. Corna Cronjé die Cronjé-kinders se ma is. Sy is in werklikheid hul tannie. ■ By die klein blokraaisel (L BW, 1 November 2019, bl. 84) is die verkeerde leidrade by die regte blokraai en oplossing geplaas. LBW vra verskoning vir die ongerief. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en verkieslik skriftelik aan…

BOERE kry op 14 en 15 November die kans om praktiese oplossings te vind vir Suid-Afrika se grondvraagstuk. Ná Landbouweekblad se uiters suksesvolle grondberaad op Bela-Bela – wat as ’n keerpunt in die plaaslike landbou beskou word – word ’n soortgelyke simposium nou op Ceres aangebied. Op die Pals-grondsimposium, wat met die samewerking van Landbouweekblad aangebied word, gaan sowat 50 uitstekende sprekers hul ervaring en wenke vir suksesvolle grondhervormingsoplossings bespreek. Boere se gewilligheid om grondhervorming te takel, kan nie in twyfel getrek word nie, maar hulle weet nie altyd waar om te begin of hoe om so ’n projek te struktureer nie. Van die vrae wat dikwels opduik, is: Hoe kies jy begunstigdes? Watter raad is daar met onderverdelings? Is daar geleenthede in die waardeketting? Hoe lyk die finansieringsopsies vir…

1 MOSAMBIEK | Groot plan met organiese heuning ’n Suid-Afrikaner het ’n organiese heuningprojek in Mosambiek begin om in ’n groeiende internasionale vraag na suiwer organiese heuning wat by die bron gebottel word, te voorsien. Die vraag na sulke heuning in Afrika word beraam op sowat drie keer meer as wat die vasteland tans produseer. Verder is byebevolkings onder druk vanweë klimaatsverandering, intensiewe landbou, gifstowwe en besoedeling. Die AbelhaMoz-projek produseer organiese heuning deur geskikte gebiede in die natuur te identifiseer waar heuning versamel kan word. AbelhaMoz rus moderne byeboere toe om met ’n bewaringsingesteldheid te boer. “Deur nou saam te werk met gemeenskappe en byeboere in Mosambiek en bewaringsvriendelike metodes te gebruik, beoog ons om die gemak van swerms en korwe onder ons bestuur te verbeter,” sê mnr. Steve…

Plaasdiere, soos beeste, skape en bokke, speel ’n noodsaaklike rol in die lewensbestaan van miljoene boerderye reg oor die wêreld. Na raming is 430 miljoen van die 790 miljoen arm mense wat in marginale landelike gebiede woon, van sulke herkouers afhanklik as hul vernaamste bron van huishoudelike inkomste én voeding. Hierdie dierlike voedselbronne is hoog in voedingswaarde, het ’n hoë voedingsdigtheid en is dus ’n voorkeurbron van proteïene vir die meeste mense ter wêreld. Lewendehaweproduksie, meer spesifiek vleisbeeste, is die wêreld se grootste gebruiker van landbougrond, hetsy regstreeks of onregstreeks deur die gebruik van ruvoer of voergraan wat op die plaas verbou is. Dit beslaan tans ongeveer 40% van die bruto waarde van die wêreld se landbouproduksie. Hierdie aandeel is aan die toeneem vanweë die toenemende wêreldbevolking en verhoogde lewenstyl…

Thomas sê hulle probeer onproduktiewe en vervalle plase weer by die hoofstroomlandbou betrek, want hy glo nie die distrik kan nog ’n “politieke fiasko” soos die Sapekoe-teeplantasies se verval oorleef nie. “Dit is waarskynlik die beste voorbeeld van die gevolge van oorhaastige grondhervorming en die Tzaneen-omgewing betaal vandag nog die prys.” Ondanks reddingsboeie van miljoene rande sedert die plantasies in 2006 deur die regering gekoop is vir die restitusie van grondregte aan 600 families van die Makgobastam, het omtrent 5 000 mense hul werk verloor en fabrieke is afgebreek. “Dit was een van ons gebied se grootste werkverskaffers wat uit die stelsel gehaal is. As tien mense per huishouding van elke werker afhanklik was, is daar 50 000 mense sonder heenkome!” Hy sê die sluiting van die teeplantasies het boonop…

Diversifikasie, waardetoevoeen die toepassing van bewaringsbeginsels is van die eienskappe wat die finaliste in die Skaap- en Beesboer van die Jaar-kompetisie onderskei. Bewaringsboerdery en die benutting van natuurlike hulpbronne om die risiko van droogte te beperk, lei daartoe dat van die veeboere hul weiding ver onder die toegelate weikapasiteit benut. Die beoordelaars was aangenaam verras om vroeg in Oktober ná ’n droogtegeteisterde winter steeds goeie bedekking op die veld aan te tref. Die finaliste se kudde- en stoetdiere in dieselfde vertakking kan boonop oor dieselfde kam geskeer word. Waar diere net kommersieel aangehou word, is volledige rekords steeds beskikbaar. “Die basiese beginsel wat verskeie kandidate suksesvol toepas, is om hul diere onder natuurlike toestande vir optimale produksie te selekteer,” sê die kleinveekonsultant dr. Buks Olivier. “Dan probeer hulle ook die…

