Indholdsfortegnelse for 10/15/2020 i Landbouweekblad

DIE koolstofbelasting wat op 1 Junie 2019 in werking getree het, word gehef op grond van ’n kort en haastig geskryfde Wet op Koolstofbelasting (Wet 15 van 2019), wat behoort aan te sluit by regulasies wat die nasionale kweekhuisgasinventaris tot stand gebring het, maar dit is nie die geval nie. Die wet voorsien dat die belastingbetaler net vir koolstofbelasting moet registreer as sy kweekhuisgasvrystellings bo ’n gespesifiseerde drempel is. Die drempel vir talle aktiwiteite word egter in megawatt-kapasiteit uitgedruk. Terwyl die wet mense dus verplig om te registreer as hul kweekhuisgasvrystelling die gegewe drempel oorskry, het die drempels niks te doen met die meting van kweekhuisgasvrystellings nie. Vir ’n kommersiële of institusionele “aktiwiteit” is die kweekhuisgasdrempel “10 megawatt termies”. Hoe veroorsaak ’n 10 megawatt termiese dieselenjin gasvrystellings? Dit sou sweerlik…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Weeg-en-wen-wenner: Akkurate saadplasing lei tot mieliesukses ■ Só raak hittestres vleisbeesvrugbaarheid ■ Suikerkoning plant nou lemoene ■ Veldbrande: Raad vir veeboere ■ Koudste winter: Beperk rypskade só ■ Plaasseun se blitssukses met Orpingtons ■ Boereplan: Radyskuilvoer ’n wenner SPESIAAL ■ Landbou in Noordwes, Suiwel GESIN ■ Nuwe Boerekos: Sakpas-soetgoed PLUIMVEE-ENTREPRENEUR Wat vir die 16-jarige Jan Harm van der Walt begin het as ’n aankoop op die Bloemskou wat sy ouers nie eintlik aangemoedig het nie, het binne ’n jaar tot ’n uiters winsgewende Orpington-vertakking ontwikkel. Van alles wat hy moes leer, bly die teling van verskillende kleure Orpingtons die heel opwindendste.…

Uit: Landbouweekblad, 6 Oktober 1970 BOER KRY DUBBELE KOEJAWELOES Met ’n gevorderde snoeimetode verkry ’n Laeveldse koejawelboer nou elke jaar ’n dubbele koejaweloes. Hy het ook ’n metode waarvolgens hy sy bome “verdwerg”, wat die gehalte van sy vrugte aansienlik verbeter. Mnr. Derick Basson van Bosjeskop, Nelspruit, is ’n op-enwakker koejawelboer, ’n man wat gedurig eksperimenteer en waag. Gelukkig, sê hy, is ’n koejawelboom ’n flinke reageerder en ’n boomsoort wat letterlik wys as hy goed behandel word. Met verbeterde snoei- en plantmetodes het Basson die opbrengs én gehalte van sy vrugte aansienlik verhoog. Verlede jaar was nie een van sy beste jare nie, maar die vorige jaar het hy werklik ’n spoggerige wins uit sy koejawels gemaak. Dit is nog nie baie lank dat koejawelboere in die Laeveld van…

DIE verspreiding van die reënval sal deurslaggewend wees in ’n somer waarin ’n La Niña-verskynsel – en dus beter reënvooruitsigte – verwag word. “Die voorspelling lyk tans minder gunstig vir KwaZulu-Natal en die noordoostelike dele van Suid-Afrika,” het dr. Christien Engelbrecht, senior weernavorser van die Suid-Afrikaanse Weerdiens, op FNB se virtuele inligtingsessie oor landbouvooruitsigte gesê. “Hoewel La Niña gewoonlik met bonormale reënval gepaardgaan, is daardie verhouding nie lineêr nie. Neem byvoorbeeld die 1997-’98-seisoen, toe die meeste produksiestreke lae reënval ontvang het ondanks die aanwesigheid van ’n sterk La Niña.” Tog word koeler as normale temperature verwag, wat die hittestres wat gewasse in die middel van die somer knou, kan verlig. Die westelike saaigebiede se vooruitsigte op hoër reënval lyk goed, het Engelbrecht gesê. Dié streke het die afgelope paar jaar…

1 NAMIBIË| Sprinkane kan probleem vir SA raak Die Namibiese regering benodig N$30 miljoen om ’n uitbreking van migrerende rooi sprinkane in die Zambezi-streek te bekamp. Mnr. Calle Schlettwein, Namibië se minister van landbou, water en grondhervorming, sê sedert die uitbreking die eerste keer op 12 Augustus aangemeld is, word verdere uitbrekings daagliks aangemeld. Hierdie is die tweede uitbreking vanjaar. Die vorige een was in Februarie. Tot dusver het die sprinkane ’n gebied van sowat 4 000 km2 binnegedring en 500 ha weiding vernietig. Dr. Gerhard Verdoorn van die Griffingifinligtingsentrum sê sprinkane wat in die suide van Namibië uitbroei, kan na Suid-Afrika migreer en probleme vir boere in dele van die Karoo veroorsaak. Die rooi sprinkaan wat gewoonlik in Noord-Namibië uitbroei, kan na Botswana migreer en boere in Limpopo,…

