Indholdsfortegnelse for 11 Feb 2021 i Landbouweekblad

GROOT damme in Afrika wat vir besproeiing of vloedbeheer gebruik word, is nou op ’n kritieke ouderdom, luidens ’n nuwe verslag van die Verenigde Nasies-universiteit se instituut vir water, omgewing en gesondheid. Klimaatskokke en veroudering is ’n bron van groot kommer. “ ’n Goed geboude, goed onderhoude, goed ontwerpte struktuur kan ’n hele rukkie hou, miskien meer as 100 jaar,” sê dr. Vladimir Smakhtin, direkteur van die VN se water-dinkskrum UNU-INWEH. Volgens die navorsing is daar tans 2 000 groot damme – met damwalle hoër as 15 m en wat meer as 3 miljoen kubieke meter water kan hou – in Afrika. Hiervan is ’n kwart in Suid-Afrika. Sulke damme het ’n groot invloed op inwoners en die omgewing, wat versigtig oorweeg moet word indien ’n dam buite bedryf gestel…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Populisme nie oplossing vir probleme ■ Presisieboerdery met mielies vir top-oeste ■ Reproduksiebestuur kan skaapboerdery maak of breek ■ Boere span saam om aasvoëls te bewaar SPESIAAL ■ Volhoubare boerdery ■ SA Stamboek-bylae GESIN ■ Boerekos: Toor met tamaties BOERDERYBESTUUR Die hoogste moontlike inkomste per hektaar is die belangrikste mikpunt van Suid-Afrika se voorste kleinveeprodusente. Daarom benut mnr. Johan en me. Marie-Louise Hoffmann en hul seun, Jos, die modernste wetenskaplike beginsels met hul Merino’s by Bothaville. Hier is Lorrette (4), Jos en sy vrou, Stephani, se dogter, by ’n lam.…

Ná swaar reën en oorstromings in Januarie dui weermodelle tans aan dat verdere sterk tropiese laagdrukstelsels in die tweede week van Februarie rondom Madagaskar kan ontwikkel. Dit kan weer – soos in die geval van tropiese storm Eloise – swaar neerslae oor die noordoostelike dele van Suid-Afrika veroorsaak. In dieselfde tydperk kan baie warm en droë toestande oor die westelike binneland en die grootste deel van die Wes-Kaap voortduur. JEAN TERBLANCHE skryf: En weer eens bly die Suid- en Oos-Kaap onaangeraak! Wanneer sien ons weer water van bo? MARALIZE DE KOCK skryf: Ai, Van Wyksvlei kort ook nog reën. Ons wag in spanning. JC MARAIS skryf: Ons hier naby Upington sien net die weer se briekligte. MARTIN AWERIES skryf: Jou reënmeter lyk soos ’n biddende figuur. JOHN BOOYSE skryf: Sal…

ME. THOKO DIDIZA, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, het op ’n vergadering met Agri Noord-Kaap beloof sy sal ondersoek instel na die nodige finansiering vir die vloedwalle by die Benede-Oranjerivier. Die projek is in 2011 aangepak ná boere skade van R1,3 miljard gely het, maar is nog nie voltooi nie. Nagenoeg 70 km van die walle moet nog voltooi word. Mnr. Nicol Jansen, president van Agri Noord-Kaap, sê R330 miljoen van die aanvanklike toegedeelde begroting is uitstaande. Daar is kommer dat werk aan die walle dalk te laat sal wees vanweë die hoë damvlakke en groot invloei by die Gariepdam. Lees meer by bit.ly/3alroC H.…

NADAT die Tshwane-stadsraad verlede jaar beloof het om die varsproduktemark reg te ruk, is die toestand van die infrastruktuur steeds onveranderd. Higiëne het verbeter, maar die beloofde R5,8 miljoen wat in 2020 vir infrastruktuurverbetering bewillig is, is nie bestee nie. Die mark is steeds in ’n baie swak toestand. Die munisipaliteit het onder meer onderneem om ’n kragopwekker aan te koop en die rypmaakkamers op te gradeer. Volgens mnr. Julian van der Nat, verkoper by Farmer’s Trust, voer die munisipale bestuur aan daar is nie kontant beskikbaar om dié verbeteringe aan te bring nie. Mnr. Jaco Oosthuizen, uitvoerende hoof van die RSA Groep, is bekommerd oor die agteruitgang van die mark. “Die verloorders op die mark weens die swak omstandighede is die gebruikers – die produsente, agente en veral die…

DIE inenting van die wêreldbevolking is ’n voorvereiste vir die internasionale ekonomie se herstel van die gevolge van die Covid-19-pandemie, sê ekonome. Me. Rain Newton-Smith, hoofekonoom van die konfederasie van Britse nywerhede (CBI), het in ’n webinaar deur Alchemy by Deloitte, wat senior sakeleiers oplei, haar kommer gelug dat inenting nie internasionaal gekoördineer word nie. ’n Chinese ekonoom, dr. Fan Gang, uitvoerende direkteur van China se nasionale ekonomiese navorsingsinstelling en ’n senior genoot aan die Mastercard-sentrum vir inklusiewe groei, sê inenting wêreldwyd is belangrik. “Selfs al het China die pandemie (in sy eie land) onder beheer, maar die wêreld bly ly, gaan baie dinge abnormaal bly.” UITSONDERING Die Chinese ekonomie is tans ’n uitsondering ten opsigte van ekonomiese groei. Dit het in die laaste kwartaal van verlede jaar met 6%…

KO R T voor sy skielike dood het sy pa, mnr. Eduard Loubser sr., nog gesê hy wou graag die Fair Cape-groep se sonkragprojek sien wanneer dit voltooi is, vertel mnr. Melt Loubser, uitvoerende hoof van dié groep. Dié sonkragprojek, een van Eduard (84) se laaste baanbrekersprojekte wat op 25 Maart bekend gestel word, sal die groep se verwerkingsaanleg in staat stel om deur die dag sonkrag vir al die verwerking van melk te gebruik. Eduard het die klein melkery wat hy en sy pa, mnr. Jacob Elisa De Villiers Loubser, in 1955 op die plaas Welgegund begin het, tot die Fair Cape-groep ontwikkel. Eduard is op 15 Januarie aan Covid-19-verwante oorsake dood ná hy skielik baie siek geword het en drie dae in die hospitaal was. “My pa was…

