Indholdsfortegnelse for 12 May 2022 i Landbouweekblad

HERBESIN OOR OLIEEN GASEKSPLORASIE Dit is onaanvaarbaar dat die regering nieteenstaande twee onlangse hofuitsprake oor dieselfde aangeleentheid steeds toestemming aan ’n maatskappy gegee het om in die Noord-Kaap na olie en gas te soek. Die antwoord lê waarskynlik daarin dat die betrokke maatskappy, Tosaco Energy, in vennootskap besit word deur ’n swartbemagtigingsmaatskappy en Total Suid-Afrika. Tosaco Energy het toestemming van die departement van minerale hulpbronne en die Petroleumagentskap van Suid-Afrika gekry om seismiese ondersoeke te doen tussen Alexanderbaai en Hondeklipbaai in die Noord-Kaap. Dit is vir die VF Plus belangrik dat mense beswaar teen hierdie besluit aanteken, aangesien dit blyk dat die situasie dieselfde is as in die geval van Searcher Seismic in die Wes-Kaap en Shell aan die Wildekus, waar voorgeskrewe prosesse, soos behoorlike impakstudies en openbare deelname, nie…

ENKELE weke nadat Agri SA ’n verslag oor swak landelike paaie en die groot ekonomiese skade wat dit die landbou berokken, aan me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, oorhandig het, het sy Agri SA skriftelik gevra om aan te dui watter paaie dringende aandag verg. Sy vra Agri SA om die name, nommers en koördinate van plattelandse paaie te verskaf wat aanbeveel word vir herstelwerk, rehabilitasie of nuwe grond-deklae. “Die data sal ons help om ’n profiel van die status quo van paaie per distrik en munisipaliteit saam te stel sodat alle belanghebbendes byeengebring kan word om die probleme te takel.” Volgens Didiza is die padinfrastruktuur van nasionale, provinsiale, munisipale en plaaspaaie ’n voorkeursaak om ekonomiese volhoubaarheid te verseker deur landbouprodukte veilig en vinnig te vervoer.…

VRESE oor swak opbrengste weens baie reën gedurende die somerseisoen is verder besweer toe die oesgrootte van die vernaamste gewasse in die jongste oesskatting weer opwaarts aangepas of dieselfde gehou is. Die derde skatting van die Nasionale Oesskattingskomitee (NOK) raam die kommersiële mielie-oes nou op 14,72 miljoen ton. Dit is 10% minder as verlede jaar, maar aansienlik meer as die tienjaargemiddelde van 12,8 miljoen ton. Die verwagte sojaboon- én sonneblomoes is die naasgrootste nóg. Die verwagte mielie-oes is nou 39 000 ton (0,27%) groter as die vorige skatting. Die geskatte oppervlakte onder mielies is 2,6 miljoen ha met ’n opbrengs van 5,61 t/ha. Die oppervlakte onder witmielies is 1,58 miljoen ha met ’n opbrengs van 4,8 t/ha. Geelmielie-aanplantings beloop 1,05 miljoen ha met ’n geskatte opbrengs van 6,8 t/ha. Die…

LOGISTIEK is uiters belangrik vir die landbousektor, en die aanbod aan die private sektor om gebruiksgleuwe vir vragvervoer te koop, word wyd verwelkom. Maar dié konsessies is slegs een stap van ’n hele proses wat deurloop word, sê mnr. Theo Boshoff, uitvoerende hoof van Agbiz. Dié landbousakekamer voer tans gesprekke met Trans-net om die logistieke raamwerk wat die landbou moet bedien, holisties te benader. “Dit sluit spoorweë en hawens in. In beginsel kan die konsessies help om die bedryf mededingend te hou aangesien die vervoer van grootmaatlandbouprodukte internasionaal goedkoper is per trein as op die pad.” Teen ’n beraamde belegging van R600 miljoen om ’n gebruiksgleuf twee jaar lank op Transnet se spoornetwerk te benut, klink die transaksie taamlik duur. Altesame 16 sulke gebruiksgleuwe word nou aan die private sektor…

SUID -AFRIK A se handel met Rusland en Oekraïne beloop gesamentlik maar 1% van die waarde van die land se totale internasionale handel. Die konflik tussen dié twee lande kan egter op verskeie maniere verreikende gevolge vir Suid-Afrika inhou, het mnr. Donald MacKay, direkteur van XA International Trade Advisors, op ’n webinaar gesê wat XA saam met die Tutwa Consulting Group aangebied het. Veral Suid-Afrika se polities neutrale standpunt kan handelsverhoudinge vertroebel met Amerika en die Europese Unie (EU), wat ’n baie groot deel van Suid-Afrika se internasionale handel verteenwoordig, meen hy. Dr. Judy Smith-Höhn, uitvoerende direkteur van Tutwa in Suid-Afrika, het op die webinaar wat deur Access Bank geborg is, gesê die grootste uitwerking wat die konflik op Afrika gaan hê, is onsekerheid. “Dit is ’n ongeëwenaarde tyd. Dit…