Die Rovic 3000-sitrusspuit kan ook by allerlei ander gewasse as sitrus gebruik word, waaronder makadamias, mango’s en advokadobome. Dit het ’n groot tenk van 3 000 liter. Die waaier, met ’n deursnee van 940 mm, lewer 48 100 m3 wind per uur. Die spuit is toegerus met ’n Imoveli-pomp met ’n lewering van 286 liter per minuut. Die spuit kan van 500 liter/ha tot 15 000 liter/ha spuit. Alle nodige elektronika is standaard by die spuit. ’n Trekker van 50 kW is nodig om die spuit te sleep. PRYS: R294 400. NAVRAE: Rovic Leers, Blackheath, Kaapstad; mnr. Dewalt van Dyk, 082 881 6187. Die Mankar Carry-onkruidhandspuit kan as rugsakspuit gebruik word, maar het ook ’n 1 liter-kan wat gebruik kan word om spuitstof onverdund op onkruid uit te drup deur…

Die Sparta-groep is in 1966 deur wyle mnr. Dirk van Reenen op die plaas Sparta in die distrik Marquard in die Vrystaat gestig. Meer as 50 jaar later floreer dié onderneming steeds, met Van Reenen se twee dogters en seun aan die stuur van sake. Sparta is steeds ’n leier in die bees- en beesvleisverwerkingsbedryf in Suid-Afrika. Me. Estelle van Reenen is die bestuurshoof, en haar suster, me. Lynette van Rooyen, is verantwoordelik vir die onderneming se kommunikasieafdeling. Hul broer, mnr. Lou van Reenen, is voorsitter van die direksie. Met die vermoë om meer as 130 000 beeste op hul plase en in voerkrale aan te hou, word Sparta se beesvleis van wêreldgehalte nie net plaaslik geniet nie, maar ook internasionaal. Die groep bestaan uit twee voerkrale, ’n vleisverwerkingsaanleg en…

Onverbeterlike hoenderkerrie (Mrs J) ■ 2 uie, in skywe gesny ■ 30 ml olie ■ 2 knoffelhuisies, fyngekap ■ 1 stuk vars gemmer, geskil en in dun skyfies gesny ■ 2 kaneelstokkies ■ 1 brandrissie, pitte verwyder en fyngekap ■ 1 hoender, in porsies gesny (borsies in twee) ■ 2 lourierblare ■ 4 aartappels, in kwarte gesny ■ Sout en peper na smaak ■ 60 ml appelkooskonfyt ■ 60 ml asyn ■ 30 ml suiker ■ 60 ml kerrie ■ 30 ml borrie ■ 750 ml warm hoenderaftreksel Braai die uie in die olie tot deurskynend. Voeg die knoffel, gemmer, kaneelstokkies en brandrissie by en braai vir ’n minuut of twee. Sit die hoenderstukke en lourierblare by en braai die hoender tot ligbruin. Voeg die aartappels by en geur…

Hele gesinne is uitgewis en talle weeskinders was sonder ’n heenkome. Hoewel daar toe slegs 3 500 inwoners op Robertson was (ná die griepepidemie van 1918), het die klein boeregemeenskap dit reggekry om ’n veilige hawe vir die weeskinders te skep. Vandag is daar 122 kinders in die tehuis. Dit is lankal nie meer net weeskinders nie. Die meeste kom uit gebroke huise of is kinders met spesiale behoeftes. Synde ’n boeregemeenskap was daar ’n appelkoosboord van 5 ha langs die tehuis. Die vrugte uit die boord het vir ’n ekstra inkomste gesorg. In 2000 het die prys van appelkose kwaai gedaal, maar weer het die gemeenskap besluit om ’n plan te beraam. Daar is besluit om die boord uit te haal en eerder wyndruiwe te vestig met die doel…

Field Guide to Mushrooms and Other Fungi of South Africa deur Gary B. Oldman en Marieke Gryzenhout. Uitgewer: Struik Nature. Prys: R370. Min dinge is so lekker soos om jou eie sampioene te oes wanneer dit ná die reën opslaan, mits jy jou storie ken. Sampioene kom in ’n ongekende verskeidenheid groottes, kleure en vorms voor en dit kan moeilik wees om die eetbares van die tiersampioene of Death Caps te onderskei. Hou dié boek dus byderhand om katastrofes te voorkom. Met sowat 200 sampioensoorte wat beskryf word en honderde kleurfoto’s, sal dit baie makliker wees om die regte sampioen raak te sien en vir die pot te pluk. Wildlife of Namibia – A Photographic Guide deur Nikos Petrou en Neil Macleod. Uitgewer: Struik Nature. Prys: R250. Wanneer jy weer…

Talle kursusgangers het ingeskryf vir die senior Boerbokkursus wat deur mnre. PW Botha (derde van regs) en Louis Nel (regs), twee Boerbokbeoordelaars, aangebied is. By hulle is, van links, mnre. Erik Meyer, eienaar van die plaas waar die kursus aangebied is, Nico du Preez, Chris dos Santos, Francois Bouwer en Fouché Blignaut. Dié groep het vir die junior Boerbokkursus ingeskryf. Van links is, voor: mnre. Francois Nel, Kolisile Jele en Rodrick Barends; agter: me. Sreandi Koen, mnre. Niel Bresmier, Rudolf Beer, me. Priscilla Koen, mnre. André Basson, Barend Koen, Lorenzo Doyle, Leonard Roberts, Mbongeni Maqubela, Lindile Mdodana, Kanyiso Maqubela, Sbu Magcakini, Daniel Stols, Siyabonga Mgijima, Brian Shange, Erik Meyer (Boerbokbeoordelaar) en Andrew Danckwerts.…

