Indholdsfortegnelse for 22 Apr 2021 i Landbouweekblad

JAG, waaronder trofeejag van olifante, is op 6 April die eerste keer in ses jaar in Botswana hervat. Pres. Mokgweetsi Masisi het in 2019 aangekondig dat hy die jagverbod wat in 2014 deur sy voorganger, mnr. Ian Khama, ingestel is, gaan ophef. Die Covid-19-pandemie het egter gekeer dat jag in 2020 hervat kon word. Die Botswana-wildleweprodusentevereniging (BWPA) is verheug dat trofeejag vanjaar weer aan die gang kan kom en sê hy is gereed om die land se status as topjagbestemming te herstel. “Ons ondervind nog die verliese wat die verbod veroorsaak het, soos die meer as 90% van jagondernemings wat tydens die verbod hul sake na ander lande geneem het,” sê me. Debbie Peake, woordvoerder van BWPA. Die jagverbod het Botswana se wildlewe en habitatte eerder geskaad as bevoordeel, asook…

In sy boek Outliers stel Malcolm Gladwell sy reël van 10 000 uur bekend. Die veronderstelling is dat dit 10 000 uur duur om enigiets werklik onder die knie te kry. Vir die Beatles was dit hoeveel ure hulle in Hamburg en Liverpool se klein agterstraatkroeë moes speel voor hulle reg was om die wêreld te verower. Vir Bill Gates was dit sy vroeë toegang tot rekenaars op die tere ouderdom van 13 wat aan hom sy 10 000 uur se programmering besorg het, wat uiteindelik sy roem sou verseker. Of soos ’n boerevriend dit mooi stel: “Jou 10 000 uur gaan jou eintlik 10 000 uur kos.” ’n Mens dink onwillekeurig aan Gladwell se teorie met die nuus dat twee uiters belangrike landbouinstellings se bestaansreg onlangs deur die ouditeur-generaal…

’N NUWE aanlyn handelsplatform is daarop gemik om boere in staat te stel om hul landbouprodukte maklik en goedkoop te bemark. TonnUp is geskep vanweë ontevredenheid met en wantroue in die bestaande graanmark. ’n Groep graanboere wat ontevrede is met die wyse waarop Graan SA klagtes teen die JSE se Safexstelsel behartig het, se aanlyn gespreksgroep, BasisDiff, het momentum verleen aan die skepping van dié nuwe platform. Mnr. Stephen Krüger, direkteur van TonnUp en self ’n mielieprodusent van Viljoenskroon, sê graanboere praat al van voor 2015 onder mekaar oor ’n alternatiewe kommoditeitsmark onafhanklik van die JSE. Daar was veral begin verlede jaar groot frustrasie onder produsente toe ’n liggingsdifferensiaal vir sojabone afgekondig is. TonnUp is só gebore. “Dit is ’n elektroniese platform wat boere in staat stel om self die…

Mnr. Danie Bester, bobaas-sojaboonboer van Balfour, Mpumalanga, het dit weereens reggekry om ’n supersojaboonplant met nagenoeg 2 044 peule te produseer (foto heel links). Bester, een van die wenners in verlede jaar se Graan SA Groei vir Goud-kompetisie, probeer die afgelope ses seisoene elke jaar ’n rekord-sojaboonplant produseer. Die stamdeursnit (foto links) is beduidend, maar minder as die 6 cm van ’n stam ’n paar jaar gelede. Bester reken as een van die sytakke van dié plant nie Sclerotinia gekry het nie, sou dit die 3 000 peul-kerf kon verbysteek. Die eerste sytak het meer as 600 peule gelewer.…

DIE groot gevaar met die wetsontwerp oor onteiening sonder vergoeding lê in die moontlikheid dat dit deur amptenare misbruik sal word wat die wet nie verstaan nie en hulself daardeur sal probeer verryk. Daarom moet die misbruik van die wet strafbaar wees. Dié waarskuwing kom van die sentrum vir ontwikkeling en onderneming (CDE) in sy kommentaar oor die wetsontwerp. Om amptelike misbruik te voorkom, stel die CDE veranderinge in die beoogde wetgewing voor waarvolgens amptenare in hul persoonlike hoedanigheid strafregtelik aanspreeklik gehou kan vir onteiening weens ander redes as waarvoor in die wet voorsiening gemaak word. In ernstige kritiek op die wetsontwerp sê me. Ann Bernstein, uitvoerende direkteur, dit is die slegste tyd denkbaar vir Suid-Afrika om sy onteieningsproses te hersien. Die land pro-beer desperaat beleggings lok en kan die…

SUID -AFRIK A is in ’n beter posisie as die afgelope dekade, maar daar is nog heelwat kwessies wat sy ekonomiese groei kniehalter en volhoubare belegging verhinder. Só het mnr. Theo Vorster, uitvoerende hoof van Galileo Capital, op die Bayer Climate Fieldview-bekendstelling in Pretoria gesê. Die land sukkel op politieke terrein en maak in baie gevalle steeds te veel staat op ekonomiese meevallers om vorentoe te beweeg. Die ligpunte sluit in die Reserwebank en sy onafhanklike monetêre beleidskomitee wat steeds rasionele ekonomiese besluite neem, asook die land se tesourie wat steeds ’n kundige en rasionele instelling bly. “Intussen beskerm die land se howe private eiendomsreg met ’n vrye regsbank wat steun op die Grondwet, terwyl die land se vrye media nie aan bande gelê word nie,” het hy gesê. Suid-Afrikaners…