Die plantsiekte Phytophthora palmivora, wat op papajabome (Carica papaya L.) in die noordooste van Suid-Afrika gevind is, hou ’n bedreiging vir subtropiese vrugte- en sitrusproduksie in. Die eerste siek papajaplante is in November 2019 waargeneem, maar besmetting het waarskynlik reeds baie vroeër voorgekom. Die simptome sluit in uitgebreide kroon- en wortelvrot en plante wat omval. Phytophthora palmivora is ’n beheerde patogeen in Suid-Afrika en moet volgens die rapporteringsprosedure vir kwarantynof nuwe plae van plante aangemeld word. Dit is in 2005 die eerste keer in die land in sierplantkwekerye by Witrivier en Malelane waargeneem. Die Landbounavorsingsraad (LNR) se kampus vir tropiese en subtropiese gewasse het in 2019 verskeie besmette papajaplante vanaf Malelane in Mpumalanga en 400 km verder vanaf Tzaneen in Limpopo ontvang. Besmette weefsel het positief getoets vir isolate van…

Die plaas Driekoppen, suid van Senekal, is plat. Die sandsteenhuis is op die hoogste bult, min of meer in die middel van die grond. Van hier af kan ’n mens wyd kyk. “Daar, net voor daai spruit, loop my grens. So, op, tot doer bo. Dan kom hy af. Doerlangs – daar kan jy my buurman se lande sien. Nog af, daai lande is myne. Daar loop my verse nou. Anderkant hulle gaan die grens, tot by die grondpad. Daai lande is ook myne, daar loop my Ngoens (Nguni’s) en daar loop die Bonsmaras. Hier onder is die skape,” beduie mnr. Jan Masiu met ’n fris regterarm. “Dit is ’n lekker stuk, 698 ha. Dit is wragtig ’n lekker stuk. Nou die dag toe beduie ek ook só vir my…

Die drie belangrikste voedingstowwe in gewasproduksie is stikstof (N), fosfor (P) en kalium (K). Kunsmisformules konsentreer hoofsaaklik op hierdie drie, aangesien dit die voedingstowwe is waaraan daar meestal ’n tekort in die grond is. In ’n vorige artikel is aandag gegee aan N-misstowwe en die bestuur daarvan (sien bit.ly/2S8lLzf). In hierdie artikel word op P gekonsentreer. Gewasse en weiding neem relatief klein hoeveelhede P uit die grond op ( GRAFIEK 1 ), gewoonlik sowat een tiende van die vergelykbare vlakke vir N en K. Die belangrikheid van P in gewasproduksie kan egter nie oorbeklemtoon word nie. Fosfor is reg deur die lewensiklus van plante uiters belangrik. Dit is betrokke by energie-oordrag en styselvervaardiging, en is ’n sleutelkomponent van die genetiese materiaal. Fosfor is noodsaaklik vir die vervoer van koolhidrate van…

Veldbrande kan groot skade aanrig in graanlande. Graanboere moet dus ekstra waaksaam wees, want veldbrande ontstaan nie net in die brandtyd of op dae met ’n hoë veldbrandindeks nie. Me. Louise Wessels sê voorbereiding voor oestyd, met ’n spesiale klem op veiligheid, is baie belangrik in die graangebiede. “Die opleiding van boere, hul werkers en subkontrakteurs is uiters belangrik. Die grootste bedreiging is die spoed waarteen die brande beweeg en die manier waarop hulle brand wat verskillende brandlyne skep wat brandbestryders kan vaskeer.”…

Die Breedekloof het vanjaar ’n groter wyndruifoes as in die 2018-’19-produksiejaar gehad, maar wind het blom en set op plekke benadeel. Die Kaapse Suidkus se oes was ook groter danksy gunstige klimaatstoestande en ander faktore. In die Olifantsrivierstreek het wingerde goed herstel ná die droogte. In die streke Paarl, Stellenbosch en Swartland was die oes ook groter as in die vorige jaar. Die Worcesterstreek se oes was ’n bietjie groter. Die Klein-Karoo word steeds deur droogte geknel, en die oes was klein. Die Noord-Kaap het rypskade gehad en gevolglik ook ’n kleiner oes. In die Robertsonstreek het watertekorte en windskade op plekke ook ’n kleiner oes tot gevolg gehad.…

E ensaamheid en alleenheid is twee woorde wat nie noodwendig stalmaats hoef te wees nie. ’n Mens kan eensaam tussen baie mense wees, doodeenvoudig omdat daardie één mens wat jy op ’n gegewe oomblik nodig het, nié tussen die baie te vinde is nie. Aan die ander kant kan jy alleen wees sonder dat ’n gevoel van eensaamheid jou hoef te oorval. Alleenheid kan soms heilsaam wees, en geestelik verkwikkend. Wanneer ek in my studeerkamer tussen my boeke besig is om ’n taak af te handel, is die stilte van alleenheid my beste vriend. As alleenheid vir jou ’n gelukbringer is, is eensaamheid meestal die teenoorgestelde. Koning Dawid moes hierdie gevoel van vereensaming aangevoel het toe hy vir koning Saul gevlug het. Hoor wat sê hy: “Ek sien uit na…