DIE batebestuursmaatskappy Futuregrowth het ’n groot belegging in die Kaapstadse onderneming Inseco gemaak, wat swart soldaatvlieë gebruik om voerprodukte te produseer. Mnr. Amrish Narrandes, hoof van ongenoteerde ekwiteit by Futuregrowth, sê die belegging strook met die maatskappy se filosofie vir verantwoordelike belegging. “In teenstelling met tradisionele proteïenbronne het insekproteïen ’n inherent laer omgewingsimpak omdat die proses voedselvermorsing regstreeks verminder, minima-le kweekhuisgasvrystellings behels, beperkte watergebruik het en geen bewerkbare grond nodig het nie.” Insekproteïen het volgens hom verder baie goeie voedingswaarde sodat voeromsettingskoerse hoër is, vergeleke met tradisionele proteïenbronne. Narrandes sê in ’n inligtingstuk wat hy en me. Ayanda Bolani, beleggingsontleder by Futuregrowth, geskryf het, dat Inseco in Februarie vanjaar $5,3 miljoen (R84 miljoen) nodig gehad het in een van die grootste rondes vir saaikapitaal in Suid-Afrika se geskiedenis. Futuregrowth het…

DIE insameling van geologiese data danksy hommeltuie deur die Universiteit van die Vrystaat (UV) kan ook die landbousektor bevoordeel. Dit volg nadat die Hans Merensky-stigting R11 miljoen bewillig het aan die Merensky-navorsingsgroep van die UV vir luggeologiese beeldklassifikasie (MAGIC) vir verdere navorsing en die aankoop van hoëprestasierekenaars en hommeltuie. Volgens dr. Martin Clark van die departement geologie aan die UV gebruik die MAGIC-groep meestal gewone en spektrale kameras (wat dele van die elektromagnetiese spektrum vasvang wat onsigbaar vir die menslike oog is). Sulke kameras vergemaklik mineraaleksplorasie omdat dit ’n hoëresolusiekykie op rotsliggame bied. Dit maak dit makliker om te identifiseer waar om duurder tegnieke, soos boorwerk, te gebruik. Hommeltuie is nie-indringend en het geen tot min impak op die omgewing wanneer data ingesamel word. Daarmee kan inligting oor onstabiele klipwalle…

DIE eerste beesburgerpattie wat in Afrika gekweek is, is onlangs deur die onderneming Mzanzi Meat in Kaapstad voorgesit. Om die pattie of frikkadel te vervaardig, word weefselselle verwyder van diere by Mzansi Meat se veilige hawe vir plaasdiere. Daarna word dit na sy laboratorium geneem waar die selle geïsoleer en in ’n kweekmedium gegroei word wat al die vitamiene, soute en proteïen bevat wat nodig is vir hul verdere ontwikkeling en onderverdeling. Wanneer daar genoeg selle is, word hulle op ’n eetbare struktuur geplaas. Nadat geurmiddels bygevoeg is, is die gekweekte vleis gereed. Die vleis word gekweek in ’n laboratorium van BioCiti, wat in 2019 deur die Kaapse innovasie-en-tegnologie-inisiatief gestig is. In April is die land se eerste gekweekte hoendervleis ook geproe. Mogale Meat en die universiteite van Tshwane en…

Wat is die grootste fout wat jy al gemaak het? Ek het ’n hands off-benadering tot bestuur en daarom moet ek mense hê wat verantwoordelikheid kan aanvaar. Ek doen baie moeite voor ek iemand aanstel, maar ’n mens maak foute en dit kan ’n groot invloed op die besigheid hê. Toe ek jonger was, het ek te lank aangehou met verkeerde mense in verkeerde poste. Nou is ek baie vinniger. Ek gee iemand ’n kans, maar ’n mens moet eerder vroeër as later ’n verkeerde aanstelling regstel. Dit beteken dikwels om iemand in ’n ander posisie aan te wend wat sy of haar persoonlikheid en vaardighede beter pas. Watter goeie raad het jy al gekry? Een van die waardevolste dinge wat ek al gehoor het, is: “Turnover is vanity, profit…

Ekotoerisme hoef nie ’n aks terug te staan vir gevestigde, konvensionele boerderyvertakkings nie. Op die plaas Moolmanshoek by Ficksburg, vandag ’n gesogte vakansiebestemming, het die Nels dit laat werk en hulle as grasboere gevestig nadat hulle moes toesien hoe die bogrond ná elke harde reënbui wegspoel. Mnr. Willie Nel vertel van ’n tyd toe medeboere gedink het ’n diepgewortelde saaiboer op meer as 3 000 ha wat ophou plant, is sy varkies kwyt. Aanvanklik het Nel twaalf jaar lank die gewasverbouing van sy skoonpa, mnr. Hendrik Erasmus, voortgesit, en tussendeur ook met melkbeeste en skape geboer. In 1998 het die volhoubaarheid van sy melkery in die gedrang gekom toe hy nie meer minstens 100 ha mielies as kragvoer vir die koeie beskikbaar gehad het nie. “Ons moes ’n drastiese besluit…