DIE Suid-Afrikaanse landboubedryf groei gesond en uitvoermarkte moet uitgebrei en gediversifiseer word om voorsiening te maak vir die toename in produksie. Dít was die sleutelboodskap uit ’n paneelgesprek gereël deur die landbousakekamer Agbiz oor uitvoermarkte in die Brics-lande. Mnr. Wandile Sihlobo, hoofekonoom van Agbiz, het navorsing aangehaal wat wys dat Suid-Afrika se landbouproduksie sedert 2010 met 19% toegeneem het, en die sektor se bruto waarde met 44% gestyg het. Wat bemoedigend is, is dat die uitbreiding oor al die subsektore heen en ook in die verwerkingsektor geskied het. Tuinbou het gegroei met 70%, diereproduksie met 43%, saaiboerdery met 22% en landbouverwerking met 13%, aldus data van die buro vir ekonomiese navorsing (BER) en die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP). BFAP voorspel verdere groei oor die volgende tien jaar, wat…

Kliënte moet besef hoe die struktuur van ’n lewenspolis werk. ’n Versekeringsmaatskappy (die versekeraar) kom met ’n persoon (die eienaar of kontrakterende party) ooreen om, in ruil vir ’n premie, polisvoordele te verskaf tydens ’n sekere gebeurtenis (soos die dood). Die polisvoordele kan aan die eienaar of ’n derde party (die begunstigde) gebied word. Ons praat gewoonlik van ’n “kontrak tot voordeel van ’n derde” wanneer die polisvoordele aan ’n derde party aangebied word. VOORBEELD Hannes (wat die premies betaal) betaal al jare lank die premie op ’n lewenspolis van XYZ-versekeraars met ’n doodsvoordeel van R100 op sy pa, Albert (die versekerde), se lewe. Min wetende is Hannes se ma, Karen, die eienaar van die lewenspolis en is Hannes (die begunstigde) slegs die benoemde begunstigde. Albert, as die versekerde lewe,…

Die vraag na varswatervis, soos kurpers (tilapia), in Suid-Afrika, asook die res van Afrika, styg steeds, maar aanlegte is nodig sodat die vis geblik kan word om bemarking te vergemaklik. Mnr. Charles Marais, ’n kenner wat oor jare talle damstelsels gebou het, sê die vraag oorskry nog altyd die aanbod, maar die probleem lê by die bemarking van die vars vis. “Die ideaal is om ’n aanleg te bou waar die vis geblik kan word as dit markgereed is. Dit het dan ’n rakleeftyd van drie jaar en kan ook op ander plekke in Afrika bemark word. Wat nodig is, is ’n belegger of ’n groep wat saamspan om ’n aanleg van sowat R3 miljoen van die grond af te kry.” Hy meen die Covid-19-pandemie het ’n impak op die…

■ Klimaatverandering hou ’n ernstige bedreiging vir die landbou in, en kan landbouproduksie wêreldwyd teen 2050 met 17% laat verminder. ■ Die landbou is een van die groot sondaars wat organiese koolstof wat in die grond vasgevang was, in die atmosfeer vrylaat, maar het ook ’n reusepotensiaal om koolstof weer in die grond vas te lê deur grondbewerking tot die minimum te beperk. ■ Boere kan ’n bykomende inkomste verdien deur koolstof namens ander ondernemings in die grond vas te lê.…

VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is getroud met Marinda Holtzhausen van Marquard wat musiek aan die UV gestudeer het. Sy was jare lank ’n musiekonderwyseres. Ons het twee dogters, Mardie en Estie, wat albei arbeidsterapie aan die UV gestudeer het. Mardie en haar man, Johann Louw, woon in die Paarl saam met hul twee seuns, Neil (11) en Henri (9). Estie woon op Wellington. LEES JY GRAAG? Ja, meestal die koerant en vaktydskrifte. WAT IS JOU ANDER STOKPERDJIES EN BELANGSTELLINGS? Ek hou daarvan om houtwerk te doen, en ek kyk graag sport. Ek hou veral van rugby en krieket en is steeds ’n groot ondersteuner van die Cheetahs. Verder stap ek graag en werk in die tuin. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ons het al die jare op Hartenbos vakansie…

RESEP VIR SKAAPVOER MET KORINGSAAD Wat moet ek saam met koring meng om dit vir skape te voer sodat hulle nie diarree kry en vrek nie? Ek het 20 ton koringsaad. Kleingrane, veral koringsaad, se energie is hoogs beskikbaar. As dit nie reg gevoer word nie, kan diere maklik suurpens kry. Dit word aanbeveel dat koring heel gevoer moet word en hoogstens 50% van die energiebron moet uitmaak. Wanneer hoër insluitingsvlakke gebruik word, word die insluiting van doeltreffende buffers al belangriker. Gebruik Voermol Landelek (reg.nr. V15414, Wet 36 van 1947), ’n klaargemengde lek wat spesifiek ontwikkel is vir die veilige benutting van mieliereste, weimielies en kleingraanreste waar daar nog baie pitte sigbaar is. Dit bevat buffers van goeie gehalte en medikasie wat suurpens voorkom. Hierdie produk pak ook proteïen- en…

Moet nooit mikotoksiene as ’n nietigheid afmaak nie. Dit behoort altyd in boere se visier te wees. Wanneer die meeste boere – veral melkboere – die woord mikotoksiene hoor, dink hulle aan kuilvoer. Hulle probeer onthou wanneer hulle laas enige muf, skimmel of swamme in die kuilvoer opgemerk het, en indien geen klokkie lui nie, gaan hulle aan met hul ander dagtake. Mikotoksiene is egter ’n geslepe vyand wat nie noodwendig maklik sy gesig wys nie. Mikotoksiene is altyd teenwoordig. Die soorte en vlakke van mikotoksiene wat voorkom, verskil, maar daar is altyd ’n mate van besmetting wat moontlik die gesondheid en produksie van jou koeie kan beïnvloed. Koeie het gewoonlik die vermoë om met laevlakbesmetting van sekere mikotoksiene saam te leef en mettertyd daarby aan te pas. Tog weet…