90c Die groothandelprys van diesel met ’n swaelinhoud van 0,05% is vandeesmaand 90c/liter goedkoper, en dié van diesel met ’n 0,005%-swaelinhoud 93c/liter goedkoper. Die prys van 95-oktaan petrol daal met 23c/liter en dié van 93-oktaan met 32c/liter. Die laer dieselprys kom net betyds vir planttyd wat in die somersaaigebiede afskop. Die rand het versterk van gemiddeld R17,28 teenoor die dollar na gemiddeld R16,72 in die periode wat die Oktober-brandstofpryse bepaal. – Beeld 2,2 miljoen Suid-Afrika het 2,2 miljoen werkgeleenthede in die tweede kwartaal verloor weens Covid-19-inperkings. Dit het die werkloosheidsyfer ingevolge Statistieke SA se uitgebreide definisie tot bo 40% laat styg. Slegs 14,1 miljoen mense het werk – die minste sedert 2011. Tog het die amptelike werkloosheidskoers gedaal van 30,1% in die eerste kwartaal tot 23,3% in die tweede, omdat…

‘Hoewel La Niña gewoonlik met bonormale reënval gepaardgaan, is daardie verhouding nie linieêr nie.’ DR. CHRISTIEN ENGELBRECHT, senior weernavorser van die Suid-Afrikaanse Weerdiens, oor weervooruitsigte die komende somer. Bl. 16 ‘Dit is ’n belangrike oorwinning vir voedselveiligheid.’ MNR. IZAAK BREITENBACH, hoofbestuurder van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) se braaihoenderorganisasie, oor ’n beplande verbod op vae oorsprong-etikette op ingevoerde hoender. Bl. 18 ‘Ongelukkig is daar baie min terugvoer van sommige ondersoekbeamptes.’ ME. SANDY LA MARQUE, uitvoerende hoof van Kwanalu, oor die polisie-ondersoeke na sabotasie op plase. Bl. 21 ‘‘Die Suidwes-boek is die grootste bydraer tot die niepresterende lenings, hoofsaaklik weens aanhoudende droogtes, siekte-uitbrekings en swak landboutoestande in Noordwes.’ DIE LAND BANK, in ’n voorlegging aan aandeelhouers, oor sy skuldverknorsing. Bl. 14 ‘Die katastrofale ekonomiese impak wat Amerika getref het, (gaan) waarskynlik ons…

WYNBEDRYF LY, MAAR STAAT SKEP Die Suid-Afrikaanse wynbedryf is danksy boere en wynmakers ’n spoggerige affêre wat van die beste wyne ter wêreld maak. Aanvanklik is die vraag en aanbod van wyn op ’n ordelike wyse met kwotas deur die KWV beheer, want te veel wyn op die mark sou boere benadeel. In die nuwe bedeling het die nuwe regering met sy nuwe minister van landbou ’n heel ander siening oor gedissiplineerde beheer gehad. Kwotabeheer is afgeskaf. Daarna is, soos verwag, met groter aanplantings begin, waarna die oorproduksie van wyn in Suid-Afrika ook begin het. Tans word 40-50% te veel wyn vir die land verbou, wat veral tot die nadeel van kleiner boere is wat nie kon diversifiseer in die vorm van gastehuise, eie kelders en restaurante nie. Boonop word…

DIE Mededingingskommissie is bekommerd dat die marges wat kleinhandelaars op produsentepryse van noodsaaklike voedselprodukte soos aartappels en uie verdien, in die Covid-19-inperking beduidend gegroei het. Die kommissie sê in sy jongste verslag oor prysveranderings van noodsaaklike voedselprodukte tydens die inperking dat kleinhandelpryse geneig is om stadiger te daal, wat vir hom in die algemeen ’n bron van kommer is. “Dié kommer word versterk as ’n mens waarneem dat kleinhandelpryse vir dié produkte teen Junie 2020 nog nie na normale vlakke teruggekeer het nie, met marges steeds hoog,” lui die verslag. “Die kommissie sal voortgaan om die marges tussen produsente- en kleinhandelpryse te monitor en verder te ondersoek, waar nodig.” Die kommissie se ondersoek toon hoewel die Covid-19-pandemie aanvanklik op groothandelvlak (produsentepryse) ’n korttermynuitwerking op pryse gehad het, veral van noodsaaklike…