DR. PETRA VAN SCHALKWYK (63), ’n veearts van die Vrystaat, is op 5 Januarie in Bloemfontein oorlede ná sy vier jaar teen kanker gestry het. Van Schalkwyk was veral bekend in die Suid-Vrystaat waar sy die meeste van haar werk gedoen en lank saam met haar man, Bertie, geboer het. Sy was baie jare lank die staatsveearts op Smithfield. Mnr. Eddie Prinsloo van die Heuningkransboerdery in die omgewing het haar goed leer ken. “Omdat ons baie ramme na Lesotho uitvoer, het ons ’n staatsveearts gereeld nodig vir die toetse en permitte. En ’n staatsveearts kan dinge vir jou baie moeilik maak, maar met Petra het ons al die jare lekker saamgewerk. Sy het ’n wonderlike gesindheid gehad en was baie goed met die diere. Met skaap en bees was sy…

Die Wêreld- Ekonomiese Forum (WEF) publiseer jaarliks in Januarie ’n verslag wat as basisdokument dien vir gesprekke tussen wêreldleiers by Davos, Switserland. Die verslag is die resultaat van diepgaande navorsing by enkele van die wêreld se vooraanstaande universiteite, maar veral ook gegrond op onderhoude met die besturende direkteure van die wêreld se grootste maatskappye. Die woord “risiko” sluip al hoe meer in by goeie korporatiewe bestuur en openbare maatskappye is verplig om ’n behoorlike risikoontleding van hul besigheid en besigheidsomgewing te doen met die doel om risiko’s te identifiseer, die potensiële impak te ontleed en dan aanpassings en gebeurlikheidsplanne daar te stel en deel van die besigheid se beleid en bestuur te maak. Die meeste boere weet instinktief wat hul grootste risiko’s is, maar die risiko’s se waarskynlikheid en geldelike…

Verkope van langlewemelk bly styg, terwyl dié van vars melk bly daal. Die Suid-Afrikaanse Melkprosesseerdersorganisasie (Sampro) het in Desember in ’n verslag gesê kleinhandelverkope van langlewemelk was in die derde kwartaal van verlede jaar hoër as in die ooreenstemmende kwartaal van 2019, terwyl verkope van vars melk laer was. Verkope van langlewemelk het wel teen ’n laer koers as in die vorige kwartaal gestyg. Die kleinhandelpryse van albei produkte het in derde kwartaal van 2020 gedaal. Stygings in die pryse van onverwerkte melk en melkprodukte sal volgens Sam-pro heel waarskynlik die hoeveelhede wat verkoop word, beïnvloed. Luidens die verslag is daar baie onsekerheid oor die toekomstige vraag na melkprodukte vanweë verbruikers se laer inkomste. Die Melkprodusente-organisasie (MPO) het in sy Oktober-verslag oor belangrike markneigings gesê produksie van onverwerkte melk was…

Rys wat tradisioneel op lande onder water verbou word, kan ook met drupbesproeiing verbou word – met aansienlik minder skade aan die omgewing. Die nuusagentskap Reuters het in Desember berig dat Netafim, ’n Israelse besproeiingstegnologiemaatskappy wat ook Suid-Afrikaanse boere bedien, ’n drupbesproeiingstelsel vir rysverbouing ontwikkel wat vloedbesproeiing kan vervang. Volgens die volhoubare rysplatform, wat deur die Verenigde Nasies ondersteun word, is rys die stapelvoedsel van meer as die helfte van die wêreld se bevolking. Rysverbouing gebruik 30-40% van die wêreld se vars water. Die verbouing daarvan is ook verantwoordelik vir 10% van die mensgemaakte vrystellings van metaan, een van die kweekhuisgasse wat aardverwarming veroorsaak. Netafim het verlede jaar ’n gidsprojek met drupbesproeiing op 1 000 ha ryslande op verskillende plekke in Europa en Suid-Asië voltooi. Op ’n plaas in die…

In teenstelling met die meeste insekoorgedraagde siektes, kom slenkdalkoors sporadies voor. Dit is vir groot verliese vir veeboere verantwoordelik. Slenkdalkoors is ’n belangrike virussiekte van makgemaakte herkouers (hoofsaaklik skape, bokke en beeste), maar kan ook verskeie wildsoorte en mense aantas. Die siekte word deur muskiete oorgedra. Epidemies word verbind met hoër as normale reënval in gebiede wat vir muskiete geskik is. Die siekte word tussen herkouers oorgedra deur muskiete en ander bloedsuiende insekte, wat as meganiese vektore bekend staan. Boere ly groot verliese weens groot hoeveelhede aborsies en vrektes onder jong en dragtige diere. Slenkdalkoors is die eerste keer in die vroeë 1950’s in Suid-Afrika gediagnoseer. Tydens dié uitbreking het sowat 100 000 skape gevrek en het 500 000 ooie geaborteer, met kleiner verliese onder beeste. Daarna was daar sporadies…

Die Majobe-stoetery het reeds in 1998 agtergekom watter skade haarwurms kan aanrig. Met erge besmetting suip die wurms soveel bloed dat ’n skaap aan bloedarmoede ly en kan vrek. Die Hoffmans het by wyle mnr. Gerald van Heerden van die Nasionale Wolkwekersvereniging raad gekry om dr. Faffa Malan, ’n virtuele veearts, se Famacha-stelsel (Faffa Malan Chart) te gebruik. Daarvolgens kyk ’n boer na ’n skaap se oogslymvlies en vergelyk dit met die Famacha-kleurkaart. As dit baie bleek is, dui dit op haarwurmbesmetting. Dan doseer die boer slegs die skape met erge simptome omdat sommige skape groter weerstand bied. Skape wat die derde keer gedoseer moes word, is geslag. Met seleksie het die Hoffmans dit reggekry om skape met weerstand teen haarwurm te ontwikkel. Nou hoef hulle jaarliks minder as 2%…

Sewe manlike plaaswerkers en een vrou was in 2018 die eerste begunstigdes in die Vrystaat wat volle eiendomsreg ingevolge die Wet op die Uitbreiding van Sekerheid van Verblyfreg (Wet 62 van 1997, ook bekend as Esta) ontvang het. Dié geskiedkundige grondhervormingsinisiatief van mnr. Eddie Prinsloo van die Heuningkrans-Merinostoetery in die distrik Smithfield beteken die agt begunstigdes het die meerderheidsaandeel in Heuningkrans se buurplaas Donkerhoek gekry. Onderhandelinge oor die transaksie het twee jaar geduur. Prinsloo het die 1 500 ha grond aan die departement van grondhervorming en landelike ontwikkeling verkoop, en die administratiewe proses het onder meer die stigting van ’n vereniging vir kommunale eiendomsbesit vir die nuwe eienaars beteken. Die oordrag van die titelakte van die grond aan die nuwe boere sloer egter steeds. Prinsloo en die werkers bedryf die…