Jy moet weet, as jy na een van oom Willie se ongelukstories luister, gaan dit lank en snaaks wees. Ons gesels oor verlede week se botsing teen oom Daantjie Dop. Oom Daantjie Dop is ’n man wat van vroegaand tot sonop sy tyd verwyl met ’n dubbele brandewyn in sy hand. Sy ryding is ’n fris ou Ford 250-bakkie. “Môre, oom Willie. Ek hoor Oom was in ’n ongeluk. Gaan dit al beter?” “Jong, laat ek jou nou ’n storie vertel. Ek was amper dood! Laas Vrydag wou ek aan my trekker werk en toe ek my toolbox oopmaak, kom ek agter iemand het my 17-spanner gevat. As ek daai do.... in die hande kry, gaan hy k#@! Jy ken my, ’n volledige stel is al wat my gelukkig maak.…

After the 13 episodes of the first series of African Farming recently came to an end on the channel Mzansi Wethu, you now have the chance to see all the episodes again on our African Farming website at www.africanfarming.com. Here you will also be able to read every issue of our African Farming magazine, ask us any farming questions you might have, or just get some great farming advice. Thank you to all of you for the great feedback. KEEP IT COMING! Also, don’t forget that we’re on Twitter and Facebook, and if you have access to email, why not sign up for our African Farming e-newsletter? That way you’ll never miss anything! Remember to use #africanfarming and keep on posting your thoughts about the magazine, farming in general, and…

In 2020, in recognition of her excellent management and strong breeding principles, Lerato Senakhomo (30) of the Senakhomo Nguni Stud was named the ARC National Emerging Beef Farmer of the Year. In 2018 she was named the Department of Agriculture and Rural Development’s Young Farmer of the Year after winning the department’s Female Entrepreneur Award and the Land Care Entrepreneur of the Year award. She had climbed the ladder of agricultural progress fast upon completing courses in livestock production, poultry production, project management and hydroponics at Buhle Farmers’ Academy in Delmas, Mpumalanga. SMALL START, BIG MOVE Lerato farms in Bultfontein near Nigel, Gauteng, with her parents, Tshidiso and Mmalerato Senakhomo, who enrolled her at Buhle on the advice of a neighbour. “My parents started small-scale farming on a leased plot…

WHAT IS THE BEST ADVICE YOU HAVE EVER BEEN GIVEN? To Identify my potential and work hard to get the best out of myself. WHAT WOULD YOU HAVE DONE DIFFERENTLY IF YOU COULD? I should have started my own farming business earlier on in my career. WHAT HAS BEEN YOUR BIGGEST SUCCESS TO DATE? I have moved from being happily employed to running my own show in a sector that remains untransformed. It has been difficult to be in the positions I have been in and still be able to do what I do. I see that as a success. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR BUSINESS SO FAR? The late Prof Pieter Rossouw had a huge impact on my life, and I remain indebted to him for…

The wet summer has brought about some good grass but also some bad diseases. Even though outbreaks of wireworm and blue-tongue are happening all over the country, the flocks of sheep at Wandile Khave’s village have managed to stay relatively healthy. Samples showed that these animals had very few parasite eggs in their dung. The skill of doing accurate fecal egg counts is something Wandile has developed to such a level over the years that he now analyses all the fecal samples at the animal hospital in Steynsburg, where he works as herd-health manager. On his travels between villages to give animal-health talks, Wandile was surprised by the number of bluetongue cases. Many of the infected sheep also had bottle jaw, whereas others suffered from sunburnt snouts. A lot of…

BOER GOATS Kehentse and Ophelia Mosimanyane, Tosca, North West We’ve had some disease in our flock, including one mortality, because of the heavier-than-normal rains this season. Our vet suspects it may have been heartwater, although this area is known to be a heartwater-free zone. We’ve never experienced anything like this before. We’ve put the goats onto antibiotics. We think someone may have brought animals in from a heartwater area or that it could have been brought in by migrating wildlife. The weather and veld conditions are conducive to an rise in the tick population, which may have led to this situation. We are in the middle of our breeding season, which started mid-March, and we will take the rams out at the end of April. Normally mating happens in the…

1 500 ton Meer as 1 500 ton sitrusvrugte is in 2020 deur die Orange Heart-vrugte-aksie geskenk aan huishoudings wat tydens die Covid-19-pandemie voedseltekorte ondervind het. Te min voedsel is steeds vir baie Suid-Afrikaners ’n probleem. Die Sitruskwekersvereniging het ’n platform op die Orange Heart-webblad geskep waar kwekers en pakhuise deur skenkingbeloftes hul ondersteuning kan gee. Besoek www.orangeheart.co.za/fruit/ of stuur e-pos aan sive@citrusacademy. org.za vir nog inligting. 21% Landbouproduktiwiteit is wêreldwyd 21% laer as wat dit sonder klimaatsverandering sou wees, luidens navorsing in Nature Climate Change. Die vermindering is gelykstaande aan die verlies van sewe jare met produktiwiteitsgroei. “Dit is soos om produktiwiteit in 2013 te stop te sit en sedertdien geen vooruitgang aan te teken nie,” sê mnr. Ariel Ortiz­Bobea, ekonoom aan die Cornelluniversiteit. Die studie is die eerste…