Nampo en Graan SA het die afgelope week uit verskeie oorde onder hewige kritiek deurgeloop as gevolg van die covid-19-regulasies vir besoekers aan Nampo 2022 – en sommige van die oorde was verbasend. Uit die staanspoor, ter inligting: Ons toepassing van die regulasies ingevolge die Wet op Rampbestuur (Wet 57 van 2002) is gegrond op die oorgangsmaatreëls wat by bit. ly/3xN J J90 gelees kan word. Ek dink ’n goeie plek om te begin, is om almal weer voor te stel aan Nampo en te herinner aan wie en wat Nampo is. Ek weet baie weet dit, maar Nampo, die handelsmerk en die plaas buite Bothaville met sy infrastruktuur, behoort aan Graan SA. Die volgende logiese vraag is dan: Aan wie behoort Graan SA? Die antwoord is eenvoudig: Graan SA…

Landbou Boerekos is 10 jaar oud! Om hierdie mylpaal te vier, het ons besluit om die splinternuwe winteruitgawe vol te maak met die heel beste en lekkerste warm winterkos – alles waarvoor jy ooit lus kan wees op ’n koue dag. Vullende sop, bredies met lang souse, kerriekos, kaserige oondgebakte pasta en romerige rysgeregte, val-van-die-beenaf vleis, goudbruin pasteie en natuurlik die lekkerste soet, ryk en romerige winterpoedings. Buiten ons top-trooskos is daar ’n heerlike afdeling oor die resepte waaroor daar geskryf word in tien bekende kosromans, ons kuier in Namibië en in die Karoo om plaastafels, besoek boere reg oor Suid-Afrika en kook en bak met die beste, varsste plaasprodukte – van beet en pekanneute tot granate en nastergal. Die spesiale wynafdeling is een van die hoogtepunte in hierdie uitgawe…

1 Recce: Onsigbaarheid is ons krag (Volume 3) deur Alexander Strachan. Uitgewer: Tafelberg. Prys: R320. Hierdie is die derde (en finale) boek in meesterskrywer Alexander Strachan se trilogie oor die lede van 1 Recce. Die boek kyk na die tydperk van 1981 tot 1996, toe die eenheid ontbind is ná die laaste Recce in ’n vuurgeveg omgekom het. Die Recces se doelwit was altyd om onsigbaar vir die vyand te wees, kontak te vermy en hul take ongesiens uit te voer. Daar is dus steeds min bekend oor die Recces se teenwoordigheid en invloed tydens omstrede gevegte soos die Slag van Cuito Cuanavale. Strachan, self ’n oud-Recce, onthul meer oor die eenheid se betrokkenheid by verskeie operasies. Vanaf die eerste bladsy word die leser meegesleur deur Operasies Kerslig, Katiso, Sea…

GAUTENG CARLETONVILLE DWARSFONTEIN (1), 87 ha, aan Henlie-boerdery (Edms.) Bpk., van Fourie & Lindeque & Genote BK, R1 500 000. ELANDSHEUVEL (436), 180 ha, aan Baillie Park Filling Station (Edms.) Bpk., van Almamater Behuising BK, R1 200 000. KOEDOE RUST (752), 929 ha, aan LWS-boerdery (Edms.) Bpk., van Manus Coetzeefamilietrust, R15 000 000. VARKENSLAAGTE (119), 264 ha, aan Enviro Plastic (Edms.) Bpk., van Tomstar Prop (Edms.) Bpk., R1 049 400. VYFHOEK (428), 46 ha, aan Nuwelust-boerdery (Edms.) Bpk., van Wilgeboom-trust, R3 930 000. ZWARTKRANS (172), 31 ha, aan Marangrang Prop Holdings & Development (Edms.) Bpk., van G.C. du Plessis, R1 850 000. NIGEL ALLANDALE (10), 130 ha, aan Gauteng-regering, van Rem Allandale (Edms.) Bpk., R108 300 658. LAGERSPOORT (406), 26 ha, aan Ruach PSH Holdings (Edms.) Bpk., van E.H.J. Spies,…

DIE gemiddelde Suid-Afrikaner eet minder in die winter omdat hulle meer op verhitting bestee, wat verklaar hoekom die aandeelpryse van voedselprodusente swak vaar. Met die naderende winter staar buitensporige insetkoste voedselmaatskappye soos Libstar, Tiger Brands, Rhodes Food Group en Astral in die gesig. Die prys van mielies, plantolie, elektrisiteit, brandstof en verpakkingsmateriaal het skerp gestyg. As kosverskaffers hul pryse opstoot, koop verbruikers egter minder. Dit is dus geen verrassing dat die voedselprodusente-indeks, wat die belangrikste genoteerde maatskappye verteenwoordig, sedert die begin van 2022 met 10,64% verswak het nie nadat die indeks in 2021 met 3,38% gedaal het. Die JSE se algehele indeks het met 24% gestyg. Kleinhandelaars aanvaar nie maklik prysstygings van verskaffers nie, wat verklaar hoekom Pick n Pay in die ses maande tot Augustus ’n gemiddelde winkelprysstyging van…