VEESKOOL | Veekenners kom na jou slimfoon Plaaslike en internasionale kenners van onder meer Amerika en Australië lewer lesings en besprekings op vanjaar se LRF-Veeskool, wat vir die elfde keer deur die Lewendehaweregistrerende Federasie (LRF) aangebied word. Weens inperkingsregulasies wat met die Covid-19-pandemie verband hou, word die LRF-Veeskool vanjaar van 14-16 Oktober aanlyn aangebied, pleks van die byeenkoms wat jaarliks by die Aldam-vakansie-oord gehou word. Vir ’n eenmalige bedrag van R300 kan jy nou op jou rekenaar of slimfoon na ál drie dae se lesings kyk. Al die lesings sal vir sewe dae aanlyn beskikbaar wees en kan enige tyd in hierdie tydperk gekyk of weer gekyk word. Die program begin met ’n vooruitskouing oor verwagtinge vir die landbou in die volgende vyf jaar, waarna die basiese beginsels van die…

AMERIK A se mees verwoestende onkruid by eenjarige somergewasse soos mielies, sojabone en katoen, wat vroeg in 2018 die eerste keer in Suid-Afrika opgemerk is, raak nou ’n bedreiging vir die hele Suider-Afrika. Dr. Charlie Reinhardt, onkruidkenner en buitengewone professor in onkruidwetenskap aan die universiteite van Pretoria en Stellenbosch, het bevestig dat die Palmer-misbredie (Amaranthus palmeri) wat in 2018 die eerste keer op ’n katoenplaas in die distrik Douglas in die Noord-Kaap gewaar is, nou ook in die distrik Howick in KwaZulu-Natal en langs die Limpoporivier in die noorde van die Krugerwildtuin gekry is. Dié onkruid, wat as Amerika se skadelikste onkruidsoort bekend staan, is ook in die Kasane-distrik in Botswana gekry. “In Amerika, waar dit endemies is, is dit ’n groot probleem in 39 deelstate. Daar het dit van…

Mnr. Christopher Melamu Stoetkudde van die Jaar: Vleisbeeste Die Lamus-Bonsmarastoeter y van mnr. Christopher Melamu is aangewys as die Stoetkudde van die Jaar vir vleisbeeste. Melamu het sy stoetery op die plaas Nilse naby Vryburg in 2012 geregistreer. Hy het in die destydse Bophuthatswana grootgeword, waar sy pa ’n kommersiële boerdery bedryf het. Die hoofklem van sy veeboerdery is die vestiging van geneties meerderwaardige diere om ’n bydrae tot die vleisbeesbedryf te lewer. Hy is ook betrokke by die opleiding van opkomende boere in sy omgewing, net soos kommersiële boere hom gehelp het toe hy tot die bedryf toegetree het. NAVRAE: 082 643 7475 of e-pos cmelamu@yahoo.com (Prys geborg deur Vleissentraal.) Mnr. Arno Schoonwinkel Stoetkudde van die Jaar: Melkbeeste Kluitjieskraal-Jerseys, naby Swellendam in die Wes-Kaap, is die beste melkbeesstoetkudde van…

Die totale perkseproduksie vir die komende seisoen sal na verwagting meer wees as dié van 2019-’20. Die volume van inmaakperskes kan afneem. “Die bedryf is ‘versigtig optimisties’ oor uitvoervolumes, veral omdat talle verbruikers nektariens bo perskes verkies. Voorlopige verwagtings is dat sowat 5 000 ton in die 2020-’21-seisoen uitgevoer sal word,” sê me. Mariette Kotze, bedryfsbestuurder by Hortgo. Sy sê hektare onder nektariens plat af omdat ouer boorde uitgehaal en met nuwer kultivars, soos August Red (14%), Tifany (17%) en Super Star® (32%), vervang word. Die meeste nuwe kultivars het hoër kouebehoeftes wat net in sekere gebiede geplant kan word. Hektare onder dessertperkes het met 6% teenoor 2019 gedaal en sowat 9% van taaipit-perskeblokke is uitgekap weens die droogte. Min dessertperske-kultivars is die afgelope tyd aangeplant. Net Summer Sun het…

Braaihoenders wat as ’n reël stadiger gewig aansit, is geneig om gesonder te wees en beter welstand te ervaar as hul konvensioneel vinnig groeiende eweknieë – en selfs meer pret te hê. Só is bevind in ’n onafhanklike, kommersiële plaasvlakstudie in Brittanje. Dit het ook die invloed van meer vloerruimte per hoender en die digtheid waarteen braaihoenders aangehou word, in ag geneem. Stadig groeiende braaihoenders word gedefinieer as voëls wat minder as 50 gram per dag aansit. Volgens inligting in die studie, wat in die joernaal Scientific Reports verskyn het, maak sulke hoenders slegs 11% van die Britse braaihoenderboerderybevolking uit. Belangstelling in dié soort hoenders word deur verskeie verbruikersvoorkeure aangedryf, waaronder die welstand van diere. Dr. Siobhan Mullan, senior navorsingsgenoot in dierewelstand aan die Bristol-veeartsenyskool, het gesê die navorsingspan hoop…