‘Boere is die beginpunt van die voedselwaardeketting, maar het die minste vermoë om pryse vir hul produkte te beding.’ MNR. STEPHEN KRÜGER, direkteur van TonnUp, oor dié nuwe aanlyn platform vir landbouprodukte. Bl. 14 ‘Onteiening is ’n noodsaaklike euwel in alle gemeenskappe, maar dit is indringend en gevaarlik.’ ME. ANN BERNSTEIN, uitvoerende direkteur van die sentrum vir ontwikkeling en onderneming, oor die wetsontwerp oor onteiening. Bl. 19 ‘Ek dink ons kan aanvaar dat die Land Bank voortaan ’n baie kleiner markaandeel in landboufinansiering gaan hê en hoofsaaklik op transformasie gaan klem lê.’ DR. JOHN PURCHASE, uitvoerende hoof van Agbiz, oor dié beleërde bank se toekoms. Bl. 15 ‘Ons het baie mense met goeie bedoelings om die maatskaplik-ekonomiese omstandighede in die streek te verbeter, ons moet net saamwerk.’ MNR. WEZA MOSS,…

NA gelang van die registrasieproses kan beperkte hoeveelhede sojaboonsaad wat die gesogte Intacta Roundup Ready 2 PRO-tegnologie bevat, al in die volgende produksieseisoen in Suid-Afrika beskikbaar wees. Die plaaslike beskikbaarheid word moontlik gemaak deur die suksesvolle toepassing van die teling- en tegnologieheffings wat saadmaatskappye aanspoor om in nuwe tegnologie in Suid-Afrika te belê. Lede van Graan SA se sonneblom-en-sojaboonwerkgroep het onlangs die geslote proewe van Bayer besoek waar die Intacta- en RR2-tegnologie vir die bekamping van bolwurm, asook verdraagsaamheid teenoor glifosaat as onkruiddoder, as deel van die registrasieproses getoets word. Altesaam 18 kultivars wat die nuwe tegnologie bevat, word plaaslik getoets. In lande soos Brasilië bevat 80% van sojaboonkultivars wat aangeplant word, reeds hierdie tegnologie, wat nou danksy die Suid-Afrikaanse kultivar-en-tegnologie-agentskap (Sacta) se heffing ook plaaslik moontlik gemaak word. Die…

DIE teenwoordigheid van tropiese laagdrukstelsels in die Indiese Oseaan is slegte nuus vir die westelike en suidwestelike binneland. Dit is omdat dit die potensiële reëntyd daar verkort, sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige. Dié gebiede kry gewoonlik van Maart tot Mei hul beste reënval. “Ná middel April behoort toestande weer te verbeter. Daar is steeds ’n kans op reën in die laaste week van April en die eerste deel van Mei oor dié gebiede,” sê Van den Berg. “Omdat Williston, Carnarvon en Calvinia soms met sterk frontale stelsels winterreën kry, is daar ook ’n kans op winterreën oor daardie gebiede.” Oor die baie droë dele van die Oos-Kaap verbeter toestande vir reën vanaf middel April, met Jansenville, Steytlerville en Willowmore wat 20 mm of meer kan kry in…

’N WES-KAAPSE windplaasaanleg het ’n sonderlinge program van stapel gestuur om die bewaring van die streek se voëllewe te bevorder, veral voorrangspesies soos die Kaapse kransaasvoël en verskeie arende. Die Excelsior-aanleg van die energiemaatskappy BioTherm by Swellendam het met die samewerking van verskeie bewaringsinstellings pionierswerk gedoen om nie net deur versagtende maatreëls die verlies aan voëllewe weens die windturbines te beperk nie, maar om die getalle van die voorrangspesies op die windplaas te laat vermeerder. LUGRUIM BESPIED Die bewaringsprogram behels onder meer ’n stelsel waarvolgens turbines afgeskakel word wanneer groot roofvoëls in die omgewing opgemerk word. ’n Groep voëlmonitors word onder meer ingespan om vanuit die windplaas se beheerkamer die lugruim te fynkam om individuele turbines te laat afskakel wanneer van die roofvoëls in die omgewing is. Sedert die begin…

B ENEWENS gesonde, natuurlike opsies soek verbruikers toenemend inligting oor hul voedsel, en aanlyn platforms is die ideale manier om in hierdie behoefte te voorsien. Dit is een van die bevindinge wat me. Alice Rui, ’n senior navorser by die navorsingsmaatskappy Ipsos, op die eerste jaarlikse kongres van die Suidelike Halfrond se vereniging van varsprodukte-uitvoerders (SHAFFE) bespreek het. Rui het ook gesê die Covid-19-pandemie het gelei tot ’n verandering in verbruikersvertroue en groeiende kommer oor voedselveiligheid en hoe voedsel verbruik word. Dit beteken dat belanghebbendes in die bedryf verbruikers voortaan anders sal moet benader. Volgens Rui het die globale verbruikersindeks op ’n jaargrondslag sedert Januarie 2020 met 5,2% afgeneem, maar verbruikersvertroue het vanjaar reeds toegeneem. Dit toon dat verbruikers optimisties is oor die toekoms. In China het verbruikersvertroue gedurende die…

Ongeag die baie lae inflasiekoers – in Februarie 2,9% op ’n jaargrondslag – het die monetêre beleidskomitee (MBK) van die Reserwebank einde Maart 2021 besluit om rentekoerse stabiel te hou. Die inflasiekoers is onder die teikenband van 3-6% van die Reserwebank en daarom kon verwag word dat rentekoerse verlaag sou word. Die Reserwebank het die afgelope paar jaar bekend geword om ’n baie konserwatiewe benadering. Verskeie ekonome meen Suid-Afrikaanse rentekoerse is te hoog, gegewe die swak ekonomiese groei, stygende werkloosheid en lae inflasie. Die MBK het met die bekendmaking van sy besluit syfers bekend gemaak wat sy siening ondersteun dat die ekonomie relatief vinnig gaan begin groei en dat inflasie hoër gaan neig. Volgens sy modelle kan dit ’n styging in rentekoerse regverdig voor die einde van die jaar. Finansiering…