5 Die staat se nood-elektrisiteitsverkrygingsprogram is vir die vyfde keer uitgestel ná die departement van minerale hulpbronne en energie die spertyd vir finansiële ooreenkomste van die suksesvolle bieërs na vandeesmaand uitgestel het. Dit sal die regering se planne om energietekorte te verlig deur dié projekte reeds vanaf Augustus in bedryf te hê, met 12 maande vertraag. Dié plan sal eindelik 2 000 MW se elektrisiteitskapasiteit bydra. — Business Day 14,6% Kaap Agri verwag dat sy herhalende wesensverdienste per aandeel in die ses maande tot 31 Maart met 14,6-15,6% sal styg vergeleke met die ooreenstemmende tydperk verlede jaar. Die maatskappy sê dit is vir hom ’n sleutel-aanduider vir betekenisvolle vergelyking met vorige jare, want dit sluit nie-herhalende uitgawes, soos die koste van die verkryging van nuwe besighede, uit. Wesensverdienste per aandeel…

MNR. JOHAN STUMPF het enkele weke voor dieinperking weensdiecovid-19-pandemie as groeps- besturende direkteur van BKB oorgeneem. Lees op bl. 36 meer oor sy planne vir die maatskappy,enoorhomself. Vertel van jou gesin. Ek en Madeleine het vier dogters. Ons oudste, Heidi, werk vir PwC, Hilde is ’n onderwyseres op eManzana (Badplaas) en ons tweeling, Karla en Lisa, is tweedejaarstudente aan Maties. Karla is ’n topfietsryer in Suid-Afrika. Ons pak baie avonture aan, soos om almal saam te skubaduik. Ons glo daaraan om vir ons kinders eerder ervarings as geskenke te gee. Wat is jou stokperdjies? Ek ry al lank bergfiets en het al die meeste kompetisies, soos die Epic en Pioneer Trek, aangedurf. Deesdae verkies ons egter bergfietstoere. Ek is ook betrokke by ’n mikrobierbrouery in die Oos-Kaap en verhandel so…

Die reëlings is volstoom aan die gang vir die Nampo-oesdag wat, ná ’n afwesigheid van twee jaar, weer van 16 tot 20 Mei aangebied word. Die organiseerders word egter uit sommige oorde gekritiseer vir die covid-19-regulasies wat deur die regering op groot byeenkomste afgedwing word. Volgens die regulasies wat op die oomblik geld kan ’n maksimum van 2 000 mense ’n buitelug-byeenkoms bywoon sonder om ’n inentingsertifikaat of negatiewe toetsresultate te vertoon. Vir binnenshuise byeenkomste is dit 1 000 mense. Omdat Nampo gewoonlik gemiddeld meer as 20 000 besoekers per dag lok, vereis die regulasies van besoekers ’n inentingsertifikaat of ’n negatiewe covid-toets van nie ouer as 72 uur nie. Om die oesdag te kan aanbied, moet daar om ’n veiligheidsertifikaat aansoek gedoen word op provinsiale vlak by die polisie,…

DIE rol van sojabone as primêre gewas gaan al hoe groter word, terwyl dié van mielies gaan krimp. Só meen mnr. Deon Scheepers, besturende direkteur van Southern Hemisphere Seeds. Hy was een van die sprekers op Agri Gauteng se onlangse jongboerkonferensie op Cullinan. “Suid-Afrika gaan ’n sojaboon-dominante land word, met mielies as sekondêre gewas. Dit gaan nog binne my leeftyd gebeur.” Hy het die verwagte verandering verduidelik aan die hand van voorbeelde uit Argentinië en Brasilië, wat albei in die 1980’s sterk mielieproduserende lande was. “Ná die koms van nuwe sojaboontegnologie het Argentinië van primêre mielieproduserende land oorgegaan na een wat teen verlede seisoen sowat 250 miljoen ton sojabone teenoor 20 miljoen ton mielies geproduseer het. Suid-Amerika het hierdie roete ingeslaan nadat biotegnologie in die sojaboonbedryf sy lande in daardie…

DIE landbou-ontwikkelingsagentskap Agda was te midde van die covid-19-pandemie gekniehalter om genoeg geld vir sy beoogde ontwikkelingsprojekte in te samel, maar is tog in sy skik met wat reeds bereik is. Me. Leona Archary, uitvoerende hoof, sê hulle hoop om binne die volgende maande van hul groot kapitaalprojekte aan die gang te kry. “Dit het nie net gegaan oor die insameling van geld n i e , maar ook om as tussenganger op te tree om vennootskapsooreenkomste vir projekte te sluit, vaardigheidsontwikkeling en toe-gang tot markte.” Hulle het al ooreenkomste gesluit met die Gautengse provinsiale regering, Limpopo se departement van landbou en onderhandel tans met Mpumalanga en die Vrystaat. “Ek is optimisties dat ons vanjaar baie vinniger met ons planne sal vorder.” NUWE VOORSITTER Op Agda se eerste jaarvergadering in…