Die Suid-Afrikaanse Posduifvereniging (Sanpo) is in 2000 gestig as verteenwoordiger van alle duiweboere in die land. Duiwesport is by die Suid-Afrikaanse Sportfederasie en Olimpiese Komitee (Sascoc) geaffilieer, en soos alle ander sportsoorte ken Sanpo nasionale kleure aan presteerders toe. Lede kan kleure kry vir wedvlugte, administrasie, skoue en beoordeling. Daar is ook sertifikate vir vroue, junior lede en lede bo 80 jaar. Sanpo bestaan uit lede wat deelneem aan wedvlugte, lede wat duiwe skou, en lede wat aan Roller-kompetisies deelneem. Tans is 60 organisasies lid van Sanpo. Hulle verteenwoordig 392 klubs landwyd. Sanpo se huidige ledetal is 4 500, waarvan sowat 250 junior lede onder 18 jaar is. Die oudste lid van Sanpo is 92 jaar oud en vlieg al duiwe vandat hy 16 jaar oud was.…

Sjokolade-koffiemousse met geskroeide heuning Geskroeide heuning gee ’n dieper geur en heerlike dimensie aan sjokolademousse. Die heuninggeur pas goed by die bittersoet smaak van die koffie en sjokolade. ’n Mens sou dink die heuning sal die mousse te soet maak, maar dit is glad nie die geval nie. Probeer dit gerus. ■ 200 g donker- of melksjokolade ■ 400 ml room (verkoel 200 ml daarvan tot yskoud) ■ 30 ml vuurwarm espresso of baie sterk koffie ■ 60 ml heuning Kap die sjokolade fyn. Verhit 200 ml van die room tot net onder kook-punt. Giet dit oor die gekapte sjokolade en voeg ook die espresso of sterk koffie by. Roer tot glad. Verhit die heuning in ’n aparte pannetjie of klein kastrol tot kookpunt. Laat prut tot dit ’n donkerder…

Ek onthou uit my kinderdae dat daar talle Afrikaanse huise was wat afdrukke van bekende skilderye teen die mure gehad het. Dit was byna asof dit bedoel was om die identiteit van die inwoners te weerspieël. Twee van hierdie afdrukke onthou ek nog baie goed. Een was Die laaste avondmaal en die ander De brede en de smalle weg. Aan die eerste is daar ’n prettige vertelling verbonde wat ek graag aan lesers wil oorvertel. ’n Sekere lidmaat van die kerk – ’n man wat bekend was daarvoor dat hy nie juis die kerk of pastorie se drumpel wou deurtrap nie – moes die dominee om een of ander rede gaan besoek. In die dominee se studeerkamer het daar ook ’n afdruk van Die laaste avondmaal gehang. Belangstellend het hy…

GAUTENG NIGEL WITKOPPIE(373),24ha,aan HarvestfreshFarms(Edms.) Bpk.,vanHartley-boerdery (Edms.)Bpk.,R9000000. PRETORIA DOORNKRAAL(420),43ha, aanR.C.Streak,vanLongTrail Inv97BK,R1250000. FIROLAZ(485),21ha,aan J.N.enL.Ngubane,van BeachhoffTourismServicesBK, R1350000. LUSTHOF(114),45ha,aanR.M. Brummer,vanD.enJ.H.vander Walt,R1445000. RIETFONTEIN(375),122ha,aan Balwin(Edms.)Bpk.,vanCenturyPropDevelopments(Edms.) Bpk.,R94000000. KWAZULU-NATAL HARDING BOKKE BERG (17034), 125 ha en NAUW HOEK (194), 236 ha, aan The BJ-trust, van HJG-trust, R7 900 000. JOZINI VERGENOEG (16125), 306 ha, aan Operation Vulindlela BK, van C.P. van Deventer, R7 000 000. KOKSTAD PLAAS (175), 666 ha en PLAAS (17036), 122 ha, aan BJ-trust, van M.P. Dladla, R6 500 000. PLAAS(175),772ha,aan The BJ-trust, van HJG-trust, R7 900 000. PIETERMARITZBURG LOT 67 (1465), 21 ha, aan G.J. Mundell,vanVolkerForestry (Edms.) Bpk., R10 000 000. LIMPOPO ALLDAYS WATERVAL(812),23ha,aan Mashuduberg (Edms.) Bpk., van Sederkrans-boerdery Soutpansberg BK, R1 200 000. BURGERSFORT OXFORD (183), 426 ha, aan Nambu Kaya (Edms.) Bpk., van Lioncrest (Edms.) Bpk. en Lioncrest Lodge (Edms.) Bpk., R9…

Bulle wat op veilings aangebied is wat onder die beskerming van Bonsmara SA aangebied is, het in 2020 ’n allemintige bedrag van R131 393 250 verdien. Altesaam 2 250 bulle is op 84 veilings in die jaar teen gemiddeld R58 397 verhandel. Ietwat meer bulle is in 2020 op veilings verkoop teenoor die 2 076 Bonsmarabulle (gemiddeld R50 574) wat in 2019 opgeveil is. Mnr. Louis Steyl, uitvoerende hoof van Bonsmara SA, het sy tevredenheid met die verloop van die reeks veilings in 2020 uitgespreek. “Die veilings is hoofsaaklik gekenmerk deur ’n sterk vraag na vroulike diere en betreklik hoë gemiddelde pryse vir bulle,” het hy gesê. Uitskieterpryse op produksieveilings is onder meer vir ’n bul van die Up George-stoetery (R900 000) van mnr. Derek Ralfe en sy vrou, Tutu,…