Kleiner damme moet in landelike gebiede in KwaZulu-Natal gebou en onderhou word om bestaans- en opkomende boere opsies vir veesuipings te bied. Dít is een van die voornemens van die provinsie se watermeesterplan, sê mnr. Chris Pappas, wetgewerlid en die DA se woordvoerder vir samewerkende regering en tradisionele sake in KwaZulu-Natal. Dié provinsie het groot watertekorte en veevrektes weens die droogte beleef. Die provinsiale departement van samewerkende regering het die plan voorgelê aan KwaZulu-Natal se portefeuljekomitee vir samewerkende regering en tradisionele sake. Die doel van die plan is om die huidige en toekomstige vraag na water aan te pak. Dit identifiseer kort-, medium-, en langtermyningrypings om watersekerheid op lang termyn te verseker vir huishoudelike gebruik, asook vir die landbousektor en ander ekonomiese aktiwiteite. Slegs twee van die 14 munisipaliteite in…

Ingevolge die Wet op Koolstofbelasting (Wet 15 van 2019) kan koolstofkrediete gebruik word om die aanspreeklikheid te verminder van ondernemings wat hierdie belasting moet betaal. Dit kan tot ’n vermindering van 10% in die belastinglas lei en hierdie ondernemings se mandaat tot korporatiewe maatskaplike belegging ’n hupstoot gee. Dit sal ook van hierdie ondernemings ’n aanloklike finansierings- of beleggingsgeleentheid maak en ’n bydrae tot volhoubare ontwikkeling lewer. Aanvanklik het die wet ’n marginale belasting van R120/t CO2 afgedwing. Dit is in 2020 tot R127/t verhoog. Dit is van toepassing op bykans alle sektore van die Suid-Afrikaanse ekonomie wat kweekhuisgasse vrystel, maar primêre landboubedrywighede is spesifiek uitgesluit van hierdie belasting. Tot 2022 sal die tarief met die inflasiekoers plus twee persentasiepunte styg. Daarna sal dit jaarliks net met die inflasiekoers aangepas…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Genomika, embriospoeling en in vitrobevrugting. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Gebruik die natuur as hulpmiddel wanneer jy besluite neem. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Om my blind te staar teen paradigmas en dit nie te bevraagteken nie. WIE WAS JOU MENTOR? Daar was verskeie. Eerstens my pa, Adriaan. In die Boranbedryf is daar mnre. Francois Smit, Johan Erasmus en Ed Boon, almal van Derby. Hulle het van die begin van my boerdery af die pad saam met my gestap.…

Om jaarliks tot R1 000/ha aan dekgewasse te bestee, klink buitensporig, maar mnr. Pete Nicholson, ’n kiwiboer van KwaZulu-Natal, sê dit is beslis die moeite werd. Hy sê ’n mens kan nie vooraf ’n som maak om die opbrengs op die belegging in dekgewasse te bepaal nie, maar die talle wetenskaplike bewyse van die voordele wat diverse, lewende wortels in die grond en op grondgesondheid het, en die gevolglike veerkragtigheid van die grond-ekostelsel en die gewas wat jy daarin produseer, het hom oortuig van die waarde daarvan. “Kiwi’s hou van grond met ’n hoë organiese koolstofinhoud en die opbou van hierdie koolstof in die grond is een van my grootste doelwitte. My ander doelwitte met die dekgewasse is die bedekking van die grond, vogbewaring, die onderdrukking van onkruid en die…

Wanneer ’n kalfie vir té lank by die ma gelos word, sal die kalfie vir langer as nodig bly drink totdat sy maag bars. “ ’n Koei het vier mae,” sê mnr. Rudi Breedt, plaasbestuurder van Irene Plaas. “ ’n Kalfie se maag is nog nie gevestig nie. Daarom bly die kalfie die eerste paar dae by die ma sodat die kalfie die biesmelk kan kry wat só belangrik is. Ná vyf dae word die kalfies weggevat en in hokkies op die plaas gesit. Die hokke word elke dag skoongemaak. Soggens kry die kalfies 3 liter melk wat van die beeste af kom, en dan weer in die middag. Om 11:00 kry die kalfies water. ’n Klein kalfie drink eintlik nog nie baie water nie, dus gee ons dit net…

Bros uieringe met speserye Jy het nog nie lekker uieringe geëet voor jy hierdie resep probeer het nie. Sit dit voor met ’n sappige steak of beesvleisburger. As jy van brandkos hou, voeg ’n ekstra knippie brandrissievlokkies by. ■ 500 ml karringmelk ■ Sap van 1 suurlemoen ■ 5 uie ■ 750 ml koekmeel ■ 5 ml seesout ■ 5 ml varsgemaalde swartpeper ■ 15 ml paprika ■ 5 ml komynsaad ■ 5 ml fyn komyn ■ 5 ml brandrissievlokkies ■ 5 ml gemaalde koljander ■ Olie, vir diepbraai Giet die karringmelk in ’n niemetaalbak en voeg die suurlemoensap by. Sny die uie in dun ringe en haal dan die ringe versigtig uitmekaar. Sit die uieringe in die karringmelkmarinade en laat staan vir minstens 1 uur teen kamertemperatuur. Meng die…

Hier waar ek op die oomblik in my studeerkamer sit en skryf, kyk ek na ’n geraamde foto van een my kleinkinders. My vrou en ek geniet die rykdom van sewe kleinkinders en ons is vir die een so lief soos vir die ander. Oral in ons huis pryk daar foto’s wat ons gedurig daaraan herinner dat kinders en kleinkinders ’n gawe van die Here is. Waarom net een outjie op my lessenaar staangemaak is, weet ek nie. Dis beslis nie deur my toedoen nie en my vrou verseker my dis ook nie sý nie – en nie een van ons glo in spoke nie! Die outjie gluur my aan met wakker oë wat reguit kyk, en daarby ’n breë glimlag. Soms wonder ek of hy iets vir my wil…