Die debat ten opsigte van diversifikasie teenoor spesialisasie bly relevant in die landbou, veral omdat markte in siklusse beweeg. Dit is goed om in twee of drie bedrywe betrokke te wees waarvan die siklusse verskil om sodoende ’n egaliger inkomstevloei met verloop van tyd te verseker, maar ook om risiko beter te bestuur. Daar is wel gebiede waar daar nie baie opsies is nie en waar ’n mens eintlik gedwing word om in een bedryf te spesialiseer, maar dan bestuur jy jou risiko daarvolgens. Daar is ook ’n risiko dat indien ’n boer met beperkte tyd vir bestuur té wyd diversifieer, hy bestuursdoeltreffendheid en later ook winsgewendheid verloor. Heelwat skoolgeld word ook betaal met die vestiging van ’n nuwe vertakking. Verskeie somersaaiboere het reeds gediversifiseer met ’n sterk veefaktor, juis…

Bye kan sojaboonproduksie ’n hupstoot gee – mits dié peulplante digby die insekte se habitat geplant word. Die praktyk versterk ook byebevolkings, sê Amerikaanse navorsers in die vaktydskrif Agriculture, Ecosystems and Environment. Die navorsers sê hoewel sojabone selfbestuiwend is, word hul blomme tog deur bye besoek. Sojabone wat digby byehabitatte van onder meer wilde blomme gegroei het, het 6,5% swaarder geweeg as ander wat verder weg was. “Aangesien boere sojabone per gewig verkoop, kan dit ’n betekenisvolle verskil aan hul winsmarges maak,” sê prof. David Tarpy in ’n verklaring deur die Noord-Carolina-staatsuniversiteit.…

Die aanstelling van ’n voog by wyse van ’n testament kan slegs in werking tree wanneer albei ouers oorlede is en wanneer die voog sy of haar aanstelling uitdruklik aanvaar. ’n Voog se taak sluit tipies die verantwoordelikheid in om na die liggaamlike en emosionele versorging van die kind om te sien, asook om so ’n kind met kontraktuele aangeleenthede by te staan en toestemming te gee vir byvoorbeeld ’n aansoek om ’n paspoort vir reise buite die landsgrense, asook om in die huwelik te tree. Die finansiële implikasies van sodanige aanstelling moet deeglik oorweeg word. Dit bly belangrik om voldoende voorsiening vir die finansiële implikasies van so ’n aanstelling te maak. SÓ BEPAAL DIE WET Ingevolge bestaande wetgewing het albei ouers van ’n minderjarige kind as medevoogde van die…

Dit is ’n week ná sy besoek aan Duitsland en Parys, Frankryk, waar mnr. Johan Stumpf met die wêreld se sjiekste modehuise vergader het oor verantwoordelik geproduseerde wol uit Suid-Afrika. Hy sit rustig op sy selfoon en gesels, sy een been oor die ander gekruis. Aan sy voete pryk volstruisleerskoene – waarskynlik ’n oorblyfsel uit sy dae aan die stuur van die volstruisbedryf. Stumpf is tans groeps- besturende direkteur van BKB, ’n rol waarvoor hy uitgeknip is danksy die tydperke toe hy die Sondagsriviersitrusmaatskappy en Klein-Karoo Groep gelei het. As iemand wat in Pretoria grootgeword het (dié oud-Affie het al drie sy grade aan Tukkies verwerf), het die landbou “eintlik half per ongeluk” vir Stumpf gebeur. “Ek is in Engeland gebore, waar my pa (dr. Waldo Stumpf, destydse hoof van…

Niemand gaan maklik die foto’s en video’s van vergelende, versuipte mielie-aanplantings in die Wes-Vrystaat se watertafelsandgrondstreek die afgelope somer vergeet nie. Sommige landerye was só oorstroom dat slegs die boonste dele van mielieplante gesien kon word. Geen uitermatig nat somer in Suid-Afrika is egter dieselfde as ’n ander nie. Nie een keer sal die reënvalintensiteit of die uiteindelike hoeveelheid water dieselfde wees nie. Daar is talle faktore wat tot hierdie verskille bydra. Boere en ander betrokkenes in die Suid-Afrikaanse landbousektor is geneig om gemeenskaplike eienskappe tussen hierdie verskeie faktore te probeer vind in die hoop dat dit tot ’n werkbare en doeltreffende, allesomvattende strategie sal lei om enige uiters nat somer in die toekoms beter te kan bestuur. “Deur só ’n kortsigtige siening kan ons eintlik ons boerderye meer skade…

Wie is jou grootste rolmodel? My pa, Willie, met sy kennis en geesdrif vir bewaringslandbou. Hoekom jou voorliefde vir perde? Dit kom van my oupa Hendrik Erasmus wat ook aan “perdesiekte” gely het. My belangstelling is ’n kombinasie van oorerwing en die geleentheid om met perde op die plaas te werk. Hoe lyk die Boerperd? Die Boerperd is ’n bepaalde tipe perd wat nie bont is nie. Die sokkie mag nie hoër as die knieë strek nie en as dit ’n bles het, mag dit nie wyer as die neusvleuels strek nie. Die kleur is gewoonlik swart of donkerbruin. Prominente oë wyd tussen die oogbanke is deel van die rasstandaard. Die Boerperd is die enigste ras wat ’n brandmerk, ’n B binne ’n hoefyster, op die regterboud kry as dit…