28 triljoen Altesaam 28 triljoen ton pool-ys het van 1994 tot 2017 verlore gegaan, volgens ’n nuwe wêreldwye studie oor ysverlies wat van satellietdata gebruik gemaak het. Die studie, onder leiding van die Universiteit van Leeds in Brittanje, het bevind ysgebiede vergaan nou teen die ergste aardverwarmingscenario’s wat die interregeringpaneel oor klimaatsverandering voorspel. Die grootste verliese was in Antarktika en Groenland. In 2017 het die wêreld 1,3 triljoen ton ys verloor. – Bloomberg 1 in 12 Die vlak 3-inperking kan een in 12 werkgeleenthede in die land vernietig, volgens ’n ontleding deur mnre. Mike Schüssler en Phumlani Majozi, albei ekonomiese ontleders. Dié verhoogde maatreëls het ’n direkte impak op minstens sewe sektore: reis, toerisme, vermaak, ontspanning, vervaardiging, landbou en dienste. Gegewe hoeveel afhanklikes die gemiddelde werkende Suid-Afrikaner het, kan tot…

‘As verhoudings op grondvlak nie verbeter nie, kan ons soveel transformasie doen as wat ons wil, soveel grond oordra as wat ons kan, maar dit sal nie help nie.’ MNR. PIET POTGIETER, bestuurder van landbou-ontwikkeling by VKB en een van die stigters van Maluti-PALS, oor die toekoms van landboubemagtiging. Bl. 19 ‘Die krisis is dat boere nou met kontantvloeiprobleme sit. Boere moes hul swakker diere verkoop en net die produktiewe diere uithou. En die diere moet genoeg kos gegee word om steeds onder hierdie toestande te produseer.’ MNR. DOUG STERN, voorsitter van Agri Oos-Kaap, oor die uitwerking van die voortslepende droogte op opkomende veeboere in die provinsie. Bl. 16 ‘Indien daar bedrog en nepotisme by hierdie proses betrokke is, gaan ons moontlik nog swakker daaraan toe wees.’ MNR. JULIAN VAN…

ONTEIENINGSWET SE GEVAARLIGTE Die publiek het tot 10 Februarie 2021 geleentheid om kommentaar te lewer op die onteieningswetsontwerp. Wat kommerwekkend is, is dat die gemiddelde mens nie besef hoe gevaarlik hierdie voorgestelde wet is en daaroor kommentaar lewer nie. In die verlede het die ANC met slim woordspeling groot veranderinge deurgevoer wat ’n wesenlike invloed op die Suid-Afrikaanse samelewing het. Kyk maar net na die nasionalisering van mineraal- en waterregte. Met slim woorde het hulle in praktyk die regte van bestaande wettige eienaars weggeneem of só gereguleer dat dit tot groot skade gelei het. Dit is ook nie anders met die onteieningswetsontwerp nie. Die motivering hier is telkens dat die Grondwet in art. 25 bepaal dat enige eiendom deur middel van ’n wet onteien kan word in die openbare belang.…

DIE tropiese sikloon Eloise wat verantwoordelik was vir die bogemiddelde en aanhoudende swaar reën einde Januarie, is nie die laaste sterk tropiese laagdrukstelsel wat Suid-Afrika se reënval dié somer gaan beïnvloed nie. Teen druktyd het mnr. Johan van den Berg, ’n onafhanklike landbouweerkundige, gesê nóg ’n sterk tropiese laagdrukstelsel sou volgens weermodelle in die tweede week van Februarie rondom Madagaskar ontwikkel. “Dit kan weer swaar neerslae oor die noordoostelike dele van Suid-Afrika, Mosambiek en aangrensende dele van Zimbabwe veroorsaak. Die noordelike dele van Madagaskar kan weer erge storm- en reënskade verwag.” Hy sê die nat toestande wat oor groot dele van die land geheers het, is tipies van ’n matige tot sterk La Niña. Sterk tropiese laagdrukstelsels is baie onvoorspelbaar wat betref die intensiteit wanneer dit die binneland bereik, asook…

KOMMER het teen druktyd geheers oor beduidende skade aan graanopbrengste in die lig van nóg ’n tropiese storm wat kort op die hakke van die sikloon Eloise kan volg. Mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige, sê in die laaste week van Januarie is 50 mm tot 70 mm reën in die Vrystaatse mielieproduksiegebied aangeteken. Volgens hom is die profiel van die watertafelgrond by Viljoenskroon, Bothaville, Wesselsbron en Hoopstad in die Vrystaat en dele van Wolmaransstad in Noordwes reeds versadig. Dit geld ook die watertafeldele van die Goudveld by Welkom, Allanridge en Odendaalsrus, terwyl versuipskade reeds in die Oos-Vrystaat by Arlington, Reitz en Bethlehem voorkom. Een van die bekommerde produsente by wie sowat 400 ha mielies erge versuipskade opgedoen het, is mnr. Johan Hoffman van Vlaklaagte, Bothaville. Hy het in…

GOEIE pryse en belowende produksietoestande het daartoe gelei dat Suid-Afrika dié seisoen kan uitsien na ’n geskatte oppervlakte van 806 000 ha onder sojabone – die grootste oppervlakte met sojabone beplant in die land se geskiedenis. Die Nasionale Oesskattingskomitee (NOK) se oppervlakteskatting dui op ’n toename van 14,33% of 101 000 ha vergeleke met die 705 000 ton sojabone wat die vorige seisoen aangeplant is. Dit wil voorkom of die hoër aanplantings gedeeltelik ten koste van sonneblom is. Die voorlopige oppervlakteskatting vir sonneblomsaad is 473 300 ha, wat 5,40% of 27 000 ha minder is as die 500 300 ha van die vorige seisoen. Volgens die NOK is die voorlopige skatting van die oppervlakte onder mielies 2,776 miljoen ha. Dit is 6,35% of 165 700 ha meer as die 2,611…

DIE produsenteliggaam Hortgro skat die kernvrugte-oes sal vanjaar met 3% groei ondanks ’n moeilike Bon Chretien-oes. Volgens mnr. Roelf Pienaar, uitvoerende hoof van Tru-Cape, het dié uitvoermaatskappy alle vorige inkomsterekords in 2020 oorskry. Hy skryf dit aan groter volumes vrugte en gunstige pryse toe. “Hoewel die rand verswak en dus die verdienste in randwaarde verhoog het, het ons in sekere markte ’n versterking in die wisselkoers ervaar.” Pienaar voorsien ’n gunstige markomgewing in 2021. Dit voorspel voorspoed vir plaaslike produsente aangesien Hortgro vir die tweede jaar agtereenvolgens ’n verhoging in volume voorspel. Volgens Hortgro behoort 21 000 ton méér appels en pere vanjaar geproduseer te word as verlede jaar. Na verwagting sal 1,35 miljoen bykomende 12,5 kg-kartonhouers appels en 320 000 bykomende 12,5 kgkartonhouers pere verpak en be-mark word. Dit…