Plaaslike somergraan beleef vanjaar ’n uitskieterjaar, maar in sy vooruitskouing vir die volgende tien jaar skets die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) ’n somber prentjie vir dié sektor. Die insetwurggreep is maar een van talle veranderinge waarmee boere moet tred hou wanneer die vooruitskouing in oënskou geneem word, sê mnr. Derek Mathews, voorsitter van Graan SA, in reaksie op BFAP se basislynvooruitskouing vir die tydperk 2020 tot 2029. “Ons praat al jare van ’n skuldknyptang, maar dit raak nou ’n doodloopstraat. Een ding wat in die verslag uitstaan, is dat Suid-Afrika se insetkoste vir veral kunsmis en saad baie hoog is. Dit is werklik ’n groot bekommernis. Ons sal moet werk daaraan om rem aan te slaan met hierdie uitgawes.” Mathews sê daar is baie veranderlikes wat die vooruitskouing…

Vandeesweek kyk ek na ’n leser se vraag, naamlik of dit wys sal wees om haar strandhuis nou aan haar seun oor te dra en of sy dit eerder in haar testament aan hom moet bemaak. Ek kyk kortliks na enkele faktore ter sprake vir oorweging, naamlik die dood self, belastings en dan ’n moontlike alternatiewe opsie. Die dood volg nie ’n proses volgens ouderdom nie – eers pa, dan ma en dan die kinders nie. Hy kom soos hy wil en vir wie hy wil. Jou seun kan dus nog voor jou sterf. Wat dan? Dan is jy die strandhuis kwyt sonder dat jy ’n ander keuse daarin het. Die strandhuis is dan deel van die seun se boedel. Hy sal dit waarskynlik in sy testament aan sy vrou…

BRANDBESTRYDING NKANDLA SE VUURPOEL BESTAAN TOE REGTIG — IN DIE BOSVELD! Wanneer ’n grasdak aan die brand slaan of ’n veldbrand op plaashuise en buitegeboue afstuur, moet die huismense slaggereed wees om huis en haard te beskerm. Daarom het mnr. Piet Simpson, ’n planmaker en boer van Dwaalboom in Limpopo, ’n mobiele vuurvegter bedink. Vuurvegters word oral op plase gebruik om veldbrande te bestry. Dié toerusting word agterop ’n bakkie gelaai sodat die boer daarmee veld toe kan ry. Die nood kan egter nét so groot wees wanneer ’n huis of skuur aan die brand raak, veral ’n grasdakhuis of lapa wat met kurkdroë gras bedek is. En wat gebeur as ’n veldbrand deur ’n sterk wind aangedryf word en die plaaswerf bedreig? Daarom het Simpson ’n kleiner vuurvegter, die…

Vanjaar was daar op Bothaville al 75 dae waartydens die temperatuur onder 0 °C was en ryp ervaar is. Data vir dié dorp in die Noord-Vrystaat is ontleed as ’n voorbeeld van hoe koud die winter van 2020 was. Mnr. Johan van den Berg, ’n onafhanklike landbouweerkundige, sê dit is die meeste aantal dae in minstens die afgelope 20 jaar dat dit só koud op Bothaville was. Die warmste jare wat die winter betref, was 2001 en 2002 toe ryp op sowat 30 dae voorgekom het. Daar is dus groot variasie oor tyd en nie noodwendig net ’n styging in temperature nie. “As ons na Bothaville se gemiddelde minimum temperatuur jaarliks van 1 Mei af tot einde Augustus kyk, was vanjaar die eerste keer in die afgelope 20 jaar dat…

Uit die afdeling: SAKPAS-VLEISSNITTE Oondgebakte heel skaaprib ■ 1 heel skaaprib ■ Paar vars suurlemoene ■ 80 ml koljandersaad, geskroei en gestamp ■ Sout en varsgemaalde witpeper Voorverhit die oond tot 170 °C. As die rib baie vetterig is, sny met ’n skerp mes diamantpatrone in die vel aan die vetkant van die rib. Vryf die rib goed in met lekker baie vars suurlemoensap en besprinkel dan mildelik met geroosterde, gestampte koljander, sout en witpeper. Vryf die speserye en sout ook goed in. Sit die rib op ’n rakkie bo-op ’n oondbak (vir die vet wat gaan afdrup) met die vetkant na bo. Bedek eers alles met foelie en sit dit in die oond vir 1-1½ uur, of tot die rib amper sag is. Haal die foelie af en bak…

GAUTENG CARLETONVILLE BLESBOKFONTEIN (580), 122 ha, aan E.S.C. en G.C. Brits, van P.C. Brits, R700 000. KLERKSKRAAL (65), 394 ha, aan B.M.C. Bakwena, van Kruger-familietrust, R3 330 000. KOPJESKRAAL (517), 85 ha, aan Magnolia Ridge Prop 14 BK, van N.A. Joseph, R3 300 000. RIETKUIL (554), 43 ha, aan F.S. Nhlapo en M.D. Nhlapo, van F.A.B. de Bruyn, R1 200 000. KWAZULU-NATAL PIETERMARITZBURG LEEUW POORT (1120), 36 ha, aan die Ingomankulu-trust, van Green Horizons Farm (Edms.) Bpk., R2 500 000. UNDERBERG GRASMERE (17530), 105 ha, aan Summerhill Equestrian (Edms.) Bpk., van Bridle Paths Properties BK, R12 600 000. ELLIS DALE (5776), 217 ha, aan Summerhill Equestrian (Edms.) Bpk., van Hartford-trust, R50 000 000. SUMMER HILL (5128), 133 ha, aan Summerhill Equestrian (Edms.) Bpk., van Summerhill Farm BK, R18 000 000.…