Beter dieregesondheid, melkproduksie én reproduksie is die voordele wat ’n gesonde rumen bied. Daarom is daar die afgelope tyd groter klem as ooit tevore op die spysverteringstelsel en die uitwerking daarvan op vertering en die immuunstelsel. “Ons moet van bakterieë begin hou,” het dr. Hannes Viljoen, besturende direkteur van Envarto (Edms.) Bpk., in Centurion gesê waar sy maatskappy ’n nuwe probiotika vir diere en ’n middel vir kuilvoer bekend gestel het. Volhoubaarheid lewer saam met hoë gehalte ’n sleutelbydrae om veilige voedsel vir die mensdom te produseer, “anders is ons in die moeilikheid”. Daarom het Envarto hande gevat met die Deense maatskappy Chr. Hansen, ’n wêreldleier in biowetenskap. Hierdie vennootskap stel Envarto in staat om die boer, voerkraaleienaar, voedingkundige en veearts by te staan om saam doeltreffend, volhoubaar en winsgewend…

Goedkeurings vir watergebruik is nie ’n lukrake proses nie. Wanneer aansoek gedoen word om water vir besproeiing aan ’n rivier, spruit of boorgat te onttrek, moet die departement van water en sanitasie spesifieke inligting ontvang oor die soort gewas of gewasse wat geplant gaan word, asook die hoeveelheid hektare wat onder besproeiing sal wees. In die aansoekproses moet eerstens aan die departement bevestig word uit watter waterhulpbron die onttrekking sal plaasvind. Die naam van die spruit of rivier moet dus verskaf word, of in die geval van ’n boorgat moet die boorgat genommer en daardie nommer verskaf word. In die meeste gevalle is daar meer as een onttrekkingspunt waarom aansoek gedoen word. In só ’n geval moet elke onttrekkingspunt genommer en die koördinaat van elke onttrekkingspunt moet verskaf word. Die…

Ek ken niemand wat nie erkenning sal waardeer wanneer dit in opregtheid gegee word nie. Die vraag is: Is dit verkeerd as iemand wat iets goeds nagestreef en bereik het, vreugde vind in ’n bietjie erkenning? Ek sou dink dat dit beslis nie verkeerd is nie, maar terselfdertyd moet ’n mens in jou pasoppens bly om nie té veel daarvan te maak nie. Tussen die blye ervaring van waardering en selfroem is daar meermale ’n baie dun lyn. Jy kan alte maklik na die verkeerde kant omval. Dit gaan daarmee soos met die aanwending van ’n goeie reukwater. Iemand het daaroor gesê: “Dit is goed om dit op die regte plekke en tye aan te wend, maar wees bedag daarop om dit nie in te sluk nie, dis nie waarvoor…

Dit lyk asof die pryse in die Noord-Kaap herstel ná covid-19 en die droogte. Die TABEL gee ’n oorsig van transaksies vir plase groter as 10 ha in die 12 maande tot Maart vanjaar in die Noord-Kaap, Noordwes en Mpumalanga. In die Noord-Kaap is 206 transaksies in 19 distrikte gesluit. Dit het 367 832 ha teen R1,757 miljard behels. In 63% van die distrikte is gunstige prysneigings waargeneem. By Hopetown het pryse met 18,3% gestyg, by Kenhardt met 16,3%, by Douglas met 15,2% en by Fraserburg met 12,1%. In Noordwes was daar 710 transaksies in 13 distrikte. Dit het 229 765 ha teen R2,696 miljard behels. ’n Verbetering in grondpryse is opmerklik in 5 distrikte (35%). By Reivilo het pryse met 18,3% gestyg en by Vryburg met 16%. Daar was…

‘Die probleme wat hier ervaar word, kan nie noodwendig vanuit ’n regsperspektief opgelos word nie.’ ME. MARLIZE ROETS, arbeidsregkenner van die arbeidskonsultantegroep Asambo, oor die verwoestende betogings op sitrusplase in die Sondagsriviervallei. Bl. 14 ‘Suid-Afrika gaan ’n sojaboon-dominante land word.’ MNR. DEON SCHEEPERS, besturende direkteur van Southern Hemisphere Seeds, oor die gevolge van nuwe saadtegnologie. Bl. 19 ‘Elke voornemende konsessie-koper sal ’n indieptestudie moet doen om seker te maak wat dit sal verg om die lyn op standaard te bring en te hou.’ DR. ANDRÉ VAN DER VYVER, uitvoerende direkteur van die Suid-Afrikaanse vereniging vir graan- en oliesaadhandelaars (Sacota), oor gebruikstyd wat op Transnet se vragspoorroetes aangebied word. Bl. 18 ‘Kleinskaalse onafhanklike produsente, wat dikwels familie-ondernemings is wat die ruggraat van ons landelike gemeenskappe is, sal die grootste uitwerking ervaar.’…

Volhoubare oplossings vir groot probleme is ongelukkig byna nooit eenvoudig nie. Om bloot ’n wet te maak en die polisie te kry om dit af te dwing, is nooit ’n oplossing as mense genoeg rede het om iets aan te hou doen nie. Solank dit die moeite werd is, sal mense vindingryke maniere vind om beperkings van die staat te omseil. Daar was die Amerikaanse oorlog teen dwelms in die 1980’s. Pres. Ronald Reagan het net mooi alles in die stryd gewerp om die ongekende instroming van veral kokaïen uit die Suid-Amerikaanse oerwoude na Amerika te probeer stuit. Honderde miljoene dollars later en daar is nie juis ’n duik in die probleem gemaak nie. Smokkelaars het net tred gehou met die verskerpte wetstoepassing. Vragmotors is mettertyd met vliegtuie vervang, vliegtuie…