1 KENIA| Teepryse val weens ooraanbod Die volume groen teeblare wat deur kleinboere onder die Keniaanse teeontwikkelingsagentskap (KTDA) se bestuur geproduseer is, was 0,7% laer van Junie tot Desember 2020 as in die ooreenstemmende tyd in 2019. Die gemiddelde prys het egter met 14% gedaal, van $2,54/kg tot $2,18/kg. Dit is die derde agtereenvolgende jaar dat die prys daal weens ’n wêreldwye ooraanbod, en in pas met ’n vooruitskouing van die Verenigde Nasies se Voedsel-en-Landbouorganisasie. Die hoë produksie is danksy gunstige weer en ’n vinnige uitbreiding van aanplantings. In die boekjaar 2019­’20 het kleinboere onder die KTDA 1,454 miljard kg teeblare geproduseer, teenoor 1,13 miljard kg die vorige jaar – ’n toename van amper 29%. — Capital FM 2 TANZANIË | Nuwe tabakmarkte gesoek Prof. Adolf Mkenda, minister…

MNR. GERRIT VAN RENSBURG (links), ’n voormalige Wes-Kaapse minister van landbou, het op 11 Januarie sy stryd teen kanker verloor. Dr. Ivan Meyer, minister van landbou in die Wes-Kaap, sê daar word met groot hartseer van Van Rensburg afskeid geneem. Van Rensburg het die pos van 2009 tot 2014 beklee. Meyer sê in ’n verklaring Van Rensburg was ’n ware diensbare leier wat met sy stil, beskeie geaardheid die landbougemeenskap van die provinsie gedien het. Volgens Meyer het Van Rensburg die rol en bydrae van die landbouwerker ten volle waardeer. Met dit in gedagte het hy die Wes-Kaapse Plaaswerker van die Jaar-kompetisie eksponensieel laat groei. Van Rensburg het ook die rol erken wat die Landbouwerkers-Prestigeforum in die provinsie se landbou vervul. Die departement is tydens Van Rensburg se termyn verskeie…

Pryskonvergensie tussen termynpryse vir afgeleide instrumente op die JSE se mark vir landboukommoditeite en plaaslike pryse op die fisieke mark sodra die JSE-instrumente verstryk, is noodsaaklik vir die funksionering van die mark. Wanneer die termynkontrakte op die JSEmark dus verstryk, moet die prys daarvan en van die onderliggende kommoditeit byna op dieselfde prysvlakke verkeer. Opbergers speel ’n belangrike rol in die uitreiking van die JSE se silosertifikate én algemene silosertifikate. Hulle verseker dat die betrokke voorraad wat op hierdie sertifikate aangedui word, in die silo beskikbaar is. Dit dra by tot die integriteit van die afgeleide mark (JSE/Safex) en is van uiterste belang vir al die markdeelnemers. Só speel opbergers ’n groot rol om die integriteit van die totale mark te verseker: ■ Lede van Agbiz Grain wat betrokke is…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 1,3%, of $2,64/t (R39,97/t), tot $204,83/t (R3 101/t) gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 35,7%, of 53,84/t (R815,09/t), hoër. Verwagte pryse: Maart – $215,42/t (R3 261/t), Mei – $215,42/t (R3 261/t), Julie – $210,78/t (R3 191/t), September – $184,79/t (R2 798/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 0,4%, of R13/t, tot R3 403/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geelmielies het met 0,4%, of R14/t, tot R3 462/t gestyg. Op ’n jaargrondslag is witmielies 9,8%, of R305/t, duurder, terwyl geelmielies 19,2%, of R558/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Mrt. – R3 359/t, Mei – R3 189/t, Jul. – R3 138/t, Sept. – R3 024/t. Verwagte geelmieliepryse: Maart – R3 450/t, Mei – R3 314/t, Julie – R3 270/t, September – R3 310/t. INTERNASIONAAL:…

Dr. Willem Lombard, ’n landbou-ekonoom van die Universiteit van die Vrystaat, is vereer vir sy navorsingswerk oor die ekonomiese impak van veediefstal in Suid-Afrika. Hy is saam met ’n navorser van Australië die mede-ontvanger van die Joseph F. Donnermeyer New Scholar-toe-kenning van die Internasionale Vereniging vir die Studie van Landelike Misdaad (ook bekend as ISSRC). Volgens Lombard plaas die toekenning die kollig op die probleem van veediefstal in Suid-Afrika. “Baie mense reken dit kry nie genoeg aandag binne navorsingsgeledere nie,” sê hy. In 2019 het hy saam met sy kollega dr. Yonas Batha ’n navorsingsartikel oor die ekonomiese impak van skaap- en bokdiefstal in Suid-Afrika in die vaktydskrif Acta Criminologica: African Journal of Criminology & Victimology geskryf. Daarvoor is inligting in 2017 onder 228 boere in KwaZulu-Natal ingesamel, waarvan 93,4%…

Spensplaas het ’n nuwe hooftuinier, me. Geraldine Jacobs van Blomnek. Sy het eers as vrywilliger in die tuin gewerk. Nadat die vorige tuinier bedank het, het me. Kath Eybers haar gevra om heeltyds daar te werk. Sy het agt jaar lank gewerk op ’n nabygeleë plaas wat onder meer tafelolywe en pekanneute verbou, tot sy in 2020 afgelê is. Geraldine het toe vier maande lank by die huis gebly en dit geniet om Spensplaas toe te kom. “Ek het al baie geleer, en hier dinge gesien wat ek nog nooit gesien het nie.” Sy moet elke dag murgpampoentjies pluk, die ou en geel blare van die plante afpluk, onkruid uittrek en die plante natlei. Volgens haar het die tuin al baie mense gehelp, maar kan nog meer help. “Baie mense…

INLIGTING OOR INTENSIEWE SKAAPBOERDERYSTELSEL My vraag is op die volgende scenario gegrond: Ek deel my ooie in agt groepe en roteer hulle 30 dae by die ram, vyf maande dragtig, drie maande speen, een maand herstel en een maand by die ram. Ek het elke maand ooie wat lam en kan maandeliks lammers bemark. Hoe volhoubaar is dit? Ek kan my ooie op viertandouderdom vervang. Jou voorstel is nie volhoubaar is nie. Jou insetkoste sal hoog wees, veral as jy van sinchronisasie gebruik maak. Dit is ’n “stadige stelsel” waarin relatief lae uitsette nie die insetkoste behoorlik kan dek nie. Dit is nie ’n goeie idee om jou ooie op viertandouderdom te vervang nie. Ooie bereik topproduksie eers vanaf dié ouderdom. Jou kudde gaan te jonk wees en jy gaan…