KONFERENSIES 13-15 OKTOBER: PMA Fresh Summit 2020. E-pos: jroets@pma. com, web: www.pma.com/events/ freshsummit 14-16 OKTOBER: Virtuele LRF-Veeskool met die samewerking vanLandbouweekblad.Tema: Lewendehaweproduksie – terug na die basiese beginsels. Lesings en besprekings deur plaaslike en internasionale kenners. Koste: R300 (vir al die sessies). Bespreek kaartjies op Quicket by bit.ly/3j7oWCw. Navrae: jacolette.kloppers@landbou.com 29 OKTOBER: AgriAllAfricalandbou-ondernemingskonferensie, aanlyn en by die WNNR in Pretoria. E-pos: marianna.duplessis@ gmail.com, 063 076 9135. 4 NOVEMBER: Melkprodusenteorganisasie se kongres, asook ’n kaasmaakkursus en jaarvergadering. Lythwood-lodge, Lidgetton, KwaZulu-Natal. Julie McLachlan, e-pos: julie@mpo.co.za, 0837402720. 5 NOVEMBER: Internasionale sitruskonferensie. Die gratis konferensie gaan klem lê op sommige van die groot ontwikkelings in die sitrusbedryf met aanbiedings deur kenners en paneelbesprekings. Web: www.citruscongress.com 24-25 NOVEMBER: Hommeltuig- en onbemande vliegkunskonferensie. Emperors Palace, Johannesburg. 011 436 9214, e-pos: info@bussynet.co.za, web: www.bussynet.co.za 13-16 OKTOBER 2021:…

Moenie die waarde daarvan onderskat om in beproewende toestande planne en geld te moet maak nie. Om ’n boer in Suid-Afrika te wees, maak jou reeds van die bestes ter wêreld. Die hede bepaal die toekoms. Maar sou dit darem nie lekker gewees om net ’n slag ’n bietjie makliker te kan boer nie? Neem Suid-Afrika se vrugte-uitvoer. Die land is ver agter ál sy mededingers wanneer dit by toegang tot uitvoermarkte kom. Almal, selfs Chili, het voordelige uitvoerprotokolle. Net Suid-Afrika nie. Hoekom, ná 26 jaar, moet sulke buitensporige invoertariewe steeds op die land se produkte betaal word? Maar die land se boere maak steeds geld. Die verswakkende rand moet egter nie hul mededingende voordeel raak nie. Daar moet eerder na strukturele swakhede, soos hawevermoëns, gekyk word. Daar is darem…

MINISTER GAAN VOORT MET ANTI-FORELWET ’n Bedryf wat miljarde rande tot die ekonomie bydra, kan daarmee heen wees weens me. Barbara Creecy, minister van omgewingsake, bosbou en visserye, se besluit om voort te gaan om forel ingevolge die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur: Biodiversiteit (Wet 10 van 2004) tot die lys van uitheemse indringerspesies te voeg, waarsku mnr. Ian Cox, regsverteenwoordiger van die federasie vir Suider-Afrikaanse vlieghengelaars (Fosaf). Creecy het in die Staatskoerant van 20 September 2020 ’n wysiging tot die wet hieroor afgekondig, ten spyte van ’n vroeëre aansoek wat die forelbedryf voor die hof gebring het om so ’n wysiging te verhinder. “Die minister het pas die hele forelwaardeketting onwettig gemaak,” skryf Cox op sy Facebook-blad in reaksie op die afkondiging. Hy sê die nuwe wetgewing sal op 20…

TAAMLIK sterk laagdrukstelsels of afsnylaagdrukstelsels wat tans oor die somerreënstreek begin ontwikkel, kan dié seisoen vir swaarder neerslae oor kleiner gebiede verantwoordelik wees . “Dit kan ’n aanduiding wees van soortgelyke reënvalpatrone wat later in die seisoen meer gereeld kan voorkom en swaar reën kan veroorsaak,” sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige. Die see-oppervlaktemperature in die sentrale Stille Oseaan se belangrike Niño-gebiede is reeds ’n paar weke lank deurlopend 0,5 °C koeler as normaal, wat beteken ’n volskaalse La Niña-stelsel heers. “Die Australiese buro vir meteorologie sê vier van sy voorspellingsmodelle dui op ’n sterk La Niña, drie op ’n matig sterk La Niña en net een op ’n swak La Niña vir die 2020-’21-somer-seisoen,” sê hy. “Die Indiese Oseaan-dipoolindeks is ook in ’n negatiewe fase. Die meeste…