Ten spyte van ’n droogte wat net nie wil breek nie, vertoon die plaaslike Merinomark nie noemenswaardig swakker vergeleke met pryse wat ramme verlede jaar behaal het nie. Mnr. Danie Vorster, bestuurder van Merino Suid-Afrika, sê die droogte maak produsente egter bekommerd. “Daar is nie een van ons produksiestreke wat nie tans die druk van die droogte ervaar nie. Daar is ’n ernstige tekort aan weiding op die meeste plase en boere moet voer koop, wat hul winsgewendheid benadeel.” Vorster sê die droogte het ook ’n regstreekse impak op wolproduksie met vesels wat fyner word. “Dit beteken dat die kilogramme wat gelewer word wel afneem, maar ’n beter prys vir fynwol vergoed grootliks weer vir die ligter wol,” sê hy. Die wolmark is tans stabiel, hoewel pryse vergeleke met verlede…

7 600 ha Nagenoeg 7 600 ha kommunale grond rondom die Krugerwildtuin val nou onder bewaringsooreenkomste met Bewaring Suid-Afrika (CSA) nadat twee plaaslike boerderygemeenskappe hulle by CSA se program om die grasvelde in dié omgewing volhoubaar te bestuur, aangesluit het. Voorheen was 78 boere en 3 600 ha betrokke, maar nou is 167 boere betrokke. Die boere onderneem om rotasiebeweiding toe te pas, te help met monitering, om rommel te verminder en diere volgens wet te merk. – CSA 1,73% Landbou-produktiwiteit met bestaande of minder insette moet jaarliks teen 1,73% groei om teen 2050 volhoubaar in voedselbehoeftes wêreldwyd te voorsien. Tans is die groeikoers 1,63%, luidens die 2019-produktiwiteits-verslag oor wêreldlandbou van Virginia Tech. Produktiwiteit groei sterk in China en Suid-Asië, maar verlangsaam in die sleutelgebiede Noord-Amerika, Europa en Latyns-Amerika. Produksie…

‘Ons bestel saad en beraam ander planne.’ MNR. PIETER GILDENHUYS, koringboer van Heidelberg, oor hoe boere die rampspoedige oestyd benader. Bl. 17 ‘Waar daar altyd ’n klomp bakkies voor die koöperasie gestaan het, is dit nou baie stil.’ MNR. COENIE FOURIE van die Bultfontein-bewusmakingskomitee, oor die uitwerking van opeenvolgende droogtejare op die dorp se ekonomie. Bl. 15 ‘Politici wat voortdurend die doelpale verskuif, beteken ons kan nie vir die toekoms beplan nie.’ MNR. STEFAN CRAMM, voorsitter van die Duitse jongboervereniging, oor die onsekerheid wat met nuwe omgewingswetgewing gepaardgaan. Bl. 22 ‘Die aansluitingskoste beloop R1 miljoen tot R2 miljoen, na gelang van die omvang van die Eskomvereistes vir die aansluiting.’ MNR. CHRIS SCHUTTE, direkteur van Sonfin, oor die koste om ’n mediumvolt-sonkraginstallasie aan die Eskomnetwerk te koppel. Bl. 14 ‘Dink net…

DROOGTEGEBED O Heer, U weet wie ek is, U ken my van lank voor geboorte reeds. Ek’s skaam om te erken, maar ek glo met hope menslike twyfel aan die komende reën. Die geis (sprinkaan) se skree en die vetplante wat moet blom, lieg al té lank oor die naderende verlossing. Is maar ons ou mensgemaakte gelofies, maar ons bly mos maar mens. Sien is mos glo vir ons klomp in ongeloof. Ons leef in ongeloof seker maar êrens tussen Thomas wat net mooi niks geglo het nie, en Simon Petrus wat geweet het van glo, maar tog getwyfel het. En tog weet ek diep binne U sal ons verras soos male sonder tal voorheen. Ons is seker maar net te erg mens, te feilbaar. Ons kan nie anders nie.…

DIE VF Plus het ’n mosie by die parlement ingedien om Suid-Afrika se huidige rampbestuursmodel te hersien en toepaslike wetgewing in te stel om doeltreffende ramphulp te verseker. In die afgelope jare se droogtes is té min droogtehulp té laat toegestaan om die situasie tydig om te keer. Me. Tammy Breedt, die VF Plus se woordvoerder vir landbou en grondhervorming, sê langdurige droogtetoestande raak toenemend deel van die landbou in Suid-Afrika. Tot dusver is droogtehulp nie doeltreffend nie, omdat wetgewing nie tred hou met die dringendheid van ernstige droogte nie. Tydige ingryping en hulpverlening sal rampe voorkom in gebiede wat deur vroegtydige hulp en voorsorg wel deur droogtesiklusse bestuur kan word, sonder dat produksie heeltemal verlore gaan. 1,2 M. HUISE GERAAK In die mosie vra die VF Plus dat erkenning…

MNR. TONIE VAN DER LINDE van die Haasjeskop-boerdery by Caledon is Graan Suid-Afrika en Syngenta se Graanboer van die Jaar vir 2019. Die pryse is op ’n glansgeleentheid by die Birch-wood-hotel en OR Tambo-konferensiesentrum in Boksburg oorhandig. In sy bedankingstoespraak het hy ’n uitnodiging aan pres. Cyril Ramaphosa gerig en hom gevra om die land se boere te stuur om die ekonomie te help herstel. “Mnr. die president, u het aan die begin van u ampstermyn gesê: ‘Thuma mina (stuur my).’ Vanaand wil ek u graag uitnooi: Stuur ons, die boere van hierdie land, om te help om die ekonomie te herstel. Help ons met die nodige beleid om volhoubaar te boer, en saam sal ons Suid-Afrika kan help bou.” Van der Linde is saam met mnr. Willem Beukes, wat…