Diep spoor deur Jeanette Stals. Uitgewer: Penguin Random House. Prys: R280. Oor die Groot Trek is al baie geskryf, maar in hierdie nuwe historiese roman word daar vanuit die perspektief van drie uiteenlopende vroue na dié geskiedkundige gebeurtenis gekyk. Katrien is ’n sensitiewe Bolander wat moeilik aanpas by die lewe aan die Oosgrens, waar haar man en seun dolgelukkig is. Toe die lewe daar onuithoubaar raak, besluit hulle om die plase te verkoop en hul waens te pak om saam met Hendrik Potgieter na die binneland te trek. Saam met Katrien is Dina, haar eertydse slavin en maatjie van kindsbeen af. Hulle is meer soos susters, of soos Dina sê: “Twee kante van dieselfde vrou.” Dan is daar ook Thabisa, ’n jong Zoeloevrou wie se hele familie uitgewis word in…

INENTIN G is die enigste manier om slenkdalkoors te voorkom. Muskiete wat die draer van die slenkdalkoorsvirus is, kan met middels bestry word wat vir die bekamping van muskiete geregistreer is, gewoonlik dippe, sproeie en opgietmiddels wat deltametrien bevat. Vanselfsprekend is jaarlikse inenting teen die siekte die doeltreffendste, maklikste roete om uitbrekings te voorkom. Die nasionale dieregesondheidsforum en Afrivet se tegniese span, wat ’n borg van die forum is, sê in die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa) se verslag oor siektes wat in Desember deur veeartse aangemeld is, die slenkdalkoorsvirus is nie kieskeurig nie. Daarom moet alle veeboere hul vee inent, veral noudat dit landwyd gereën het, muskiete oral voorkom en die kans dus altyd daar is dat hierdie gevaarlike siekte kan uitbreek. Skape word die ergste aangetas, maar bokke,…

Die swak ekonomie en gevolge van die droogte in die Wes-Kaap blyk duidelik met 53% van die distrikte wat ’n negatiewe prysneiging toon teenoor 44% in die vorige 12 maande. In die tabel is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die provinsie vir die 12 maande tot verlede November. Van die distrikte waar pryse stewig gestyg het, is Calitzdorp en Montagu met onderskeidelik 22,5% en 24,4%. Pryse by George, Malmesbury, Vanrhynsdorp en Oudtshoorn het met meer as 10% gedaal. Altesame 268 ooreenkomste (38,5% minder as die vergelykende vorige 12 maande) is in 26 distrikte gesluit. In die proses is 155 898 ha teen R2,633 miljard verhandel. Die verkope volgens plaasgrootte vergelyk soos volg (met die vorige jaar se persentasie tussen hakies): Kleiner as 50 ha, 35% (35%);…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com BOEREDAE 4 MAART: Kuilvoerdag, Klipheuwel-plaas, Durbanville. Lesings, uitstallings en demonstrasies. E-pos: wc@mpo.co.za,0767741284. 27-28 MAART: Werksessie met Gabe Brown (’n Amerikaanse kenner van herlewingslandbou), aangebied deur die instituut vir volhoubare boerdery in Suid-Afrika, Lowerland-plaas, Prieska. E-pos: info@permaculture instituteforsouthernafrica.org FEESTE, EKSPO’S 25 FEBRUARIE: Beoordeling van die Suid-Afrikaanse suiwelkampioenskapskou, aangebied deur Agri-Expo. 26 MAART: Aankondiging van die Suid-Afrikaanse suiwelkampioene, aangebied deur Agri-Expo. 7 MEI: Internasionale Sauvignon blanc-dag, aangebied deur Agri-Expo. Razelle Galant, e-pos: razelle@agriexpo.co.za KONFERENSIES 11 MAART: Vloot-en-brandstofbestuurkonferensie, aangebied deur Maphosa Management Consultant. E-pos: chris@maphosam. co.za, web: www.maphosamanage ment.co.za, 010 214 0666. 22-24 JUNIE: Africa Agri Tech, Sun-arena, Menlyn. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in die behoefte…

By die laaste skaduwee op die poel, soos die son al hoe meer by die diep, nou kloof inloer, is waar die forel nog veilig voel. Vanuit die koelte onder ’n dwergkareeboom sit en kyk ek hoe my twee seuns van agter die skuiling van ’n groot rots in die rivier hul klein kunsvliegies by die skadukol probeer uitkry. Agter hulle, teen die steil hange van die rotsbesaaide kloof, staan die maanhaarstompie rooi in blom. Hoër op, by die groen oog van ’n fontein, is ’n stand skokkend pienk suurkanol. ’n Rooivalkie dra hoog teen die kranse wapperend vir sy kroos kos aan. Ek haal ’n perske uit die rugsak. Ons boerevriend het daarop aangedring dat ons eers ’n paar in sy boord pluk voordat ons die kloof ingestap het.…

MNR. JOHAN HOFFMAN , Merino-en-saaiboer van Bothaville, wat as Stamboek en Vleissentraal se Kleinveeboer van die Jaar bekroon is. Lees die artikel op bl. 40. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Marie-Louise, het drie kinders: Jos, wat saam met ons boer, en twee dogters, Theresa wat by L’Oréal in Frankryk werk, en Carina wat op Hoopstad skoolhou. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ja, landbou aan die Universiteit van die Vrystaat. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek en Marie-Louise teel watervoëls wat ons in kampe met dammetjies neffens die plaashuis aanhou. WAAR HOU JY VAKANSIE? In die Krugerwildtuin en by Uvongo aan die KwaZulu-Natalse Suidkus. WATTER RUGBY- EN ANDER SPORTSPANNE ONDERSTEUN JY? Cheetahs.…