BAIE minder suiwelprodukte is in die eerste helfte van vanjaar ingevoer as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Gemeet in gewig is 45% minder ingevoer, luidens ’n verslag deur die Suid-Afrikaanse Melkprosesseerdersorganisasie (Sampro). Dit kan aan ’n daling in drie van die ses oorhoofse invoerkategorieë toegeskryf word: melk en room (onversoet), wei en weipoeier, en kaas en wrongel. In eersgenoemde kategorie het die hoeveelheid ingevoer van 8 856 543 kg tot 2 018 383 kg gedaal. Mnr. Alwyn Kraamwinkel, uitvoerende hoof van Sampro, sê dit behels grotendeels langlewemelk. Die hoeveelheid volroomlanglewemelk wat van Januarie tot Junie vanjaar ingevoer is, was 78,7% minder as in die eerste halfjaar van 2019. Volgens Kraamwinkel is meer langlewemelk vanjaar plaaslik geproduseer. Dit was moontlik omdat melk wat bestem was vir byvoorbeeld kaas vir markte…

DIE polisie in KwaZulu-Natal het die afgelope 20 jaar ’n beroerde rekord vir die inhegtenisneming en skuldigbevinding van plaasaanvallers en -moordenaars. Dit blyk uit ’n skriftelike antwoord van mnr. Bheki Ntuli, LUR vir vervoer en gemeenskapsveiligheid, in die KwaZulu-Natalse wetgewer. Mnr. Chris Pappas, die DA se landbouwoordvoerder in Kwa­Zulu-Natal, het gevra hoeveel plaasmoorde en -aanvalle sedert 2000 plaasgevind het, asook hoeveel inhegtenisnemings en skuldigbevindings daar was. Volgens Ntuli is 87 boere en 119 plaaswerkers sedert begin 2000 tot einde Junie 2020 in die provinsie vermoor. Daar was 372 aanvalle op boere en 380 op plaaswerkers. Die data dui daarop dat plaaswerkers selfs erger in die steek gelaat is as boere. ■ Daar was 43,7% skuldigbevindings waar boere vermoor is, en 30,2% vir moorde op plaaswerkers. ■ Van die inhegtenisnemings waar…

IN vyf jaar het die Witzenberg-PALS-inisiatief bewys dat grondhervorming en landbouontwikkeling gedoen kan word op ’n wyse wat ekonomiese groei, werkskepping en maatskaplike harmonie bevorder. Dit is tyd dat die inisiatief na alle streke in die land uitgebrei te word. Só sê me. Lien Visagie, voorsitter van Witzenberg-PALS, in haar jaarverslag op die organisasie se vyfde jaarvergadering. Sy sê die hernude besef van die landbou se belang as sektor tydens die Covid-19-pandemie en die noodsaaklikheid vir inklusiewe ekonomiese groei, maak PALS se rol in die toekoms nog belangriker. “Ons boere en lede het groot hoeveelhede kos geskenk om die nasie gedurende die Covidtydperk te voed.” Sy sê pres. Cyril Ramaphosa se mededeling aan die parlement op 18 Junie 2020 dat die PALS-inisiatief die ideale voorbeeld vir inklusiewe ekonomiese groei is,…

Tensy die Suid-Afrikaanse regering vinnig omvattende beleidsverandering instel wat groei sal bevorder, sal die land teen 2030 ’n mislukte staat wees, waarsku Eunomix, ’n Europese konsultasiegroep in ’n onlangse verslag. Dit het ’n debat ontketen of Suid-Afrika nie reeds ’n mislukte staat is nie weens die ooglopende verval van infrastruktuur, die toename in werkloosheid en armoede, korrupsie in die staat en onder politici, opstande oor dienslewering, misdaad, diskriminasie teen minderheidsgroepe en die voorkoms van geweld en misdaad. Dit is nie net Suid-Afrikaanse kwessies nie. Dit lok wêreldwyd belangstelling uit, ook van humanitêre organisasies en internasionale beleggers. Dit het natuurlik ook implikasies vir plaaslike beleggers en entrepreneurs oor hoe om hul besighede te herposisioneer. Die organisasie The Fund for Peace is al 60 jaar besig met diepgaande navorsing. Hy het ’n…

TAFELOLYWE HERSTEL NOG Vanjaar se tafelolyf-oes was aansienlik groter as verlede jaar s’n, maar het nog nie herstel tot die volumes wat in die verlede geoes is nie. Me. Karien Bezuidenhout, bestuurder van SA Olive, sê vanjaar se oes is sowat 2 000 ton. Die olywe is die gewone tyd geoes. Omdat die bome so swaar gedra het, was die vrugte kleiner, maar van baie goeie gehalte. Die Covid-19-pandemie het die tafelolyf-oesproses bemoeilik, sê Bezuidenhout. “Die oesspanne was kleiner en daar moes sekere higiëne-protokolle toegepas word. Die vraag na tafelolywe vanuit die kleinhandel was baie goed, maar die vraag vanaf die voedseldienstesektor was aansienlik minder.” Volgens Bezuidenhout brei die bedryf konserwatief uit. “Daar is heelwat aangeplante hektare wat nog in produksie moet kom.” ’n Onlangse opname toon dat ongeveer 20%…