Inflasie is ’n belangrike ekonomiese aanwyser wat onder meer deur die Reserwebank en sentrale banke wêreldwyd gevolg word. Nadat pres. Richard Nixon die goudstandaard in Amerika laat uitfaseer het, moes sentrale banke ’n manier vind om inflasie te beheer. Die Amerikaanse dollar was nie meer aan die waarde van goud gekoppel nie. Pryse het met tye skerp toegeneem en ekonome het saam met sentrale banke ’n oplossing probeer vind om inflasie te probeer bestuur. Gevolglik het die meeste ontwikkelde lande en ongeveer die helfte van ontwikkelende lande begin om die beginsel van inflasieteikens toe te pas. Ekonome en sentrale banke is nou weer by ’n punt waar inflasie onder die soeklig kom. Dié makro-ekonomiese aanwyser is nie meer ’n betekenisvolle aanwyser om sentrale banke se rentekoersaanpassings te bepaal nie. Inflasie…

Die Suid-Afrikaanse tabakoes in 2018-’19 was 14 431 ton. Die seisoen is gekenmerk deur droë en warm toestande met sporadiese reën en haelskade in van die produksiegebiede. Tesame met produksiekoste wat elke jaar styg, het die weer ’n groot impak gehad op die uiteindelike opbrengs en gehalte van die oes wat gelewer is. Altesame 4 853 ha tabak is deur 181 kommersiële boere in vyf provinsies (Limpopo, Mpumalanga, Noordwes, die Oos-Kaap en die Wes-Kaap) verbou. Kommersiële tabakboere het ’n oonddroogtabakoes van 9 850 ton en ’n donkerlugdroogtabakoes van 4 351 ton gelewer. Opkomende kleinboere het 230 ton sondroog virginiese tabak op 153 ha geproduseer. Die 137 kleinboere verbou tabak in afgeleë plattelandse gebiede, waaronder Jeppes Reef in Mpumalanga, Skuinsdrift in Noordwes en Kosibaai in KwaZulu-Natal. Die gemiddelde oonddroogtabakprys wat aan…

Bewaring van natuurlike hulpbronne is noodsaaklik om die impak van klimaatsverandering te versag, maar dis nie genoeg nie: Aktiewe ekologiese restourasie is ook nodig. Sprekers in die eerste sessie van die wêreldkonferensie oor ekologiese restourasie wat onlangs in Kaapstad plaasgevind het, sê restourasie is ’n komplekse proses en verg kennis van die geskiedenis van die agteruitgang en verandering in ’n landskap en die behoeftes en kulturele gewoontes van gemeenskappe. Dr. Azzam Alwash, stigter van Nature Iraq, ’n organisasie wat in 2003 begin het om die vleie tussen die Tigris- en Eufraatriviere in Irak te restoureer, sê soms is onderhandeling tussen verskillende regerings ook nodig om die werk beter te bestuur. Die vleigebied wat in antieke tye as Mesopotamië bekend gestaan het, is in die 1990’s deur Saddam Hoessein gedreineer om…

Suid-Afrikaners moet na mekaar uitreik en práát sodat die verwydering en vervreemding tussen groepe afgebreek kan word. Só glo mnr. Raymond Koopstad, mede-eienaar van die suksesvolle vrugteplaas La Vouere in die Ceres-vallei. Hy is ook voorsitter van die Witzenberg PALS-grondhervormingsprojek. Dis danksy twee jaar se gesprekke en “mekaar leer ken” dat Koopstad en die Wolfaardt-familie van Verdun-landgoedere ’n vennootskap op die been kon bring om La Vouere tot ’n spogplaas uit te bou. Dié projek kan besigtig word tydens die Landbouweekblad PALS-grondsimposium op Ceres op 14 en 15 November. La Vouere, 3 km van Ceres in die Warm Bokkeveld, verbou geel- en witvleisnektariens vir die uitvoer- en plaaslike mark. Die eerste 15 ha is in 2017 aangeplant, danksy finansiering van die departement van landbou en Hortgro se Jobs Fund. Daarna…

LIGGING Warden,Vrystaat KORTOM ■ Dié plan bied ’n gereedskapskis met beproefde ontwerpe wat boere en hul werkers in staat stel om roofdiere te bekamp. ■ Daarmee saam word opleiding aangebied oor hoe om die toe-rusting te gebruik. Veldkennis wat oor 40 jaar verwerf is, word oorgedra. ■ Die oplossings sluit dodelike en nie-dodelike metodes in om probleemroofdiere te beveg. Die konflik tussen veeboere en roofdiere en die pogings om dit te bestuur, is al eeue lank deel van Suid-Afrikaanse boere se bestaan. Ongelukkig bestaan daar nie tans ’n formele, gekoördineerde benadering om probleemdiere te bestuur en die beste praktyke op nasionale vlak toe te pas nie. Dit het ’n ernstige wanbalans geskep. Roofdiere, soos die rooijakkals en rooikat, veroorsaak gevolglik jaarliks verliese van miljarde rande vir veeboere. Iemand wat passievol…