Sowat 6% minder varke is gedurende 2020 in Namibië geslag, teenoor 2019 se produksie, terwyl geen nuwe geregistreerde produsente die varkbedryf betree het nie. Volgens die Namibiese Landbou-unie is hierdie syfers bekend gemaak op ’n vergadering van die land se Vleisraad waartydens die varkkomitee die syfers ter tafel gelê het. Altesaam 44 885 varke is in 2020 by die Vleisraad se geregistreerde abattoirs geslag teenoor 47 509 varke in 2019. Dit verteenwoordig ’n daling vanaf 4 039 ton varkvleis in 2019 tot 3 815 ton in 2020. Die gemiddelde prys in 2020 het tot R34,83 per kilogram gestyg. In 2019 het dit R33,79 per kilogram beloop. Dit was egter nie genoeg om die produksie van varkvleis te laat toeneem nie. Gevolglik het nasionale verkope vanaf R136 miljoen tot R131 miljoen…

A NECESSARY CONVERSATION Sometimes it’s easier simply to brush aside upsetting things that make you deeply uncomfortable. Race in the farming sector is one of those issues. Don’t get me wrong, there are some really great things happening out there – most hard-working South African farmers of all colours are united in their goal to ensure a food-secure country and a prosperous industry. However, there are isolated incidents that one simply can’t ignore. Since starting with African Farming, both on television and in our magazine, I have told the inspiring stories of various black farmers. Most were deeply moving, giving one real hope for a better future, especially in an industry with a history as complicated as farming. Consistently, in all my interviews, I asked the question, “How is your…

IS THERE ANYTHING YOU WOULD HAVE DONE DIFFERENTLY? I would have studied pig production at Buhle – this is what I think is missing in my career. YOUR BIGGEST SUCCESS TO DATE? Having involved John Deere in the operation. It has revolutionised my farming business. WHO HAS MADE THE BIGGEST CONTRIBUTION TO YOUR BUSINESS SO FAR? My parents laid the foundation for my career and they continue to play a big role in my life. The late Mme Pinky Buthelezi also made a big impact on me as a mentor. WHAT KIND OF RELATIONSHIP DO YOU HAVE WITH THE NEIGHBOURING FARMERS? I have a good relationship with my neighbours, who are extremely helpful. We may not be good friends, but we help one another a lot. WAS FINANCING A STRUGGLE…

QUESTION The outbreak of foot-and-mouth disease in 2019 resulted in the cancellation of auctions nationwide – an example of how poor biosecurity on farms can cripple an entire industry. So what can you as a farmer do to improve biosecurity in your setup? Simply put, biosecurity is whatever one can do to reduce the risk of introducing and spreading disease in your herd or flock. The risk of diseases spreading is especially high in intensive farming operations like poultry, pig and feedlot operations, where many animals live close to one another. Zoonotic diseases, those transmissible between animals and man, like brucellosis, are especially dangerous. For livestock farmers, biosecurity is anything that’s done to prevent the introduction and spread of disease in their herds and flocks. This is a danger particularly…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Hou oog op wins as jy jou boerdery uitbrei ■ Ankole-horings verklap geheime ■ Beste Dohne-Merinoteler: ‘Vrugbaarheid is alles’ ■ Nuwe reeks: Herhaalfotografie ■ Boereplan: Son-bakkery skep geleenthede ■ Verstaan soutprobleme in die grond GESIN ■ Wat eet ons vanaand? BEESBOERDERY Je-Miné de la Rey (14) van Pretoria het in ’n studie oor die Ankolebeesras vasgestel die ringe aan die beeste se reusagtige horings kan gebruik word om ’n dier se ouderdom te bepaal, nes jaarringe in ’n boomstam. Die horings is belangrik vir temperatuurregulering. Anders as wat mense dink, is die horings nie juis swaar nie.…

Suid-Afrika is in ’n beter posisie as wat die land die afgelope dekade was, maar daar is nog heelwat kwessies wat ekonomiese groei kniehalter en volhoubare belegging verhinder. Dit was die mening van mnr. Theo Vorster, uitvoerende hoof van Galileo Capital, op die Bayer Climate Fieldview-bekendstelling in Pretoria. Vorster het onder meer as gespreksleier in die paneelbespreking opgetree. PIET LE ROUX skryf: Twak! ANDRE DU TOIT skryf: Is daar medisyne vir nonsens praat? ANITA SMUTS skryf: Watter posisie?! JOHN SMITH skryf: Dis seker net hy wat die “beter posisie” insien. Die landbousektor gaan gebuk onder ’n geveg om oorlewing. JAMES STREAK skryf: Theo, ek het nog altyd waarde in jou sienings gehad, maar ons boere spook met baie ernstige probleme. Eerstens, die platteland verval met swak paaie (veral ná die…

INDIEN die Land Bank van ondergang gered kan word, sal hy ’n baie kleiner rol as landboufinansier speel en hom toespits op ontwikkeling en transformasie in die sektor, glo ontleders en landboukenners met wie Landbouweekblad oor die toekoms van dié sukkelende staatsinstelling gepraat het. “Ek dink ons kan aanvaar dat die Land Bank voortaan ’n baie kleiner markaandeel in landboufinansiering gaan hê en hoofsaaklik op ontwikkeling en transformasie gaan konsentreer,” sê dr. John Purchase, uitvoerende hoof van Agbiz. In sy verklaring op 31 Maart het die Land Bank gesê die R7 miljard wat deur die tesourie beskikbaar gestel is om die bank uit sy skuldverknorsing te help, het met voorwaardes oor ontwikkeling en transformasie gekom. In die kommersiële landbou, wat die afgelope jare deur tussengangers, soos GWK, Obaro, Unigro en…