Dr. Werner Rossouw, direkteur van Silostrat, sê die oesskatting was in ooreenstemming met wat handelaars verwag het. “By die vroeë mielies wat nou gestroop word, is daar ’n bietjie gehalteprobleme en heelwat tweede- en derdegraadse mielies word gelewer.” Na verwagting sal die gehalte van mielies wat later aangeplant is, beter wees. Gegrond op huidige opbrengste meen hy ook die mielie-oes kan nader aan 15 miljoen ton beweeg. Die skatting vir sonneblomme is 963 000 ton, 3 550 ton meer as die vorige skatting, op ’n oppervlakte van 670 700 ha en teen ’n verwagte opbrengs van 1,44 t/ha. Sihlobo sê dié oes kom op ’n baie geleë tyd omdat kommer heers oor wêreldvoorrade weens die oorlog in Oekraïne en Indonesië se uitvoerverbod op palmolie. Al kan Suid-Afrika steeds nie in…

1 KENIA| Boere hou houtstropers uit ’n Skema waaronder boere wat naby woude woon, woudgrond by die staat huur, het onwettige houtstropery laat afneem. Die boere onderneem ook om bome te plant en só die hoeveelheid Keniaanse grond onder bome te laat toeneem. Die regering wil boombedekking van 7% na 10% opstoot teen die einde van die jaar. Boere wat in die woude werk, dien as afskrikmiddel vir houtstropers omdat gemeenskappe ekstra geld maak uit hul woudgrond. Hulle is dus minder geneë om saam te werk met diegene wat inheemse bome wil stroop. — Reuters 2 NIGERIË | Kaduna kry reusefabriek Tomato Jos Farming and Processing Limited, ’n voedselmaatskappy, het onlangs sy eerste produk aan die Nigeriese mark bekend gestel. Tomato Jos-tamatiepasta word in ’n multimiljardrand-verwerkingsaanleg in die…

E E N van die innoverendste graan-en-skaapboere in die Wes-Kaap en ’n presisieboerderypionier is op Vryheidsdag skielik oorlede. Mnr. Kobus Wessels (63) van die plaas Schildskloof by Caledon was in 2007 Graan SA se Graanprodusent van die Jaar. Wessels het toe aan Landbouweekblad gesê alles wat hy in sy gewasboerdery doen, is om meer en beter koring te produseer. Wessels was nog aktief in die gemengde graan-en-veeboerdery wat hy saam met sy jongste seun, Jaco, en ’n familielid bedryf het. Mnr. Albert Bester, plaasbestuurder op Schildskloof, sê sy oom se dood was skielik en laat ’n groot leemte. Hy het baie van Wessels geleer, veral om presies en netjies te werk. “Jy moet ’n perfeksionis wees.” Wessels was ’n geswore John Deere-man en was lid van ’n paneel van boere…

DIE gemaalde pitte, skille en pulp van avokado’s bied waardevolle vesel waaruit droë hondekos gemaak kan word, meen navorsers van die Universiteit van Illinois in Amerika. Volgens hulle kan die groot hoeveelhede doppe, pitte en pulp wat ophoop wanneer avokado-olie gemaak word, só benut word. In ’n verklaring op Science-Daily.com sê die studieleier, dr. Maria Cattai de Godoy, dat hul eindproduk nie wesenlike vlakke van persien bevat nie. Party mense reken persien kan giftig vir honde wees.…

■ Mnr. Johan Stumpf is ’n stadsjapie, maar danksy breë ervaring by twee landboubesighede in onderskeidelik die Oos-Kaap en Klein-Karoo is hy in die wieg gelê vir sy pos by BKB. ■ Hy glo boere moet vir hulle ’n voorkeurposisie by kleinhandelaars skep om relevant te raak, maar ook verbruikers se behoeftes beter te verstaan. ■ Naspeurbaarheid is ’n groot leemte in die veebedryf wat aandag moet kry. ■ Suid-Afrikaanse ondernemings is goed daarmee om self planne te beraam om struikelblokke te oorkom, maar waar hulle nie self kan ingryp nie, moet hulle druk op die regering uitoefen.…

■ Suid-Afrika se watertafelsandgrond met ’n byna ondeurdringbare kleilaag maak dié grond vatbaar vir versuiping in uiters nat somers. ■ Om te plant terwyl grond nat is, hou die bykomende risiko in dat ’n planter se kouters langs die binnewande van saadvore smering veroorsaak, wat waarskynlik die optimale ontwikkeling van die gewas se wortels ernstig sal beperk. ■ Sojabone in die somer en koring in die winter is geïdentifiseer as die beste keuse van kommersiële gewasse om te help om oortollige vogvlakke in watertafelsandgrond te verminder.…