In Ruiterbosch is almal gedurig aan’t kook of eet. Kos speel ’n hoofrol in die gewilde sepie Suidooster, wat handel oor die lief en leed van die Samsodiens, Jacobse, Octobers, Du Plooys en Gerbers. Die koskenner Errieda du Toit het in haar verbeelding saam met die sepiesterre in hul kombuise en om hul tafels gekuier en só hierdie boek, propvol heerlike resepte, saamgestel. Die kos is eg Kaaps, ryk aan speserygeure. Daar is gebak wat jou mond sal laat water en ’n paar moderne geregte van die spyskaart van die Oos Wes-restaurant. Strik jou voorskoot vas en skuif saam met Mrs J, Mymoena en Stefan agter die kospotte in. Suidooster-kombuis is by alle goeie boekwinkels te kry teen R280 en word deur Human & Rousseau uitgegee.…

Hoe soek ’n mens jou eie geluk? Dit is ’n vraag wat alle mense raak en die antwoord daarop gaan vir jou ten goede of ten kwade uitspeel. Iemand wat ’n baie praktiese antwoord daarop gegee het, het dit soos volg verwoord: Probeer om met al die opregtheid waaroor jy beskik, iemand anders gelukkig te maak en hoe meer mense jy gelukkig maak, hoe groter sal jou eie geluk groei. Dis soos brandstof vir jou eie geluk. Dis verstommend hoe baie mense hierdie eenvoudige resep nie wil gebruik nie, waarskynlik omdat hulle nie daarin glo nie. Hulle dink dat geluk iets is wat deur iemand anders na jou toe moet kom, en nie andersom nie. Die redenasie wat hulle gebruik, is dalk nie heeltemal sonder meriete nie. Hulle vra: Hoe…

DIT raak al hoe belangriker om die storting van riool in Suid-Afrika se waterbronne te bestuur. Die rioolkrisis is ’n beduidende en groeiende nasionale risiko. Die staat is verreweg die grootste besoedelaar, het dr. Anthony Turton, omgewingsraadgewer, op die kongres van die Droëboneprodusente-organisasie (DPO) op Oubaai, George, gesê. Hy het gesê die doelwit van enige boerdery is om water in biomassa te omskep. Boere is kenners van die bestuur van risiko’s, maar in Suid-Afrika het die waterstelsel geleidelik in ’n sistemiese mislukking ontaard. Die staat het misluk om die erns van die risiko te verstaan. Gelukkig het Suid-Afrika by ’n openbare en private inisiatief vir groei (PPGI) in die landbou betrokke geraak. Dit kan help om die probleme aan te pak en oplossings te kry. OPLOSSING Suid-Afrika is ’n land…

GAUTENG CARLETONVILLE ZWARTKRANS (172), 23 ha, aan J.E. Jordan en D.P. Oliver, van A.J. Brits en W. Brits, R1 100 000. KWAZULU-NATAL BALLITO KRANSKLOOF B (2631), 20 ha, aan Farm Fundi, van Mondi Bpk., R464 048. LA FRANCE (14003), 224 ha, aan Farm Fundi, van Mondi Bpk., R1 369 952. NEWCASTLE DRIEFONTEIN (123), 343 ha, aan Riekert Uys-familietrust, van J.P. Marais, R4 161 000. GOEDGEDACHT (38), 110 ha en KROMDRAAI (258), 1 201 ha, aan ABK Een-trust, van Kanivest (Edms.) Bpk., R15 390 000. KONINGSBERG (16293), 277 ha, aan Koningsberg-gemeenskapseiendomsvereniging, van J.S. de Lange, R5 200 000. KONINGSBERG (16293), 278 ha, aan Koningsberg -gemeenskapseiendomsvereniging, van Koningsberg-trust, R4 835 484. VERGELEGEN A (9770), 69 ha, aan Vergelegen Inv. (Edms.) Bpk., van Besgo Properties, R300 000. WELMOED (35), 76 ha, aan H&M…

Dit voel of die land elke dag droër raak. In dele van die Noord-Kaap, die Wes-Kaap (waaronder die Klein-Karoo), die Oos-Kaap en op plekke in die verre noorde is die nood ná jare se ondergemiddelde reën nou byna onbeskryflik. Maar steeds bly die groot reën weg. Tot in Lesotho, Suid-Afrika se wateraar, raak dinge nou lelik. In die koel ooste begin planttyd aanstap, en teen druktyd het geen noemenswaardige reën al geval nie. Waar reën wel plek-plek uitsak, word dit met diep dankbaarheid begroet. Soos die voorspellings egter nou lyk, lyk dit of die groot reën weer laat gaan kom. Maar voorspellings was al verkeerd. In die Oos-Kaap, waarheen ek verlede week inderhaas moes vlieg om na ’n familiekrisis om te sien, is die andersins groen kus kurkdroog. Om Oos-Londen…

Talle boere in die dorre Noord-Kaap oos van Gamoep het die afgelope vier jaar minder as 15 mm reën per jaar gemeet en sit in ’n benarde finansiële posisie. Me. Mara le Roux van die plaas Hexview by De Doorns sê sy en haar man, Marais, was geskok toe hulle ’n paar weke gelede vriende van hulle, mnr. Albertus en me. Christine Roux van die plaas Rietfontein in die Gamoep-omgewing besoek het. Vee word al jare lank gevoer en die meeste boere het slegs ’n derde van hul kuddes oor. Die boere se finansiële posisie is benard met banke en die koöperasies wat nie meer kan help met uitstel nie. Le Roux sê dit het hulle aangegryp dat hul met hulle besoek en ondersteuning hoop vir hul vriende kon bring.…