DIE grootste speenkalfveiling nóg deur ’n enkelverkoper het ’n omset van meer as R64 miljoen behaal. Die Dorlandtrust se speenkalfveiling het reeds verlede jaar opslae gemaak toe 5 200 speenkalwers binne 45 minute teen ’n omset van R54 miljoen van die hand gesit is. Op vanjaar se veiling het die aanlyn verkope alleenlik reeds meer as R55 miljoen beloop. Mnr. Victor Matfield, besturende direkteur van Wildswinkel wat die veiling met die samewerking van GWK op die GWK-Veewinkel-platform aangebied het, sê dit beteken dat 87% van die veilingverkope aanlyn gedoen is. “Ons het 28 registrasies gehad met 4 wat in persoon en 24 wat aanlyn geregistreer het. Uiteindelik was daar 14 aktiewe bieërs waarvan 4 in persoon en 10 aanlyn gebie het. Van die tien aktiewe bieërs was daar 274 aanlyn…

BOERE het veels te lank ’n ondergeskikte rol in grondhervorming gespeel, al is hulle op voetsoolvlak in ’n beter posisie om oplossings aan die hand te doen. Dít moet nou dringend verander, was die boodskap van sprekers op die stigting van Maluti Farming-PALS, ’n transformasie-inisiatief geskoei op die suksesvolle Witzenberg-PALS. Sowat 50 Oos-Vrystaatse kommersiële en opkomende boere, verteenwoordigers van landbou-ondernemings, landbou-organisasies en regeringslui het die stigtingsvergadering op 28 Januarie op Bethlehem bygewoon. Dit volg kort op die hakke van die stigting van die Mpumalanga-PALS op 15 Januarie in Mbombela. “As verhoudings op grondvlak nie verbeter nie, kan ons soveel transformasie doen as wat ons wil, soveel grond oordra as wat ons kan, maar dit sal nie help nie,” het mnr. Piet Potgieter, bestuurder van landbou-ontwikkeling by VKB en een van…

DIE sakeredding van Nieuwoudtville Rooibos vorder “bevredigend”. Heelwat van die maatskappy se skuld is al gedelg. Mnr. Herman Bester van Tygerberg Trustees, wat verlede jaar as sakereddingspraktisyn aangestel is, sê die aanleg is in bedryf. Die rooibosmaatskappy het reeds ’n aanbod met die volume tee wat hy bereid is om van vanjaar se oes te koop en die prys wat hy sal betaal, aan boere gestuur. Dit is die boere se besluit of hulle dit gaan aanvaar of nie. Die maatskappy gaan voort met die installering van ’n nuwe masjien wat 1 miljoen boksies met 20 teesakkies elk, per maand kan verpak. Dit sal produksie van verpakte tee van 250 000 boksies per maand tot 1,25 miljoen boksies per maand verhoog. Die opleiding van werkers sal begin nadat die verpakkingsmasjien…

VEE ARTSE het teen druktyd geraam sowat 10 maande se voorraad van die teenparasietmiddel ivermektien vir dieregebruik is binne weke uitverkoop ná inligting oor die middel se doeltreffendheid teen Covid-19 ’n stormloop en lewendige swartmark vir dié middels geskep het. Duisende liter ivermektienprodukte is binne sowat drie weke verkoop, en gegewe die klein dosisse wat nodig is, van nagenoeg 1 ml per 50 kg liggaamsgewig, kon miljoene mense al daarmee behandel gewees het. Te midde van ’n rekordreënjaar en gevolglik hoë risiko vir parasietbesmettings, is die vraag na ivermektien besonder hoog, maar dr. Danie Odendaal, ’n veeartsenykundige konsultant en direkteur van die Veeartsnetwerk van Suid-Afrika, sê nuwegenerasie- aktiewe bestanddele soos doramektien en moksidektien kan ook teen parasiete en wurms aangewend word en is in sekere gevalle beter opsies as ivermektien.…

DIE varsproduktebedryf het in Januarie binne ’n enkele dag twee mense verloor wat ’n reusebydrae tot die bedryf gelewer het. Mnre. Welmar Ras en Maine Daniels het albei met hul dood by die RSA Groep gewerk. Ras is op 10 Januarie ná ’n siekte oorlede en Daniels het op Maandag 11 Januarie aan ’n hartaanval gesterf. Mnr. Tommie van Zyl, uitvoerende hoof van ZZ2, het jare lank sake gedoen met die Daniels-familie en het ook nou saamgewerk met Ras in die jare dat hy by die RSA Groep betrokke was. BRUGBOUERS “Maine Daniels was ’n brugbouer van formaat. Hy was ’n beskeie en toegewyde dienaar van sy familie en vriende. Hy het ’n groot rol gespeel met die suksesvolle privatisering van die Kaapstadmark en die sukses van die mark die…

Baie boere bereik ’n stadium in hul lewe dat hulle nie meer wil boer nie, hetsy vanweë gesondheidsredes of uit vrye wil. Soms verkoop boere hul plaasgrond of boerdery en kan dan daaruit ’n inkomste vir hul aftrede ontvang. Maar hoe gemaak wanneer dit nie ’n opsie is om te verkoop nie? ’n Aftree-annuïteit is ’n spaarproduk vir aftrede wat jou in staat stel om te belê terwyl jy belastingverligting ontvang. Dié produk is ideaal vir mense soos boere wat vir hulself werk omdat hulle nie bydra tot ’n werkgewer se pensioen- of voorsorgfonds nie. Bydraes tot ’n aftreefonds is belastingaftrekbaar met sekere limiete. Jy sal dus teen ’n laer bedrag van belasbare inkomste belas word. Dit kan daartoe lei dat jy aan die einde van die belastingjaar ’n groter…

Covid-19 se vernietigende uitwerking op toerisme het die volstruisbedryf, wat reeds ses jaar onder droogte steier, verder onder druk geplaas. “Dit is steeds bitter droog in volstruisproduksiegebiede,” sê mnr. Piet Kleyn, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Volstruisbesigheidskamer (SAVBK). Covid-19 maak toestande nóg moeiliker. Die bedryf is baie afhanklik van internasionale én plaaslike toeriste. Pandemieverwante inperkings op reis, restaurante en alkoholverkope het besoekers beperk en verkope van volstruisvleis en -leerprodukte benadeel. Baie volstruisboere het ook gasteverblyf wat nou gekoppel is aan volstruis- en ekotoerisme. Kleyn is daarom baie dankbaar vir die landbounetwerkorganisasie Saai se veldtog om die koop van volstruisprodukte aan te moedig. Dr. Theo de Jager, voorsitter van Saai, vra Suid-Afrikaners in ’n video “om hand by te sit om die boere op Oudtshoorn se nood te verlig”. Wat uitvoer…