Die verwydering en uithou van suurstof uit ’n kuilvoerbunker hou die sleutel tot die suksesvolle maak van kuilvoer, ’n uitstekende en relatief goedkoop bron van dierevoer van ’n hoë gehalte, het mnr. Adam Collantine, hoof van verkope in Europa, die Midde-Ooste en Afrika (EMEA) by Chr. Hansen, gesê. Envarto het ’n nuwe middel vir kuilvoer, SiloSolve™ FC, bekend gestel. Dit is ’n bakteriese inokulant wat preservering in die kuilvoerbunker bevorder en bederwing voorkom. Sodoende bevorder dit die aërobiese stabiliteit en herwinning van droëmateriaal. Die kuilvoer kan ná so min as sewe dae aan diere gevoer word. Die middel bevat Lactobacillus buchneri 1819 en Lactobacillus lactis O-224. Hierdie nuwe kombinasie (OxyCap-tegnologie) maak ’n anaërobiese toestand in ’n japtrap moontlik en verbeter fermentasie om gisse en swamgroei te verhinder. Dit is veral…

JOU EIE KRAGSTASIE Enige besteding wat jou ligte gaan aan hou, is deesdae ’n goeie belegging. Boon-op waarsku kenners dat ’n mens nie té lank moet talm met sulke aankope nie, want die vraag na en prys van alternatiewe energieoplossings het reeds begin styg vanweë die wrywing tussen Rusland en sy Europese gasaankopers oor die oorlog in Oekraïne. Verder is daar beurtkrag in Suid-Afrika om mee rekening te hou. Die Bluetti EB240- draagbare litiumkragstasie sal nie ál die ligte kan aanhou nie, maar ten minste kan jy jou rekenaar aan die gang hou tydens beurtkrag, die rugbywedstryd op die televisie kyk en ’n lig of twee aanskakel. Dit kan jou 800 W- elektriese boormasjien in die werkwinkel of jou yskas vir sowat 2½ uur laat werk, jou skootrekenaar vir omtrent…

GROENERTJIESOP MET KAASTERTJIES Dié kitsweergawe van droëertjiesop met varkskenkel is net so lekker, en is binne 15 minute gereed om te eet. Die fetakaastertjies wat ek saam met die sop voorsit, is opsioneel. Dit kan ook met brood vervang word, maar die sout, bros tertjies is heerlik saam met die romerige sop. Sop ■ ’n Halwe pak (125 g) spekvleis, gesnipper ■ 1 ui, fyngekap ■ 30 ml olie ■ 1,25 liter kokende hoenderaftreksel ■ 1 pak (ongeveer 4 koppies) vars of bevrore ertjies ■ 125 ml gekapte pietersielie ■ ’n Halwe houer (120 g) ongegeurde roomkaas, teen kamertemperatuur ■ ’n Skeut vars suurlemoensap ■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak Kaastertjies ■ 1 rol (400 g) blaardeeg ■ 1 eier, geklits ■ 1 wiel fetakaas, fyngekrummel Sop: Braai die…

SAMEWERKING in die hele veebedryf is noodsaaklik indien Suid-Afrika dieresiektes doeltreffend wil bekamp, sê dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa), in sy Maart-verslag oor veesiektes wat in dié maand by hom aangemeld is. Hy verwys na die jongste uitbrekings van bek-en-klouseer in Noordwes, die Vrystaat, Limpopo, KwaZulu-Natal en Gauteng. Met die opstel van Malan se verslag was daar volgens me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, reeds 56 uitbrekings. Malan sê siektebekamping begin op die boer se plaas en sluit sy bure, streek en provinsie in waar almal die regte stappe moet doen om te keer dat siektes versprei. Die identifisering van elke dier in Suid-Afrika deur ’n nasionale diere-identifiseringstelsel (Lits SA) is in wording. Almal moet let op vereistes wanneer diere…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 25-29 JULIE: 57ste kongres van die Weidingsvereniging van Suider-Afrika, Aldam-vakansieoord, Ventersburg. E-pos: info@grassland. org.za BOEREDAE 19 AUGUSTUS: 40ste jongooikuddedag, aangebied deur Agri Malmesbury se skaapstudiegroep. John Dürr, 082 652 1715. KONGRESSE 2 JUNIE: Mpumalanga Landbou, Badplaas Forever Resort. Petro Geyer, 066 035 1231. VERGADERINGS 10 JUNIE: Agri-Expo-ledeskouevergadering, www.agriexpo.co.za 16 NOVEMBER: Sauvignon Blanc SA, tegniese seminaar. Web: www. sauvignonblanc.com GHOLFDAE 13 MEI: Op die plaas-gholfdag, Morgenzon-gholfklub. Aangebied deur die Morgenzon-landbou-akademie. Gawie, 073 855 2321. FEESTE, EKSPO’S 6-8 MEI: Internasionale Sauvignon Blanc-dag, verskeie deelnemende wynbestemmings, www.sauvignonblanc.com 24-26 JUNIE: 20ste Kirkwoodwildfees, web: www.wildsfees.co. za; e-pos: wildsfees@kirkwood. co.za 2-4 JUNIE: Ekspo, Hervormde kerk saam met Agri Noordwes, kerkterrein…