UITERS ongunstige klimaatstoestande het ingetree of duur voort oor bykans die hele Suid-Afrika. Gebiede waar ernstige droogte heers, het geografies uitgebrei vanaf die weste na die sentrale tot oostelike en noordelike dele van die land. Só sê mnr. Johan van den Berg, weerkundige by Santam Landbou, in sy jongste weerverslag. Probleme met die voerbeskikbaarheid vir diere begin toeneem, terwyl die droogte sy voetspoor in die land daagliks vergroot. Die huidige situasie het ook ’n ongunstige impak op die vermoë van boere in die oostelike somersaaigebiede om binne die optimale planttydperk te kan plant, want in die koeler dele van die Oos-Vrystaat en Mpumalanga moet somergraan reeds teen die tweede helfte van November opkom. Van den Berg sê die positiewe Indiese Oseaan Dipool het steeds ’n ongunstige invloed op die reënvooruitsigte.…

OEST YD in die koringbedryf het vanjaar met groot verwarring begin vanweë onduidelikheid oor watter graderingsregulasies vanaf 1 Oktober gegeld het. “Landboubesighede, koöperasies – almal was onseker in die eerste twee weke van Oktober,” sê mnr. Andries Theron, ’n koringboer van Moorreesburg en ’n lid van die koringforum. Hy sê hulle is baie dankbaar dat die situasie intussen bygelê kon word. Dié situasie het gevolg ná van die belanghebbendes in die koringforum nie meer ingestem het tot ’n ooreenkoms wat vroeër bereik is oor die nuwe graderingsregulasies wat vanaf 1 Oktober 2019 sou geld nie. Mnr. Leon du Plessis van L&L Landboudienste (administrateurs van die koringforum), sê die bedryf het vier jaar gelede met ’n proses begin om nuwe regulasies saam te stel wat premiepryse bied aan boere wat uitstekende…

DIE aanvanklike plan was dat een agripark per provinsie gevestig sal word, maar voor die voormalige departement van landelike ontwikkeling en grondhervorming sy oë kon uitvee, moes dit op groot skaal gedoen word. Só het mnr. Mdu Shabane, direkteur-generaal van grondhervorming en landelike ontwikkeling, aan die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling gesê. Shabane het die aanloop tot die rampspoedige huidige situasie van die agriparke geskets. Landbouweekblad het vroeër berig ná meer as vier jaar en R1,044 miljard is nog nie een van die 44 agriparke ten volle in bedryf nie. In sy staatsrede van 2015 het oudpres. Jacob Zuma aangekondig dat agriparke in 27 van die land se armste distriksmunisipaliteite opgerig sal word om die landelike ekonomie te transformeer. Die oogmerk met die oprigting van die…

NAMIBIESE veldvleis moet aggressiewer in buitelandse nismarkte bemark word, waar hoër pryse vir die vleis van ouer diere betaal word. Dit kan beesboere aanmoedig om minder speenkalwers aan Suid-Afrikaanse voerkrale te verkoop en eerder osse groot te maak. Só het die Namibiese Lewendehaweprodusente-organisasie (LPO) op ’n gesamentlike kongres met die Namibiese Landbou-unie (NLU) in Windhoek besluit. Mnr. Mike Krafft van Dordabis het gesê boere is in ’n kosteknyptang vasgevang. Hulle moet dus na ander strukture kyk wat dié druk sal verlig. Beesboere se beste produkte loop op die veld, naamlik ouerige osse en koeie waarvoor daar nie ’n lonende mark is nie. Dit is grasgevoerde slagvee wat sonder graan grootgeword het en baie gesonde vleis lewer. “Dit is die beste vleis, maar ons gee dit as’t ware weg. Eintlik moet…

KORTOM ■ Uitbreiding kan die koste per produksieeenheid verminder, maar as ’n boerdery té vinnig uitbrei of té groot word, kan dit die teenoorgestelde uitwerking hê. ■ Uitbreiding beteken nie noodwendig dat meer grond gekoop moet word nie. ■ Maak seker daar is geld beskikbaar om die uitbreiding te finansier voordat dit aangepak word. In Amerika verdubbel ’n gemiddelde boerdery sowat elke tien jaar in grootte, blyk uit statistieke. Dit word aangespoor deur die skaalekonomie en pryse wat met verloop van tyd in reële waarde laer neig. Heelwat navorsing word gedoen oor die noodsaak om jou boerdery deurlopend te laat groei, asook wat die slaggate en rigtingwysers is. Die departement landbou-ekonomie aan die Purdue-universiteit in Indiana is bekend om sy leiding in dié verband aan boere. In Suid-Afrika word die…

Altesame 1 676 160 kartonhouers granate van 3,8 kg is vanjaar in Suid-Afrika geproduseer, wat ’n reuse 44% meer is as in die vorige seisoen, sê me. Andriëtte de Jager van Hortgro in die Paarl. “Tans is 1 024 ha in Suid-Afrika onder granaatboorde.” Groot groei in granaatproduksie het sedert 2012 in die land plaasgevind. In daardie jaar is slegs 483 609 kartonhouers geproduseer. Die groei het deurentyd gestyg, afgesien van verlede jaar se oes. Die Wes-Kaap produseer sowat 65% van die land se granate. Ander dele waar granaatboorde is, is die Oos-Kaap, Limpopo en die Klein-Karoo. Sy sê die grootste deel van die oes gaan vir die uitvoermark, en net 401 ton is vanjaar plaaslik be-mark as vars vrugte en om verwerk te word. Die meeste is be-stem vir…