BEDUIDENDE o n s e k e r h e i d bestaan of die Landbounavorsingsraad (LNR), wat reeds die afgelope vier jaar in ’n kwesbare finansiële posisie is, met sy bedrywighede sal kan voortgaan as hy nie ’n kapitaalinspuiting kry nie, sê me. Tsakani Maluleke, ouditeur-generaal (OG). Sy het die geïntegreerde ouditverslag van die staat se 2019-’20-boekjaar bekend gemaak. Die Land Bank, saam met instellings soos Eskom, die Petroleum-en-gaskorporasie, Denel, die Onafhanklike Ontwikkelingstrust en die SABC, spreek in hul geldstate hul bedenkinge uit of hulle as ’n lopende saak sal kan voortgaan. Maluleke sê verskeie staatsinstellings se geldelike posisie was aan die einde van die boekjaar wat einde Maart vanjaar geëindig het, waarskynlik slegter as einde Maart 2020. Van hulle het ’n verlies gely en kon krediteure vir lang…

1 KONGO (DRK) | Hongersnood bereik rekordhoogte Die Verenigde Nasies (VN) raam dat meer as 27 miljoen mense in die Demokratiese Republiek van die Kongo nou broodgebrek ly – een in drie van dié land se bevolking. Luidens die VN se Voedsel-en-landbou-organisasie en Wêreld-voedselprogram is daar amper 7 miljoen mense wat akute hongersnood beleef. Dit maak die DRK die land met die meeste mense wat dringende bystand met voedselsekerheid kort. Konflik is die grootste oorsaak van die hongersnood, maar die ekonomiese insinking en sosiaal-ekonomiese impak van die Covid-19-pandemie dra ook by. Pogings om die hongersnood te verlig, sluit in die verskaffing van saad, werktuie en lewende hawe, asook voedselhulp. — Verenigde Nasies 2 ETHIOPIË | Vennote skop vas oor dam Samesprekings oor die Grand Ethiopian Renaissance-dam, wat sedert…

Leiers in die georganiseerde landbou lewer ’n groot bydrae om te verseker dat landboubeleid en regulasies nie tot onnodige koste en administratiewe laste lei nie, en ek glo dit word waardeer. Dit kan nie geringgeskat word nie, maar in die proses om sin te probeer maak van nuwe beleidsvoorstelle en regulasies, en hoe om te verseker dat dit wettig, billik en regverdig is, het ek opnuut die waarde besef van die mense wat in die eerste linie hul werk getrou en knap doen. Hulle word so maklik as vanselfsprekend aanvaar. Hierdie mense gaan elke dag huis toe en word waardeer vir hul broodwinnerrol. Hul kinders sien op na hulle, maar besef dalk nie watter belangrike rol hulle speel nie. Ek dink spesifiek aan die graansilobestuurders, gradeerders en die personeel by…

Die opmerklike veranderinge in die aarde se klimaat wat sedert die middel van die vorige eeu waargeneem word, kan in groot mate, indien nie uitsluitlik nie, voor die deur van menslike bedrywighede gelê word. Só meen die Verenigde Nasies (VN) se Voedsel-en-landbou-organisasie (VLO). Die mens se vermoë om die planeet se landskap te verander, tesame met die toenemende bevolkingsgroei, stel die mensdom in staat om die natuurlike staat van die planeet onbedoeld en onvoorsiens, maar ook onherstelbaar te verander. Kweekhuisgasse wat deur ekonomiese bedrywighede vrygestel word, bou geleidelik in die atmosfeer op en verwarm die aardoppervlak en seetemperature, wat weer ander veranderinge in klimaatverskynsels veroorsaak, soos ekstreme droogtes en vloede. Die meeste van hierdie gasse, spesifiek koolstofdioksied (CO2), breek nie vinnig genoeg af nie en bou dus dekades en selfs…

Tot dusver kon die reeks oor bossies en ander blomplante die indruk gewek het dat bossies byna altyd ’n simptoom van uittrapping en agteruitgang van veld is. Dit is wel in ’n groot mate só, veral waar bossies – hetsy smaaklike of onsmaaklike soorte – in grasveld toeneem, of waar dit tans op plekke voorkom waar voorheen gras was. Soms het die omgewing (of die veld op ’n plaas) deur die jare só verander dat dit vandag beter geskik is om oorwegend ’n bossiebedekking te dra. Sekere veld was van nature bossieveld, soos sekere dele in die westelike Karoogebiede. Waar goeie bossieveld uitgetrap of uitgevreet word, sal dit beslis deur meer geharde doringrige of onsmaaklike bossies vervang word. Goed opgepaste en beheerde bossieveld is ongetwyfeld ’n groot bate en moet…

Julle boer oor ’n wye front. Waar word die grootste deel van jul uie verbou? Die meeste word in Limpopo verbou. Ons bemark jaarliks sowat 20 000 ton uie, hoofsaaklik op Suid-Afrika se varsproduktemarkte. Vertel meer van jul natuurvriendelike benadering. Almal by AL3 is ernstig oor die omgewing. ’n Mens kan nie teen die natuur baklei nie. Boonop is dit nie gesond vir die omgewing óf verbruikers nie, dus is daar eintlik nie ’n ander manier as om ’n natuurvriendeliker boerderybenadering te volg nie. Ons skakel chemikalieë sover moontlik uit, bestuur waterbronne volhoubaar, maak ons eie kompos en sorg goed vir ons mense. Ons glo dit is ons Skeppingsdoel en dit is vir ons baie belangrik. Wat is die voordeel van jul oestyd, wat rondom Maart en April aanbreek? Ons…