Die jaar 2020 was saam met 2016 die warmste jaar wat nóg aangeteken is, luidens navorsing deur die Amerikaanse ruimte-agentskap Nasa. Die gemiddelde globale temperatuur op land vir 2020 was 1,02 °C warmer as die basislyn van 1950 tot 1980. “Die afgelope sewe jaar was die warmste sewe jaar wat tot dusver gemeet is,” sê dr. Gavin Schmidt van Nasa se Goddard-instituut vir ruimtestudies oor die voortgesette verwarming van die aarde. “Of een jaar nou ’n rekord is of nie, is nie regtig belangrik nie. Dit is belangriker wat die langtermynneigings vir ons wys. Op grond van hierdie neigings, tesame met die voortgesette impak van mense op die klimaat, moet ons verwag dat rekords voortdurend oortref sal word.” BESOEK data.giss.nasa.gov/gistemp vir nog inligting.…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Presisietegnologie en akkurate aantekeninge. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Gebruik die beste kundiges tot jou beskikking en neem besluite volgens akkurate aantekeninge. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Om ramme sonder teelwaardes te gebruik. Dit sit die bereik van ’n teeldoelwit met ’n paar jaar terug. WIE WAS JOU MENTOR? Mnr. Gerald van Heerden, destydse adviseur van die Nasionale Wolkwekersvereniging. WAT IS JOU GROOTSTE STRUIKELBLOKKE? Die ongunstige politieke klimaat wat op alles betrekking het.…

Ledigheid hoef nie altyd die duiwel se oorkussing te wees nie. ’n Plaasbestuurder wat begin vanjaar weens reën nie gereeld buite kon werk nie, het die tyd benut om ’n plan te bedink om die plaasvoertuie se lekkende buitebande makliker te herstel. Mnr. Zane Phomane, voorsitter van die gemeenskapseiendomsforum van die Donkerhoekprojek (sien die kassie “Spanwerk op Donkerhoek”) en ook bestuurder van die naasliggende Heuningkrans-Merinostoetery van mnr. Eddie Prinsloo, is reeds die afgelope 32 jaar by dié boerdery betrokke. Een van Phomane se take op Heuningkrans is die instandhouding van die voertuie se bande. As hy nie al sukkelende met ’n hamer en beitels ’n lekplek kan herstel nie, is hy die een wat die wiele vir herstelwerk dorp toe moet karwei. Groot was Prinsloo se verbasing toe Phomane hom…

■ MPUMALANGA Algehele wenner, wenner van die afdeling 800-899 km, Mpumalangawenner, asook jongduifwenner: Henrico Viljoen met duif nr. 1213 NFS 19 Klub: Pionier-klub, Middelburg, Mpumalanga Afstand: 876 km Tyd: 16:53:36 op dag 1 Spoed: 1 368 m/min ■ GAUTENG Afdeling 650-799 km, asook Gauteng-wenner: Die Painters Stear Painter met duif nr. 575 WRPD 18 Klub: KPU, Krugersdorp Afstand: 698 km Tyd: 14:57:01 op dag 1 Spoed: 1 349 m/min ■ LIMPOPO Wenner: Stompie Erasmus met duif nr. 2561 YSC 17 Klub: Loskop, Groblersdal Afstand: 884 km Tyd: 17:31:30 op dag 1 Spoed: 1 316 m/min ■ VRYSTAAT Wenner: André van Tonder met duif nr. 851 VPU 19 Klub: VPU, Sasolburg Afstand: 677 km Tyd: 15:32:52 op dag 1 Spoed: 1 224 m/min…

TOEGANGSBEHEER STELSEL PAS COVID-19-PROTOKOL TOE Pakhuise, wynkelders, markte en verwerkingsaanlegte is weens Covid-19-inperkingsmaatreëls in ’n bottelnek van toegangsbeheer en verpligte data-opname gedwing. Mnr. Philip Jonker, ’n Wes-Kaapse boer en eienaar van Afri. Can Microfactories, het met die samewerking van die David-en-Susan-Dell-stigting ’n toegangsbeheerstelsel ontwerp wat binne vier sekondes al die nodige skanderings doen en opnames maak om die veiligheid van die werkperseel te verseker en produktiwiteit te verbeter. Waar dit voorheen arbeid, tyd en risiko geverg het om werkers se temperatuur te meet, hande en skoene te ontsmet en name by ’n register in te voer, kan die Good to Go-stelsel dit alles doen sonder dat werkers met mekaar of toebehore in aanraking kom. Die stelsel identifiseer elke werknemer deur middel van voorafgeprogrammeerde gesig-identifikasie. Die werker se temperatuur word gemeet,…

B ootvaarte vanaf die Kaapse kus na die oop see om diepseevoëls te besigtig en af te neem, is een van Suid-Afrika se suksesvolste voëlkyktrekpleisters wat groot getalle buitelandse en plaaslike voëlkykers lok. ’n Mens kan regdeur die jaar só ’n uitstappie onderneem (jy bespreek vir twee dae, ingeval die weer sleg is op die eerste dag). ’n Ervare gids is altyd byderhand om die seevoels, wat meestal moeilik is om van mekaar te onderskei, te help identifiseer. Die bote vertrek gewoonlik douvoordag en die vaart duur sowat agt uur. Hulle spoor langlynvissersbote of sleepnetbote met radars op. Die aktiwiteite rondom die bote en veral die afval wat oorboord val, lok letterlik duisende seevoëls wat op soek is na ’n maklike ete. SELDSAME VOËLS ÉN VISSE Gewoonlik kan jy ’n…

Al ooit gewonder wáár op aarde ongewone plekname, soos Tonteldoos, Mier en Koekenaap, vandaan kom? Plekname van Suider-Afrika, die eerste vertaalde en bygewerkte uitgawe in Afrikaans van die Engelse Dictionary of Southern African Place Names, het onlangs die lig gesien. Dit is ’n baie lekker bron oor die herkoms van interessante name. Dis geskryf deur Peter E. Raper, Lucie A. Möller en L. Theodorus du Plessis. WAAROM INTERESSEER DIE NAME VAN PLEKKE JULLE? Ons belangstelling is reeds op universiteit geprikkel, maar spesifiek plekname het eers later in ons werk, wat oor meer as 40 jaar strek, ter sprake gekom. Dit is voorbeelde van taal- en kulturele tekens wat dikwels ’n sekere oorsprong het. Dit kan verwys na die historiese gebeure wat by die plekke afgespeel het, of lig een of…