Graansoorte is een stap nader daaraan om self met behulp van wortelmikrobes stikstof te vas te lê. Die doelwit: Minder kunsmis en beter groei in arm grond. Navorsers van verskillende departemente aan die Universiteit van Oxford en Cambridge het ’n nuwe sintetiese seinstelsel ontwerp wat kommunikasie tussen mikrobes en plante verbeter, wat die grondslag kan lê vir die oordrag van stikstofvaslegging by grane. Hul bevindinge is in die vaktydskrif Nature gepubliseer. Plantwetenskaplikes, mikrobioloë en chemici het verskeie kunsmatige biologiese tegnieke gebruik om ’n molekulêre “gesprek” of seinstelsel tussen plante en die bakterieë in die risosfeer te ontwerp. Dit kan dus in die toekoms moontlik wees om kultivars van nie-peulgewasse soos koring en mielies te ontwikkel wat stikstof in die grond kan vaslê. Die verbetering van wortelmikroörganismes hou reuse-potensiaal in om…

Wanneer dit by vloeibare kalk kom, moet daar onderskei word tussen hoëkonsentraat-suspensies met groter partikels (>0,8 µm) en kolloïdale suspensies (<0,8 µm). Suspensies van kalsiumkarbonaat (CaCO3) met groter partikels kan gebruik word indien kort afstande van toepassing is, maar groot hoeveelhede is no-dig. Weens logistieke probleme moet groot hoeveelhede water vervoer en uitgespuit word, wat koste verhoog. Water is ’n swak suur, wat die neutralisasie van die kalk verminder. Kalk los nie op nie en die suspensies kan pompe en spuitstukke verstop indien die regte toerusting nie gebruik word nie. Die gewig van vloeibare kalk is ook ’n beperking. Dit het ’n hoë digtheid, en 1 000 liter daarvan weeg 1,8 ton. Kalsium stimuleer biologiese aktiwiteit. Verhoogde algegroei kan in houers plaasvind indien biosied nie ingesluit word nie. Die biosied…

Die 21ste eeu het reeds ongekende tegnologiese groei en ontwikkeling gesien en verstommend baie inligting is beskikbaar met die druk van ’n knoppie. Die versameling, verwerking en interpretasie van data het ’n reusebedryf geword en van die grootste maatskappye ter wêreld is daarop gebou. ’n Mens lees gereeld oor die gevegte tussen regerings en maatskappye en die groot boetes wat sommige ondernemings moet betaal vanweë die skending van mense se reg om hul persoonlike inligting privaat te hou. Data is vir min mense iets interessants en op die oog af nie van groot waarde nie. Maar in die regte hande word data vinnig omgesit in ’n kragtige besluitnemingswerktuig. Data val ongelukkig nie uit die lug nie en êrens moes iemand dus ’n proses volg om infrastruktuur gereed te kry om…

SONKRAG WEK ENERGIE OP MET DIÉ ‘BLOMME’ Smartflower Solar se sonkragopwekker word in Boston, Amerika, vervaardig. Nu-men voer dit na Suid-Afrika en ander Afrika-lande in. Die Smartflower is ’n sonpaneeltoestel wat uit verskeie sonpanele bestaan wat kan oop- en toevou en op ’n ankerpaal gemonteer is. Die Smartflower is toegerus met sensors wat die toestel laat oopvou sodra die son soggens opkom, die son heeldag volg en dan teen sononder laat toevou. Danksy dié eienskap is die Smartflower 40% doeltreffender as ’n paneel wat staties opgerig is. Wanneer dit oopgevou is, is die Smart-flower 5 m hoog. As dit toegevou is, is dit 2,74 m hoog. Die oopgevoude SmartFlower beslaan ’n oppervlakte van 15 m2 . Die toestel het ook windsensors wat die “blom” laat toevou wanneer die wind sterker…

Danksy Meadow Feeds se liefde vir dierevoeding is dié maatskappy een van die grootste veevoervervaardigers in Afrika en ook een van die voorste verskaffers van hoëprestasievoeroplossings. Meadow Feeds lewer ’n volledige reeks tegniese dienste aan sy klante, waaronder raad oor voeding, voedingsprogramme, veeteelt en produksietegnieke. Die maatskappy se historiese en voortgesette sukses word aangevuur deur die konsekwentheid waarmee hy gehalte-veevoer en voedingsoplossings aan sy klante, wat wêreldwyd meeding, verskaf. Hy wil wetenskaplik en kostedoeltreffend voorsien in die behoeftes van die moderne veeplaas waar goed gebalanseerde voer nodig is om vee tot hul volle genetiese potensiaal te laat presteer. Meadow Feeds het tegniese ooreenkomste met van die wêreld se voorste dierevoedingsmaatskappye gesluit om te verseker dat Meadow Feeds op die voorpunt van die ontwikkelinge in dierevoeding bly. Die maatskappy se voedingskundiges…

Daar is palette en kratte op byna elke plaas en in elke pakskuur, voedselverwerkingsaanleg en varsproduktemark. Hoewel die produkte die kollig steel, is die platforms en houers waarin dit vervoer word, die onsigbare ruggraat van die waardeketting. Met ’n teenwoordigheid in meer as 60 lande is CHEP een van die voorste bestuursmaatskappye in die verskaffingsnetwerk. Die maatskappy verhuur platforms (kratte en palette), pleks daarvan om dit te verkoop. CHEP het nuwe oplossings vir die varsproduktemark geskep om onder meer vervoerskade aan produkte te beperk en volhoubaarder verpakking te bied. Só is ’n herbruikbare plastiekhouer vir die piesangmark bekend gestel om kosvermorsing en verliese te beperk. Dié piesangkrat verminder die impak van die vibrasies tydens padvervoer en laat voldoende lugvloei tussen die vrugte toe, wat help om dit koel te hou.…