Ek het nog nie eens kans gekry om my 6.5 Portugese Mauser op die skietbaan in te wy nie, maar dit sal eersdaags gebeur en dan wil ek ’n paar springbokke gaan skiet. ’n Goeie vriend van Adelaide het my ook genooi om vlakvark en rooibok te kom skiet. Om egter soos wat ek beoog met ou oë en ou gewere en ou oop visiere te jag, verg baie verantwoordelikheid van die jagter. Om die waarheid te sê, enige manier van jag verg groot verantwoordelikheid van elke jagter. Kyk na die meegaande foto. Wat ’n pragtige koedoebul. As ek egter met my geweer agter hom aan was, het hy waarskynlik ’n pensskoot gekry. Ek was dié dag op ’n plaas in Namibië met my kamera aan die jag. Dit was…

MARKNEIGINGS PRYSE STABILISEER In die Oos-Kaap is dalende grondprysneigings in 13 distrikte (37%) waargeneem teenoor 52% die vorige jaar. Dit is opmerklik dat pryse in sommige dele van die provinsie stabiliseer. Pryse by Kariega en Barkly-Oos het met meer as 10% gestyg. Distrikte wat nog deur ongunstige grondprysdruk geraak word, sluit in Alexandria, Graaff-Reinet, Joubertina, Komga, Queenstown, Somerset-Oos en Stutterheim. In die tabel is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot Februarie vanjaar. In dié tyd is 271 ooreenkomste (vergeleke met 286 die vorige jaar) in 35 distrikte gesluit. Dit is 5,2% minder as in die vergelykende tydperk ’n jaar gelede. Altesame 144 977 ha is teen R1 741 miljard verhandel. Transaksieregistrasies volgens plaasgrootte (met verlede jaar se syfer tussen hakies)…

FEESTE, EKSPO’S 7 MEI: Internasionale Sauvignon blanc-dag, aangebied deur Agri-Expo. 13-14 AUGUSTUS: Wes-Kaapse Landbou-veterane 2021 (plek sal bevestig word). Johannes Uys, 082 552 5491 of 021 981 8537; Hennie Richter, 073 391 8495 of 022 451 2692; e-pos: sekr.wk@telkomsa.net KONFERENSIES 22-24 JUNIE: Africa Agri Tech, Sun-arena, Menlyn. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in die behoefte om tegnologie te aanvaar, watter tegnologie om toe te pas, vroue in die landbou en werksessies vir boerdery-opleiding. Web: www.africaagritech.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie en produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica. com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. SKOUE 23 APRIL–1 MEI: Bloemskou. Afgelas. Web: www.bloemskou. co.za, e-pos: info@bloemskou. co.za, 051 448 9894. 6-8 MEI: 90ste Clanwilliam-skou. Nico de Waal, 084 870…

FERTILISATION Don’t underestimate manure! Farming doesn’t always have to be complicated. There are some basic things you can do to increase the profitability of your business greatly – things like liming to correct soil acidity, ripping to solve soil compaction, or using more manure for your crops. Any manure – poultry, cattle, horse, sheep or goat – is excellent for building soil fertility. Not only does it supply nutrients, it also benefits plant growth in a number of other ways, and so helps to improve your yields. Nutrients in manure A particular advantage of manure is the range of macro- and micronutrients it provides to crops. These nutrients are in found in relatively low concentrations in manure, so you need to apply a lot – usually about 2.5t/ha to 20t/ha,…

By the time he turned 14, Sibusiso “Sbu” Zwane was already running a small business, selling mangoes from his grandfather’s fruit farm in Shiluvana village outside Tzaneen. “I was born and raised on the farm, which produced mangoes, citrus and cattle. My uncle runs it now but I still visit there from time to time,” says Sbu, adding that he is grateful for the upbringing that shaped his successful career. As a youngster, livestock was not his interest. “I was more interested in fruit, probably because that’s where I made my pocket money.” From October to November, he supplied small local processors with green mangoes. “I’d find customers who came in their bakkies to collect green mangoes – that would be for my income. My grandfather’s big client was Nkowankowa-based…

WHAT IS THE BEST ADVICE YOU HAVE EVER BEEN GIVEN? Create a good relationship with your neigbours, especially when you are new in a neighbourhood. These are the people who will help you. Also, always have a good planter and a sprayer on the farm – those are the two most important pieces of equipment for a grain farmer. WHAT WOULD YOU HAVE DONE DIFFERENTLY IF YOU COULD? I should have built good relationships with my neighbours and suppliers from the beginning. I made a lot of mistakes that I could have avoided by asking for help when I started farming. WHAT HAS BEEN YOUR SINGLE BIGGEST SUCCESS? Managing to get all my children involved with the farm and enjoying it. Now I have no sleepless nights about what happens…

GOPOLANG TLADINYANE WHAT IS THE BEST CAREER MOVE YOU HAVE MADE SO FAR? Switching from engineering to farming. I have never regretted doing this. YOUR BIGGEST SUCCESS TO DATE? Giving my sons the kind of encouragement that nudged them into the farming world. It makes the world of difference having them on board, and so enthusiastic about our business and the farming. WHAT KIND OF RELATIONSHIP DO YOU HAVE WITH NEIGHBOURING FARMERS? I have good relationships with my neighbours and I aim to keep it that way. Many farmers coming into the game, don’t realise that your neighbours are the people who can mean the difference between success and failure in your farming operation. If it weren’t for good neighbours who were happy to help me, and decent mentors, I…