Suid-Afrika, die negende grootste wynproduserende land ter wêreld, produseer sowat 3,3% van die wêreld se wyn. Die totale Suid-Afrikaanse wynbedryf dra sowat R36 miljard tot die bruto binnelandse produk (BBP) by. Dit verskaf werk aan 300 000 mense in die wynwaardeketting, van wie 40 000 plaas- en kelderwerknemers is. Die plaaslike kleinhandelbedryf is vir 41% van wynverkope verantwoordelik, en ’n verdere 11% van die totale verkope vind op die plaas plaas, sê me. Wanda Augustyn, kommunikasie-enmediabestuurder by Vinpro. “Naweke is gewilde besoektye en belangrik vir wyntoerismeondernemings wat van die plaaslike mark afhanklik is.” Die Covid-19-pandemie het die wynbedryf egter hard getref. Die plaaslike wynbedryf het reeds heelwat meer as R7 miljard aan regstreekse inkomste sedert die begin van die inperking verloor. In elke week wat wynverkope verbied was, is R400…

Beskryf jou onderneming in ’n neutedop – wat maak Khari spesiaal? Khari is unieke handgemaakte oorbelle wat by oud en jonk pas. Dit is modern, stylvol en enige uitrusting kan daarmee opgekikker word. Waar het jy die idee gekry om oorbelle uit klei te maak? Ek hou daarvan om selfdoenprojekte op die proef te stel. Jare gelede het ek op Pinterest die tegniek gesien om oorbelle van klei te maak. Verlede jaar het ek uiteindelik besluit om dit te probeer maak. Hoe kom jy met nuwe produkontwerpe vorendag? Nuwe style en idees is eintlik oral om ons. Kyk maar na blomme in die natuur of mooi materiaal. Die idees hou nooit op nie. Hoe lank vat dit om ’n stel te maak? Na gelang van die styl duur dit sowat…

6-9 JAAR SPEURHOND WILLEM IN AUSTRALIË deur Elizabeth Wasserman. Uitgewer: Tafelberg. Prys: R170 Willem se seun, Sherlock, werk as snuffelhond in Australië waar hy glo kop in een mus is met ’n gevaarlike smokkelbende. Nou is Willem ook weg en Adriaan moet hom probeer opspoor. Is hy ook in Australië? Adriaan reken so. DIE SEEROWERS 1: DIE SEEROWERS EN DIE SPOOKSKIP d e u r J o n ny Duddle. Uitgewer: Human & Rousseau. Prys: R155 Met volmaan slaan ’n spul seerowers toe op Grootgaapbaai en verniel en besteel die dorp. Die avontuurlustige Matilda, Basjan en die Van der Branders maak dit hul missie om die gesteelde goedere terug te kry en die seerowers op hul plek te sit. Maar dan word hulle gevang en op die spookskip aangehou .…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies in die Oos-Kaap vir die 12 maande van September 2019 tot Augustus vanjaar vir grond van meer as 10 ha. Altesame 255 (351 in die vorige jaar) ooreenkomste is in dié tyd in 33 distrikte gesluit. Dit is 27,3% minder as in die ooreenstemmende tyd ’n jaar gelede. In die betrokke tyd is 123 412 ha (-45,7% teenoor verlede jaar) teen R1,741 miljard verhandel. By 51% (54% die vorige jaar) van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem. By Wodehouse (16,2%) en Cathcart (14,1%) het pryse stewig gestyg. Pryse in die ooste en die Karoo het skerp gedaal. Groot dalings is by Barkly-Oos (-18,2%), Fort Beaufort (-16,7%) en Uitenhage (-11,2%) aangeteken. By talle distrikte was daar net enkele transaksies en kon…

’n Elandbul is op die onlangse Hanley Wildlife Services se veiling by Alldays teen R16 500 verkoop, kameelperdkoeie het gemiddeld R14 000 behaal en koedoebulle se gemiddelde prys was R10 813. Mnr. Johan Vosser van Vleissentraal Bosveld sê gewone wild verkoop steeds goed vanjaar ondanks die impak van Covid-19 op die jagbedryf. “Dit gebeur min dat die wildbokke wat in die algemeen deur biltongjagters gejag word, nie verkoop nie. Daar is dus genoeg kopers en boere aanvaar die pryse wat hulle aangebied word.” Op die Henley-veiling het familiegroepe van diere skaflike pryse behaal. ’n Waterbok-groep van 20 diere is teen R81 600 verkoop, 22 blouwildebeeste het R75 800 behaal en 26 koedoes het saam R96 000 verdien. Vosser sê die afwesigheid van oorsese jagters kan teen volgende jaar aandui hoeveel…