Daar is baie hulpmiddels kommersieel beskikbaar om voëls na jou tuin te lok, maar die meeste bewaringskundiges meen tuine moet natuurliker beplan word. Die geheim lê daarin om sover moontlik te probeer om inheemse en waterbesparende bome, struike en plante aan te plant om voëls en ander natuurlewe na die tuin te lok. Kyk in jou omgewing watter plante aard goed en plant dit aan. Talle publikasies en streeksgebonde plantlyste is beskikbaar om daarvoor te gebruik. Kwekery-eienaars kan nuttigewenkeoordieregteplantkeusesverskaf en hou selfs boeke aan oor inheemse grasse en hoe om skoenlappers na die tuin te lok. ‘MUSIEKKONSERT’ IN JOU TUIN Hou in gedagte dat verskillende voëls verskillende habitatte benut in hul soeke na kos. As jy ’n tuin beplan, behoort oop ruimtes, struike wat ruigtes skep en groot bome ingesluit…

Van links is mnre. Coenie Reichel, verteenwoordiger van Bayer SA, Danie Reichel, hoofbestuurslid van Graan SA, en Jaco Rousseau, areabestuurder van Santam Landbou. Van links is mnr. Boeta du Toit, uitvoerende hoofbestuurder van Agri Noordwes, mnr. Hannes en me. Mara Schutte, en mnr. Willem de Chavonnes Vrugt, voorsitter van Agri Noordwes. Die organisasie het ’n oorkonde aan Schutte, ’n siviele ingenieur, oorhandig. Hy het in verskeie portefeuljekomitees van die provinsiale wetgewer gedien en was altyd beskikbaar om aan landbouverwante kwessies aandag te gee. Du Toit het Schutte as ’n vennoot en bondgenoot van die landbou bestempel en gesê sy nalatenskap is groot. Van die belangrikste paaie in die provinsie was sy breinkind. Van links is mnre. Piet Swart van Agri Lykso, Giel Theron van Agri Jakkalskop, en Theuns le Roux…

Van die sprekers op die kongres was, van links: mnre. Kobus du Preez, ondervoorsitter van die DPO, Janko Kotze van Human Interest, hoofspreker, dr. Anthony Turton, omgewingsadviseur, en mnr. Theo Venter van die NWU se Besigheidskool. Die nasionale komitee van die DPO is, van links, voor: mnre. Louw Schmidt, Kobus du Preez, ondervoorsitter, Chris Kleingeld, hoofbestuurder en mev. Trudy Pretorius; agter: mnre. Cor Cross, Jan Scheepers, Albert Botha, Bok van Zyl, Francois Bosch, Albie van Zyl, Riaan Janse van Rensburg en Johan Grobler. Verskeie belanghebbendes het die kongres bygewoon. Van links is mnre. Muntingh Hamman, bemarkingsbestuurder van Syngenta, Koos van Heerden, saadkweker van die Landen-boerdery, Ohrigstad, en Mossie Mostert, tegniese adviseur van die DPO. Die Attie Pienaarboerdery is as die Saadkweker van die Jaar aangewys. Van links is me. Tessonita…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in die Wes-Kaap vanaf verlede September tot Augustus vanjaar. In 16 (59,3%) van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem. In streke wat steeds swaarkry weens die droogte, soos die Over-berg, die Suid-Kaap, Karoo en die Weskus, het pryse egter grootliks gedaal. Pryse by Laingsburg het die meeste gedaal met am-per 21%, terwyl die pryse by Calitzdorp die meeste gestyg het met amper 24%. Altesame 474 ooreenkomste is in 27 distrikte gesluit, wat 242 936 ha teen R4,069 miljard behels het. Uit die totaal was 165 (35%) transaksies vir grond van minder as 50 ha en 90 (19%) vir grond van meer as 600 ha. Statistieke vir ál die provinsies is op Landbou. com beskikbaar,…

BOEREDAE 11-15 NOVEMBER: Die Wes-Kaapse departement van landbou se hondsdolheid-veldtog, Plettenbergbaai. 021 808 5111, web: www.elsenburg.com 26 NOVEMBER: Die NAHF se Noord-Kaapse dieregesondheidsforum, Kimberley. Dirk Krapohl, e-pos: admin@nahf.co.za, 053 832 9595. 23 JANUARIE 2020: Vinproinligtingsdag, Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Wanda Augustyn, 021 276 0458, e-pos: wanda@wineland.co.za, web: www.vinpro.co.za KONFERENSIES 10-13 NOVEMBER: Internasionale simposium oor moringa, WNNR-konvensiesentrum, Pretoria. Laila Smith, e-pos: laila.smith@wits.ac.za, web: www.ism2019.co.za, 011 717 6705, 061 282 3477. 14-15 NOVEMBER: Landbouweekblad en Witzenberg PALS se grondsimposium, Ceres. Jacolette Kloppers, e-pos: jacolette. kloppers@landbou.com 19-20 NOVEMBER: Konferensie vir hommeltuig-gebruikers, Elsenburg. Tema: Volhoubare grondbestuur en biodiversiteitbewaring. E-pos: drone2019.conference@ undp.org, web: www.droneusers. co.za 19-20 NOVEMBER: African Agri Investment Indaba. Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Lauren Hansen, e-pos: lauren.hansen@agricouncil.org, 021 700 4300. 24-26 NOVEMBER: Cannabisinnovasiekonferensie, The Lookout, V&A Waterfront, Kaapstad. Gabrielle Levy, e-pos: gabrielle@israel-cannabis.com, web: www.canna-tech.co/cape town/…